Kiedy można wykonać badania okresowe nauczyciela zawieszonego w obowiązkach służbowych

Nauczyciel został zawieszony w obowiązkach służbowych - toczy się postępowanie przeciwko niemu. W dniu 28 sierpnia br. kończy mu się ważność badań okresowych. Czy powinno się go skierować na badania okresowe teraz, czy można poczekać aż ewentualnie wróci do pracy?

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy. Tym samym skierowanie na badania powinno zostać wydane przed upływem okresu ważności poprzednich badań, a ich wykonanie przez nauczyciela powinno poprzedzać przywrócenie do wykonywania obowiązków służbowych. 

Podstawowym celem zawieszenia nauczyciela jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków służbowych ze względu na konieczność ochrony interesów szkoły i dzieci lub z mocy prawa (w przypadku pozbawienia go wolności w ramach tymczasowego aresztowania lub na innej podstawie w związku z postępowaniem karnym). Maksymalny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków wynosi 6 miesięcy, z tym, że termin ten może ulec wydłużenia na dalszy czas, jeżeli przeciwko nauczycielowi lub nauczycielowi pełniącemu funkcję dyrektora szkoły toczy się jeszcze postępowanie karne lub postępowanie dyscyplinarne, w związku z którym nastąpiło zawieszenie.

Zawieszenie w obowiązkach służbowych to czasowe niedopuszczanie nauczyciela do pracy w szkole. Dodatkową konsekwencją zawieszenia nauczyciela w obowiązkach służbowych jest możliwość lub obowiązek ograniczenia wysokości wynagrodzenia pobieranego przez nauczyciela w okresie obowiązywania zawieszenia. Ustawodawca przyjął przy tym dwie podstawy zmniejszenia wynagrodzenia, ustalając, iż co do zasady ograniczenie wysokości wynagrodzenia ma charakter fakultatywny poza jednym wyjątkiem, tj. tymczasowym aresztowaniem nauczyciela.

Należy jednak pamiętać, że zawieszenie w czynnościach służbowych nie powoduje ustania stosunku pracy nauczyciela, co oznacza, że nauczyciel nadal pozostaje w zatrudnieniu. Może natomiast wpływać na poszczególne uprawnienia pracownicze nauczyciela (urlop wypoczynkowy, staż pracy itp.).

Każdy pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim, które przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Co istotne, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Obowiązujące przepisy nie przewidują jednak szczególnych rozwiązań dotyczących terminu skierowania pracownika na badania okresowe w przypadku zawieszenia tego pracownika w czynnościach służbowych. Oznacza to zatem, że w takich przypadkach termin wydania takiego skierowania nie został doprecyzowany, a tym samym decyzja w tej sprawie należy do pracodawcy. 

Warto również pamiętać, że pracodawca obowiązany jest przywrócić nauczyciela do pracy po ustaniu przyczyny zawieszenia lub po upływie okresu 6 miesięcy (o ile nie przeciwko nauczycielowi nadal nie toczy się postępowanie karne lub postępowanie dyscyplinarne powodujące faktyczne wydłużenie okresu zawieszenia), a tym samym, okres odsunięcia od wykonywania obowiązków służbowych nauczyciela nie powinien być wydłużany np. z powodu niewydania skierowania na badania okresowe. Oznacza to zatem, że zasadnym będzie wydanie nauczycielowi skierowania na okresowe badania lekarskie w związku z zakończeniem okresu ważności jego poprzednich badań.

Magdalena Kasprzak

doktor nauk prawnych, radca prawny, wykładowca, były pracownik Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu, specjalista w zakresie prawa pracy i wynagrodzeń