Trzynastki
Uprawnienia do trzynastki zależą przede wszystkim od stażu pracy w danej instytucji oraz wypełniania niektórych obowiązków pracowniczych. Wpływ na nie mogą też mieć m.in. sposób i okoliczności nawiązania lub rozwiązania stosunku pracy.
Trzynastka (oficjalnie nazywana dodatkowym wynagrodzeniem rocznym) przysługuje pracownikom samorządowym na zasadach określonych w ustawie z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (dalej: ustawa o trzynastkach).
Należy ją wypłacić nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje, a zatem do końca marca. Od tej zasady jest wyjątek - pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy, trzynastka powinna być wypłacona w dniu rozwiązania stosunku pracy (art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o trzynastkach).
Prawo do trzynastki
Pracownik nabywa prawo do trzynastej pensji w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. Pracownik, który nie przepracował całego roku kalendarzowego, ma prawo do trzynastki w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem że okres ten wynosi co najmniej sześć miesięcy (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o trzynastkach). Przepracowanie co najmniej sześciu miesięcy należy odnosić do jednego roku kalendarzowego (uchwała Sądu Najwyższego (SN) z 25 lipca 2003 r., sygn. akt III PZP 7/03).
Są jednak sytuacje, gdy dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje bez przepracowania sześciu miesięcy u danego pracodawcy. Zostały one wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy o trzynastkach. W przypadku pracowników samorządowych ma to miejsce przede wszystkim w razie:


