Powiat bez szpitala – jak realizować zadania zdrowotne bez prowadzenia lecznicy
Część powiatów nie prowadzi szpitali powiatowych. Mimo to w granicach swoich kompetencji muszą one organizować i wspierać lokalny system ochrony zdrowia. W praktyce coraz częściej oznacza to koncentrację na ambulatoryjnej opiece zdrowotnej, diagnostyce i profilaktyce, a także na zapewnieniu „zaplecza” dla ratownictwa medycznego. Odbywa się to zamiast bezpośredniego utrzymywania oddziałów szpitalnych.
W debacie o ochronie zdrowia samorząd powiatowy najczęściej pojawia się w roli „właściciela szpitala”. To on dopłaca do rosnących kosztów i łagodzi skutki niedoszacowania świadczeń przez płatnika publicznego. Taki obraz w wielu miejscach jest prawdziwy, ale nie wyczerpuje wszystkich możliwości. Pytanie, które coraz częściej zadają samorządowcy, brzmi jednak szerzej: co dokładnie wynika z prawa, a co jest „dobrą praktyką”? I jakie są konsekwencje przeniesienia ciężaru działań zdrowotnych na spółkę prawa handlowego – w tym konsekwencje finansowe, nadzorcze i kontrolne?
Jakie obowiązki prawo nakłada na powiat
Ustawa o samorządzie powiatowym zalicza do zadań publicznych powiatu o charakterze ponadgminnym „promocję i ochronę zdrowia”. To sformułowanie jest szerokie i nie przesądza jeszcze, że powiat musi prowadzić szpital. Określa natomiast, że powiat ma kompetencje (a w praktyce także obowiązek) działania tam, gdzie potrzeby zdrowotne wykraczają poza możliwości pojedynczej gminy.
Kompetencje powiatu wynikają z przepisów sektorowych. W szczególności:
• ustawa o działalności leczniczej – przesądza, że jednostka samorządu terytorialnego może tworzyć i prowadzić podmiot leczniczy, w tym w formie spółki kapitałowej. To przepis kluczowy dla samorządów, które chcą realizować zadania zdrowotne nie przez SP ZOZ, lecz przez spółkę z o.o. lub spółkę akcyjną,
