Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Ol 438/17

Geodezja i kartografia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi I. Ł. i M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Decyzją Starosty O z dnia "[...]"r. na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 i ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016r., poz. 1629 ze zm., dalej jako: P.g.i.k.) oraz § 35 pkt 1 i 7 w związku z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016r., poz. 1034, dalej jako: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków) orzeczono z urzędu o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na: zmianie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]" ha oraz użytku gruntowego "RVI" o pow. "[...]" ha na użytek "LsIV" o pow. "[...]" ha oraz użytek "Bi" o pow. "[...]" ha zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji, ujawnieniu budynku o nr ewidencyjnym "[...]" i oznaczeniu jego klasy wg PKOB jako ,,"[...]" - pozostałe budynki niemieszkalne gdzie indziej niewymienione" zgodnie z arkuszem danych budynkowych stanowiącym załącznik nr 2 do decyzji, na działce nr "[...]" o pow. "[...]" ha położonej w obrębie S, gmina M, stanowiącej własność M i I Ł. W uzasadnieniu podano, że w dniu "[...]"r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia rodzaju użytku gruntowego w przedmiotowej działce, a celem postępowania było wyjaśnienie okoliczności i zasadności zmiany z urzędu użytku z "Bi" na "RVI" i "LsIV", w związku z wnioskiem strony o wycinkę drzew na działce. Podniesiono, że obecni właściciele nabyli przedmiotową działkę w dniu "[...]"r. i w tym dniu działka oznaczona była w operacie ewidencji gruntów i budynków jako inne tereny zabudowane (użytek "Bi"). Ustalono, że działka nr "[...]" powstała w "[...]"r. w wyniku podziału działki nr "[...]"o powierzchni "[...]"ha na działki nr "[...]"do nr "[...]"i wówczas w przedmiotowej działce wykazano użytki gruntowe "RVI" i "LsIV'. W "[...]"r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w procesie modernizacji operatu ewidencyjnego dla gminy Małdyty wprowadzono zmiany m.in. na działce nr "[...]"z oznaczenia "Ls" i "R" na oznaczenie "Bi", gdyż poprzednik prawny obecnych właścicieli nieruchomości wybudował budynek mający znamiona rekreacyjnego, który nie został ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz inny obiekt gospodarczy, który ze względu na swoją konstrukcję (brak fundamentów) nie podlega ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w "[...]"r. organ został powiadomiony przez pracownika organu gminy o istnieniu lasu na ok. 1/3 części powierzchni przedmiotowej działki, co ujawniono w trakcie wizji w związku ze zgłoszeniem wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew. Na podstawie przeprowadzonej aktualizacji sporządzono wykaz zmian gruntowych z dnia "[...]"r. (operat techniczny) przyjęty do państwowego zasobu Starostwa, na podstawie którego wprowadzono w dniu "[...]"r. zmianę do operatu ewidencji gruntów, przywracającą stan użytków sprzed modernizacji tj. "Ls" i "R", z czym nie zgodzili się właściciele działki. Podniesiono, że w toku postępowania dokonano wizji terenowej na gruncie, w trakcie której ustalono, że działka w ok. 1/3 części porośnięta jest drzewami (brzoza, grab, sosna) stanowiącymi las, w części zabudowana drewnianym budynkiem rekreacyjnym oraz niewielkim drewnianym obiektem gospodarczym, ogrodzona płotem z siatki z drewnianą bramą wjazdową, uzbrojona w energię elektryczną i ujęcie wody. Ustalono także, że na przedmiotowej działce występują użytki gruntowe "Ls" i "Bi" oraz zaznaczono ich przybliżone położenie i zasięgi na mapie ewidencyjnej. Zwrócono się do wykonawcy prac modernizacyjnych w zakresie użytków gruntowych, który sporządził aktualny wykaz zmian gruntowych (operat techniczny), w którym wykazano użytek "Ls" o pow. "[...]"ha oraz użytek "Bi" o pow. "[...]"ha. Organ postanowił także ujawnić z urzędu budynek i w tym celu sporządzono dokumentację w postaci arkusza danych ewidencyjnych dotyczącym budynku znajdującego się na działce "[...]" i budynek wniesiono do bazy danych EGiB. Podniesiono, że w miejscowym planie przestrzennego zagospodarowania gminy M działka nr "[...]" przeznaczona jest na cele zabudowy rekreacji indywidualnej. Decyzją z dnia "[...]"r. organ orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]"ha na "LsIV" o pow. "[...]"ha oraz zmianie użytku gruntowego "RVI" o pow. "[...]" ha na użytek "Bi" o pow. "[...]"ha. Jednakże na skutek odwołania złożonego przez I i M Ł decyzją z dnia "[...]"r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W w O uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, nakazując aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wziąć pod uwagę ustalenia w zakresie występowania na obszarze przedmiotowej działki lasu w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2015 r., poz. 2100 ze zm.). W związku z tym ustalono, że przedmiotowa działka nie została objęta uproszonym planem urządzenia lasu, gdyż w "[...]"r. na nieruchomości nie figurował użytek oznaczony jako las, ale sąsiednie działki objęte są takim planem i tworzą kompleks leśny z przedmiotową działką. Podano, że las o powierzchni "[...]"ha położony na działce numer "[...]" przekazany jest w nadzór Nadleśnictwa D. Ustalono także, że Wojewoda W decyzją z dnia "[...]"r. wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne "[...]"ha gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa, położonych w obrębie S, gmina M, ale wyłączenie z produkcji tych gruntów może być dokonane na podstawie decyzji wydanej przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. Organ zważył, że w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej "[...]"ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków). Dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o obszarze co najmniej "[...]"ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Zatem definicja lasu pozostaje bez związku z pojęciem nieruchomości gruntowej oraz uprawnień majątkowych przysługujących do tej nieruchomości. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o lasach lasem jest także grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach stanowi, że gospodarka leśna to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Wskazano, że o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów, prowadzonej na podstawie P.g.i.k. Fakt przeznaczenia w tekstowej części planu spornego obszaru na cele urządzeń turystyki nie pozbawia działki skarżącego statusu gruntu leśnego, albowiem bez poprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. Wskazano, że zgodnie z art. 20 ust. 3a P.g.i.k. ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, co oznacza, że jak długo dany grunt w kategorii prawnej jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów figurować musi jako grunt leśny. Do czasu przeprowadzonej w odpowiednim trybie zmiany klasyfikacji prawnej użytku jako gruntu leśnego na grunt nieleśny zgodna z prawem klasyfikacja gleboznawcza może dotyczyć tylko zmian klas i konturów gruntów pod lasami, stosownie do obowiązującej tabeli klas gruntów. Wskazano, że przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa wart. 3 pkt 1 ustawy o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Także brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne. Nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru. Wskazano, że celem prowadzonego postępowania administracyjnego było doprowadzenie do zgodności zapisów użytków w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym na gruncie, w tym ustalenie, czy na działce nr "[...]"znajduje się budynek, wyznaczenie i obliczenie powierzchni konturu użytku pod budynkiem oraz ustalenie, czy przedmiotowa działka została wyłączona z produkcji leśnej. W trakcie wizji terenowej na gruncie stwierdzono, że działka w 1/3 części porośnięta jest drzewami (brzoza, grab, sosna) stanowiącymi część lasu położonego na działkach sąsiednich. Nie stanowi ona rezerwatu przyrody, nie wchodzi w skład parku narodowego oraz nie jest wpisana do rejestru zabytków. Nie została także objęta uproszonym planem urządzaniu lasu, ale wynika to z błędu popełnionego przez wykonawcę w "[...]"r. w trakcie modernizacji ewidencji gruntów. Jednakże las położony na działce numer "[...]" został przekazany przez Starostę O w nadzór Nadleśnictwa D. Ponadto nie została wydana decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej. Zatem w granicach działki nr "[...]" występuje użytek gruntowy zaliczony do lasów.