Refundacja kosztów wynagrodzeń i składek jako pomoc publiczna

Powiatowe urzędy pracy w przypadku braku propozycji odpowiedniego zatrudnienia mogą kierować bezrobotnych do prac interwencyjnych lub robót publicznych, jeżeli wykonywanie ich jest gospodarczo lub społecznie użyteczne. Powinny być one organizowane w szczególności w ramach realizowanych na terenie gminy, powiatu lub województwa inwestycji infrastrukturalnych oraz zadań związanych z opieką społeczną i obsługą bezrobocia.

Pracodawcy, którzy chcą zatrudnić bezrobotnych w ramach wymienionych form aktywizacji, są zobowiązani złożyć w urzędzie pracy właściwym ze względu na miejsce wykonywania robót stosowny wniosek wraz z wymaganymi dokumentami.

Po rozpatrzeniu wniosku starosta sprawujący zwierzchnictwo nad działalnością powiatowego urzędu pracy zawiera z pracodawcą umowę, która reguluje w sposób szczegółowy warunki zatrudnienia i wynagradzania bezrobotnych skierowanych przez urząd do świadczenia pracy, oraz zasady refundacji kosztów poniesionych w związku z tym przez pracodawcę (§ 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz przyznawania zaliczek i finansowania rzeczowych kosztów organizacji robót publicznych).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu starosta zwraca pracodawcy oraz organizatorowi robót publicznych, który zatrudnił bezrobotnych na okres do 6 miesięcy, część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody i składki na ubezpieczenia społeczne bezrobotnych w wysokości uprzednio uzgodnionej, nie przekraczającej jednak kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych w miesiącu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz kwoty zasiłku obowiązującej w ostatnim dniu zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca i składki na ubezpieczenia społeczne od tego wynagrodzenia.

W przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stosuje się pojęcie „pracodawca”, które oznacza jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one pracowników (art. 2 ust. 1 pkt 17). Ustawa o pomocy publicznej dotyczy wyłącznie przedsiębiorców w rozumieniu art. 2 ust. 2-3 ustawy - Prawo działalności gospodarczej.

Tak więc stosowanie przepisów ustawy o pomocy publicznej do pomocy udzielanej w ramach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ogranicza się do tej części pracodawców, którzy są przedsiębiorcami.

Zwrot części kosztów poniesionych na wynagrodzenia oraz składki jest dokonywany ze środków Funduszu Pracy, które stanowią środki publiczne w rozumieniu art. 3 ustawy o finansach publicznych. Tym samym są to środki publiczne w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o pomocy publicznej.

Ze względu na to - w przypadku zwrotu przedsiębiorcom kosztów, które normalnie powinni ponieść prowadząc działalność gospodarczą, tj. części wynagrodzeń i składki ZUS zatrudnionych bezrobotnych skierowanych przez urząd pracy do prac interwencyjnych, robót publicznych, a także zatrudnienia absolwentów, o którym mowa w art. 37e ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mamy do czynienia z udzieleniem pomocy publicznej.

Uzyskanie świadczenia z Funduszu Pracy zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku płacenia części wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, a w przypadkach określonych w art. 37g wymienionej ustawy - także składek na Fundusz Pracy, zatrudnionych pracowników.

Refundacja kosztów dokonana w trybie art. 19, 20 oraz 37e wymienionej ustawy powoduje zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej ponoszonych przez przedsiębiorców w części obejmującej koszty pracy.

Przez zwolnienie przedsiębiorców z ponoszenia pewnej części obowiązkowych kosztów następuje ich uprzywilejowanie w stosunku do konkurentów. W przypadku robót publicznych część kosztów wynagrodzenia oraz składek ZUS starosta zwraca organizatorowi tych robót.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 21 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organizatorami robót publicznych mogą być organy samorządu terytorialnego lub instytucje użyteczności publicznej oraz organizacje statutowo zajmujące się problematyką:

• ochrony środowiska,

• kultury,

• oświaty,

• sportu i turystyki,

• opieki zdrowotnej oraz

• pomocy społecznej,

a także spółki wodne i ich związki.

Jest to więc szeroki katalog, który obejmuje bardzo zróżnicowane podmioty. Jeżeli więc podmiotem, który otrzymuje zwrot kosztów nie jest przedsiębiorca, wtedy nie stosuje się przepisów ustawy o pomocy publicznej.