W jaki sposób wypłacić wynagrodzenie dla żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w myśl art. 59 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa o obowiązku obrony RP), są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje:

1) zasadniczą służbę wojskową,

2) przeszkolenie wojskowe,

3) ćwiczenia wojskowe,

4) służbę przygotowawczą,

5) okresową służbę wojskową,

6) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Żołnierzem niezawodowym jest żołnierz odbywający lub pełniący jeden z rodzajów czynnej służby wojskowej, o których mowa w art. 59 pkt 1-5 ustawy o obowiązku obrony RP (§ 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach). Żołnierze niezawodowi odbywający ćwiczenia wojskowe są zatem żołnierzami w służbie czynnej i z tego tytułu przysługują im świadczenia omówione w artykule.

Żołnierzowi delegowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem odbywania służby przysługują należności za podróże służbowe. Z tytułu krajowej podróży służbowej żołnierzowi przysługują:

1) diety;

2) zwrot kosztów:

● przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podróży służbowej i z powrotem,

● noclegów lub ryczałt za nocleg,

● dojazdu środkami komunikacji miejscowej w formie ryczałtu;

3) zwrot innych niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych w związku z podróżą służbową

- § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy niezawodowych za podróże służbowe.

Kwestie wynagrodzenia żołnierzy niezawodowych określają natomiast przepisy ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (dalej: ustawa o uposażeniu żołnierzy niezawodowych).

Żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy, niebędącym żołnierzami rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego (art. 31 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych). Żołnierzom tym mogą być również przyznawane dodatki do uposażenia uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, przewidziane dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową.

Uposażenie żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowym) - art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Wyjątek dotyczy żołnierzy pełniących służbę kandydacką.

Ubezpieczeniu społecznemu podlegają ci żołnierze, którzy nie mają innych tytułów powodujących obowiązek ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 6a ustawy systemowej).

Świadczenia osób otrzymywane z tytułu odbywania lub pełnienia:

● niezawodowej służby wojskowej lub jej form równorzędnych, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej oraz służby przygotowawczej,

● służby zastępczej

- są wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 15 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

AGATA PISZKO

prawnik, absolwentka studiów podyplomowych z audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, pracownik samorządowy; posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie organizacji i zarządzania oświatą

PODSTAWY PRAWNE

● art. 59 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 827)

● art. 31 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1211; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 773)

● art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 689)

● art. 21 ust. 1 pkt 15 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 361; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 478)

● § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy niezawodowych za podróże służbowe (Dz.U. Nr 135, poz. 1448; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 73, poz. 393)

● § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595; ost.zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 548)