Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. IV SAB/Wr 1083/22

Dostęp do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia D. w D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 listopada 2022 r. oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Stowarzyszenia

D. w D. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wnioskodawca zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w Wałbrzychu (dalej: organ) o udostępnienie informacji w zakresie: 1) wykazu wszystkich numerów stacjonarnych Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu, 2) wykazu wszystkich służbowych numerów telefonów komórkowych Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu wraz z informacją kto danym numerem się posługuje, 3) wykazu wszystkich służbowych adresów/ kont e-mail prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu. Wskazano również sposób i formę udostępnienia oraz przekazania informacji.

W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia 23 listopada 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej (za wyjątkiem telefonów i adresów e-mail przeznaczonych do kontaktu z obywatelami) w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Organ wskazał, że analiza obowiązujących przepisów prawa, w połączeniu z poglądami doktryny i orzecznictwa, wskazuje że informacją publiczną w odniesieniu do powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do tych podmiotów w zakresie wykonywania przez nie powierzonych im zadań i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowią więc dokumenty bezpośrednio wytworzone przez daną jednostkę oraz niepochodzące od niej wprost, lecz wykorzystywane do realizacji zadań określonych w przepisach prawa. Nie można jednak oczywiście zapominać o treści art. 1 ust. 2 ustawy, który przy uwzględnieniu przede wszystkim zakresu regulacji określonej w kodeksie postępowania karnego, spowoduje znaczne ograniczenie dostępu obywatela do informacji pozostających w posiadaniu powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Przechodząc do treści żądania w pierwszym rzędzie organ wskazał, że telefony służbowe (stacjonarne oraz komórkowe) oraz adresy e-mail niewątpliwie wykorzystywane są do komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej w każdej jednostce organizacyjnej prokuratury. Mają więc umożliwiać prokuratorom, asesorom oraz pozostałym pracownikom sprawną realizację ustawowych zadań prokuratury, ale również zapewnić pewnego rodzaju dyspozycyjność, albowiem część decyzji i czynności ma miejsce już po zakończeniu godzin urzędowania prokuratury (częstokroć w godzinach nocnych). Nie może też ulegać wątpliwości, że znajomość danych w postaci numerów telefonów lub adresów e-mail sprowadza się do wiedzy o ciągu cyfr lub liter i symboli (w przypadku niektórych adresów e-mail także dodatkowo cyfr), które identyfikują abonenta lub użytkownika konta e-mail, umożliwiając niczym nieskrępowaną i niekontrolowaną komunikację. Wiedza na temat numeru telefonu, bądź adresu e-mail pozwala w sposób oczywisty na uzyskanie połączenia z jego użytkownikiem lub przesianie mu wiadomości określonej treści, lecz taki sam efekt nastąpi w sytuacji wykorzystania udostępnionych publicznie ogólnych numerów telefonów oraz adresu e- mail. Cel przekierowywania połączeń jest jednak nader oczywisty, albowiem jest nim zapewnienie wszystkim pracownikom powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury możliwości prawidłowego i niezakłóconego wykonywania obowiązków służbowych. Nadto, co równie istotne, w takim przypadku nie dojdzie do zagrożenia naruszenia praw uczestników prowadzonych postępowań przygotowawczych. Dla prostszego wytłumaczenia faktycznych podstaw rozważań organ za zasadne uznał posłużenie się przykładem, gdy prokurator lub asesor wykonujący jakąkolwiek czynność procesową (np. konfrontację pomiędzy podejrzanym i pokrzywdzonym lub ogłoszenie podejrzanemu zarzutu zabójstwa) zostanie zmuszony wielokrotnie ją przerywać, albowiem dowolna osoba wykonująca połączenie telefoniczne będzie domagać się rozmowy właśnie w tym czasie. Niewątpliwie dojdzie wówczas do naruszenia praw stron lub innych uczestników takiego postępowania, a wykonujący czynność zostanie pozbawiony możliwości rzetelnego i prawidłowego wywiązania się z ciążących na nim prawnych obowiązków. Podkreślił, że takich przykładów można byłoby oczywiście przytoczyć znacznie więcej. Podobne niebezpieczeństwo dla prawidłowego toku postępowania oraz gwarancji jego uczestników może zaistnieć także w przypadku uznania, że jakakolwiek osoba może kierować wiadomości e-mail indywidualnie do każdego prokuratora, asesora lub pracownika sekretariatu, a więc, gdy wszystkie indywidualne adresy e-mail są całkowicie upublicznione. Pomijając zupełnie kwestię nieuznawania dokumentów elektronicznych za pisma przez kodeks postępowania karnego należy zaznaczył, że wysłanie wiadomości w żaden sposób nie uwzględnia, czy adresat jest obecny w pracy i czy jest on osobą właściwą do odbioru korespondencji. Ponownie posługując się przykładem organ wskazał, że można wyobrazić sobie sytuację, że określony nadawca wysyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do prokuratora, który przebywa na urlopie wypoczynkowym. Pomijając fakt, że zgodnie z obowiązującymi przepisami stosownej informacji udziela kierownik jednostki bardzo możliwym jest, że dojdzie do uchybienia terminu na rozpoznanie żądania. Również i w tym zakresie jak najbardziej możliwe byłoby przytaczanie kolejnych przykładów uwypuklających pojawiające się problemy.