Kodeks kierowcy

Wstęp

Zmiany, które weszły w życie w 2022 r., zmierzają w szczególności do wsparcia osób najbliższych ofiar wypadków drogowych oraz poprawy bezpieczeństwa na drogach poprzez walkę z przestępstwami drogowymi. Zgodnie z ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw najdalej idącymi modyfikacjami są: nakładanie wyższych kar za szczególnie niebezpieczne wykroczenia drogowe, zwiększenie maksymalnej liczby punktów karnych możliwych do nałożenia w przypadku naruszenia przepisów, wydłużenie okresu ich usuwania z centralnej ewidencji oraz uzależnienie wysokości składek OC od historii wykroczeń, w tym zdobytych punktów karnych. W ustawie znalazły się również m.in. regulacje dotyczące usprawnienia możliwości otrzymania renty po zmarłym w wypadku drogowym.

KUP WYDANIE PAPIEROWE>>>

Od 1 czerwca 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy poprawiające bezpieczeństwo uczestników ruchu - zarówno kierujących pojazdami, jak i pieszych. Wprowadzono je ustawą z dnia 25 lutego 2021 r., która zmodyfikowała przepisy dotyczące m.in. zasad poruszania się pieszych, a także zmniejszyła dopuszczalną prędkość na obszarze zabudowanym w godzinach nocnych. Określono również minimalny odstęp między pojazdami na autostradzie i drodze ekspresowej, którego zachowanie jest obowiązkowe.

Nowością wprowadzoną przywołaną ustawą obowiązującą od czerwca 2021 r. jest także możliwość upoważnienia salonu sprzedaży pojazdów samochodowych, w którym nabyto nowy pojazd samochodowy, do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu lub odbioru decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenia czasowego i zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych.

Już w grudniu 2020 r. weszły w życie pierwsze zmiany w ramach tzw. pakietu deregulacyjnego kierowcy. Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która została uchwalona w sierpniu 2020 r., wprowadziła wiele ułatwień dla kierujących pojazdami. Od 4 grudnia 2020 r. kierowcy nie mają już obowiązku wymiany dowodu rejestracyjnego w sytuacji, gdy zabraknie miejsca na pieczątki kontrolne. Kolejnym uproszczeniem dla kierujących jest możliwość zarejestrowania pojazdu w miejscu czasowego zamieszkania właściciela pojazdu, a nie - jak dotychczas - wyłącznie w miejscu jego stałego zamieszkania.

Istotną, a zarazem długo wyczekiwaną zmianą jest zniesienie obowiązku wożenia ze sobą dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem. Od 5 grudnia 2020 r. kierowcy nie muszą obawiać się, że zostaną ukarani mandatem za brak posiadania przy sobie prawa jazdy. Od tej pory dane kierowcy są weryfikowane przez kontrolujących policjantów bezpośrednio w centralnej ewidencji kierowców.

Zmiany w przepisach

1. Wyższe kary za wykroczenia drogowe

Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 1 stycznia 2022 r., ma dwa istotne cele: poprawę bezpieczeństwa na drogach, w szczególności przez walkę z przestępstwami drogowymi oraz wsparcie osób najbliższych ofiar wypadków drogowych.

Przekroczenie dozwolonej prędkości nie będzie się opłacać

Ze statystyk wynika, iż Polska jest jednym z krajów europejskich z bardzo wysoką liczbą wypadków ze skutkiem śmiertelnym. Jako przykład może posłużyć średni wskaźnik liczby zabitych w wypadkach drogowych na terenie całej Unii Europejskiej, który wyniósł 42, natomiast jeśli chodzi o samą Polskę wyniósł on 65. Gorsze statystyki wskazano tylko w Bułgarii (67), na Łotwie (74) i w Rumunii (85).

Powszechne naruszanie podstawowych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego przez kierujących oraz brak dotkliwych kar za popełnianie tych naruszeń zmusiły ustawodawcę do wprowadzenia skuteczniejszych narzędzi odstraszających.

Dotychczas obowiązująca górna granica mandatu karnego za wykroczenia w ruchu drogowym nie wzrosła od lat 90. ubiegłego wieku, pozostając na poziomie 500 zł. W ślad za zmianami ekonomicznymi, a w szczególności corocznym wzrostem przeciętnego wynagrodzenia, nie poszedł wzrost stawek mandatów karnych. To spowodowało zaprzestanie pełnienia przez nie funkcji odstraszającej i prewencyjnej. W związku z tym ustawodawca zdecydował istotnie podwyższyć dolną oraz górną granicę zagrożenia najpoważniejszych wykroczeń drogowych.

Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w ustawie - Kodeks wykroczeń mandat karny może być wystawiony w wysokości do 30 000 zł w przypadku takich wykroczeń, jak:

1) art. 86 § 1 - stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym;

● nowo dodany art. 86 § 1a - jeśli następstwem tego wykroczenia jest spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby kara grzywny w wysokości nie niższej niż 1500 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 3000 zł,

● art. 86 § 2 - dopuszczenie się tego wykroczenia znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka - kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywna w wysokości nie niższej niż 2500 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 5000 zł;

2) nowo dodany art. 86b - prowadzenie pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu oraz:

● nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,

● niezatrzymanie pojazdu w celu umożliwienia przejścia przez jezdnię osobie niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku, lub osobie o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej,

● wyprzedzanie pojazdu na przejściach dla pieszych, na których ruch nie jest kierowany, lub bezpośrednio przed tym przejściem,

● omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu,

● naruszanie zakazu jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pieszych

- kara grzywny nie niższa niż 1500 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 3000 zł;

3) art. 87 - prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka - kara aresztu albo grzywna nie niższa niż 2500 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 5000 zł;

4) nowo dodany art. 92a § 2 - prowadzenie pojazdu mechanicznego nie stosując się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym, przekraczając je o ponad 30 km/h - kara grzywny nie niższa niż 800 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 1600 zł;

5) nowo dodany art. 92b - prowadzenie pojazdu mechanicznego nie stosując się do zakazu wyprzedzania określonego ustawą lub znakiem drogowym - kara grzywny nie niższa niż 1000 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 2000 zł;

6) art. 94 § 1 - prowadzenie pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu nie mając do tego uprawnienia - kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższa niż 1500 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 3000 zł;

7) nowo dodany art. 97a - naruszenie przez uczestnika ruchu lub inną osobę znajdującą się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, a także kierującego pojazdem zakazu:

● objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór na przejeździe kolejowym, wjeżdżania na przejazd, jeśli opuszczenie zapór lub półzapór zostało rozpoczęte lub podnoszenie ich nie zostało zakończone, oraz wejścia lub wjazdu na przejazd kolejowy za sygnalizator lub za inne urządzenie nadające sygnały, przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych,

● wjeżdżania na przejazd kolejowy, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy

- kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywna nie niższa niż 2000 zł. Recydywa - kara grzywny wyniesie nie mniej niż 4000 zł.

Nowe zmiany znalazły odzwierciedlenie także w postępowaniu mandatowym w sprawach o wykroczenia prowadzonych w szczególności przez Policję, zgodnie z którymi za popełnienie wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji (rozdział XI Kodeksu wykroczeń) można nałożyć w tym postępowaniu grzywnę w wysokości do 5000 zł (dotychczas była to kwota do 500 zł), a w przypadku zbiegu wykroczeń do 6000 zł (dotychczas do 1000 zł). Dodano również nowy przepis regulujący surowszą karę w przypadku wykroczenia, o którym mowa w art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, tj. wykroczenia polegającego na niewskazaniu, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzono pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, zgodnie z którym nałożenie kary grzywny za ten czyn w postępowaniu mandatowym jest możliwe do kwoty 8000 zł.

PODSTAWA PRAWNA

● ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2008 ze zm.)

● rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz.U. z 2021 r. poz. 2484)

WAŻNE

Wyniki badań wykonanych przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego pokazują, że ok. 85% zbadanych kierowców przekracza dozwolony limit prędkości w obszarach zabudowanych, natomiast aż 90% badanych przekracza go poza obszarem zabudowanym.

W myśl nowego prawa środki pochodzące z kwot grzywien za wykroczenia drogowe nie będą przekazywane do budżetu państwa, a do Krajowego Funduszu Drogowego. Zostaną one przeznaczone na budowę nowych dróg krajowych oraz przebudowę już istniejących, poprawiając tym samym stan bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przepis regulujący wysokość grzywien za popełnienie wykroczenia w ciągu 2 lat od ostatniego prawomocnego ukarania (recydywa) wejdzie w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy zmieniającej.

2. Zmiana systemu punktów karnych oraz wydłużenie okresu usuwania ich z ewidencji

Zmiany dotkną również regulacji w zakresie prowadzenia przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z ustawą zwiększeniu ulegnie maksymalna liczba punktów otrzymywanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego z 10 do 15, w zależności od stopnia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i wagi naruszenia. Modyfikacja ta ma na celu zmniejszenie liczby wypadków i kolizji drogowych.

Punkty karne będą usuwane dopiero po 2 latach

Do końca 2021 r. informacja o naliczonych punktach karnych automatycznie była usuwana z ewidencji z upływem roku od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. W oparciu o nowe przepisy okres ten został wydłużony do 2 lat i uzależniony od uzyskania informacji o uiszczeniu grzywny za naruszenie. Ewidencja będzie uwzględniała również dane o naruszeniach przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem wejścia w życie nowych zasad, przy czym do tych naruszeń stosowane będą dotychczasowe wysokości punktów karnych oraz zasady ich usuwania z ewidencji. Nowelizacją zostały objęte także przepisy dotyczące terminu usunięcia danych zgromadzonych w centralnej ewidencji dotyczących popełnionego naruszenia, zgodnie z którymi dane te zostaną usunięte z ewidencji z upływem 5 lat od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, pod warunkiem uzyskania informacji o uiszczeniu grzywny za naruszenie.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 98 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm.)

Nowy taryfikator punktów karnych oraz zniesienie możliwości odbycia szkolenia w celu zredukowania liczby otrzymanych punktów karnych

Choć nowe wysokości mandatów obowiązują już od 1 stycznia 2022 r., na kierowców czekają kolejne dotkliwe zmiany dotyczące wysokości punktów karnych. W dalszym ciągu trwają prace nad nowym rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego¹, które w dotkliwy sposób modyfikuje dotychczasowy system otrzymywania punktów karnych odpowiadających wskazanym tam naruszeniom. Zgodnie z tym projektem za najbardziej niebezpieczne wykroczenia kierowca będzie mógł dostać nawet 15 punktów karnych. W projekcie przewidziano 12 wykroczeń, za które będzie można otrzymać 15 punktów karnych, a będzie to m.in.:

● spowodowanie wypadku drogowego,

● kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego,

● kierowanie pojazdem mechanicznym po użyciu alkoholu lub środka podobnie działającego do alkoholu,

● wyprzedzanie na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim,

● nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża pojazd przy skręcie w drogę poprzeczną,

● przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym,

● przekroczenie dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h poza obszarem zabudowanym,

● niezastosowanie się, w celu uniknięcia kontroli, do sygnału osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego nakazującej zatrzymanie pojazdu.

Na podstawie nowego projektu rozporządzenia kierowca będzie mógł otrzymać 10 punktów karnych, m.in. za:

● nieudzielenie pomocy ofiarom wypadku,

● przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 31 do 40 km/h,

● naruszenie zakazu wjeżdżania na przejazd, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,

● naruszenie zakazu zawracania na autostradzie albo na drodze ekspresowej.

Koleją nowością, która pojawiła się w projekcie rozporządzenia, jest zniesienie możliwości odbycia odpłatnego szkolenia, które pozwalało jednorazowo zredukować liczbę punktów karnych na koncie kierowcy o 6 punktów. Projektowane zmiany mają wejść w życie prawdopodobnie we wrześniu 2022 r. Do tego czasu obowiązywał będzie obecny taryfikator punktów karnych.

3. Ułatwienie możliwości otrzymania renty po zmarłym

W nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego ujęto zmiany dotyczące usprawnienia postępowania w sprawie renty, w przypadku gdy ofiara przestępstwa poniosła śmierć w wyniku przestępstwa umyślnego, a miała na swoim utrzymaniu osoby, którym dobrowolnie i stale dostarczała środków utrzymania. Dotychczas, aby uzyskać rentę, osoby takie musiały przejść przez długotrwały proces cywilny, co przedłużało traumę i stres związany z przeżyciem śmierci bliskiej osoby, a także stawiało w szczególnie niekorzystnej sytuacji osoby małoletnie albo z niepełnosprawnością, które straciły opiekuna. W związku z powyższym wprowadzono przepisy ułatwiające otrzymanie renty po zmarłym.

Obowiązek złożenia wniosku przez prokuratora

W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadzono przepis dotyczący obowiązku złożenia przez prokuratora wniosku o ustanowienie pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, do wytoczenia powództwa o rentę przez osoby do tego uprawnione, jeżeli osoba uprawniona - ze względu na wiek, stan zdrowia lub stan majątkowy - nie jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich roszczeń lub dochodzenie przez nią tych roszczeń byłoby znacznie utrudnione. Warunkiem skorzystania z tego prawa jest brak ustanowienia pełnomocnika z wyboru i brak wysokiego prawdopodobieństwa istotnego przyczynienia się poszkodowanego lub osoby uprawnionej do zdarzenia, którego dotyczy zarzut. Prokurator może wystąpić z takim wnioskiem również w przypadku innych niż powyżej wskazane, szczególnych okoliczności odnoszących się do osoby uprawnionej, uzasadniających konieczność ochrony jej interesów. Złożenie takiego wniosku przez prokuratora następuje w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ruchu lądowym, którego następstwem jest śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, lub zarzutów popełnienia z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym przestępstwa zabójstwa lub umyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Niniejszy przepis będzie stosowany także wtedy, gdy wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa nie będzie możliwe z uwagi na stan zdrowia sprawcy lub gdy sprawca zmarł, nastąpiło przedawnienie karalności, sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych albo gdy zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

Warunki formalne wniosku oraz możliwość zabezpieczenia roszczeń

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wniosek powinien zawierać:

● określenie osoby, na rzecz której ma zostać ustanowiony pełnomocnik,

● okoliczności uzasadniające ustanowienie pełnomocnika i wytoczenie powództwa na podstawie art. 444 § 2 lub 446 § 2 Kodeksu cywilnego, czyli przepisów dotyczących renty z tytułu utracenia całkowicie lub częściowo zdolności do pracy zarobkowej albo zwiększenia się potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość oraz z tytułu śmierci osoby, na której ciążył ustawowy obowiązek alimentacyjny, albo w przypadku gdy zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania.

Ustawodawca przewidział również możliwość zabezpieczenia żądanych roszczeń do czasu przyznania renty. Sąd udzieli zabezpieczenia na rzecz każdego uprawnionego w wysokości nie niższej niż kwota najniższej emerytury określonej w art. 85 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w przypadku żądania zabezpieczenia roszczeń opartych na podstawie art. 444 § 2 lub 446 § 2 Kodeksu cywilnego w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania, w związku ze szkodą poniesioną wskutek następujących czynów niedozwolonych:

1) jednego z przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ruchu lądowym, o którym mowa w rozdziale XXI Kodeksu karnego (przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), lub

2) zabójstwa z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, lub

3) umyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym.

Łączna kwota zabezpieczenia na rzecz wszystkich uprawnionych w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania nie może przekraczać wysokości uzyskiwanego przez poszkodowanego miesięcznego wynagrodzenia netto lub dochodu w okresie poprzedzającym zdarzenie i 5-krotnej wysokości kwoty najniższej emerytury. Zmiany weszły w życie 1 stycznia 2022 r.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 117 § 5¹-5⁴ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.)

4. Wysokość składki OC pojazdów uzależniona od liczby punktów karnych

W ustawie nowelizującej ustawę - Prawo o ruchu drogowym wprowadzono nowe kategorie danych, które będą gromadzone w centralnej ewidencji kierowców. Są to:

● dane o wysokości grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego za popełnione naruszenia oraz

● dane o uiszczeniu tych grzywien.

Jednocześnie zaproponowano zmiany w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli, które mają na celu umożliwienie udostępnienia podmiotom ubezpieczeniowym danych z centralnej ewidencji w zakresie rodzaju i liczby popełnionych wykroczeń lub przestępstw stanowiących naruszenia przepisów ruchu drogowego, w tym o:

● kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub innego środka,

● liczbie punktów przypisanych do wykroczeń lub przestępstw stanowiących naruszenie przepisów ruchu drogowego,

● wysokości grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego oraz faktu uiszczenia tych grzywien.

Dane te pozwolą dostosować wysokość składki do historii wykroczeń lub przestępstw danego kierowcy. Bezpieczna jazda będzie premiowana brakiem konieczności poniesienia dodatkowego kosztu umowy ubezpieczenia, z kolei piratów drogowych będą czekały wyższe opłaty za OC. Zmiany dotyczące przekazywania i udostępniania danych z centralnej ewidencji kierowców zakładom ubezpieczeń wejdą w życie w dniu wdrożenia rozwiązań technicznych. Do czasu ich wdrożenia udostępnianie tych informacji podmiotom ubezpieczeniowym będzie możliwe na podstawie art. 15 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw, z wyjątkiem danych w zakresie wysokości grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego i faktu ich uiszczenia, które będą przetwarzane dopiero od dnia wdrożenia rozwiązań technicznych.

5. Dotkliwe sankcje za ingerencję w system tachografów

Znowelizowane przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym przewidują rozwiązania mające na celu poprawę bezpieczeństwa w zakresie transportu ciężkiego i przewozów drogowych. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami wskazano, iż przemęczenie powoduje u kierowców spowolnienie czasu reakcji, jak również upośledza zdolność do prowadzenia pojazdu. Zauważono, iż u osoby, która prowadzi pojazd po 17 godzinach bez snu, ryzyko spowodowania wypadku jest takie samo, jak w przypadku kierowcy, który prowadzi pojazd po spożyciu alkoholu. W większości przypadków to właśnie zmęczenie kierowcy jest powodem wypadków w transporcie drogowym. W związku z tym bardzo istotne jest przestrzeganie przez kierowców zawodowych norm dotyczących prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, a także stosowanie tachografów, które umożliwiają monitorowanie aktywności kierowców.

Zatrzymanie prawa jazdy za brak stosowania się do przepisów

W związku z licznymi naruszeniami przepisów dotyczących przestrzegania czasu prowadzenia pojazdów, przerw oraz stosowania tachografów przez kierowców zawodowych ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie dotkliwszych kar, które mają zmierzać do zaprzestania dokonywania tych naruszeń.

Zgodnie ze zmianami w ustawie - Prawo o ruchu drogowym przewidziano sankcję administracyjną polegającą na utracie prawa jazdy na okres do 3 miesięcy. Nie należy zapominać, że powyższe naruszenia są już zagrożone karą grzywny, która będzie możliwa do nałożenia wraz z sankcją utraty dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem. W myśl nowych przepisów policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia podczas kontroli drogowej, że kierowca wykonujący przewóz drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lub umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., podczas bieżącego dziennego czasu prowadzenia pojazdu wykonywał ten przewóz pojazdem wyposażonym w tachograf:

a) wbrew obowiązkowi, nie rejestrując za pomocą tachografu na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi,

b) używając cudzej karty kierowcy, używając co najmniej dwóch własnych kart kierowcy, używając cudzej wykresówki, używając jednocześnie kilku wykresówek,

c) korzystając z niedozwolonego urządzenia, przedmiotu lub zmienionego oprogramowania umożliwiającego lub powodującego podrabianie lub przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf,

d) jeżeli tachograf został odłączony.

Te same zasady mają zastosowanie do kierowców posiadających prawo jazdy wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska.

Mając na względzie częstotliwość stwierdzania w trakcie kontroli przypadków fałszowania rzeczywistej aktywności kierowcy, a także konieczność szybszego reagowania na takie naruszenia, nadano funkcjonariuszom Policji uprawnienia do zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia na tzw. "gorącym uczynku" fałszowania przez kierującego jego rzeczywistej aktywności. Zgodnie z uzasadnieniem do nowelizacji identyczne uprawnienia uzyskali również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Zmiany weszły w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.

WAŻNE

Ze statystyk Inspekcji Transportu Drogowego wynika, że w 2019 r. stwierdzono ponad 20 tys. naruszeń przepisów o używaniu tachografów, wykresówek lub kart kierowców.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 135 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

6. Status prawny hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego uregulowany w ustawie

Z dniem 20 maja 2021 r. weszły w życie przepisy regulujące status prawny urządzeń napędzanych elektrycznie oraz urządzeń napędzanych siłą mięśni, przeznaczonych do poruszania się po drogach publicznych. Brak uregulowań w tym zakresie stwarzał realne zagrożenie bezpieczeństwa na drogach i chodnikach.

Kto i gdzie może poruszać się hulajnogą elektryczną?

Hulajnogą elektryczną po drodze publicznej mogą poruszać się osoby, które ukończyły 18 lat, a także osoby w wieku od 10-18 lat, przy czym muszą one posiadać takie same uprawnienia, jak w przypadku kierowania rowerem, tj. kartę rowerową lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T. Dziecko, które nie ukończyło 10 lat, nie może poruszać się tym urządzeniem po drodze publicznej, również pod opieką osoby dorosłej. W tym przypadku jest to możliwe jedynie w strefie zamieszkania pod opieką osoby dorosłej.

Kierujący hulajnogą elektryczną jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeśli są one wyznaczone dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić - z prędkością dopuszczalną 20 km/h. Dodatkowo jest obowiązany korzystać z jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością nie większą niż 30 km/h, w przypadku gdy brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów - z prędkością dopuszczalną 20 km/h. Może on wyjątkowo poruszać się chodnikiem lub drogą dla pieszych, gdy chodnik jest usytuowany wzdłuż jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 30 km/h i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów - z zachowaniem następujących zasad: jazda z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachowanie szczególnej ostrożności, ustępowanie pierwszeństwa pieszemu oraz nieutrudnianie ruchu pieszemu.

Urządzenia transportu osobistego i urządzenia wspomagające ruch

W ustawie - Prawo o ruchu drogowym dodano również definicje urządzenia transportu osobistego (UTO) i urządzenia wspomagające ruch oraz uregulowano ich status. Urządzeniami transportu osobistego są pojazdy napędzane elektrycznie, z wyłączeniem hulajnogi elektrycznej, bez siedzenia i pedałów, konstrukcyjnie przeznaczone do poruszania się wyłącznie przez kierującego znajdującego się na tym pojeździe, będą to np. deskorolki elektryczne czy też elektryczne urządzenia samopoziomujące. Z kolei urządzeniami wspomagającymi ruch będą urządzenie lub sprzęt sportowo-rekreacyjny, przeznaczone do poruszania się osoby w pozycji stojącej, napędzane siłą mięśni takie jak m.in. rolki, wrotki czy deskorolka.

Kto i gdzie może poruszać się urządzeniami transportu osobistego i urządzeniami wspomagającymi ruch ?

Jeśli chodzi o regulacje dotyczące posiadania uprawnień do kierowania urządzeniami transportu osobistego, są one tożsame z wyżej opisanymi, odnoszącymi się do hulajnóg elektrycznych. Kierujący urządzeniem transportu osobistego jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów, jeśli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić - z prędkością dopuszczalną 20 km/h. Może wyjątkowo poruszać się chodnikiem lub drogą dla pieszych, w przypadku braku drogi dla rowerów, z zachowaniem następujących zasad: jazda z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachowanie szczególnej ostrożności, ustępowanie pierwszeństwa pieszemu oraz nieutrudnianie ruchu pieszemu.

W odniesieniu do urządzeń wspomagających ruch osoba korzystająca z tych urządzeń może poruszać się po drodze dla rowerów lub po chodniku i drodze dla pieszych z zachowaniem następujących zasad: jazda z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachowanie szczególnej ostrożności, ustępowanie pierwszeństwa pieszemu oraz nieutrudnianie ruchu pieszemu. Poruszanie się tymi urządzeniami nie wymaga posiadania żadnych uprawnień i jest dopuszczalne bez względu na ograniczenia wiekowe.

Kary za usunięcie z drogi hulajnogi elektrycznej lub urządzenia transportu osobistego

W myśl nowych przepisów kierujący takimi urządzeniami mają obowiązek pozostawienia ich w miejscach dla nich przeznaczonych. W przypadku braku takiego miejsca pozostawienie pojazdu na chodniku jest możliwe tylko przy jednoczesnym spełnieniu m.in. takiego warunku, jak: pozostawienie go jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika, najbardziej oddalonej od jezdni, czy też w takim miejscu na chodniku, by nie utrudniać ruchu pieszym.

Usunięcie z drogi hulajnogi elektrycznej lub urządzenia transportu osobistego będzie wykonywane na koszt właściciela, a koszt takiego usunięcia wynosi 123 zł za każdą zaś dobę przechowywania - 23 zł.

Kara grzywny albo kara nagany za popełnienie nowego wykroczenia

Zgodnie z art. 86a Kodeksu wykroczeń kierujący rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego albo poruszający się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch na chodniku lub drodze dla pieszych, który nie porusza się z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego lub nie ustępuje pierwszeństwa pieszemu, podlega karze grzywny albo karze nagany. Ponadto organy kontrolne mogą nałożyć mandat karny za popełnione naruszenie, m.in. na kierującego hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego albo osobę poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, która wykracza przeciwko innym przepisom ustawy - Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 2 pkt 18a, pkt 47b, pkt 47c, art. 130a ust. 6a lit. h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● art. 86a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2008 ze zm.)

7. Większe uprzywilejowanie pieszych oraz zmniejszenie dopuszczalnej prędkości w godzinach nocnych w terenie zabudowanym

Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2021 r., zmodyfikowała m.in. zasady poruszania się pieszych. Zgodnie z nowymi przepisami zarówno pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych, jak i pieszy wchodzący na to przejście mają pierwszeństwo przed pojazdem. W przypadku pieszego, który dopiero wchodzi na przejście, przewidziano jednak wyjątek: pierwszeństwo nie przysługuje mu przed tramwajem.

Zasady przechodzenia przez pasy

W myśl nowego prawa kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest zobowiązany zachować szczególną ostrożność oraz zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego, oraz ustąpić pierwszeństwa pieszemu, który znajduje się na przejściu albo na nie wchodzi.

Regulacja ta ma na celu zagwarantowanie właściwej i szybkiej reakcji kierującego, który widzi pieszego w pobliżu przeznaczonego dla niego przejścia. Tak jak wyżej wskazano, wyjątkiem jest kierujący tramwajem, który nie ma obowiązku zatrzymania się i ustąpienia pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu już na pasy. Wprowadzenie takiego wyjątku wiąże się z uwarunkowaniami technicznymi tramwajów. Kluczowa jest zwłaszcza masa przeciętnego tramwaju z kompletem pasażerów, która powoduje, że jego droga hamowania jest kilkukrotnie dłuższa niż jadącego z tą samą prędkością samochodu osobowego. Ponadto w sytuacji nagłego hamowania tramwaju istnieje ryzyko wypadków wśród pasażerów znajdujących się w tramwaju.

Nieustąpienie przez kierującego pojazdem pierwszeństwa pieszym znajdującym się na przejściu jest obecnie bardziej dotkliwe, gdyż zagrożonie jest karą grzywny za wykroczenie w widełkach od 1500 zł do 30 000 zł.

Pieszy - podobnie jak kierujący pojazdem - nie jest zwolniony z zachowania szczególnej ostrożności. Nadal musi przestrzegać m.in. zakazu wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych.

Zakaz korzystania z urządzeń elektronicznych podczas wchodzenia na jezdnię, torowisko i przejście dla pieszych

Znowelizowana ustawa - Prawo o ruchu drogowym wprowadziła również zakaz korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych - w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych.

Zmniejszenie dopuszczalnej prędkości w godzinach nocnych do 50 km/h

Z dniem 1 czerwca 2021 r. ujednolicono limity prędkości obowiązujące na terenie zabudowanym bez względu na porę doby. Do tej pory Polska była jedynym krajem w Unii Europejskiej, w którym na terenie zabudowanym obowiązywały inne limity prędkości w zależności od pory dnia i nocy.

Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym obniżyła dopuszczalną prędkość pojazdu lub zespołu pojazdów na obszarze zabudowanym do 50 km/h bez względu na porę doby. Zmiana przepisów ma służyć poprawie bezpieczeństwa uczestników ruchu, w szczególności pieszych. Z przeprowadzonych badań wynika bowiem, że różnica prędkości między 50 i 60 km/h ma istotne znaczenie dla skutków zdarzeń drogowych.

WAŻNE

Ponad 95% pieszych ma szanse przeżyć wypadek przy prędkości uderzenia przez pojazd mniejszej niż 30 km/h. Gdy prędkość uderzenia pojazdu w pieszego jest większa od 50-60 km/h, szanse te bardzo spadają.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 13 ust. 1 i 1a, art. 14 pkt 8, art. 20 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

8. Zakaz tzw. jazdy na zderzaku na autostradach i drogach ekspresowych

Można zauważyć, iż na polskich drogach praktykowana jest tzw. jazda na zderzaku, czyli w odległości zaledwie kilku metrów za poprzedzającym pojazdem. Zachowanie zbyt małej odległości pomiędzy jadącymi pojazdami prowadzi do częstych zdarzeń drogowych. Jest to ryzykowna praktyka, zazwyczaj na autostradach i drogach ekspresowych, gdzie dopuszczalne prędkości sięgają 120 km/h i 140 km/h.

Dlatego kolejną zmianą w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym, którą ujęto w znowelizowanej w styczniu 2021 r. ustawie, jest wprowadzony obowiązek zachowania przez kierowcę co najmniej minimalnego odstępu między pojazdem, którym kieruje, a pojazdem jadącym przed nim na tym samym pasie ruchu podczas przejazdu autostradą i drogą ekspresową.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu.

Dotychczas obowiązujące przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym określają minimalną odległość:

● między pojazdami poruszającymi się w kolumnie - odległość między jadącymi kolumnami nie może być mniejsza niż 500 m dla kolumn pojazdów samochodowych oraz 200 m dla kolumn pozostałych pojazdów;

● w stosunku do zespołu pojazdów o długości powyżej 7 m (kierowca jest obowiązany utrzymywać taki odstęp od pojazdu silnikowego znajdującego się przed nim, aby inne wyprzedzające pojazdy mogły bezpiecznie wjechać w lukę utrzymywaną między tymi pojazdami);

● podczas przejazdu przez tunele - kierujący pojazdem jest obowiązany utrzymywać odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż:

1) 50 m - jeżeli kieruje pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t lub autobusem oraz

2) 80 m - jeżeli kieruje zespołem pojazdów lub pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu.

W pozostałych przypadkach przepisy nie określały dotąd precyzyjnie bezpiecznej odległości.

Sposób określenia bezpiecznej odległości między pojazdami

Zgodnie z dodanym w art. 19 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ustępem 3a minimalny odstęp wyrażony w metrach określa się jako nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, którym porusza się kierujący, wyrażonej w kilometrach na godzinę. Przepisu tego nie stosuje się podczas manewru wyprzedzania.

Na drodze zdarzają się różne sytuacje, w których trzeba szybko reagować, dlatego bardzo ważny jest czas reakcji kierowcy, który zazwyczaj trwa od pół do półtorej sekundy. Do czasu reakcji kierowcy należy doliczyć także czas na rozpoczęcie hamowania (pół sekundy), następnie samochód przez jedną lub dwie sekundy wciąż jedzie z taką samą prędkością i niebezpiecznie szybko zbliża się do hamującego przed nim pojazdu. Z uwagi na powyższe bardzo istotną rolę odgrywa bezpieczna odległość auta od pojazdu jadącego przed nim, ponieważ to ona zapewni bezpieczne zatrzymanie się, z uwzględnieniem czasu na reakcję.

W praktyce dwie sekundy to najczęściej zalecany odstęp między pojazdami, odpowiadający około 25 metrom przy prędkości 50 km/h. Zachowanie właściwego odstępu od innych pojazdów umożliwia lepszą ocenę sytuacji na drodze. Odstępstwo od zachowania bezpiecznej odległości między pojazdami na drogach ekspresowych i autostradach będzie możliwe w trakcie manewru wyprzedzania.

W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej wskazano, iż niezachowanie określonej przepisami odległości między pojazdami na autostradach i drogach ekspresowych będzie skutkowało nałożeniem mandatu karnego. Uregulowanie tych kwestii, w tym wysokości mandatów za tego typu wykroczenia, wymaga podjęcia odrębnego postępowania legislacyjnego, które leży w kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Nie oznacza to jednak braku możliwości nałożenia kary w ramach przepisów ogólnych.

Powyższa zmiana obowiązuje od 1 czerwca 2021 r.

WAŻNE

W 2020 r. z powodu niezachowania bezpiecznej odległości między pojazdami doszło do 1535 wypadków drogowych spowodowanych przez kierujących. Liczba wypadków ze skutkiem śmiertelnym z winy kierujących w 2020 r. to 60, liczba rannych w tych wypadkach to 1823 osób. Jeśli chodzi o autostrady, w tym samym roku doszło do 70 wypadków, w których zginęło 7 osób, a rannych zostało 87 osób.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

9. Zmiany w przepisach dotyczących rejestracji pojazdów

Rejestracja pojazdu w miejscu czasowego zamieszkania

Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz innych ustaw z 14 sierpnia 2020 r. wprowadziła wiele istotnych zmian dotyczących rejestracji pojazdów. Jedną z nich jest możliwość rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu przez organ rejestrujący właściwy również ze względu na miejsce czasowego zamieszkania. Rozwiązanie to jest ułatwieniem dla osób, które przebywają czasowo lub stale poza miejscem swojego zameldowania, między innymi ze względu na dalsze kształcenie bądź wykonywanie zawodu. Dotychczasową niemożność dopełnienia formalności związanych z rejestracją pojazdu w miejscu czasowego pobytu uznano bowiem za barierę administracyjną.

WAŻNE

Rejestracji pojazdu w miejscu czasowego zamieszkania będzie można dokonać dopiero od 4 września 2022 r.

Czasowa rejestracja pojazdu

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym przewiduje również możliwość czasowej rejestracji pojazdu.

Od 4 grudnia 2020 r. takiej rejestracji można dokonać w miejscu czasowego zamieszkania. Organ rejestrujący wydaje decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.

Czasowej rejestracji dokonuje się:

● z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu;

● na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: wywozu pojazdu za granicę, przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy.

Czasowa rejestracja pojazdu jest możliwa na okres nieprzekraczający 30 dni. Termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu.

W przypadku przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustawodawca wprowadził możliwość czasowej rejestracji pojazdu przez starostę właściwego dla miejsca zakupu lub jego odbioru. Dzięki nowelizacji tego przepisu właściciele nowo zakupionych pojazdów unikną niepotrzebnych kosztów związanych z podróżą pomiędzy miejscem rejestracji pojazdu a miejscem zakupu lub odbioru pojazdu, które bardzo często nie są tożsame.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 73 i 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

Możliwość zachowania dotychczasowych numerów rejestracyjnych

Ustawodawca wprowadził możliwość zachowania dotychczasowego numeru rejestracyjnego pojazdu w przypadku jego przerejestrowania, jeżeli:

1) pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

2) pojazd posiada tablice zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (wydanymi na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym) oraz

3) tablice te są czytelne i utrzymane w należytym stanie.

W tej sytuacji starosta, dokonując rejestracji pojazdu, wydaje decyzję o rejestracji pojazdu i dowód rejestracyjny oraz dokonuje legalizacji dotychczasowych tablic (tablicy) rejestracyjnych.

Złożenie wniosku o zachowanie dotychczasowego numeru rejestracyjnego jest możliwe z dniem wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających zachowanie takiego numeru rejestracyjnego, tj. z dniem 31 stycznia 2022 r. Termin ten został wyznaczony w komunikacie ministra właściwego ds. cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2021 r. i opublikowany w Dzienniku Ustaw. Zmiana ta pozwoli na obniżenie kosztów związanych z rejestracją pojazdów, na które składają się: opłata za wydanie tablicy rejestracyjnej (80 zł) i nalepki kontrolnej (18,50 zł) oraz opłata ewidencyjna (1 zł). Takie rozwiązanie jest możliwe dzięki obecnie dostępnemu systemowi centralnej ewidencji pojazdów, w którym organy rejestrujące pojazdy i organy kontroli ruchu drogowego identyfikują pojazd i jego historię.

Odstąpienie od czasowej rejestracji z urzędu

W związku z wprowadzeniem możliwości zachowania dotychczasowego numeru rejestracyjnego ustawodawca dodał nowe przepisy regulujące okoliczności odstąpienia od czasowej rejestracji z urzędu, w przypadku gdy są spełnione jednocześnie następujące warunki:

1) pojazd był ostatnio zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a właściciel pojazdu, składając wniosek o rejestrację pojazdu, wnioskuje o zachowanie dotychczasowego numeru rejestracyjnego;

2) organ rejestrujący pozytywnie zweryfikował w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu dane zawarte w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym w centralnej ewidencji pojazdów;

3) w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym jest miejsce na dokonanie przez organ rejestrujący adnotacji o treści: "W dniu ... złożono wniosek o rejestrację pojazdu w ...." oraz wpisanie daty i nazwy urzędu obsługującego organ dokonujący adnotacji.

Wymienione warunki muszą być spełnione łącznie. Następnie organ rejestrujący - starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu - dokonuje legalizacji dotychczasowych tablic (tablicy) rejestracyjnych oraz wydaje decyzję o rejestracji pojazdu i dowód rejestracyjny. Odstąpienie od czasowej rejestracji z urzędu po spełnieniu wyżej wskazanych warunków jest możliwe z dniem 31 stycznia 2022 r.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 73 ust. 1a i 74 ust. 2d i 2e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

Zniesienie obowiązku posiadania nalepki kontrolnej i karty pojazdu - od kiedy?

Z dniem 4 września 2022 r. zniknie obowiązek posiadania nalepki kontrolnej, którą obecnie umieszcza się na przedniej szybie pojazdu. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy nowelizującej zmiana ta jest potrzebna z uwagi na powiązanie procesu rejestracji pojazdów z centralną ewidencją pojazdów (CEPiK 2.0.), a także ze względu na możliwość zachowania dotychczasowego numeru rejestracyjnego pojazdu, który został wcześniej zarejestrowany na terytorium RP. Zniesienie tego obowiązku wiąże się na pewno z korzyścią finansową dla kierowców. Po pierwsze, opłata za rejestrację będzie niższa o kwotę wydawaną na nalepki (tj. 18,50 zł). Po drugie, zniknie możliwość ukarania mandatem karnym kierowcy, który nie posiada takiej nalepki kontrolnej na szybie swojego pojazdu. Konsekwencją zmiany przepisów będzie modyfikacja katalogu danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, polegająca na usunięciu informacji o nalepce kontrolnej, która nie będzie już wprowadzana ani gromadzona w systemie. Dane o nalepkach, które zostały dotychczas zgromadzone w ewidencji, nie zostaną usunięte i będą dostępne dla uprawnionych podmiotów.

Z dniem 4 września 2022 r. zniesiony zostanie również obowiązek wydawania karty pojazdu przy jego pierwszej rejestracji. Obecnie informacje o historii pojazdu są gromadzone i możliwe do sprawdzenia w centralnej ewidencji pojazdów. Dostęp do tych danych mają nie tylko organy rejestrujące pojazdy, organy podatkowe, zakłady ubezpieczeń i organy kontroli ruchu drogowego, lecz także właściciele pojazdów za pośrednictwem portalu obywatel.gov.pl.

Rejestracja pojazdu przez salon sprzedaży pojazdów samochodowych w imieniu kupującego

Nowością i równocześnie odciążeniem administracyjnym dla kupujących w salonach sprzedaży nowe pojazdy samochodowe, przyczepy lub motorowery jest dodanie nowego art. 73c do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który pozwala kupującemu na upoważnienie salonu lub uprawnionego przedstawiciela tego salonu do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu lub odbioru decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenia czasowego i zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych.

Od 4 czerwca 2021 r. salon sprzedaży pojazdów samochodowych lub uprawniony przedstawiciel tego salonu może złożyć wniosek o rejestrację pojazdu przy użyciu formularza elektronicznego udostępnionego w systemie teleinformatycznym wskazanym na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw informatyzacji. Upoważnienie do złożenia wniosku powinno być opatrzone odpowiednio podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Salon sprzedaży pojazdów jest zobowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku w systemie teleinformatycznym.

WNIOSEK O REJESTRACJĘ POJAZDU ZAWIERA:

1) imię i nazwisko lub nazwę właściciela pojazdu;

2) adres miejsca zamieszkania lub siedziby właściciela pojazdu;

3) adres do doręczeń;

4) numer PESEL lub numer identyfikacyjny REGON właściciela pojazdu, a w przypadku cudzoziemca, który nie ma nadanego numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego jego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;

5) datę i miejsce urodzenia właściciela pojazdu;

6) rodzaj pojazdu i jego przeznaczenie;

7) markę, typ, model pojazdu;

8) rok produkcji pojazdu;

9) numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy pojazdu;

10) informację o sposobie odbioru przez właściciela pojazdu decyzji o rejestracji pojazdu i dowodu rejestracyjnego - przy czym możliwy jest odbiór:

a) w starostwie powiatowym lub w urzędzie miasta na prawach powiatu albo

b) za pośrednictwem operatora pocztowego na koszt odbiorcy;

11) informację o sposobie odbioru decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenia czasowego i zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych - przy czym możliwy jest odbiór:

a) w starostwie powiatowym lub w urzędzie miasta na prawach powiatu - przez salon sprzedaży pojazdów samochodowych, przyczep lub motorowerów lub jego uprawnionego przedstawiciela albo przez właściciela pojazdu, albo

b) za pośrednictwem operatora pocztowego na koszt odbiorcy, po przesłaniu ich przez organ rejestrujący na adres salonu sprzedaży pojazdów samochodowych, przyczep lub motorowerów lub jego uprawnionego przedstawiciela albo na adres do doręczeń, wskazane we wniosku o rejestrację pojazdu;

12) adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz adres salonu sprzedaży pojazdów samochodowych, przyczep lub motorowerów lub uprawnionego przedstawiciela tego salonu.

Do wyżej wskazanego wniosku dołącza się w postaci elektronicznej oryginał lub kopię:

1) upoważnienia;

2) dowodu nabycia pojazdu;

3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;

4) dowodu odprawy celnej przywozowej - jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

5) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy - jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

6) potwierdzenia dokonania opłat za wydanie pozwolenia czasowego, zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego;

7) potwierdzenia dokonania opłaty ewidencyjnej;

8) potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.

Opłata za wydanie pozwolenia czasowego, zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego, opłata ewidencyjna oraz opłata skarbowa za udzielone pełnomocnictwo stanowią koszt właściciela pojazdu.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 73c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

Rezygnacja z wymiany dowodu rejestracyjnego w sytuacji braku miejsca na wpis kolejnego terminu badania kontrolnego

Od 4 grudnia 2020 r. właściciele pojazdów nie mają obowiązku wymieniać dowodu rejestracyjnego w przypadku, gdy zabraknie miejsca na kolejny wpis o terminie badania kontrolnego. Dotychczas w takiej sytuacji było potrzebne wydanie nowego dowodu rejestracyjnego. Obecnie, zgodnie z treścią zmienionego art. 82 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu:

● wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu;

● wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.

Jeżeli nie ma już miejsca w odpowiedniej rubryce dowodu rejestracyjnego, diagnosta wydaje tylko zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, a właściciel pojazdu nie ma obowiązku wymieniać dowodu rejestracyjnego na nowy, chyba że ma taką wolę.

W przypadku sprzedaży pojazdu dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, jeżeli w dowodzie rejestracyjnym nie jest określony aktualny termin ważności badania technicznego.

Wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego, nowego dowodu rejestracyjnego, wtórnika pozwolenia czasowego, wtórnika tablicy rejestracyjnej lub nowej tablicy rejestracyjnej

Ustawodawca wprowadził również zmiany dotyczące okoliczności utraty dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego czy tablic rejestracyjnych. Od 4 grudnia 2020 r. w przypadku utraty tych dokumentów nie jest wymagane wydanie zaświadczenia, które potwierdza dane zawarte w utraconym dokumencie. Złożenie wniosku o wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego bądź tablic rejestracyjnych uwarunkowano złożeniem oświadczenia przez właściciela albo posiadacza pojazdu o utracie tych dokumentów, które jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Oświadczenie to zawiera klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Zaświadczenie potwierdzające dane zawarte w utraconym dokumencie jest wydawane tylko na wniosek właściciela pojazdu w sytuacji utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu wywiezionego z kraju, uprzednio zarejestrowanego na terytorium RP. Ustawodawca przewidział takie rozwiązanie ze względu na to, iż takie zaświadczenie może być potrzebne właścicielowi pojazdu za granicą.

Po złożeniu wniosku o wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego bądź tablic rejestracyjnych organ rejestrujący wydaje - jeżeli właściciel pojazdu o to wnioskuje - pozwolenie czasowe oraz zalegalizowane tablice rejestracyjne w dniu złożenia tego wniosku. Pozwolenie czasowe oraz zalegalizowane tablice rejestracyjne są ważne do czasu wydania nowego dowodu rejestracyjnego albo jego wtórnika oraz nowych tablic rejestracyjnych albo ich wtórnika.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 74a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

Zakaz umieszczania tablic rejestracyjnych w miejscach konstrukcyjnie dla nich nieprzeznaczonych oraz zmniejszonych tablic rejestracyjnych, jeśli pojazd nie posiada miejsca o zmniejszonych wymiarach

Jeżeli kierowca umieścił tablicę rejestracyjną w innym miejscu niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone lub zamontował zmniejszoną tablicę rejestracyjną, a pojazd nie posiada zmniejszonych wymiarów miejsca konstrukcyjnie przeznaczonego do umieszczenia takiej tablicy, taki samochód nie przejdzie pozytywnie badania technicznego. Zgodnie ze zmienionym art. 60 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zabrania się umieszczania na pojeździe tablic (tablicy) rejestracyjnych w innym miejscu niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone, a także umieszczania na pojeździe jednorzędowych zmniejszonych tablic rejestracyjnych, jeżeli pojazd nie posiada zmniejszonych wymiarów miejsca konstrukcyjnie przeznaczonego do umieszczenia tablicy rejestracyjnej.

WAŻNE

Od 4 grudnia 2020 r. pojazd nie przejdzie pozytywnie badania technicznego, jeśli nie ma umieszczonej tablicy rejestracyjnej w miejscu konstrukcyjnie dla niej przeznaczonym bądź ma zamontowane zmniejszone tablice rejestracyjne, a nie posiada miejsca o zmniejszonych wymiarach dla takich tablic.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 60 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

10. Zniesienie obowiązku wożenia ze sobą prawa jazdy

Od 5 grudnia 2020 r. kierowcy nie muszą obawiać się, że zostaną ukarani mandatem za brak posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy. Zniesienie obowiązku wożenia ze sobą dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem jest możliwe dzięki gromadzeniu danych w systemach teleinformatycznych. Kierowcy nie mają również obowiązku posiadania aplikacji w swoim telefonie, w której będzie można sprawdzić, czy mają uprawnienia do prowadzenia auta. Od tej pory dane kierowcy są weryfikowane przez organy kontroli ruchu drogowego bezpośrednio w centralnej ewidencji kierowców. Podmiotom, które nie posiadają własnych systemów, np. strażom gminnym (miejskim), udostępniono rozwiązania zapewniające w sposób synchroniczny dostęp do danych z centralnej ewidencji kierowców. Organy kontroli ruchu drogowego mają również dostęp do danych z Rejestru Dowodów Osobistych, dzięki którym możliwe jest ustalenie tożsamości, m.in. w zakresie wizerunku twarzy - fotografii gromadzonej w tym rejestrze.

Obowiązek posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy zostaje nadal utrzymany dla kierowców, którzy nabyli uprawnienia poza Rzecząpospolitą Polską.

Kontrolę ruchu drogowego - oprócz Policji, Żandarmerii Wojskowej, funkcjonariuszy Straży Granicznej, funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, strażników gminnych (miejskich) - mogą przeprowadzić również inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska, którym przyznano uprawnienie do weryfikacji danych w centralnej ewidencji kierowców. Możliwość ustalenia tożsamości kierującego na podstawie danych z Rejestru Dowodów Osobistych podczas kontroli drogowej mają również strażnicy gminni (miejscy).

Zmiana w przepisach karnych

Wraz z wejściem w życie ustawy nowelizującej, która znosi obowiązek posiadania przy sobie prawa jazdy podczas kontroli drogowej, zniknęła możliwość nałożenia mandatu karnego w wysokości 50 zł za brak wymaganych dokumentów podczas prowadzenia pojazdu.

W art. 43 Kodeksu karnego (ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2345 ze zm.) uchylono § 3 i tym samym wyeliminowano obowiązek zwrotu prawa jazdy przez kierującego do organu, który je wydał, w przypadku orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Zmieniono również sposób liczenia biegu zakazu, który będzie obowiązywał od uprawomocnienia się orzeczenia. Na poczet zakazu nadal naliczany będzie okres zatrzymania prawa jazdy - liczony od daty zatrzymania dokumentu rozumianej jako data fizycznego zatrzymania dokumentu albo data zatrzymania elektronicznego. Taka sama zmiana została wprowadzona w Kodeksie wykroczeń.

11. Czasowe wycofanie pojazdu z ruchu

Czasowe wycofanie pojazdu z ruchu może zostać dokonane na wniosek właściciela pojazdu lub podmiotu, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne, o którym mowa w art. 73 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a także podmiotu polskiego, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ww. ustawy.

Następnie starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wydaje decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Decyzja ta jest wydawana za opłatą po złożeniu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych do depozytu w starostwie powiatowym lub w urzędzie miasta na prawach powiatu.

Jakie pojazdy mogą zostać czasowo wycofane z ruchu?

Czasowemu wycofaniu podlegają zarejestrowane:

1) samochody ciężarowe i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t;

2) ciągniki samochodowe;

3) pojazdy specjalne;

4) autobusy.

Ustawą nowelizującą z 14 sierpnia 2020 r. rozszerzono wyżej wskazany katalog o możliwość wycofania samochodu osobowego. Wycofanie to jest dopuszczalne w razie konieczności wykonania naprawy pojazdu wynikającej z uszkodzenia zasadniczych elementów nośnych konstrukcji. Przepisy precyzują, że dotyczy to:

● pojazdu, który uczestniczył w wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy, lub pojazdu noszącego ślady uszkodzeń albo którego stan techniczny wskazuje na naruszenie elementów nośnych konstrukcji, mogące stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego;

● pojazdu, w którym w czasie badania technicznego stwierdzono ślady uszkodzeń lub naruszenie elementów nośnych konstrukcji pojazdu, mogących stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego;

● wystąpienia szkody istotnej.

W przypadku samochodu osobowego właściciel pojazdu, składając wniosek o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, składa oświadczenie, że pojazd ten - ze względu na którąś ze wskazanych wyżej przyczyn - wymaga wykonania naprawy w związku z uszkodzeniem zasadniczych elementów nośnych konstrukcji. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Na jaki okres pojazd może zostać wycofany z ruchu?

Samochody ciężarowe i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t, ciągniki samochodowe, pojazdy specjalne oraz autobusy mogą być czasowo wycofane z ruchu na okres od 2 do 24 miesięcy. Okres ten może być przedłużony, jednak łączny okres wycofania pojazdu z ruchu nie może przekraczać 48 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji o jego czasowym wycofaniu z ruchu.

Samochód osobowy natomiast może być wycofany z ruchu na czas od 3 do 12 miesięcy bez możliwości przedłużenia tego okresu. Ponadto ponowne wycofanie samochodu osobowego może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia, w którym upłynął okres poprzedniego czasowego wycofania, określony w ostatniej decyzji o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu.

Po zakończeniu okresu czasowego wycofania samochód osobowy będzie dopuszczony do ruchu pod warunkiem wykonania dodatkowego badania technicznego potwierdzonego w centralnej ewidencji pojazdów. W razie braku w centralnej ewidencji pojazdów informacji o dodatkowym badaniu technicznym dopuszczenie do ruchu następuje na podstawie przedłożonego zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu.

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 78a ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu jest obowiązany zapewnić wycofanemu z ruchu pojazdowi postój poza drogą publiczną, strefą zamieszkania i strefą ruchu.

Wycofanie samochodu osobowego - od kiedy?

Przepisy umożliwiające wycofanie samochodu osobowego w przypadkach wskazanych w ustawie weszły w życie w dniu 31 stycznia 2022 r. Termin ten został wyznaczony w komunikacie ministra właściwego ds. cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2021 r. i opublikowany w Dzienniku Ustaw.

OPŁATY

80 zł - opłata za decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu na okres 2 miesięcy.

W przypadku wycofania pojazdu z ruchu na okres dłuższy niż 2 miesiące, ale nie dłuższy niż 48 miesięcy, opłatę powiększa się za każdy kolejny miesiąc czasowego wycofania pojazdu z ruchu o:

● 4 zł - od 3 do 12 miesiąca;

● 2 zł - od 13 do 24 miesiąca;

● 0,25 zł - od 25 do 48 miesiąca.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 78a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu (Dz.U. z 2004 r. Nr 285, poz. 2856 ze zm.)

12. Wyższe kary za brak OC

W 2021 r. kara za brak obowiązkowej polisy od odpowiedzialności cywilnej (OC) wzrosła o około 8 proc. w stosunku do poprzedniego roku. Właściciele samochodów osobowych, którzy zapomną wykupić obowiązkowe ubezpieczenie, muszą liczyć się z karą wynoszącą maksymalnie 5600 zł. Choć kara jest pokaźna, to i tak będzie najmniejszym zmartwieniem kierowcy, który spowoduje wypadek, poruszając się pojazdem bez ważnego OC. W takiej sytuacji ofiary wypadku otrzymują odszkodowanie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Ten natomiast zwraca się o solidarny zwrot wypłaconej rekompensaty do kierowcy i właściciela pojazdu.

WAŻNE

16 500 zł - średnia wartość odszkodowania, jakie musi zwrócić Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu sprawca wypadku, który nie miał wykupionego OC. Odszkodowanie może wynieść nawet 1 mln zł, jeśli w wypadku poważnie ucierpiał człowiek.

Nowe stawki opłat

Wysokość opłat za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej jest uzależniona od poziomu płacy minimalnej w Polsce. Ten nieodmiennie co roku wzrasta i tym samym podnosi stawki kar, na jakie narażają się kierowcy, którzy nie wykupili OC dla swojego pojazdu. W 2022 r. pensja minimalna wynosi 3010 zł i jest o 210 zł wyższa niż w ubiegłym roku. Zasady wyliczania kar obowiązujących w każdym roku kalendarzowym określa ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. W przypadku samochodów osobowych jest ona równa dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Posiadacze nieubezpieczonych samochodów ciężarowych, ciągników samochodowych i autobusów muszą zapłacić karę o równowartości trzykrotności minimalnej pensji, zaś pozostałych pojazdów (np. motocykli) - o równowartości jednej trzeciej. Podniesienie pensji minimalnej w 2022 r. oznacza więc kolejny wzrost kar za brak ubezpieczenia OC.

W przypadku posiadaczy pojazdów mechanicznych, którzy nie spełnili obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, wysokość opłaty jest uzależniona także od okresu pozostawania tego posiadacza bez ochrony ubezpieczeniowej w każdym roku kalendarzowym i wynosi np. 20 proc. opłaty, gdy okres ten nie przekracza 3 dni. 100 proc. opłaty trzeba wnieść dopiero wtedy, gdy okres ten przekracza 14 dni.

Kto może skontrolować?

Prawo do kontrolowania posiadaczy pojazdów pod kątem posiadania ważnej polisy OC mają nie tylko policjanci przeprowadzający kontrolę drogową. Taką kompetencję, ale i zarazem obowiązek, mają także Straż Graniczna, Inspekcja Transportu Drogowego, organy celne oraz organy właściwe w sprawach rejestracji pojazdów (czyli m.in. upoważnieni pracownicy wydziałów komunikacji w starostwach powiatowych). Do przeprowadzania kontroli są upoważnieni także pracownicy Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, inne organy uprawnione do kontroli ruchu drogowego i Inspekcja Ochrony Środowiska. Większość przypadków braku polisy OC wykrywana jest jednak automatycznie na podstawie informacji z ogólnopolskiej bazy polis komunikacyjnych.

Z informacji opublikowanych na stronie internetowej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (www.ufg.pl) wynika, że wciąż udoskonala on system wykrywania nieubezpieczonych i pilnuje szczelności systemu ubezpieczeń komunikacyjnych OC. Ponad 75 proc. wykrywanych przypadków braku ubezpieczenia stwierdza się już nie w trakcie kontroli drogowej Policji czy innych zewnętrznych organów kontrolnych, lecz przez ustalenia własne UFG. Fundusz ma swoje narzędzia, dzięki którym potrafi wytypować nieubezpieczony pojazd na podstawie informacji zawartych w bazach polis komunikacyjnych i centralnej ewidencji pojazdów. Wychwytują one m.in. przerwy w ciągłości ochrony ubezpieczenia OC.

NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BRAKU POLISY OC W POLSCE:

● wygaśnięcie ubezpieczenia zbywcy pojazdu,

● przekonanie, że dla niesprawnego technicznie i nieużytkowanego pojazdu nie jest potrzebne ubezpieczenie,

● trudna sytuacja materialna właściciela pojazdu,

● nieopłacenie pełnej raty składki za OC,

● wykupienie OC już po dacie pierwszej rejestracji pojazdu w Polsce.

Źródło: Wyższe sankcje za brak polisy OC i rekordowy wzrost regresów przekraczających 100 tys. złotych, www.ufg.pl

Przerwanie ciągłości OC

Częstym powodem braku ważnego OC jest nieznajomość przepisów dotyczących wygaśnięcia polisy. Należy pamiętać, że w razie zakupu, uzyskania w drodze darowizny czy dziedziczenia pojazdu, którego wcześniejszy posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC, na nabywcę przechodzą prawa i obowiązki wynikające z tej umowy. Tak więc nowy właściciel może wykorzystać pozostały okres ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia OC ulega wtedy rozwiązaniu dopiero z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca wypowie ją wcześniej na piśmie. Wtedy należy pamiętać o zawarciu nowej umowy. W razie pozostania przy dotychczasowym ubezpieczycielu zakład ubezpieczeń może dokonać ponownej kalkulacji należnej składki, poczynając od dnia zakupu pojazdu, z uwzględnieniem zniżek przysługujących nowemu właścicielowi oraz obciążających go zwyżek. W razie nabycia pojazdu, który nie miał ważnej polisy, jego nowy posiadacz ma obowiązek wykupienia ubezpieczenia już w dniu dokonania zakupu, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu. Co ważne, w sytuacji nabycia pojazdu i podjęcia decyzji o pozostaniu przy poprzednim ubezpieczycielu nie ma zastosowania zasada automatycznego zawarcia kolejnej umowy ubezpieczenia. Nowy właściciel musi pamiętać, by wykupić OC najpóźniej w dniu, w którym upływa okres jej ważności.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 31 i 88 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 854 ze zm.)

13. Nowe stawki opłat za odholowanie pojazdów

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują nowe maksymalne stawki opłat za odholowanie źle zaparkowanych pojazdów i każdą dobę przechowywania ich na miejskim parkingu. Największe podwyżki dotyczą pojazdów przewożących materiały niebezpieczne.

Stawki opłat za odholowanie pojazdów i ich umieszczenie na parkingu strzeżonym ustalają corocznie rady powiatów. Muszą brać przy tym pod uwagę koszty ich sprawnego usuwania z ulic i związane z właściwym przechowywaniem. Najczęściej radni decydują się jednak na korzystanie z maksymalnych stawek określanych przez Ministra Finansów.

Kiedy auto trafia na hol?

Przypadki, w których pojazd jest odholowywany na koszt właściciela, precyzyjnie określa ustawa. Podstawową i najczęściej spotykaną sytuacją jest zaparkowanie auta na zakazie lub w innym miejscu, gdzie jest to zabronione i jednocześnie utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Na lawetę trafiają również auta nieoznakowane kartą parkingową, które zostały pozostawione w miejscu przeznaczonym dla osób niepełnosprawnych czy w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Odholowanie jest niezasadne, gdy samochód nie blokuje przejazdu i nie stwarza zagrożenia, zaś w pobliżu nie ma tablicy informującej o możliwości odholowania.

Samochód może trafić na miejski parking strzeżony także w sytuacji, gdy kieruje nim osoba nieposiadająca uprawnień albo której zatrzymano prawo jazdy, np. w związku z orzeczonym przez uprawniony organ zakazem prowadzenia pojazdów. Odbywa się to wtedy, gdy kierowca nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem. Podobnie jest w przypadku, gdy kierowała nim osoba nietrzeźwa lub nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu. Odholowane może zostać również auto, którego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.

Odwołanie lawety

Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi może w określonych sytuacjach wydać jedynie policjant, strażnik miejski (gminny) lub osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji gdy pozostawiony pojazd utrudnia prowadzenie akcji ratowniczej.

W praktyce często zdarza się, że kierowca pojawia się przy źle zaparkowanym samochodzie zanim na miejsce przyjedzie wezwana przez funkcjonariuszy laweta. Przepisy nakazują w takiej sytuacji odstąpić od czynności usunięcia auta w wyniku czego nie zostanie ono zabrane na strzeżony parking. Niestety, nie pozwala to na uniknięcie mandatu za złamanie przepisów ruchu drogowego. Właściciel pojazdu musi też zwrócić koszty poniesione przez władze miasta w związku z wezwaniem holownika. W praktyce jest to najczęściej połowa stawki za odholowanie pojazdu.

MAKSYMALNE STAWKI OPŁAT ZA USUNIĘCIE POJAZDU Z DROGI I JEGO PARKOWANIE NA PARKINGU STRZEŻONYM W 2022 r. (W PORÓWNANIU z OBOWIĄZUJĄCYMI W 2021 r.)

1) rower lub motorower:

a) za usunięcie - 128 zł (123 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 24 zł (23 zł);

2) motocykl:

a) za usunięcie - 251 zł (242 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 33 zł (31 zł);

3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t:

a) za usunięcie - 542 zł (523 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 46 zł (44 zł);

4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t:

a) za usunięcie - 677 zł (653 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 60 zł (57 zł);

5) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t, do 16 t:

a) za usunięcie - 956 zł (922 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 86 zł (83 zł);

6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t:

a) za usunięcie - 1409 zł (1360 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 154 zł (148 zł);

7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne:

a) za usunięcie - 1714 zł (1654 zł),

b) za każdą dobę przechowywania - 225 zł (217 zł).

PODSTAWA PRAWNA

● art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● obwieszczenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2022 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2021 r. poz. 721)

14. Procedura wymiany licznika

Obecnie przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co do zasady, zabraniają wymiany drogomierza w pojeździe. Jedynymi sytuacjami usprawiedliwiającymi taką czynność są: uszkodzenie drogomierza uniemożliwiające jego dalsze poprawne działanie lub konieczność wymiany elementu pojazdu, a wraz z nim drogomierza (np. w związku z naprawą powypadkową). Wymiana drogomierza może nastąpić tylko na drogomierz sprawny i właściwy dla danego typu pojazdu.

Od 1 stycznia 2020 r. każda wymiana drogomierza musi być zgłoszona w stacji kontroli pojazdów w celu wprowadzenia zmian w bazie danych systemu CEPiK. Wymianę licznika należy zgłosić w stacji kontroli w ciągu 14 dni. Trzeba się do niej udać w celu dokonania odczytu wskazania nowego drogomierza. Przed dokonaniem odczytu i wpisaniem informacji o wymianie do centralnej ewidencji pojazdów właściciel auta powinien złożyć diagnoście wypełnione na urzędowym formularzu oświadczenie o wymianie licznika i uiścić opłatę. Wynosi ona 50 zł oraz 1 zł opłaty ewidencyjnej i w całości stanowi dochód przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli.

OŚWIADCZENIE O WYMIANIE DROGOMIERZA

Oświadczenie musi zawierać następujące dane:

1) imię i nazwisko składającego oświadczenie,

2) numer PESEL składającego oświadczenie, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument,

3) adres zamieszkania składającego oświadczenie,

4) dane identyfikujące pojazd,

5) datę i przyczynę wymiany drogomierza,

6) oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia,

7) klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia",

8) czytelny podpis składającego oświadczenie.

Oświadczenie o wymianie drogomierza składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oznacza to, że za podanie nieprawdziwych informacji grozi taka sama kara jak za złożenie fałszywych zeznań przed sądem (od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności).

Nowe zasady nie dotyczą przypadków wymiany drogomierza dokonanej przed 1 stycznia 2020 r.

WAŻNE

Wykroczenie zagrożone karą grzywny do 3000 zł albo karą nagany popełnia każdy, kto:

● dokona wymiany drogomierza wbrew przepisom ustawy,

● nie przedstawi pojazdu (lub przedstawi go po terminie) w stacji kontroli w celu dokonania odczytu nowo wymienionego drogomierza wraz z jednostką miary,

● uniemożliwi diagnoście dokonanie odczytu wskazania wymienionego drogomierza wraz z jednostką miary,

● uniemożliwi uprawnionym organom kontrolę w toku kontroli ruchu drogowego odczytu wskazania drogomierza pojazdu, pojazdu holowanego lub pojazdu przewożonego wraz z jednostką miary.

WAŻNE

● 14 dni - tyle czasu ma właściciel pojazdu na zgłoszenie wymiany licznika w stacji kontroli pojazdów.

● 2 lata więzienia i 37 500 euro grzywny - maksymalna kara za fałszowanie wskazań licznika pojazdu we Francji.

● 51 zł - wysokość opłaty, która obowiązuje za dokonanie odczytu wskazania drogomierza wraz z jednostką miary w stacji kontroli pojazdów oraz opłatą ewidencyjną w wysokości 1 zł.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 81a i 81b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2008 ze zm.)

● rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 29 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowych czynności diagnostów związanych z odczytem wskazania drogomierza oraz wysokości opłaty z tym związanej (Dz.U. z 2019 r. poz. 2390)

15. Policja sprawdzi przebieg pojazdu

Od początku 2020 r. policjanci i funkcjonariusze innych służb uprawnionych do dokonywania kontroli drogowej otrzymali uprawnienia do weryfikowania autentyczności przebiegu zatrzymywanych pojazdów mechanicznych. Po wykryciu nieprawidłowości sprawa jest niezwłocznie przekazywana do prokuratury. W razie udowodnienia właścicielowi, że zmniejszył przebieg pojazdu albo zlecił to mechanikowi, zostaną mu przedstawione zarzuty popełnienia przestępstwa, za które grozi nawet do 5 lat więzienia.

Sfałszowane przebiegi

Zaniżenie rzeczywistych przebiegów pojazdów sprowadzanych z zagranicy do niedawna było normą dla wielu osób zajmujących się handlem używanymi samochodami. Usługi odpłatnego "korygowania" wskazań licznika świadczyły liczne przydrożne punkty motoryzacyjne. Popyt na tego rodzaju zabiegi od lat nie malał. Sprzedający chcieli zarobić jak najwięcej na wyeksploatowanych pojazdach, a kupujący nie dopuszczali do siebie informacji, że nawet dobrze utrzymany kilkunastoletni samochód może mieć więcej niż 200 tys. km przebiegu, i omijali się na giełdach szerokim łukiem.

Cofanie liczników samochodowych stało się nielegalne od 25 maja 2019 r. Wtedy w Kodeksie karnym pojawił się nowy art. 306a, który przewiduje odpowiedzialność karną za następujące zabiegi:

● zmianę wskazań drogomierza pojazdu mechanicznego,

● ingerencję w prawidłowość pomiaru drogomierza pojazdu mechanicznego (zatrzymanie licznika, spowodowanie, by w miarę przejechanych kilometrów zmniejszał się przebieg),

● zlecanie innej osobie zmiany wskazań drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingerencji w prawidłowość pomiaru takiego drogomierza.

Powszechnie wiadomo, że przebieg jest jednym z istotnych elementów wpływających na ocenę stanu technicznego pojazdu. Wraz z kolejnymi kilometrami nie tylko zwiększa się zużycie poszczególnych jego elementów, ale także pogarsza się stan techniczny. W ten sposób przebieg auta w bezpośredni sposób rzutuje na wartość rynkową, w szczególności starszych pojazdów. Chociaż nabywcy aut ze sfałszowanym przebiegiem mieli wcześniej możliwość wyciągania konsekwencji prawnych wobec nieuczciwych sprzedawców, to udowodnienie im winy było bardzo trudne. Przed 25 maja 2019 r. prawo nie zabraniało właścicielom cofania przebiegu liczników swoich samochodów. Zabronione było natomiast ukrywanie informacji o zmniejszonym przebiegu po to, by drożej sprzedać samochód. Niezależnie od wprowadzania w błąd sprawca musiał doprowadzić swojego kontrahenta do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem. Oszukany nabywca musiał więc nieświadomie przepłacić za samochód. Udowodnienie wysokości poniesionej szkody nie było łatwe. Zarówno w trakcie sprawy cywilnej o odszkodowanie, jak i sprawy karnej o oszustwo musiał wypowiadać się na ten temat biegły sądowy. Jeżeli okazało się, że pomimo cofnięcia przebiegu pojazd znajdował się w stanie technicznym adekwatnym do zapłaconej ceny, sprzedający był oczyszczany z zarzutów.

PRZYKŁAD

Cofnięcie licznika przed zmianami

Pan Marek kupił w styczniu 2018 r. sześcioletnie audi z przebiegiem 124 tys. km. Z uwagi na niski przebieg i normy serwisowe wstrzymał się z pierwszą wymianą paska rozrządu. Ten jednak zerwał się po miesiącu w trakcie jazdy i poważnie uszkodził silnik. Po weryfikacji przebiegu w serwisie okazało się, że samochód przejechał ponad 270 tys. km. Nabywca pojazdu złożył zawiadomienie o oszustwie. Policja udowodniła sprzedającemu, że zlecił cofnięcie licznika, i przedstawiła mu zarzut z art. 286 § 1 k.k. na szkodę pana Marka. Było to możliwe, gdyż biegły stwierdził, że zaniżenie przebiegu miało realny wpływ na wartość pojazdu w dniu zakupu.

Karalne zaniżenie przebiegu

Nowelizacja Kodeksu karnego ułatwia wykrycie wszelkich ingerencji w stan licznika pojazdu i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osób, które dokonały ich w nielegalny sposób. Nie trzeba już udowadniać, że zaniżenie przebiegu miało wpływ na wartość samochodu w dniu jego zakupu. Obecnie każdy, kto zmieni wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub będzie ingerował w prawidłowość jego pomiaru, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Identyczna kara grozi osobie, która zleci dokonanie nielegalnej korekty licznika. Oznacza to, że w razie wykrycia takiego przestępstwa odpowiedzialność karną ponosi nie tylko dokonujący przeróbki mechanik, lecz także zamawiający taką usługę posiadacz pojazdu. Warto wskazać, że orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności w stosunku do osoby wcześniej niekaranej jest możliwe jedynie czysto teoretycznie. Kodeks karny pozwala na zamianę wymierzanej kary więzienia na grzywnę lub prace społeczne.

WAŻNE

Cofanie liczników jest karalne dopiero od 25 maja 2019 r. Osoby, które zrobiły to przed tą datą, nie mogą odpowiadać za jeden z występków z art. 306a Kodeksu karnego.

Osoby zaangażowane w ten nielegalny obecnie proceder muszą się także liczyć z utratą narzędzi służących do cofania liczników. W razie skazania za jeden z występków z art. 306a Kodeksu karnego sąd może orzec przepadek m.in. wszystkich urządzeń, przedmiotów (w tym komputerów, testerów diagnostycznych, interfejsów, kabli diagnostycznych, adapterów i elektronicznych modułów) oraz oprogramowania, które służyły do nieuprawnionej ingerencji we wskazania drogomierza lub do jego nieuprawnionej wymiany.

Spisywanie przebiegów

Kilka miesięcy po wprowadzeniu dotkliwych kar za cofanie przebiegu pojazdów rozszerzono kompetencje służb kontrolujących pojazdy na drogach. Od 1 stycznia 2020 r. uprawnienia do dokonywania odczytu wskazania drogomierza pojazdu, pojazdu holowanego czy przewożonego na lawecie posiadają funkcjonariusze:

● Policji,

● Inspekcji Transportu Drogowego,

● Straży Granicznej,

● Służby Celno-Skarbowej,

● Inspekcji Ochrony Środowiska,

● Straży Gminnej (Miejskiej),

● Straży Leśnej,

● Straży Parku.

Służby mogą sprawdzać stan licznika niezależnie od tego, czy auto jest zarejestrowane w Polsce, za granicą, czy w ogóle nie posiada jeszcze rejestracji. Kierujący pojazdem ma natomiast obowiązek umożliwić uprawnionemu organowi kontroli dokonanie tych odczytów, dotyczących pojazdu kierowanego, holowanego lub przewożonego.

Dane do rejestru

Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141 ze zm.) sprawdzenie stanu licznika nie zależy od kaprysu policjanta, lecz jest jego obowiązkiem. Przepisy przewidują, że kontrolujący dokonuje odczytu wskazań drogomierza pojazdu zatrzymanego do kontroli nawet wówczas, gdy nie jest sprawdzany stan technicznego tego pojazdu. Od weryfikacji przebiegu samochodu można odstąpić jedynie w przypadku zorganizowanej akcji kontroli trzeźwości kierowców, a także podczas wykonywania kontroli drogowej w toku równoczesnego wykonywania przez kontrolującego zadań określonych w innych ustawach, w szczególności kontroli granicznej lub celnej.

Funkcjonariusz może dokonać odczytu wskazań drogomierza pojazdu holowanego lub przewożonego, jeżeli istnieje taka możliwość i z zachowaniem zasad bezpieczeństwa osobistego. Na uniknięcie sprawdzenia stanu licznika mają więc szanse pojazdy przewożone na piętrze lawety czy zniszczone po wypadku. Dokonując odczytu wskazania drogomierza pojazdu niezarejestrowanego, Policja dokonuje ustalenia numeru VIN albo numeru podwozia, nadwozia lub ramy pojazdu oraz innych danych technicznych.

Informacje o odczycie wskazania drogomierza w czasie kontroli przekazywane są do centralnej ewidencji pojazdów. W przypadku pojazdów nieposiadających rejestracji w naszym kraju do systemu są przesyłane wybrane inne dane umożliwiające jego identyfikację (np. zagraniczny numer rejestracyjny, numer VIN). Pozwala to na szybsze wykrycie różnic we wskazaniach drogomierza i ustalenie przybliżonego czasu dokonania manipulacji, w tym także w zagranicznych autach, które przecież także mogą w przyszłości trafić na polski rynek.

Notatka dla prokuratora

Z dużymi kłopotami muszą liczyć się kierujący pojazdami, w których wykryto niezgodności wskazań drogomierza z danymi zawartymi w bazie danych systemu centralnej ewidencji pojazdów. W takiej sytuacji funkcjonariusz Policji lub innego uprawnionego organu kontroli powinien sporządzić protokół szczegółowej kontroli technicznej pojazdu lub notatkę urzędową opisującą okoliczności ujawnienia niezgodności w przebiegu pojazdu. Protokół podpisywany jest również przez kierowcę.

Wykrycie niezgodności przebiegu pojazdu w trakcie kontroli jest równoznaczne z ujawnieniem okoliczności wskazujących na uzasadnione podejrzenie popełnienia jednego z przestępstw określonych w art. 306a Kodeksu karnego. Policjanci z drogówki muszą niezwłocznie powiadomić o sprawie kolegów z pionu kryminalnego, którzy są wyłącznie uprawnieni do prowadzenia postępowań karnych. Samochód lub inny pojazd może zostać od razu zatrzymany do dyspozycji śledczych na co najmniej kilka kolejnych godzin. Pojazd i jego licznik będzie poddany procesowym oględzinom przy udziale technika kryminalistyki. W czasie oględzin jest sporządzana dokumentacja fotograficzna. Jeszcze tego samego dnia kierujący pojazdem i jego właściciel (jeśli to nie jest ta sama osoba) mogą zostać przesłuchani w charakterze świadków. W toku przesłuchania policjanci postarają się ustalić, kto i kiedy dokonał ingerencji we wskazania licznika.

PRZYKŁAD

Zarzuty dla właściciela komisu

Policjanci skontrolowali transport kilku używanych samochodów kupionych za granicą przez prowadzącego komis przedsiębiorcę. W trakcie kontroli spisali dane pojazdów i stan ich liczników. Po odsprzedaży aut jedno z nich zostało zatrzymane do kontroli drogowej. Okazało się, że ma zaniżony przebieg. Nowy właściciel okazał policjantom fakturę, na której widniała adnotacja o stanie licznika auta w dniu sprzedaży. Tym samym udowodnił, że nie jest sprawcą manipulacji, a zarzuty popełnienia przestępstwa przedstawiono właścicielowi komisu.

WAŻNE

Przestępstwo zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności popełnia każdy, kto:

● zmieni wskazania drogomierza pojazdu mechanicznego,

● zaingeruje w prawidłowość pomiaru drogomierza pojazdu mechanicznego,

● zleci innej osobie zmianę wskazań drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingerencję w prawidłowość pomiaru takiego drogomierza.

Po przeprowadzeniu wstępnych czynności pojazd może zostać przekazany do dyspozycji prokuratora. Ten podejmie decyzję, czy zabezpieczyć pojazd na policyjnym parkingu do dodatkowych badań, czy zezwolić na jego dalsze użytkowanie właścicielowi. Nawet w tej drugiej, lepszej sytuacji kierowca musi ponownie udostępnić pojazd na każde żądanie śledczych.

Sprawy o występki z art. 306a Kodeksu karnego są prowadzone wyłącznie w formie śledztwa. Oznacza to, że zostały zaliczone przez ustawodawcę do kategorii poważnych przestępstw, które są objęte ścisłym nadzorem prokuratora. W tego rodzaju sprawach tylko prokurator może bowiem przedstawiać zarzuty popełnienia przestępstwa i osobiście kieruje akt oskarżenia do sądu.

PRZYKŁAD

Pomyłka diagnosty

Kontrolujący trzyletni samochód policjanci stwierdzili, że ma on przejechanych nieco ponad 78 tys. km, zaś w CEPiK-u figuruje jako pojazd z przebiegiem 2 mln km. Już w trakcie wstępnych czynności okazało się, że przebieg został błędnie wpisany przez diagnostę w trakcie okresowego badania technicznego pojazdu. Pojazd i kierowca nie zostali zatrzymani, a prokurator wydał w tej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 306a § 1 i 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2345)

● art. 129 ust. 4a, art. 129l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141 ze zm.)

16. Zielone tablice rejestracyjne

Od 1 stycznia 2020 r. na pojazdach elektrycznych i wodorowych zaczęły pojawiać się zielone tablice rejestracyjne. Tego rodzaju samochody muszą bowiem posiadać tablice wskazujące na rodzaj paliwa wykorzystywanego do ich napędu.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.) tablica dla pojazdów elektrycznych i napędzanych wodorem ma kolor zielony z wytłoczonym numerem rejestracyjnym koloru czarnego. Obowiązek posiadania zielonych tablic rejestracyjnych dotyczy nie tylko pojazdów samochodowych (elektrycznych i napędzanych wodorem), lecz także motorowerów wyposażonych w silnik elektryczny.

Wymiana starych tablic

Obowiązek posiadania zielonych tablic rejestracyjnych dotyczy wyłącznie nowych pojazdów nabytych po 1 stycznia 2020 r. Kierowcy, którzy kupili samochód elektryczny lub napędzany wodorem przed tą datą, nie mają obowiązku wymiany dotychczasowych tablic. Zachowują one w dalszym ciągu ważność. Obowiązku ani możliwości posiadania zielonych tablic nie mają też właściciele samochodów wyposażonych w silniki hybrydowe.

Jak wymienić tablicę?

Kierujący, którzy nabyli samochód elektryczny lub napędzany wodorem bądź motorower wyposażony w silnik elektryczny przed 1 stycznia 2020 r., mają prawo złożyć wniosek do organu rejestrującego o wymianę dotychczasowych tablic na nowo obowiązujące w kolorze zielonym. Organ rejestrujący ma obowiązek wydać w komplecie wtórnik zalegalizowanych tablic rejestracyjnych albo - jeżeli dla oznaczenia pojazdu była wydana wcześniej jedna tablica rejestracyjna - pojedynczą tablicę rejestracyjną. Na wniosek ten może być również wydana dodatkowa zalegalizowana tablica rejestracyjna dla oznaczenia bagażnika, zgodna z nowymi przepisami. Dzięki zielonym tablicom rejestracyjnym łatwiej można zidentyfikować pojazdy elektryczny lub napędzany wodorem w ruchu drogowym, a tym samym umożliwić im korzystanie z przywilejów przewidzianych dla takich pojazdów.

Obowiązujące opłaty

Koszty wydania zielonej tablicy rejestracyjnej są takie same jak w przypadku wydania zwykłej tablicy i wynoszą:

● 80 zł - za wydanie tablic samochodowych albo ich wtórnika,

● 30 zł - za wydanie tablicy motorowerowej albo jej wtórnika,

● 12,50 zł - za wydanie kompletu nalepek legalizacyjnych na tablice rejestracyjne albo jego wtórnika.

W przypadku wymiany tablic rejestracyjnych na zielone nie ma obowiązku jednoczesnej wymiany dowodu rejestracyjnego, ponieważ wymiana nie wiąże się ze zmianą numeru rejestracyjnego. Całkowity koszt wymiany wynosi więc 93 zł.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 71 ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.)

● rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.)

● rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 9 maja 2016 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic (tablicy) rejestracyjnych i nalepki kontrolnej oraz ich wtórników (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1840 ze zm.)

● rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie opłaty ewidencyjnej stanowiącej przychód Funduszu - Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 2546)

17. Licencje dla tanich przewoźników

Już dwa lata - od 1 stycznia 2020 r. - obowiązują gruntownie znowelizowane przepisy dotyczące przewozu osób. Celem wprowadzonych zmian było ujednolicenie zasad prowadzenia działalności gospodarczej związanej z pośrednictwem przy przewozie osób, a także zapewnienie uczciwych warunków i równej konkurencji na rynku przewozowym.

Obowiązkowa licencja

Osoby podejmujące i wykonujące krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób oraz pośrednicy przy przewozie osób lub rzeczy mają obowiązek uzyskania licencji. Licencja jest udzielana na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat.

Oznacza to, że nie tylko firma, która wykonuje pośrednictwo przy przewozie osób, musi mieć odpowiednią licencję, lecz także każdy kierowca, któremu taki pośrednik może zlecać, organizować lub rozliczać przewóz osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej siedmiu i nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą lub taksówką.

Rodzaje licencji

Ustawa o transporcie drogowym reguluje trzy rodzaje licencji. Pierwszą z nich jest licencja, o której mowa powyżej, uzyskiwana w zakresie podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób (wyłącznie na obszarze Polski), która nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką. Drugą - licencja taksówkarska. Trzecią zaś jest licencja wspólnotowa, która uprawnia do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego oraz do wykonywania krajowego transportu drogowego, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym.

Stawiane wymagania

Licencja jest wydawana pośrednikowi, który spełnienia następujące wymagania:

● nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu;

● nie wydano wobec niego prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego;

● znajduje się w sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego określonej dostępnymi środkami finansowymi lub majątkiem w wysokości 5000 zł;

● posiada wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).

Jak uzyskać licencję?

W celu uzyskania licencji należy złożyć wniosek do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wniosek ten może zostać złożony osobiście, w formie pisemnej - listownie lub elektronicznie za pomocą skrzynki ePUAP. Wraz z wnioskiem należy także uiścić opłatę oraz dołączyć do niego wymagane dokumenty.

Dla kierowców wykonujących krajowy przewóz osób są to:

1) oświadczenie o spełnianiu wymogu dobrej reputacji, tj. oświadczenie o tym, że:

a) kierowca nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu,

b) nie wydano wobec niego prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego;

2) zaświadczenie o niekaralności opatrzone datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku, potwierdzające, że odpowiednio przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy, zatrudnieni przez niego kierowcy oraz osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewóz na jego rzecz, spełniają wymagane ustawą warunki;

3) wykaz pojazdów zawierający następujące dane:

a) markę, typ,

b) rodzaj/przeznaczenie,

c) numer rejestracyjny,

d) numer VIN,

e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem;

4) dowód uiszczenia opłaty za wydanie licencji i wypisów z tej licencji.

Dla pośredników przy przewozie osób wymagane są:

● oświadczenie o spełnianiu wymogu dobrej reputacji;

● dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, że przedsiębiorca znajduje się w sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego określonej dostępnymi środkami finansowymi lub majątkiem w wysokości 5000 zł;

● dowód uiszczenia opłaty za wydanie licencji i wypisów z tej licencji.

Udzielenie licencji

Należy pamiętać, że licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób udzielana jest na określony obszar i uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie w Polsce. Licencji tej nie można przenosić na osobę trzecią ani jej odstępować. Przedsiębiorcy nie muszą występować o nową licencję w przypadku zmiany pojazdu, są oni bowiem zobowiązani dokonać jedynie zmiany licencji, co obniża koszty związane z dokonaniem takiej zmiany.

W związku z wprowadzeniem nowych wymogów pośrednicy przy przewozie osób oraz kierowcy wykonujący przewóz osób na zlecenie pośredników powinni spodziewać się liczniejszych kontroli ze strony Inspekcji Transportu Drogowego.

Aplikacja zamiast taksometru

Nowelizacja ustawy zniosła obowiązek posiadania i rozliczania się za pomocą taksometru, który może zastąpić aplikacja mobilna. W myśl nowych przepisów kierowcy wykonujący przewóz osób mogą rozliczać opłaty przy użyciu aplikacji mobilnej spełniającej określone wymagania. Wymagania te określa rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 28 maja 2020 r. w sprawie aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób (Dz.U. z 2020 r. poz. 954).

Bez egzaminu z topografii

Zmniejszyły się też wymagania stawiane kierowcom ubiegającym się o licencję taksówkarską. Nie muszą oni już zdawać egzaminu z topografii miejscowości oraz znajomości przepisów prawa miejscowego. W poprzednim stanie prawnym rada gminy liczącej powyżej 100 tys. mieszkańców mogła wprowadzić obowiązek ukończenia odpłatnego szkolenia zakończonego egzaminem przed komisją egzaminacyjną, potwierdzającym znajomość topografii miejscowości oraz przepisów prawa miejscowego.

Kary za brak licencji

Naruszenie obowiązków związanych z przewozem osób, w tym nieposiadanie licencji, jest surowo karane. W myśl przepisów podmiot, który wykonuje przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Podczas jednej kontroli suma kar nie może przekroczyć 12 000 zł.

Natomiast maksymalna suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15 000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20 000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25 000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30 000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40 000 zł - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;

6) 100 000 zł - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.

PRZYKŁADOWE KARY

● 12 000 zł - za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;

● 10 000 zł - za zlecenie przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego;

● 1000 zł - za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia;

● 12 000 zł - za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;

● 2000 zł - za wykonywanie transportu drogowego taksówką, pojazdem niewpisanym do licencji, z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję lub o zmianę licencji przed wykonaniem przewozu.

PODSTAWA PRAWNA

● ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 180).

18. Wyższe opłaty w strefach parkowania

W 2019 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o drogach publicznych, która wprowadziła podział na dwa typy stref płatnego parkowania. Pierwszą z nich jest zwykła strefa płatnego parkowania, wobec której regulacje się nie zmieniły, a drugą nowo dodana tzw. śródmiejska strefa płatnego parkowania.

Zwykłą strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach, które charakteryzują się znacznym deficytem miejsc postojowych, oraz wtedy, gdy uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu. Celem wprowadzenia takiej strefy jest zwiększenie rotacji parkujących samochodów, a także ograniczenie dostępności tego obszaru dla tych pojazdów. Natomiast śródmiejska strefa płatnego parkowania może zostać ustalona w mieście o liczbie ludności powyżej 100 tys. mieszkańców w obszarach, które stanowią centrum miasta lub dzielnicy, w sytuacji gdy ustanowienie strefy płatnego parkowania może nie być wystarczające.

Zarówno zwykłą, jak i śródmiejską strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), która określa również wysokość obowiązującej tam opłaty. Odnosząc się do śródmiejskich stref płatnego parkowania, należy zaznaczyć, iż ich ustalenie, w tym określenie wysokości opłaty, wymaga uprzednio przeprowadzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) analizy, która określi aktualny oraz zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w tej strefie.

Nie tylko w dni robocze

W zwykłych strefach płatnego parkowania opłatę za postój pojazdów samochodowych pobiera się w określone dni robocze, w określonych godzinach bądź całodobowo. Oznacza to, iż w strefach tych parkowanie bezpłatne jest w dni wolne od pracy, tj. soboty i niedziele. Wielokrotnie podnoszono kwestię rozumienia "dni roboczych" w świetle przepisów ustawy o drogach publicznych. Miało to duże znaczenie ze względu na pobór opłat również w soboty, które były uznawane za dni robocze, bowiem na gruncie ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1920) sobota nie została zaliczona do dni wolnych od pracy. Sądy administracyjne stanęły na stanowisku, że istnieje podział na dni wolne od pracy wynikające z wyżej wymienionej ustawy oraz te, które wynikają z ustawowej zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Opierając się na tym podziale, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż sobót nie można zaliczyć do dni roboczych właśnie ze względu na ustawową zasadę pięciodniowego tygodnia pracy, który ma charakter ustawowy i powszechny, a w praktyce dniem wolnym od pracy, ustalonym w rozkładach pracy, jest z reguły sobota (wyrok NSA z 25 września 2019 r., sygn. akt I OSK 174/18; wyrok NSA z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3507/15; wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1270/16).

Takie ograniczenie dotyczące możliwości pobierania opłat w weekendy i święta nie ma zastosowania do śródmiejskiej strefy płatnego parkowania. W tej strefie opłata może zostać pobrana w określone dni lub codziennie, w określonych godzinach lub całodobowo, czyli również w soboty i niedziele.

Potrójna stawka

Obecnie opłata za pierwszą godzinę postoju pojazdu samochodowego nie może przekraczać w strefie płatnego parkowania 0,15 proc. minimalnego wynagrodzenia, a w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania - 0,45 proc. minimalnego wynagrodzenia. W 2022 r. będzie to odpowiednio 4,50 zł w strefie płatnego parkowania oraz 13,50 zł w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania.

Ustalenie konkretnych stawek opłat za parkowanie oraz decyzja o ich wprowadzeniu leży w kompetencjach władz gmin (miast). Władze gmin (miast) oceniają również, czy celowe jest pobieranie opłat w dni wolne od pracy (jeśli chodzi o śródmiejskie strefy płatnego parkowania). Nie zmieniły się regulacje dotyczące wprowadzania opłat abonamentowych oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi.

Podwyższenie opłat za parkowanie ma na celu wzrost wykorzystania przez kierujących pojazdami bardziej przyjaznych dla środowiska środków transportu, a co za tym idzie - zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza.

Miejsca dla aut elektrycznych

W strefach płatnego parkowania i śródmiejskich strefach płatnego parkowania, oprócz miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza również miejsca przeznaczone na postój pojazdów elektrycznych na czas ładowania przy punktach ładowania. Zgodnie z art. 13 ustawy o drogach publicznych pojazdy elektryczne zwolnione są z opłat parkingowych.

Ochrona danych kierowców

Zarząd drogi bądź zarządca drogi, pobierając opłatę, wykonuje nałożony na niego obowiązek informacyjny określony w art. 13 ust. 1 lit. a-c ogólnego rozporządzenia RODO, tj. podaje swoją tożsamość i dane kontaktowe, dane kontaktowe inspektora ochrony danych, a także cele przetwarzania danych osobowych wraz z podstawą prawną ich przetwarzania. Podaje również informacje z art. 13 ust. 1 lit. d-f i ust. 2 ogólnego rozporządzenia RODO, udostępniając je w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie internetowej, o czym informuje osoby, których dane osobowe są przetwarzane. Przetwarzać dane osobowe mogą wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie oraz pisemne zobowiązanie się do zachowania ich w tajemnicy.

W myśl przepisów ustawy o drogach publicznych w sytuacji wystąpienia z żądaniem ograniczenia przetwarzania, np. w przypadku gdy osoba, której dane dotyczą, kwestionuje prawidłowość danych osobowych bądź osoba taka wniosła sprzeciw wobec przetwarzania, wystąpienie z takim żądaniem nie ma wpływu na obowiązek wniesienia opłaty.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 13b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.)

Eliza Jamborska