Jak skorygować VAT od WNT, gdy unijny dostawca nie chce wystawić faktury korygującej potwierdzającej zwrot towaru

PROBLEM

RADA

Korekty WNT firma powinna dokonać na podstawie wystawionej przez siebie faktury wewnętrznej korygującej VAT. Podstawą jej wystawienia mogą być również inne dowody niż faktura korygująca wystawiona przez unijnego dostawcę, jednoznacznie potwierdzające faktyczny zwrot towarów przez firmę ich dostawcy.

UZASADNIENIE

Nieodłącznym zdarzeniem związanym z obrotem towarowym jest możliwość złożenia reklamacji wynikającej z wad nabytych towarów oraz ich zwrot do dostawcy. Ma ono miejsce również w transakcjach unijnych. Zwrot towaru unijnemu dostawcy, nabytego uprzednio w ramach WNT, wywołuje w VAT takie same konsekwencje jak w dostawie krajowej lub transakcjach pozaunijnych. Skutkuje on możliwością dokonania korekty wykazanego uprzednio obrotu i podatku należnego od tej transakcji. Przepisy o VAT nie zawierają odrębnych zasad dokonywania oraz rozliczania korekt od nabytych towarów w ramach WNT. Mają do nich zastosowanie zasady (z pewnymi wyjątkami), które są przewidziane w transakcjach krajowych. Mimo to należy mieć jednak na uwadze specyfikę tych transakcji.

Podstawą opodatkowania WNT jest kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić. Przy jej ustalaniu zastosowanie ma (tak jak w obrocie krajowym) regulacja art. 29 ust. 4 ustawy, zgodnie z którą podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach.

Specyfiką WNT jest zasada odwróconego opodatkowania - towar jest opodatkowany przez nabywcę, a nie przez sprzedawcę. W związku z tym WNT podlega również odrębnym zasadom udokumentowania u nabywcy. Dla udokumentowania WNT nabywca jest zobowiązany do wystawienia faktury wewnętrznej i określenia w niej podstawy opodatkowania oraz należnego VAT od tej transakcji (art. 106 ust. 7 ustawy). Zasady jej wystawiania określa przepis § 23 rozporządzenia w sprawie faktur.

Z regulacji wynika, że faktury wewnętrzne VAT podlegają tym samym zasadom dotyczącym ich wystawiania i korekty co zwykłe faktury VAT dokumentujące sprzedaż (z wyjątkiem obowiązku podawania w nich numeru NIP kontrahenta i wystawiania ich w dwóch egzemplarzach). Wynika z niej również, że jeśli zajdzie którakolwiek z okoliczności określonych w art. 29 ust. 4 ustawy, podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę wewnętrzną korygującą. Fakturę korygującą należy zatem wystawić także w przypadku, gdy po wystawieniu faktury dokonano zwrotu sprzedawcy towarów. Oznacza to, że dokonując zwrotu towaru nabytego w ramach WNT, nabywca powinien wystawić fakturę korygującą do uprzednio wystawionej faktury wewnętrznej i na jej podstawie skorygować podstawę opodatkowania tego nabycia i należny od niego VAT o wartość zwróconego towaru.

Powyższa regulacja nie nakłada obowiązku wystawienia faktury korygującej na unijnego dostawcę towaru. W tym zakresie podlega on bowiem przepisom podatkowym stosowanym w kraju jego siedziby (miejsca zamieszkania lub wykonywania czynności podlegających podatkowi od wartości dodanej). Zakres obowiązywania ustawy o VAT ograniczony jest wyłącznie do podmiotów uznanych przez nią za podatników VAT. W omawianej sytuacji przez podatnika zobowiązanego do wystawienia faktury korygującej należy rozumieć podatnika z tytułu WNT, czyli firmę. Natomiast sposób udokumentowania zwrotu towarów przez unijnych kontrahentów jest uzależniony od przepisów podatkowych obowiązujących w ich państwie.

Z powyższego wynika, że firma ma prawo do skorygowania podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego od WNT, mimo że nie otrzymała od unijnego dostawcy faktury korygującej potwierdzającej dokonany zwrot towaru. Przepisy ustawy nie warunkują również prawa do dokonania tej korekty od otrzymania przez krajowego nabywcę faktury korygującej wystawionej przez unijnego kontrahenta, tak jak ma to miejsce w obrocie krajowym. Podstawą do wystawienia faktury wewnętrznej korygującej może być zatem inny dowód potwierdzający faktyczne dokonanie przez firmę zwrotu towaru, np. potwierdzenie otrzymania zwróconego towaru przez unijnego dostawcę, dokumenty reklamacyjne, nota uznaniowa, na podstawie której unijny dostawca zwrócił część kwoty nienależnej, lub inne dokumenty rozliczeniowe z dostawcą. Istotnie, w praktyce unijni kontrahenci wystawiają w omawianej sytuacji najczęściej fakturę korygującą, ale należy mieć na uwadze, że nie jest to wymóg konieczny do skorygowania WNT. Ostatecznym dokumentem uprawniającym firmę do dokonania korekty podstawy opodatkowania i należnego VAT od WNT będzie wystawiona przez nią faktura wewnętrzna korygująca VAT, którą firma powinna w przedstawionej w pytaniu sytuacji wystawić. Podlega ona tym samym zasadom jej wystawiania co faktury korygujące VAT wystawione przez sprzedawcę (§ 13 w związku z § 23 rozporządzenia w sprawie faktur).

Przepisy nie określają, kiedy taka faktura korygująca powinna być rozliczona. Podatnik nie musi się cofać do rozliczenia, gdzie pierwotnie została rozliczona transakcja. Faktury te powinny być rozliczone na bieżąco. Organy podatkowe precyzują, że rozliczenie powinno być dokonane w rozliczeniu za miesiąc, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące prawo do korekty, czyli w tym przypadku w miesiącu dokonania zwrotu. Oczywiście warunkiem jest posiadanie dokumentów potwierdzających zwrot.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że wartość WNT dokonanego w marcu 2010 r. wyniosła 25 000 zł. Towar podlegał opodatkowaniu 22% VAT. Firma rozliczyła należny od niej VAT w marcu w kwocie 5500 zł. W czerwcu firma zwróciła dostawcy część towaru o wartości 20 000 zł. W związku z tym wystawiła fakturę wewnętrzną korygującą VAT, w której obniżyła odpowiednio:

l podstawę opodatkowania WNT o kwotę 20 000 zł oraz

l należny od tego nabycia VAT w kwocie 4400 zł.

Na jej podstawie wykazała w deklaracji za czerwiec:

l w poz. 33 zmniejszenie wartości WNT (-) 20 000 zł oraz

l w poz. 34 kwoty podatku należnego od WNT (-) 4400 zł. Ponieważ firmie przysługiwało prawo do odliczenia VAT od tego nabycia, z którego skorzystała, zmniejszyła również o te wartości odpowiednio kwoty w poz. 51 i 52 deklaracji.

Należy przy tym mieć na uwadze, że do przeliczenia na złote wartości zwróconych towarów trzeba przyjąć ten sam kurs waluty, jaki został zastosowany w pierwotnej fakturze wewnętrznej dokumentującej WNT.

w art. 31 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 107, poz. 679

w § 23 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 212, poz. 1137; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 222, poz. 1760

Anna Potocka

ekspert w zakresie VAT