Majątek szkoły w pytaniach i odpowiedziach
1. Dokonywanie odpisów amortyzacyjnych raz w roku
Proszę o wskazanie przepisów, na podstawie których szkoła amortyzuje środki trwałe rocznie. Czy powyższe rozwiązanie dotyczy wszystkich szkół i wszystkich środków trwałych czy występują tu jakieś wyjątki?
Możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych raz w roku daje niektórym jednostkom sektora finansów publicznych rozporządzenie Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont.
Mówi ono, że jednostki zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych mogą umarzać i amortyzować środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne jednorazowo za okres całego roku, natomiast jednostki rozliczające podatek dochodowy od osób prawnych za inne okresy niż okresy miesięczne - jednorazowo za dany okres.
Rozwiązanie to stosują zazwyczaj wszystkie jednostki budżetowe, w tym szkoły, ponieważ z racji charakteru swojej działalności (realizują nieodpłatnie zadania o charakterze publicznym) są podmiotowo zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych.
Trzeba tylko pamiętać o dwóch zasadach. Po pierwsze, odpisów amortyzacyjnych danego środka trwałego zaczyna się dokonywać od następnego miesiąca po miesiącu przyjęcia go do używania, a przestaje w następnym miesiącu po wycofaniu z ewidencji (np. z powodu likwidacji, niedoboru, kradzieży itp.). Amortyzować środek trwały kończy się również w chwili zrównania wartości odpisów umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego (czyli kiedy zamortyzuje się on w całości). Dlatego też ustalenie odpisów amortyzacyjnych w jednostkach budżetowych i innych jednostkach zwolnionych z podatku dochodowego od osób prawnych będzie polegało na obliczeniu na koniec roku odpisów amortyzacyjnych jako iloczynu wartości początkowej i stopy amortyzacji, z uwzględnieniem okresu użytkowania.
Po drugie, chcąc wprowadzić zmianę sposobu dokonywania odpisów amortyzacyjnych, należy uwzględnić dyspozycje zawarte w art. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, który mówi, że w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą.
