Wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 478/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. J., A. M., G. S., B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 454/10 w sprawie ze skargi G. J., A. M., G. S., B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2010 r. nr rep. [...] w przedmiocie scalenia gruntów uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 454/10, oddalił skargi G. J., A. M., G. S. i B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Starosta C. na podstawie art. art. 2, 8, 9, 10, 24, 25, 26, 27, 28 i 29 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm. - zwanej dalej ustawą scaleniową) oraz art. 104 kpa zatwierdził projekt scalenia gruntów obrębu [...] gm. K. o ogólnej powierzchni 280,06 ha, sporządzony i wykazany na mapie oraz w rejestrze klasyfikacyjno-szacunkowym po scaleniu i wyznaczony na gruncie przez geodetę E. Z. Jednocześnie zatwierdził protokół zasad i warunków objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia sporządzony dnia [...].10.2009 r. i postanowił istniejące wpisy odnośnie obciążeń przenieść bez zmian z gruntów poddanych scaleniu na grunty wydzielone w wyniku scalenia.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli współwłaściciele gospodarstwa nr [...] - G. J., A. M., G. S. i B. G., podnosząc, iż w sposób nieuzasadniony zmniejszono im powierzchnię posiadanych gruntów, ale również zaproponowano działki gorsze i dalej położone niż przed scaleniem. Do scalenia zostały wniesione działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,6841 ha i wartości szacunkowej określonej bez uzgodnienia z zainteresowanymi na poziomie 125 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia natomiast przyznano im działki nr [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,7762 i wartości 126,90 jednostek szacunkowych. Różnica jednostek szacunkowych przed i po scaleniu nie przekracza 3%, zatem co do zasady otrzymały odpowiedni ekwiwalent, jednakże zdaniem odwołujących błędnie oszacowano wartość poszczególnych działek. czym naruszono art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej. Wskazano, że nigdy nie zwołano ogólnego zebrania właścicieli gruntów celem podjęcia uchwały o zasadach szacowania gruntów ani też ogólnego zebrania celem zatwierdzenia zasad szacowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając za chybione zarzuty odwołania dotyczące zarówno naruszenia zasad postępowania scaleniowego jak i rozliczenia wartości gruntów. Organ wskazał, iż postępowanie scaleniowe zostało wszczęte na wniosek mieszkańców postanowieniem Starosty C. z dnia [...] października 2006 r. W trakcie tego postępowania wybrano członków rady scalenia i dokonano ustalenia zasad szacunku porównawczego gruntów, określenia wartości dla poszczególnych klas bonitacyjnych z uwzględnieniem ich położenia i innych czynników mających wpływ na wartość gruntu. O zebraniach których przedmiotem były wskazane czynności zawiadomiono mieszkańców poprzez wywieszenie ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i wsi K. Z wykazu sporządzonego w dniu 17 marca 2009 r. wynika, że uwag i skarg na opracowany szacunek nie wniesiono. Następnie sporządzono projekt scalenia gruntów, z którym zapoznano uczestników scalenia. Następnie G. J., Ż. J., K. J., G. S., B. G. i A. M. wniosły zastrzeżenia do pracy geodetów i sposobu okazania projektu scalenia. Uwagi te zostały rozpatrzone przez powołaną do tego celu komisję z udziałem stron zainteresowanych. Kolegium wskazało, iż odwołujące przed scaleniem posiadały działki o łącznej powierzchni 1,6841 ha i wartości 123,36 jednostek szacunkowych, natomiast po scaleniu zaprojektowano dla nich działki o łącznej powierzchni 1,7762 i wartości 126,90 jednostek szacunkowych. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane; za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3 %. Ponadto zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy scaleniowej, przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia, różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 20 % powierzchni gruntów objętych scaleniem. Te zasady zdaniem Kolegium zostały zachowane. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosły G. J., A. M., G. S. i B. G., reprezentowane przez radcę prawnego, podnosząc, iż decyzja ta narusza przepisy zarówno k.p.a. jak i ustawy scaleniowej. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania. Zdaniem skarżących organ zaniechał wezwania do udziału w postępowaniu geodety i ustosunkowania się do zarzutów odwołania oraz nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżące podniosły, iż w ramach przedmiotowego postępowania chciały tylko i wyłącznie prawidłowego ustalenia granic posiadanych działek oraz urzędowego potwierdzenia istnienia drogi na ich gruncie i jej wydzielenia jako gruntu gminnego oraz wydzielenia działki na której znajduje się kapliczka w związku z faktem, że służy ona celom kultu religijnego i wobec częstych zgromadzeń na tym terenie działka ta straciła jakiekolwiek cechy związane z uprawami rolnymi. Nieprawidłowo, zdaniem skarżących, została podjęta uchwała w sprawie określenia zasad szacunku gruntów. Wadą postępowania jest również brak zawiadomienia wszystkich uczestników scalenia o prowadzonym z wniosku skarżących postępowaniu odwoławczym. Stroną w postępowaniu o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji są nie tylko skarżące lecz wszyscy właściciele gruntów objętych scaleniem.