Jaką stawkę VAT zastosować przy refakturowaniu usługi nabytej od usługodawcy zwolnionego z VAT

PROBLEM

Pytanie dotyczy refaktury usług przez czynnego podatnika VAT. Podatnik otrzymał rachunek za usługę, wystawiający rachunek jest podmiotowo zwolniony z VAT. Podatnik refakturuje usługę. W jakiej stawce VAT powinien to zrobić - 0%, czy „zw”? Czy powinien wykazać w JPK_VAT refakturę takiej usługi?

RADA

Jeżeli podatnik dokonujący refakturowania jest czynnym podatnikiem VAT i nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT, powinien potraktować refakturowaną usługę jak usługę świadczoną przez siebie i zastosować stawkę VAT właściwą dla tej konkretnej usługi.

Nie ma przy tym znaczenia, że pierwotny usługodawca wystawił rachunek bez VAT ze względu na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego. Zwolnienie podmiotowe przysługuje bowiem konkretnemu podatnikowi, a nie samej usłudze, dlatego nie „przechodzi” ono na podmiot dokonujący refakturowania.

W analizowanym przypadku nie można jednoznacznie wskazać, czy właściwa będzie stawka 23%, 8%, 5%, 0% albo zwolnienie przedmiotowe z VAT, ponieważ nie podano, jakiego rodzaju usługa jest przedmiotem refaktury. Konieczne jest zatem ustalenie charakteru refakturowanej usługi i określenie właściwych dla niej zasad opodatkowania.

Jeżeli refakturowana usługa podlega opodatkowaniu VAT, podatnik powinien wykazać jej sprzedaż w ewidencji VAT oraz w odpowiedniej części JPK_V7. Tak samo będzie w przypadku, gdy dana usługa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego - transakcję należy odpowiednio wykazać jako sprzedaż zwolnioną.

Nie należy natomiast automatycznie stosować oznaczenia „zw” tylko dlatego, że pierwotny usługodawca wystawił rachunek bez VAT. Jeżeli brak VAT na pierwotnym dokumencie wynikał wyłącznie ze zwolnienia podmiotowego usługodawcy, czynny podatnik VAT dokonujący refaktury stosuje własne zasady opodatkowania i stawkę właściwą dla danej usługi.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, jeżeli podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Oznacza to, że na potrzeby VAT podmiot refakturujący jest traktowany jako usługodawca.

W konsekwencji sposób opodatkowania refaktury należy ustalić z perspektywy podmiotu dokonującego odsprzedaży usługi. Zwolnienie podmiotowe z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT ma charakter podmiotowy i dotyczy konkretnego podatnika spełniającego warunki tego zwolnienia. Nie stanowi ono cechy samej usługi i nie może zostać „przeniesione” wraz z refakturowanym kosztem na czynnego podatnika VAT.

Przykładowo, jeżeli pierwotny usługodawca korzystający ze zwolnienia podmiotowego wykonał usługę, która co do zasady jest opodatkowana stawką 23%, czynny podatnik VAT odsprzedający tę usługę powinien zastosować stawkę 23%. Jeżeli natomiast sama usługa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie przepisów ustawy o VAT, również podmiot dokonujący jej refakturowania może zastosować zwolnienie, o ile spełnione są warunki właściwe dla tego zwolnienia.

Dlatego dla ustalenia prawidłowej stawki VAT konieczna jest informacja, jaka konkretnie usługa jest refakturowana. Sam fakt otrzymania rachunku bez wykazanego VAT nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania na refakturze stawki 0% ani oznaczenia „zw”.

Refakturowanie stanowi dla czynnego podatnika VAT sprzedaż podlegającą zasadom ustawy o VAT, dlatego transakcja powinna zostać ujęta w prowadzonej ewidencji VAT i wykazana w JPK_V7 zgodnie z właściwym sposobem jej opodatkowania.

Patrycja Kubiesa

ekonomista, doradca podatkowy, członek zwyczajny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce przy oddziale krakowskim