Jak rozliczyć przekazane nieodpłatnie bilety na mecz
Jesteśmy jedną z firm, która będzie sponsorować mecze naszej lokalnej drużyny piłkarskiej. W ramach umowy sponsoringu podpisanej przez nas z klubem sportowym jest on zobowiązany do świadczenia w zamian na naszą rzecz usług reklamy (np. eksponowanie naszego logo podczas meczów piłkarskich). Dodatkowo klub piłkarski przekazał nam nieodpłatnie kilkanaście biletów na tegoroczne mecze (należy podkreślić, że nie był on do tego zobowiązany umową sponsoringu). Obecnie chcielibyśmy przekazać bilety niektórym naszym zasłużonym pracownikom, kontrahentom. Wartość rynkowa otrzymanych biletów (tj. cena, po jakiej można je nabyć) jest różna, w przypadku niektórych biletów dość wysoka. Dlatego zastanawiamy się, czy pełnimy funkcję płatnika w odniesieniu do osób otrzymujących bilety? A ponadto, jak taką transakcję powinniśmy rozliczyć w VAT?
PROBLEM
RADA
Tylko w odniesieniu do biletów przekazanych pracownikom spółka wystąpi jako płatnik i będzie zobowiązana do opodatkowania pdof przychodów pracowników z tego tytułu. W przypadku kontrahentów (klientów) spółka będzie zobowiązana do przekazania im informacji o wysokości osiągniętego przez nich przychodu (PIT-8C) tylko wtedy, gdy osoby otrzymujące bilety nie prowadzą działalności gospodarczej. Nieodpłatnie przekazane przez spółkę bilety stanowią nieodpłatne świadczenie usług, które jest opodatkowane VAT. Z uwagi jednak na problem związany z ustaleniem podstawy opodatkowania VAT istnieje możliwość nieopodatkowywania VAT takiej transakcji. Zagadnienie to budzi jednak wątpliwości podatkowe. Ponadto pojawia się dla spółki ryzyko oszacowania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Szczegóły - w uzasadnieniu.
UZASADNIENIE
Opisane przez Czytelnika zdarzenie pociąga za sobą skutki podatkowe w różnych podatkach. Konieczna jest tu także znajomość skutków przekazania biletów dla otrzymujących je osób.
Podatek dochodowy u pracowników
Wartość biletów przekazanych przez spółkę pracownikom będzie stanowiła dla nich przychód ze stosunku pracy. Wartość tego przychodu powinna zostać doliczona przez spółkę do wynagrodzenia pracownika. Spółka bowiem jako pracodawca pełni funkcje płatnika.
Wysokość przychodu spółka powinna ustalić zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 4 updof, tj.:
na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Należy więc określić, jaka jest wartość rynkowa (cena) poszczególnych biletów. Ponieważ jednak zamiarem spółki nie jest z pewnością to, aby pracownicy ponosili koszt podatku od otrzymanych biletów, może ona "ubruttowić" wartość przekazywanych biletów. Polegałoby to na tym, że spółka przekazałaby pracownikowi prezent "rzeczowo-pieniężny", tj. wartość biletu + kwotę pieniędzy na pokrycie pdof od otrzymanego biletu.
PRZYKŁAD
Wysokość części pieniężnej należy obliczyć z zastosowaniem jednego z następujących wzorów:
a) w sytuacji gdy dochody pracownika będą opodatkowane wg stawki 18%
X = 0,22 x Y
b) w sytuacji gdy dochody pracownika będą opodatkowane wg stawki 32%
X = 0,47 x Y
gdzie:
Y - wartość biletu (wartość prezentu rzeczowego),
X - wartość części pieniężnej przekazanego prezentu.
Powyższe wzory są bardzo uproszczone, tzn. nie uwzględniają kwoty wolnej od podatku oraz - w przypadku stawki 32% - progresywnego opodatkowania dochodów. Jednakże uproszczenia te powodują, że wyliczenia nie będą niekorzystne dla pracowników.
Przykładowo, gdy wartość przekazanego biletu wynosić będzie 1000 zł, spółka powinna dodatkowo przekazać nagrodę pieniężną w wysokości ok. 220 zł, jeżeli dochody pracownika opodatkowane są stawką 18%, lub 470 zł, jeżeli dochody pracownika będą opodatkowane wg stawki 32%:
a) X = 0,22 x 1000 zł = 220 zł
b) X = 0,47 x 1000 zł = 470 zł
Podatek dochodowy u klientów i kontrahentów
Klienci. Jeżeli bilety otrzymają wybrani klienci spółki, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, wystąpi u nich przychód podatkowy z tytułu nieodpłatnie otrzymanego świadczenia (art. 11 ust. 1 updof). Wysokość przychodu powinna zostać określona tak jak w przypadku pracowników (tj. cena rynkowa biletów).
Uzyskany przez nich przychód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych (według "skali") jako "przychód z innych źródeł" (art. 20 ust. 1 updof), a podatek ten ww. osoby powinny wykazać w swoim zeznaniu rocznym.
Spółka w tym przypadku nie wystąpi w charakterze płatnika. Będzie ona jednak miała obowiązek sporządzenia i przekazania takiemu kontrahentowi oraz właściwemu dla niego urzędowi skarbowemu informacji o uzyskanym przez niego przychodzie (tj. na formularzu PIT-8C) - w terminie do końca lutego roku podatkowego następującego po roku, w którym doszło do przekazania biletów (art. 42a updof). Termin ten obowiązuje spółkę bez względu na to, czy jej rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, czy też nie.
Brak wystawienia informacji PIT-8C, w przypadku gdy przychód taki zostanie zidentyfikowany przez władze podatkowe, może narazić spółkę na sankcje z Kodeksu karnego skarbowego (najprawdopodobniej mandat karny).
Kontrahenci. Jeżeli natomiast bilety otrzymają kontrahenci prowadzący działalność gospodarczą:
1) w formie jednoosobowej firmy - otrzymując bilety, powinni oni wykazać z tego tytułu przychód podatkowy z działalności gospodarczej i opodatkować go w sposób właściwy dla wybranej przez nich formy opodatkowania (art. 14 ust. 2 pkt 8 updof), lub
2) jako osoba prawna - otrzymując bilety, powinni wykazać z tego tytułu przychód podatkowy i opodatkować go na zasadach ogólnych, łącznie z innymi przychodami (stawka podatku 19%).
W obydwu przypadkach przychód powinien zostać ustalony w wysokości rynkowej ceny zakupu przedmiotowych biletów.
Spółka w żadnym z ww. przypadków nie wystąpi w roli płatnika, ani też nie będzie zobowiązana do przekazania jakiejkolwiek informacji dotyczącej wysokości osiągniętego przez kontrahentów przychodu.
Nieodpłatne przekazanie w VAT
Nieodpłatne przekazanie przez spółkę biletów na mecz, bez względu na to, kto je otrzyma, stanowi czynność opodatkowaną VAT zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w ramach organizacji meczów sportowych, nie jest też klubem sportowym. W związku z tym należy uznać, że przekazanie biletów stanowi czynność niezwiązaną z prowadzonym przedsiębiorstwem.
Warto tu przywołać interpretację Dyrektora IS w Bydgoszczy z 4 maja 2010 r., nr ITPP1/443-172/10/IK, w której fiskus uznał, że muzeum, przekazując nieodpłatnie bilety wstępu, działa w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a zatem czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Mimo że cytowana interpretacja została wydana na gruncie przepisów w zakresie nieodpłatnych świadczeń obowiązujących do 1 kwietnia 2011 r. (odwołuje się ona do art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, natomiast w naszym przypadku ważna jest wykładnia w nieznacznym stopniu zmienionego przepisu art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT), to jednak wnioski merytoryczne z niej płynące są aktualne również obecnie.
W związku z tym, wnioskując na zasadzie przeciwieństwa, należy uznać, że spółka jest zobowiązana do opodatkowania VAT przekazania biletów. Spółka powinna z tego tytułu wystawić fakturę wewnętrzną, wykazując w niej VAT należny. Może ona wystawić jedną zbiorczą fakturę wewnętrzną za jeden okres rozliczeniowy (art. 106 ust. 7 ustawy o VAT).
Transakcja ta z punktu widzenia VAT byłaby zatem prosta do rozliczenia, gdyby nie trudność w ustaleniu wysokości podstawy opodatkowania VAT. Przepisy stanowią bowiem, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług podstawą opodatkowania VAT jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika, czyli spółkę (art. 29 ust. 12 ustawy o VAT).
W przedmiotowym pytaniu spółka otrzymała jednak bilety nieodpłatnie, a zatem nie poniosła żadnych kosztów z tytułu ich zakupu. Jedyne koszty, jakie można by jej przypisać, to przykładowo koszty zakupu kopert, w których bilety zostały przekazane. Ponieważ w związku z tym nie da się ustalić podstawy opodatkowania VAT (żaden przepis nie stanowi, że w ostateczności podatnik powinien wybrać cenę rynkową), można by uznać, że transakcja ta nie będzie opodatkowana VAT. Jest to jednak stanowisko ryzykowne i wymagające potwierdzenia poprzez uzyskanie pozytywnej indywidualnej interpretacji przepisów.
Organy podatkowe mogą bowiem próbować udowodnić, że spółka poniosła koszt świadczenia tych usług w wysokości kosztów poniesionych przez nią na sponsoring. Fiskus może być zdania, że na decyzję o przekazaniu spółce biletów wpłynął właśnie podjęty przez nią sponsoring. Na podstawie kosztów świadczenia usług sponsoringu można zatem określić prawdopodobną podstawę opodatkowania VAT dla nieodpłatnie przekazanych biletów.
Stanowisko to byłoby naszym zdaniem słuszne, ale tylko w sytuacji, gdy z umowy sponsoringu wynikałoby, że klub sportowy w zamian za dofinansowanie nie tylko będzie reklamował działalność spółki, ale także przekaże jej nieodpłatnie bilety na mecze. W przeciwnym razie pogląd ten uważamy jednak za błędny. Należy zauważyć, że w przypadku nieodpłatnie świadczonych usług kalkulacja kosztów świadczonych usług następuje po stronie podatnika. Kalkulacja ta nie powinna być zakwestionowana przez organy podatkowe, w przypadku gdy bilety zostały nabyte nieodpłatnie.
Czy dla spółki powstanie ryzyko oszacowania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia
Spółka otrzymała od klubu sportowego bilety nieodpłatnie, co więcej - klub nie był zobowiązany do tego zgodnie z podpisaną umową sponsoringu.
W związku z tym pojawia się ryzyko uznania, że spółka otrzymała przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. W warunkach rynkowych poniosłaby ona bowiem koszt zakupu przedmiotowych biletów. Przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia nie powstałby tylko w sytuacji, gdyby klub do takiego przekazania biletów był zobowiązany umową sponsoringu.
W konsekwencji, w momencie nieodpłatnego otrzymania biletów spółka powinna wykazać przychód w wysokości rynkowej ceny zakupu biletów (art. 12 ust. 5 w zw. z art. 12 ust. 6 pkt 4 updop) i opodatkować go na zasadach ogólnych (stawką 19%).
Rozliczenie sponsoringu w VAT i pdop
Pomimo że spółka nie poruszyła tej kwestii w pytaniu, należy wskazać, że w sytuacji gdy jako sponsor przekaże ona klubowi sportowemu środki pieniężne, klub powinien wystawić na jej rzecz fakturę VAT z tytułu świadczenia usług promocyjno-reklamowych.
W przypadku gdy spółka w ramach sponsoringu dokona jednak przekazania towarów lub świadczenia usług, powinna sprzedaż tę udokumentować fakturą VAT wystawioną na sponsorowanego (tj. na klub sportowy). W zamian otrzyma od niego fakturę VAT z tytułu świadczenia usług reklamowych.
Z analizy wydanych przez MF interpretacji przepisów wynika, że organy podatkowe nie kwestionują możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków poniesionych przez sponsora, jeżeli sponsorowany w zamian dokona świadczenia usług promocyjno-reklamowych. Taki zapis powinien wprost wynikać z umowy podpisanej pomiędzy stronami.
Co więcej, wartość usług promocyjnych świadczonych przez sponsorowanego musi odpowiadać wysokości świadczeń przekazanych przez sponsora. W przeciwnym razie spółka nie miałaby prawa zaliczyć do kosztów podatkowych pełnej wartości wydatków na sponsoring (tj. organy podatkowe mogą potraktować tę różnicę jako darowiznę, wyłączoną z KUP zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 14 updop). Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe:
wydatki poniesione na sponsoring są kosztami uzyskania przychodów do wysokości wartości usług reklamowych świadczonych przez sponsorowanego. A zatem, jeżeli kwota przekazywana na rzecz klubu sportowego odpowiada wartości wykonywanych przez niego świadczeń, będzie ona stanowić w całości koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy. W pozostałych przypadkach Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko tę część wydatków poniesionych na sponsoring, która odpowiada wartości otrzymanych od klubu świadczeń - interpretacja Dyrektora IS w Bydgoszczy z 27 kwietnia 2009 r., nr ITPB3/423-64/09/MT; podobnie interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z 10 grudnia 2010 r., nr IPPB5/423-623/10-2/AS.
● art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 29 ust. 12, art. 106 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 134, poz. 780
● art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 2a pkt 4, art. 14 ust. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1, art. 42a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887
● art. 12 ust. 5, art. 12 ust. 6 pkt 4, art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 134, poz. 781
Kamila Pawłowska
doradca podatkowy
