Urzędnik skontroluje powierzchnię prywatnych domów i mieszkań na potrzeby podatku od nieruchomości

Na potrzeby rozliczeń podatku od nieruchomości urzędnicy mogą wejść do prywatnych domów i mieszkań oraz dokonać pomiarów w celu ustalenia podatku od nieruchomości. Taka kontrola jest prawnie dopuszczalna.

Mężczyzna trzyma w rękach kalkulator i dom

Urzędnicy mają prawo wejść do domu (mieszkania) i przeprowadzić pomiary we wszystkich pomieszczeniach - od piwnic po strych. W ten sposób weryfikują, czy metraż zgadza się z tym, co wcześniej oświadczali właściciele (podatnicy podatku od nieruchomości). Podatek od nieruchomości jest bowiem obliczany od powierzchni budynku (mieszkania).

Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że takie działania są zgodne z prawem. Podstawą do przeprowadzenia takiej kontroli jest art. 281 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.). Organem właściwym w tym zakresie są jednostki samorządu terytorialnego.

Ministerstwo Finansów zaznaczyło, że do przeprowadzenia kontroli (z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w Ordynacji podatkowej) wymagane jest:

• zawiadomienie kontrolowanego oraz

• upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wystawione przez uprawniony organ (np. Burmistrza, Prezydenta).

Ponadto w trakcie kontroli podatkowej kontrolujący mają prawo do dokonywania oględzin lokali mieszkalnych, ale wyłącznie na warunkach określonych w art. 288 Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z treścią art. 288 Ordynacji podatkowej:

§ 1. Kontrolujący ma prawo wstępu na teren, do budynku lub lokalu mieszkalnego kontrolowanego w celu:

1) dokonania oględzin, jeżeli:

a)zostały one wskazane jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub jako siedziba kontrolowanego,

b)jest to niezbędne dla ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego lub podstawy opodatkowania,

c)jest to niezbędne do zweryfikowania faktu poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe uprawniających do skorzystania z ulg podatkowych;

2) dokonania oględzin oraz przeszukania lokali mieszkalnych, innych pomieszczeń lub rzeczy, jeżeli powzięto informację o prowadzeniu niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej albo w przypadku gdy są tam przechowywane przedmioty, księgi podatkowe, akta lub inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie istnienia obowiązku podatkowego lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

§ 2. Czynności wymienione w § 1 pkt 2 przeprowadzają upoważnieni pracownicy organu podatkowego po uzyskaniu, na wniosek organu podatkowego, zgody prokuratora rejonowego. Przed przystąpieniem do tych czynności kontrolowanemu okazuje się postanowienie prokuratora o wyrażeniu na nie zgody. Przepisy Kodeksu postępowania karnego o przeszukaniu odnoszące się do Policji mają także zastosowanie do kontrolujących. Sporządza się protokół tych czynności, który wymaga zatwierdzenia przez prokuratora. W razie odmowy zatwierdzenia protokołu materiały i informacje zebrane w toku czynności nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.

§ 3. Czynności wymienione w § 1 pkt 1 dokonywane są za zgodą kontrolowanego. W razie braku takiej zgody przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 4. W przypadku gdy nieruchomości lub ich części albo rzeczy znajdują się w posiadaniu osób trzecich, osoby te są obowiązane je udostępnić, w celu przeszukania lub oględzin, na żądanie organu podatkowego. Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Źródło: Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy pt. „Dokonywania pomiarów w lokalach mieszkalnych na potrzeby rozliczeń w podatku od nieruchomości” – opublikowana 27 listopada 2025 r. na www.eureka.mf.gov.pl

Ewa Sławińska

prawnik, redaktor naczelna "MONITORA księgowego"