Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2009 r., sygn. II SA/Bd 681/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2009r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [....] Komendant Miejski Policji w T. na podstawie art. 151 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 i w zw. art. 105 § 1 Kpa - uchylił swój rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] o uchyleniu swego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że z uwagi na uchylenie przez Sąd Rejonowy w Toruniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza (tj. skarżącej A. K.) ustała przesłanka wynikająca z § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, póz. 1029) dotycząca uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] w sprawie zawieszenia st. sierż. A. K. w czynnościach służbowych. Wskazano, że w tej sytuacji stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zasadnym było uchylenie ww. rozkazu z dnia [...] nr [...] i umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w tej sprawie. Natomiast nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło ze względu na interes społeczny, który przejawia się tym, iż w odczuciu społecznym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstwa jest naganne i narusza dobre imię Policji.
A. K. złożyła odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...] wskazując, że wobec innego funkcjonariusza będącego w podobnej sytuacji uchylono rozkaz o zwieszeniu w czynnościach służbowych, co świadczy o dowolnej i bardzo swobodnej interpretacji prawa.
Komendant Wojewódzki Policji w B. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 17 lipca 2002 r. - zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, które było podstawą wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] - zostało uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 października 2007 r. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki negatywne uchylenia decyzji, o których mowa w art. 146 Kpa. W tej sytuacji, uwzględniając to, że postępowanie karne przeciwko st. sierż. A. K. nie zostało jeszcze zakończone, zasadnym było uchylenie ostatecznego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]. Zasadnym też było - po uchyleniu zaskarżonego rozkazu - umorzyć, na podstawie art. 105 § 1 Kpa, postępowanie w sprawie uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...], albowiem po uchyleniu ww. postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej w T., stało się ono bezprzedmiotowe. Uznano również, iż słusznie nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem nadanie tego rygoru jest uzasadnione interesem społecznym, który w tym przypadku jest tożsamy z interesem służby. Właśnie ten interes wymaga, aby czynności służbowe nie były wykonywane przez funkcjonariusza, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 Kk i 266 Kk. W takiej sytuacji zasadnym jest zawieszenie policjanta niezwłocznie w czynnościach służbowych poprzez nadanie decyzji, na podstawie art. 108 § 1 Kpa, rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazano, że o tym, czy są podstawy do wznowienia postępowania decydują obowiązujące normy prawne oraz okoliczności faktyczne danej sprawy, a nie decyzje podejmowane w innych, choćby podobnych sprawach. Nie ma zatem znaczenia to, że wobec innego funkcjonariusza nie podjęto takiej decyzji jak wobec skarżącej.
W skardze od tego rozstrzygnięcia A. K. podniosła, że Komendant Miejski Policji w T., w stosunku do innego funkcjonariusza, będącego w podobnej do jej sytuacji uchylił rozkaz o zawieszeniu w obowiązkach. To, że nie uczynił tak samo w stosunku do niej uznała za wysoce niemoralne, szkodliwe społecznie i niesprawiedliwe, a także nie znajdujące uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Wskazała także, że pozbawiono ją poświadczenia bezpieczeństwa w oparciu o bezpodstawne pomówienia i że uniemożliwiono jej w ten sposób powrót na zajmowane wcześniej stanowisko. Skarżąca uznała, że jest dyskryminowana ze względu na swoją płeć. Podkreśliła, że obecnie jest w bardzo trudnej sytuacji z uwagi na to, że jest w ciąży.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej wskazano. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Możliwe więc było uwzględnienie skargi przez Sąd pomimo nietrafności jej zarzutów. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny sądu są rozstrzygnięcia organów wydane w efekcie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną - rozkazem personalnym z dnia [...] o uchyleniu rozkazu personalnego z dnia [...] dotyczącego zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych. Podkreślić więc należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznych. Enumeratywne wyliczenie podstaw wznowienia postępowania zawierają art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 kpa. Przy wykładni podstaw wznowienia postępowania obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa), z której wynika bezwzględny zakaz wznowienia, a zatem i uchylenia decyzji, na podstawach niewyliczonych w powołanych przepisach kpa, jak i niedopuszczalność wykładni rozszerzającej. W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniały warunki do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie prezentowany jest pogląd, że przy interpretacji pojęcia decyzji należy zastosować nie pojęcie potoczne decyzji, a pojęcie prawne przyjęte w art. 104 kpa, który stanowi: "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. (tak NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1355/05, System Informacji Prawnej Lex 275449). Wskazuje się, że sednem przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa jest to, aby obejmowana procedurą wznowienia postępowania decyzja administracyjna została wydana "w oparciu" o rozstrzygnięcie organu administracyjnego bądź sądu administracyjnego, które zostało następnie uchylone lub zmienione (tak NSA w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06, System Informacji Prawnej Lex nr 276701, podobnie B. Adamiak w Komentarzu do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wydanie 5, W-Wa 2003, str. 636). Powyższe poglądy Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Tymczasem organy obu instancji uznały, że wzruszenie w trybie wznowieniowym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa decyzji ostatecznej - rozkazu personalnego z dnia [...] było możliwe dlatego, że wydany on został w oparciu o postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...], które następnie zostało uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego VIII Wydziału Karnego w Toruniu z dnia 10 października 2007 r. Tym samym organy orzekające w sprawie przyjęły, że "inną decyzją lub orzeczeniem sądu", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa może być postanowienie Prokuratury. Taka interpretacja tego przepisu, jako zbyt daleko idąca, zwłaszcza w kontekście przytoczonych powyżej poglądów, jest nie do zaakceptowania.
Postanowienie Prokuratury nie jest decyzją w rozumieniu kpa, ani co oczywiste orzeczeniem sądu, a zatem nie została spełniona przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Organ I instancji nie miał więc podstaw do wznowienia postępowania zakończonego rozkazem personalnym z dnia [...], a co za tym idzie do uchylenia tej decyzji. Zwrócić należy uwagę także na to, że po uchyleniu rozkazu z dnia [...] do obrotu prawnego przywrócony zostałby wprawdzie rozkaz personalny z dnia [...], ale wobec treści sentencji rozkazu personalnego z dnia [...], utrzymanego następnie w mocy przez zaskarżony rozkaz personalny, oznaczałoby to, że skarżąca zostaje ponownie zawieszona w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, licząc od dnia [...]. Nadanie rozkazowi personalnemu z dnia [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, nie mogłoby więc spowodować, jak chciałby tego organ administracji, zawieszenie skarżącej w czynnościach służbowych od dnia [...], na okres 3 miesięcy. Poza tym nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji uchylającej inną decyzję w trybie wznowieniowym powodowałoby natychmiastowe uchylenie decyzji, a nie natychmiastowe ziszczenie się sytuacji o jakiej mowa w decyzji "powracającej" do obrotu prawnego.
Na marginesie nadmienić także warto, że rozkazowi personalnemu z dnia [...] o zawieszeniu skarżącej w czynnościach służbowych także nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w sytuacji w której jednocześnie w rozkazie tym zobowiązano skarżącą do rozliczenia się z obowiązków oraz zadań i czynności służbowych do dnia [...]. Takie rozwiązanie także budzi wątpliwości co do zasadności nadania w tym przypadku rygoru natychmiastowej wykonalności (vide: wyrok WSA w W-wie z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 28/07, System Informacji Prawnej Lex nr 338205).
Mając na uwadze powyższe, uznając że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 8 kpa i art. 151 § 1 pkt 2 kpa, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 152 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku.
POTRZEBUJESZ POMOCY?