Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT w przypadku obciążania gapowiczów należnościami za przewóz
Spółka gminna jest wykonawcą usług komunikacji miejskiej oraz usług kontroli biletów. W trakcie kontroli wystawiane są opłaty specjalne (mandaty) oraz pasażer jest obciążany równowartością biletu za przejazd. Mandaty nie podlegają ustawie o VAT. Kiedy jednak powstaje obowiązek podatkowy w stosunku do sprzedaży usługi przewozowej (równowartości ceny biletu)? Przyjmujemy, że zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 7 ustawy o VAT w dacie, gdy pasażer spłaci zobowiązanie. Ponieważ nigdy nie są wystawiane faktury dla gapowiczów, sądzimy, że obowiązek powstaje tylko od zwindykowanych należności z tego tytułu. Czy postępujemy prawidłowo?
PROBLEM
RADA
Tak. Prawidłowo przyjmują Państwo, że obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług komunikacji miejskiej dla gapowiczów powstaje dopiero z chwilą zapłaty należności za przewóz. Oznacza to, że w przypadku gapowiczów uchylających się od zapłaty obowiązek podatkowy w VAT powstaje dopiero z chwilą windykacji tych należności. Szczegóły w uzasadnieniu.
UZASADNIENIE
Jak wynika z art. 33a ust. 3 Prawa przewozowego, w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu przewoźnik lub osoba przez niego upoważniona pobierają właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawiają wezwanie do zapłaty.
W związku z poborem opłat dodatkowych nie dochodzi do opodatkowania VAT (w uproszczeniu - opłaty takie nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem), co potwierdzają organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach.
Jako przykład można wskazać postanowienie Naczelnika III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu z 13 kwietnia 2006 r. (sygn. 1473/WV/443/478/13/2006/EŻ), w którym czytamy, że (...) pobór opłat dodatkowych przez przewoźnika lub osobę przez niego upoważnioną - za podróżowanie bez odpowiedniego dokumentu przewozu albo dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego lub ulgowego dokonywany na podstawie art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 roku Nr 50, poz. 601), nie stanowi czynności świadczenia usług o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W związku z powyższym przedmiotowe opłaty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
W konsekwencji do opodatkowania VAT dochodzić może jedynie w zakresie poboru należności za przewóz. Jeżeli jednak osobom podróżującym bez biletu nie jest wystawiona faktura (co w świetle art. 106 ust. 4 ustawy o VAT jest dopuszczalne, jeżeli nie zażądają oni wystawienia takiej faktury), nieopłacenie biletu wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usługi komunikacji miejskiej. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 13 pkt 7 ustawy o VAT obowiązek podatkowy z tytułu usług komunikacji miejskiej powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z dniem wystawienia faktury.
Prawidłowo zatem przyjmują Państwo, że obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług komunikacji miejskiej dla gapowiczów powstaje dopiero z chwilą zapłaty należności za przewóz. Oznacza to, że w przypadku gapowiczów uchylających się od zapłaty obowiązek podatkowy w VAT powstaje dopiero z chwilą windykacji tych należności. W przypadku należności, których nie udało się windykować, obowiązek podatkowy w VAT nie powstaje zatem nigdy, a więc nigdy nie dochodzi do ich opodatkowania tym podatkiem.
w art. 19 ust. 13 pkt 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 107, poz. 679
w art. 33a ust. 3 ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753
Tomasz Krywan
doradca podatkowy
POTRZEBUJESZ POMOCY?