Wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. II OSK 99/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 842/09 w sprawie ze skargi Gminy . na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Gminy B. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 6 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi Gminy B., uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 15 lutego 2007 r. R.U. (poprzednie nazwisko U.) wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia Zarządu Miejskiego w B.K. z [...] grudnia 1949 r. nr 17-I-5/213/49, pozbawiającego J.U. oraz jego małoletnich synów R. i H. obywatelstwa Państwa Polskiego oraz wysiedlającego wymienionych z obszaru Państwa Polskiego wraz z orzeczeniem przepadku całego majątku na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 7 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej (Dz. U. Nr 55, poz. 310).

Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził: (1) nieważność orzeczenia Zarządu Miejskiego w B.K. z [...] grudnia 1949 r. w części dotyczącej pozbawienia J., R. i H. U. obywatelstwa Państwa Polskiego oraz wysiedleniu z obszaru Państwa Polskiego, (2) wydanie powołanego orzeczenia Zarządu Miejskiego w B.K. j z naruszeniem prawa w części dotyczącej przepadku majątku ww. na rzecz Skarbu Państwa, wraz z odmową stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w tej części z uwagi na jej nieodwracalne skutki prawne. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzja Zarządu Miejskiego w B.K. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dekretu z dnia 13 września 1946 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej, ponieważ podmiot postępowania - J.U. - nie żył już w chwili wszczęcia postępowania (zmarł przed dniem wydania wskazanego dekretu). Organ nadzoru podkreślił, że wymieniony posiadał obywatelstwo polskie w chwili śmierci i nie mógł mocą później wydanej decyzji zostać pozbawiony tego obywatelstwa. Również jego syn - J. (w orzeczeniu błędnie wpisano imię H.) nie żył w dacie pozbawienia obywatelstwa. Według organu, art. 4, art. 5 i art. 6 cyt. dekretu wyraźnie wskazują, że pozbawiona obywatelstwa polskiego mogła być wyłącznie osoba, która żyła w chwili wydania decyzji o pozbawieniu obywatelstwa polskiego. W części orzeczenia dotyczącej przepadku majątku J.U. na rzecz Skarbu Państwa, organ nadzoru odstąpił od stwierdzenia nieważności z uwagi na wywołanie przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie podzielił stanowiska Gminy B., że R.U. nie utracił obywatelstwa polskiego na podstawie orzeczenia z [...] grudnia 1949 r. Podkreślił, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego, została bowiem doręczona ustanowionemu kuratorowi w dniu 20 stycznia 1950 r. i wywołała skutki prawne, czego dowodzą zapisy w księdze wieczystej o zmianie właściciela, dokonane na jej podstawie. Minister wskazał, że nie jest jednocześnie władny do oceny przyczyn, z powodu których R.U. wydano w 1957 r. dowód osobisty potwierdzający posiadanie przez niego obywatelstwa polskiego, jak również dlaczego nie wykonano przedmiotowego orzeczenia w części dotyczącej wysiedlenia z terytorium Państwa Polskiego.