Księgi wieczyste w samorządowej gospodarce nieruchomościami
Jedną z kluczowych instytucji, którą należy brać pod uwagę przy podejmowaniu czynności z zakresu gospodarki nieruchomościami, są księgi wieczyste. Jednak wątpliwości może budzić wpływ zapisów zawartych w księgach wieczystych na ocenę prawidłowości innych źródeł informacji o nieruchomościach, w tym m.in. ewidencji gruntów i budynków.
Księgi wieczyste w szczegółowym zakresie wiążą się z różnym zakresem funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego, zarówno dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, jak i podejmowania konkretnych działań związanych z obrotem nieruchomościami. Przepisy dotyczące ksiąg wieczystych określone są przede wszystkim w ustawie z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: u.k.w.h.). Zgodnie z nią, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a ich istotnym walorem jest jawność. W związku z tym jawne są również wszystkie prawa wpisane do księgi wieczystej, co skutkuje możliwością ich przeglądania przez każdego, w obecności pracownika sądu. Za skutek zasady jawności ksiąg wieczystych należy uznać niemożność powoływania się w stosunkach prawnych na nieznajomość wpisów w nich zawartych.
