Interpretacja indywidualna z dnia 28 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDWP.4011.333.2026.1.MW

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Od (…) do (…) była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę w kancelarii prawnej (…) sp.k. z siedzibą w (…), na stanowisku Młodszego Prawnika. Od (…) roku do (…) była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę w tej samej kancelarii, na stanowisku Prawnika.

Począwszy od (…) do (…) do zakresu Pani obowiązków należało w szczególności: zdobywanie praktycznej wiedzy o działalności firmy prawniczej, przygotowywanie projektów opracowań i opinii prawnych oraz innych dokumentów dotyczących spraw klientów pracodawcy, uczestniczenie w działaniach w imieniu i na rzecz klientów pracodawcy oraz przeglądanie akt sądowych i urzędowych oraz robienie odpisów. W ramach stosunku pracy wykonywała Pani czynności prawne pod kierownictwem pracodawcy i uprawnionych adwokatów oraz radców prawnych, działając wyłącznie na ich polecenie, ich rachunek i pod ich odpowiedzialnością zawodową. Podlegała Pani bezpośredniemu nadzorowi pracodawcy, a w szczególności wspólnika kierującego zespołem. W tym okresie była Pani zobowiązana do przestrzegania zarządzeń i instrukcji pracodawcy. Wszystkie czynności wykonywała Pani każdorazowo po udzieleniu szczegółowych wytycznych od zlecającego sprawę, tj. konkretnego adwokata lub radcę prawnego.

Miała Pani ograniczony kontakt z klientami kancelarii – kontakt sprowadzał się do czynności faktycznych, takich jak przyjęcie dokumentów bądź wyjaśnień, ustalenie stanu sprawy i oczekiwań klienta. Wszelkie kontakty merytoryczne odbywały się między klientem, a danym adwokatem lub radcą prawnym a udział w spotkaniach z klientami wraz z adwokatem lub radcą prawnym miał charakter szkoleniowy. Każdorazowo zlecenie przygotowania konkretnego pisma poprzedzone było zapoznaniem się z całością dokumentacji oraz wysłuchaniem od adwokata lub radcy prawnego prowadzącego sprawę szczegółowych wytycznych.

Regułą było, że początkowy projekt ulegał następnie wielu modyfikacjom na skutek poprawek zgłaszanych przez adwokata lub radcę prawnego kierującego sprawą. Nie brała Pani udziału w rozprawach jako reprezentant klienta. Nie była Pani upoważniona, by samodzielnie rozstrzygać dany problem prawny, ani uprawniona do samodzielnego podpisywania jakichkolwiek pism procesowych, opinii prawnych i umów. Nie będąc aplikantem adwokackim, zdecydowała się Pani przystąpić do egzaminu adwokackiego w trybie przewidzianym dla osób legitymujących się odpowiednim stażem pracy przy wykonywaniu wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.; dalej: „Prawo o adwokaturze").

Do egzaminu adwokackiego przystępowała Pani w (…). Na podstawie Uchwały nr (…) z dnia (…) roku stwierdzono, że uzyskała Pani wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego. W dniu (…) złożyła Pani ślubowanie adwokackie przed Okręgową Radą Adwokacką w (…) i w dniu (…) została wpisana na listę adwokatów wykonujących zawód. Z dniem (…) rozpoczęła Pani prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej w formie kancelarii adwokackiej pod firmą A.A.

Jest to pierwsza działalność gospodarcza prowadzona przez Panią – przed dniem (…) nie prowadziła Pani jakiejkolwiek działalności gospodarczej ani nie była Pani wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W związku z powyższym w dniu (…) rozwiązała Pani umowę o pracę z kancelarią (…) sp.k.

Podkreślenia wymaga, że rozwiązanie stosunku pracy było konieczne nie z inicjatywy pracodawcy, lecz wynikało z bezwzględnego zakazu ustawowego – zgodnie z art. 4b ust. 1 pkt 1 Prawa o adwokaturze adwokat nie może wykonywać zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Tym samym uzyskanie wpisu na listę adwokatów i podjęcie wykonywania zawodu adwokata warunkowało rozwiązanie umowy o pracę z mocy prawa, niezależnie od woli stron.

Od dnia (…) roku współpracuje Pani z kancelarią (…) sp.k. na podstawie umowy o współpracy jako samodzielny adwokat. Na podstawie tej umowy zobowiązała się Pani do przyjmowania zleceń kancelarii (…) sp.k. przed zleceniami innych podmiotów oraz do świadczenia pomocy prawnej na rzecz klientów kancelarii, w szczególności do:

·sporządzania umów, analiz, opracowań i opinii prawnych,

·uczestniczenia w negocjacjach,

·zastępstwa procesowego i prawnego przed sądami i organami administracji państwowej i samorządowej,

·współorganizowania, koordynowania i nadzoru merytorycznego pracy zespołów tworzonych do większych projektów,

·współdziałania z kancelarią w zakresie finansowej strony sprawy prowadzonej dla klienta,

·organizacji i prowadzenia szkoleń, seminariów i wykładów, udziału w konferencjach lub spotkaniach o tematyce prawniczej oraz przygotowywania artykułów i publikacji propagujących wiedzę prawniczą.

W ramach wykonywania zawodu adwokata na podstawie umowy o współpracy z kancelarią działa Pani w sposób w pełni samodzielny i niezależny. Nie wykonuje Pani poleceń służbowych pracodawcy – Pani praca nie jest organizowana, nadzorowana ani kierowana przez żaden podmiot zewnętrzny.

Sama decyduje Pani o sposobie, czasie i metodach prowadzenia powierzonych Pani spraw, kierując się wyłącznie przepisami prawa, zasadami etyki adwokackiej oraz interesem klienta. Samodzielnie nawiązuje Pani i utrzymuje kontakty z klientami, samodzielnie ocenia Pani stan faktyczny i prawny sprawy oraz określa strategię jej prowadzenia. Nikt nie wydaje Pani wiążących poleceń co do merytorycznego sposobu postępowania – wszelkie decyzje podejmuje Pani wyłącznie na podstawie własnej wiedzy i oceny prawnej.

Sprawuje Pani ponadto nadzór merytoryczny nad młodszymi prawnikami oraz aplikantami zatrudnionymi w kancelarii. Jako pełnomocnik klientów kancelarii samodzielnie przygotowuje Pani, podpisuje i składa wszelkie pisma, w tym pisma procesowe, działając w imieniu własnym jako adwokat, a nie jako przedstawiciel czy pracownik kancelarii. Pani praca nie podlega bieżącej kontroli ani nadzorowi ze strony kancelarii w takim sensie, w jakim kontroli podlegała Pani praca świadczona uprzednio na podstawie umowy o pracę.

Kancelaria nie weryfikuje na bieżąco sposobu wykonywania przez Panią czynności zawodowych, nie wydaje poleceń co do ich treści i formy ani nie sprawuje nadzoru organizacyjnego nad Pani czasem pracy. Działa Pani na własny rachunek zawodowy i ponosi z tego tytułu pełną odpowiedzialność zawodową oraz cywilną. Za wszelkie czynności wykonywane w związku z umową o współpracy ponosi Pani osobistą, nieograniczoną odpowiedzialność odszkodowawczą wobec kancelarii oraz jej klientów, przy czym bezpieczeństwo finansowe tych roszczeń jest zabezpieczone obowiązkowym ubezpieczeniem OC adwokatów, którym jest Pani objęta jako adwokat wpisany na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w (…).

W ramach stosunku pracy z kancelarią (…) sp.k.:

·wykonywała Pani czynności prawne wyłącznie pod kierownictwem i nadzorem pracodawcy oraz uprawnionych adwokatów i radców prawnych, zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy;

·działała Pani na rachunek i w imieniu pracodawcy oraz na jego odpowiedzialność zawodową;

·nie była Pani uprawniona do samodzielnego świadczenia pomocy prawnej w rozumieniu Prawa o adwokaturze;

·nie była Pani uprawniona do samodzielnego podpisywania i wnoszenia pism procesowych, środków zaskarżenia ani innych dokumentów jako pełnomocnik strony;

·nie była Pani uprawniona do samodzielnego zastępowania klientów przed sądami i organami administracji publicznej w charakterze pełnomocnika procesowego;

·nie była Pani wpisana na listę adwokatów ani aplikantów adwokackich;

·nie podlegała Pani przepisom Prawa o adwokaturze ani Kodeksowi Etyki Adwokackiej;

·nie podlegała Pani odpowiedzialności dyscyplinarnej przed organami samorządu adwokackiego;

·nie była Pani objęta obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej adwokata;

·tajemnica, do której była Pani zobowiązana, miała charakter pracowniczy (art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy), a nie adwokackiej tajemnicy zawodowej w rozumieniu art. 6 Prawa o adwokaturze.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako adwokat:

·świadczy Pani pomoc prawną samodzielnie, w pełnym zakresie przewidzianym przez Prawo o adwokaturze, w tym w szczególności udziela Pani porad prawnych, sporządza opinie prawne, opracowuje projekty aktów prawnych oraz samodzielnie reprezentuje klientów przed sądami, organami administracji i innymi instytucjami (art. 4 Prawa o adwokaturze);

·samodzielnie podpisuje Pani i wnosi pisma procesowe, środki zaskarżenia oraz inne dokumenty jako pełnomocnik strony;

·samodzielnie reprezentuje Pani klientów przed sądami i organami administracji publicznej jako profesjonalny pełnomocnik procesowy;

·sprawuje Pani nadzór merytoryczny nad pracą młodszych prawników i aplikantów zatrudnionych w kancelarii;

·działa Pani na własny rachunek i ponosi osobistą, bezpośrednią odpowiedzialność odszkodowawczą wobec klientów;

·jest Pani wpisana na listę adwokatów i wykonuje Pani zawód regulowany w rozumieniu przepisów prawa;

·podlega Pani odpowiedzialności dyscyplinarnej przed organami samorządu adwokackiego na podstawie art. 80 i n. Prawa o adwokaturze;

·jest Pani objęta obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej adwokata na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów;

·jest Pani związana adwokacką tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 6 Prawa o adwokaturze, która ma charakter bezwzględny i nieograniczony w czasie;

·działa Pani w oparciu o mandat udzielony przez klienta, a nie polecenie pracodawcy;

·samodzielnie kształtuje Pani relację z klientem i ponosi Pani za nią pełną odpowiedzialność.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym dochody uzyskiwane przez Panią w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej z tytułu usług świadczonych na rzecz byłego pracodawcy (kancelarii (...) sp.k.) podlegają opodatkowaniu dochodów z działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. podatkiem liniowym), tzn. czy wyłączenie przewidziane w art. 9a ust. 3 tej ustawy nie ma do Pani zastosowania, z uwagi na to, że czynności świadczone przez nią jako adwokat w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej nie odpowiadają czynnościom wykonywanym przez Panią w ramach uprzedniego stosunku pracy z tym samym podmiotem?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni, wyłączenie, o którym mowa w art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. W konsekwencji przysługuje jej prawo do wyboru opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy (tzw. podatkiem liniowym) od dnia rozpoczęcia prowadzenia tej działalności. Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że czynności świadczone przez nią jako adwokat w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz Kancelarii (…) sp.k. nie odpowiadają czynnościom wykonywanym przez nią w ramach uprzedniego stosunku pracy z tym samym podmiotem. Wyklucza to zastosowanie wskazanego wyłączenia ustawowego i pozwala na pełne skorzystanie z wybranej formy opodatkowania liniowego.

1. Wykładnia literalna wyłączenia z art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”), prawo do opodatkowania dochodów podatkiem liniowym na zasadach określonych w art. 30c nie przysługuje podatnikowi, który uzyskał przychód z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub w formie spółki niebędącej osobą prawną ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Kluczowe znaczenie w powołanym przepisie ma użyte przez ustawodawcę sformułowanie „odpowiadających czynnościom”. Przepis ten wymaga wykazania tożsamości lub co najmniej istotnej zbieżności zakresu czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy z usługami świadczonymi w ramach działalności gospodarczej.

Sama współpraca z byłym pracodawcą nie jest wystarczającą przesłanką zastosowania tego wyłączenia.

2. Brak tożsamości zakresu czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię w ramach stosunku pracy miały charakter pomocniczy i podrzędny – były wykonywane pod nadzorem i kierownictwem uprawnionych prawników, bez pełnej samodzielności i bez osobistej odpowiedzialności zawodowej oraz dyscyplinarnej adwokata. Wnioskodawczyni nie była w tym czasie adwokatem i nie mogła legalnie wykonywać zawodu adwokata. Natomiast w ramach działalności gospodarczej świadczy pomoc prawną jako samodzielny adwokat, na własny rachunek i własną odpowiedzialność, w pełnym zakresie przewidzianym przez ustawę z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze. Różnica ma charakter nie tylko faktyczny, ale przede wszystkim prawny i jakościowy. W szczególności: jako pracownik Wnioskodawczyni nie była uprawniona do samodzielnego podpisywania i wnoszenia pism procesowych we własnym imieniu (jako pełnomocnik) ani do reprezentowania klientów przed sądami w charakterze pełnomocnika procesowego – czynności te wykonuje samodzielnie dopiero jako adwokat prowadzący działalność gospodarczą.

Ponadto jako adwokat sprawuje nadzór merytoryczny nad pracą innych prawników i aplikantów, co było całkowicie poza zakresem jej obowiązków pracowniczych. Różnica ta wyklucza uznanie, że świadczone obecnie usługi odpowiadają czynnościom wykonywanym na etacie, co usuwa negatywną przesłankę z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT.

3. Zawód adwokata jako zawód regulowany – odrębność prawna i konieczność rozwiązania stosunku pracy Zawód adwokata jest zawodem regulowanym, którego wykonywanie wymaga spełnienia ściśle określonych wymogów ustawowych: zdania egzaminu adwokackiego, złożenia ślubowania i wpisu na listę adwokatów (art. 65 i n. Prawa o adwokaturze). Dopiero z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania możliwe jest legalne wykonywanie zawodu adwokata.

Czynności adwokackie nie mogły zatem być wykonywane przez Wnioskodawczynię w ramach uprzedniego stosunku pracy – stanowią one nową, jakościowo i prawnie odmienną działalność, niedostępną dla osoby nieposiadającej statusu adwokata. Co więcej, zgodnie z art. 4b ust. 1 pkt 1 Prawa o adwokaturze adwokat nie może wykonywać zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że Wnioskodawczyni była zobowiązana do rozwiązania umowy o pracę z chwilą uzyskania statusu adwokata – nie była to jej swobodna decyzja biznesowa, lecz wymóg wynikający wprost z ustawy.

W konsekwencji, podjęcie działalności adwokackiej na rzecz byłego pracodawcy nie stanowi próby obejścia przepisów prawa czy tzw. "fikcyjnego samozatrudnienia", lecz jest realizacją bezwzględnie obowiązującego nakazu ustawowego. W przypadku Wnioskodawczyni zmiana formy prawnej relacji z kancelarią (…) sp.k. była podyktowana uzyskaniem zupełnie nowych uprawnień zawodowych i przymusem ustrojowym, a nie dążeniem do optymalizacji podatkowej. Skoro czynności adwokackie ze swej istoty nie mogły być (i nie były) wykonywane w ramach uprzedniego stosunku pracy, wyłączenie z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania.

4. Odmienny reżim odpowiedzialności Zasadnicza różnica pomiędzy statusem pracownika a statusem adwokata prowadzącego działalność gospodarczą przejawia się również w diametralnie odmiennym reżimie odpowiedzialności, który bezpośrednio definiuje charakter samych czynności. W ramach stosunku pracy odpowiedzialność pracownicza Wnioskodawczyni była uregulowana przepisami Kodeksu pracy, a za skutki działań wobec osób trzecich (klientów) odpowiadał wyłącznie pracodawca. Natomiast podejmując czynności w ramach działalności gospodarczej jako adwokat, Wnioskodawczyni ponosi pełną, osobistą, nieograniczoną odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną przy świadczeniu pomocy prawnej. Ponadto podlega ona surowej odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz jest objęta ustawowym obowiązkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 8a ustawy – Prawo o adwokaturze. Co kluczowe, podejmowane obecnie czynności są nierozerwalnie związane z bezwzględnym i nieograniczonym w czasie obowiązkiem zachowania tajemnicy adwokackiej w rozumieniu art. 6 Prawa o adwokaturze.

Wszystkie te elementy mają charakter konstytutywny dla czynności zawodowych adwokata. Nie mogły one wchodzić w zakres wcześniejszych czynności pracowniczych, co stanowi kolejny, fundamentalny argument za brakiem tożsamości czynności w rozumieniu art. 9a ust. 3 ustawy o PIT.

5. Cel regulacji (ratio legis) Wyłączenie w art. 9a ust. 3 ustawy o PIT zostało wprowadzone w celu zapobiegania sytuacjom, w których pracodawca – kierując się wyłącznie interesem ekonomicznym polegającym na obniżeniu kosztów pracy – zastępuje stosunek pracy umową cywilnoprawną lub współpracą, przy jednoczesnym zachowaniu tego samego zakresu czynności wykonywanych przez dotychczasowego pracownika. Celem regulacji jest zatem przeciwdziałanie tzw. wymuszonemu lub pozornemu samozatrudnieniu, w ramach którego formalny koniec stosunku pracy służy wyłącznie osiągnięciu korzyści podatkowych związanych z opodatkowaniem według stawki liniowej, bez rzeczywistej zmiany charakteru wykonywanej pracy i relacji łączącej strony.

W niniejszej sprawie sytuacja jest całkowicie odmienna. Rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z inicjatywy ani w interesie pracodawcy, lecz zostało wymuszone przez bezwzględnie obowiązujący przepis prawa – art. 4b ust. 1 pkt 1 Prawa o adwokaturze zakazujący adwokatowi wykonywania zawodu w ramach stosunku pracy. Pracodawca nie mógłby zatem zachować tego samego zakresu czynności poprzez zawarcie umowy o współpracy, gdyż czynności adwokackie – zastrzeżone wyłącznie dla osób posiadających status adwokata – w ogóle nie wchodziły w zakres dotychczasowego stosunku pracy. Cel regulacji, jakim jest przeciwdziałanie zastępowaniu stosunku pracy pozornym samozatrudnieniem w celu uniknięcia wyższego opodatkowania, nie może zatem uzasadniać pozbawienia Wnioskodawczyni prawa do opodatkowania liniowego w okolicznościach niniejszej sprawy.

W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że nie można utożsamiać obowiązków i czynności wykonywanych przez aplikanta adwokackiego lub radcowskiego z wykonywaniem zawodu adwokata lub radcy prawnego. W konsekwencji przyjmuje się, że świadczenie przez adwokata lub radcę prawnego pomocy prawnej na rzecz byłego pracodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie odpowiada czynnościom, które dana osoba wykonywała uprzednio w charakterze aplikanta w ramach stosunku pracy. Kluczowego znaczenia nabiera w tym kontekście uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r. (II UZP 2/13), w której stwierdzono, że gdy uwzględni się cel aplikacji adwokackiej oraz zakres obowiązków i uprawnień – w tym uprawnień procesowych – aplikanta adwokackiego, dostrzec można zasadniczą różnicę między czynnościami adwokata świadczącego pomoc prawną a czynnościami aplikanta w toku odbywania aplikacji.

Co prawda stanowisko to zostało wyrażone na tle art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednak przepis ten – analogicznie jak art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wiąże negatywne skutki prawne ze świadczeniem usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w zakresie odpowiadającym czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy. Z przywołanej uchwały wynika ponadto, że ratio legis przesłanki wyłączającej z art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – i analogicznie, w ocenie Wnioskodawczyni, art. 9a ust. 3 ustawy o PIT – jest przeciwdziałanie wymuszonemu samozatrudnieniu zastępującemu stosunek pracy. W odniesieniu do adwokatów i radców prawnych otwierających kancelarie we współpracy z dotychczasowym pracodawcą przesłanka ta nie zachodzi.

Stanowisko to potwierdzają kolejne orzeczenia: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2013 r. (II UK 184/12), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 marca 2007 r. (I SA/Po 1138/06) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2007 r. (I SA/Gl 805/07). Warto zaznaczyć, że część przytoczonych orzeczeń – w tym wyrok WSA w Poznaniu – odnosi się wprost do radców prawnych, a nie do adwokatów. Instytucja radcy prawnego jest jednak na tyle zbliżona do instytucji adwokata – zarówno pod względem zakresu uprawnień zawodowych, charakteru świadczonej pomocy prawnej, jak i sposobu wykonywania zawodu – że argumentacja tam zaprezentowana zachowuje pełną aktualność i przekłada się bezpośrednio na sytuację adwokata. Wnioskodawczyni powołuje się zatem na te orzeczenia jako na miarodajne źródło wykładni, mające zastosowanie odpowiednio do jej przypadku.

W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 1 marca 2007 r. (I SA/Po 1138/06) stwierdzono wprost, że zatrudnienie na etacie w kancelarii adwokacko-radcowskiej, a następnie wykonywanie na rzecz tej samej kancelarii usług prawniczych już w charakterze radcy prawnego, nie może być uznane za wykonywanie czynności odpowiadających tym, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy w rozumieniu art. 9a ust. 3 ustawy o PIT. Sąd podkreślił, że samodzielność radcy prawnego wyklucza jakąkolwiek podległość służbową wobec pracodawcy, charakterystyczną dla stosunku pracowniczego. Jednocześnie sąd trafnie wskazał, że regulacja art. 9a ust. 3 ustawy o PIT miała na celu ograniczenie praktyki zastępowania umów o pracę samozatrudnieniem jedynie pozornym – tj. takim, w którym pracownik formalnie zakłada działalność, lecz w istocie pozostaje w relacji podporządkowania tożsamej z tą, jaka cechuje stosunek pracy.

Na analogicznym stanowisku stały organy podatkowe, m.in. w: Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. (IPPB1/415-891/13-2/IF), Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. (IPPB1/415-510/09-2/EC) oraz Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 27 września 2013 r. (IBPBI/1/415-752/13/ZK). W interpretacji indywidualnej z dnia 25 listopada 2019 r. (0114-KDIP3-3.4011.446.2019.1.MT) organ podatkowy wyraźnie stwierdził, że zakres czynności wykonywanych w czasie odbywania aplikacji radcowskiej w ramach umowy o pracę nie jest tożsamy z zakresem usług świadczonych następnie przez radcę prawnego na rzecz tej samej kancelarii. W uzasadnieniu wskazano, że aplikant radcowski działa wyłącznie w imieniu i pod nadzorem patrona, nie posiadając uprawnień do samodzielnego świadczenia pomocy prawnej, podczas gdy radca prawny wykonuje swój zawód niezależnie i dysponuje znacznie szerszymi uprawnieniami oraz obowiązkami. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o szczególnym znaczeniu dla niniejszej sprawy.

Orzecznictwo i praktyka organów podatkowych konsekwentnie rozróżniają czynności pomocnicze wykonywane pod kierownictwem uprawnionego prawnika od samodzielnego świadczenia pomocy prawnej. Jako punkt odniesienia przyjmowano dotychczas sytuację aplikantów – osób, które przynajmniej formalnie pozostawały w procesie szkolenia zawodowego i działały z upoważnienia uprawnionego pełnomocnika. Tymczasem Wnioskodawczyni nie posiadała nawet statusu aplikanta. Wykonywała czynności wyłącznie jako pracownik, bez jakichkolwiek uprawnień zawodowych, w pełnym podporządkowaniu pracowniczym. Skoro zatem uznano, że nawet czynności aplikanta adwokackiego czy radcowskiego nie odpowiadają czynnościom samodzielnego adwokata lub radcy prawnego, to tym bardziej wniosek ten musi odnosić się do Wnioskodawczyni – osoby, która nie legitymowała się nawet statusem aplikanta i wykonywała czynności o charakterze wyłącznie pomocniczym, pod pełnym kierownictwem pracodawcy. Czynności te nie mogą być zatem uznane za odpowiadające czynnościom adwokata prowadzącego samodzielną działalność gospodarczą, co wyklucza zastosowanie ograniczenia z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT.

Mając na uwadze powyższe, wnosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej potwierdzającej, że w opisanym stanie faktycznym:

1.czynności świadczone przez Panią jako adwokat w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz Kancelarii (…) sp.k. nie odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach uprzedniego stosunku pracy z tym samym podmiotem;

2.w konsekwencji, wyłączenie przewidziane w art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma do Pani zastosowania, a co za tym idzie, przysługuje Pani prawo do wyboru opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy (tzw. podatkiem liniowym) już od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Konstrukcja podatku dochodowego od osób fizycznych zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych na podstawie systemu przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów.

Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń na podstawie kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1:

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 6 tej ustawy:

Stosownie do art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 9a ust. 3 ww. ustawy:

Na podstawie art. 30c ust. 1 tej ustawy:

Podatnik, deklarując wybór 19% podatku liniowego, musi uwzględnić przesłanki określone w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Możliwość opodatkowania „podatkiem liniowym” jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy:

·uzyskują przychód z działalności gospodarczej z tytułu świadczenia usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy i

·usługi te są tożsame z czynnościami, które podatnik lub przynajmniej jeden z jego wspólników (w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną) wykonywał bądź wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

Zawarty w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot normatywny „odpowiadających czynnościom” odnosi się do przychodów ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, tożsamych z czynnościami, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy. Wyłącznie częściowa zbieżność wykonywanych czynności nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość opodatkowania 19% stawką podatku dochodów z działalności gospodarczej (częściowa zbieżność nie jest równoznaczna z tożsamością).

W opisie sprawy wskazała Pani, że:

·w ramach indywidualnej działalności współpracuje Pani z byłym pracodawcą;

·zakres czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy nie będzie odpowiadał czynnościom wykonywanym wcześniej w ramach stosunku pracy.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro, jak wynika z treści wniosku, świadczone przez Panią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi na rzecz kancelarii nie są tożsame z czynnościami, które wykonywała Pani w tej kancelarii w ramach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, to może Pani przychody osiągane z działalności gospodarczej opodatkowywać podatkiem liniowym, tj. w sposób wskazany w art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, należy zgodzić się z Pani stanowiskiem, że ma Pani prawo do opodatkowania dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej podatkiem liniowym, o którym mowa w art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionych we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Ocena „tożsamości” wykonywanych czynności w ramach stosunku pracy oraz prowadzonej działalności gospodarczej może nastąpić w toku ewentualnego postępowania podatkowego lub kontrolnego. Mając na uwadze treść art. 14b Ordynacji podatkowej, w przedmiotowej sprawie tut. organ wydając interpretację prawa podatkowego nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które wskazałoby, czy czynności wykonywane przez Panią w ramach umowy o pracę, są tożsame z czynnościami, które będzie Pani wykonywała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Do postępowania w sprawie wydania interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego nie mają bowiem zastosowania przepisy o postępowaniu podatkowym, a postępowanie dowodowe jest częścią postępowania podatkowego. Opodatkowanie wykonywanych usług tzw. podatkiem liniowym leży natomiast w interesie podatnika, więc to po jego stronie spoczywa obowiązek wykazania, że nie spełnia przesłanek wynikających z art. 9a ust. 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądów, na które się Pani powołała, wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i dotyczą konkretnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych. Z tego względu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedstawione w niniejszej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.