Jak wycenić nieruchomość wywłaszczoną na inwestycję drogową - uchwała NSA ujednolica rozbieżne orzecznictwo

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 27 maja 2025 r. (podjętej w składzie siedmiu sędziów) uznał, że wycena nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na potrzeby inwestycji drogowej, powinna następować na podstawie § 49 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (a wcześniej na podstawie § 36 ust. 4 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego). Ale zdaniem NSA wycena takiej nieruchomości powinna uwzględniać zasadę korzyści (tzw. zasadę dużej lub pełnej korzyści) określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Natomiast tzw. „mała zasada korzyści” (określona w ww. rozporządzeniu) może być wykorzystywana przy takiej wycenie jedynie pomocniczo. To bardzo ważna uchwała, która – należy mieć nadzieję – zakończy długi okres istnienia dwóch rozbieżnych linii orzeczniczych i akceptowania przez sądy różniących się znacznie kwot odszkodowań wywłaszczeniowych w podobnych sprawach.

Sentencja uchwały

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał 27 maja 2025 r. wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie przez skład siedmiu sędziów uchwały mającej na celu wyjaśnienie:

„Czy ustalenie wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311), która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową powinno nastąpić na zasadach określonych w § 49 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1832) - przed zmianą stanu prawnego: w § 36 ust. 4 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 555, ze zm.) - czy też uwzględniać zasadę korzyści określoną w art. 134 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145)?”