Wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1557/19
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E.S. i P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 858/18 w sprawie ze skargi E. S. i P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania obowiązku rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 858/18, oddalił skargę E. S. i P. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2018 r., nr 226/18, w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania obowiązku rozbiórki.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 7 grudnia 2017 r., nr 525/17, odmawiającą, w oparciu o art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm., zwane dalej: Pr.bud. z 1974 r.") w zw. z art. 103 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), odroczenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 10 grudnia 1996 r., nr 1400/96, dotyczącego rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączonego z garażem, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w miejscowości B.
Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podniósł, że z istoty art. 39 Pr.bud. z 1974 r. wynika, że znajduje on zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, zasługujących na szczególne uwzględnienie, za czym przemawiają przesłanki odroczenia wykonania rozbiórki, odwołujące się do kwestii natury społecznej czy gospodarczej. Przesłanki te - co istotne - nie zostały bliżej sprecyzowane przez ustawodawcę, niemniej jednak ich odkodowanie w konkretnej sprawie nakazuje przyjęcie założenia, że muszą być one doniosłe i wyjątkowe, gdyż czasowo "eliminują" obowiązki nałożone decyzją rozbiórkową, mające przecież z założenia doprowadzić do przywrócenia stanu ładu w dziedzinie budownictwa. Możliwość określona w ww. przepisie ma na celu jedynie umożliwienie właścicielowi obiektu jego dalsze użytkowanie przez czas i sposób wyraźnie w decyzji określony. Sąd podkreślił, że organ zobowiązany do rozstrzygnięcia w przedmiocie odroczenia wykonania nakazu rozbiórki działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie to jest determinowane względami społecznymi lub gospodarczymi, które co do zasady nie pokrywają się, choć w pewnych sytuacjach mogą, z interesem strony, do której skierowano nakaz rozbiórki. Nawet stwierdzenie, że w konkretnej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przesłanek może, ale wcale nie musi, prowadzić do wydania pozytywnej dla inwestora decyzji. Względy te mogą bowiem pozostawać w konflikcie z innymi dobrami chronionymi.
Sąd Wojewódzki stwierdził, że na podkreślenie zasługuje to, iż skarżący w pełni świadomie doprowadzili do samowoli budowlanej, albowiem znali treść decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 7 września 1993 r., nr 501/93, odmawiającej im wydania pozwolenia na budowę, z uwagi na istniejący wówczas zakaz zabudowy na tym terenie. Nadto, orzekając nakaz rozbiórki w grudniu 1996 r. organ od razu odroczył jego wykonanie na okres 3 lat, tak aby umożliwić skarżącym jak najmniej dolegliwe zorganizowanie procesu wykonania decyzji. W konsekwencji inicjowania przez skarżących szeregu trybów nadzwyczajnych, decyzja rozbiórkowa nie jest wykonana do dnia dzisiejszego, a więc przez blisko 19 lat od daty, w której wykonana zostać powinna. Zainicjowane zaś tryby nadzwyczajne nie doprowadziły do eliminacji decyzji rozbiórkowej z obrotu prawnego. Inne nakazy rozbiórki z tego terenu zostały już wykonane, zaś do wykonania pozostaje jedynie nakaz orzeczony względem skarżących. W kontekście powyższego, Sąd nie podzielił argumentów skargi, iż za istnieniem względów społecznych przemawia choroba syna skarżących, prowadzenie przez nich gospodarstwa rolnego, brak innego miejsca zamieszkania, trudna sytuacja materialna, czy wreszcie zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, trudno uznać, iż organy przekroczyły uznanie administracyjne nie uwzględniając powołanych wyżej okoliczności jako przemawiających za ponownym odroczeniem rozbiórki ze względów społecznych. Nie można za takie względy w szczególności uznać powołanych argumentów w sytuacji, gdy skarżący w sposób świadomy, ignorując bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego, zrealizowali swój budynek. Rozbiórka, choć jak każdy tego rodzaju nakaz, pociąga niewątpliwie dla skarżących określoną dolegliwość (finansową, osobistą, organizacyjną), to jednak nie może być w okolicznościach sprawy postrzegana jako godząca we względy społeczne lub gospodarcze, o których mowa w art. 39 Pr.bud. z 1974 r., które uzasadniałyby kolejne odroczenie wykonania decyzji. Skarżący mieli znaczny czas na przygotowanie się do przeprowadzki z obiektu i zorganizowania jego rozbiórki. Wykonanie tego nakazu w żadnym też razie nie zakazuje im dalszego prowadzenia na nieruchomości działalności rolniczej i produkowania zdrowej żywności. To, iż wobec jej wykonania, działalność ta będzie utrudniona w porównaniu do stanu dotychczasowego, nie może świadczyć o konieczności dalszego odroczenia obowiązku rozbiórki, który dotyczy budynku mieszkalnego. W sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, również koszty rozbiórki jakie będą obciążać skarżących nie mogą świadczyć o odroczeniu obowiązku. Skarżący winni się bowiem liczyć z koniecznością wykonania decyzji. Trudności finansowe nie mogą zatem skutkować przyjęciem, że zaistniały z tej przyczyny względy społeczne lub gospodarcze. Sąd nie podzielił także uwag skarżących, iż wykonanie nakazu rozbiórki doprowadzi do pogorszenia stanu zdrowia ich syna, a przez to okoliczność ta świadczy o istnieniu względów społecznych przemawiających za dalszym odroczeniem rozbiórki. Ze stanowiska skarżącego P. S. wyrażonego na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 857/18, wynika, że stan zdrowia syna wiązany jest przez stronę z orzeczonym nakazem rozbiórki w ten sposób, iż w jego efekcie (wykonania nakazu) dojdzie do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, a w związku z tym produkcji zdrowej żywności, niezbędnej w zbilansowanej, prozdrowotnej diecie syna. Według Sądu nakaz rozbiórki nie prowadzi do zaprzestania produkcji rolniczej, bowiem jej w ogóle nie zakazuje. W efekcie nie może być widziany jako powodujący zakończenie aktywności rolnej i produkowania zdrowej żywności na potrzeby syna. Sąd Wojewódzki nie podzielił także sugestii skargi, co do potrzeby zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie przed ETPCz. Sprawa przed tym Trybunałem jest dopiero na wstępnym etapie (zarejestrowano skargę, przesyłając stronie m.in. kody i informując ogólnie o ewentualnych dalszych etapach postępowania). Nie sposób zatem przyjąć, iż ma ona obecnie jakikolwiek wpływ na sprawę niniejszą. Sąd nie uznał zasadności zarzutów skargi dotyczących braku rozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie budowania działaniem organów zaufania do organów państwa, czy wreszcie nie przeprowadzenia koniecznych dowodów, niezbędnych przy orzekaniu. Sąd podkreślił, że ubiegając się o odroczenie nakazu rozbiórki w trybie art. 39 Pr.bud. z 1974 r. osoba zainteresowana ma szczególny obowiązek wykazania przesłanek jego zastosowania, w ramach wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy. Zarzucanie organom, iż nie dopuścił dowodu z opinii lekarza onkologa jest w tej sytuacji chybione.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli P. S. i E. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucili:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi na decyzję wydaną z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., skarżona decyzja w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania obowiązku rozbiórki kwestionuje bowiem ocenę prawną dokonaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 3010/14, w zakresie, w jakim zostało wskazane, że organ prawidłowo uznał, że art. 39 Pr.bud. z 1974 r. może znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, a powodem uchylenia decyzji przez Sąd było jedynie zaniechanie ujęcia w decyzji obligatoryjnych elementów, tj. określenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz czasu na jaki zezwala się na użytkowanie (czasowe wykorzystanie). Tym samym organ nie mógł zmienić rozstrzygnięcia w sprawie w ten sposób, że w miejsce odroczenia orzekł o odmowie odroczenia wykonania nakazu rozbiórki, miał jedynie obowiązek określić w decyzji elementy wskazane expresses verbis w wyroku, zaś zmianę rozstrzygnięcia należy poczytywać jako rażące naruszenie prawa;
2) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 k.p.a. oraz art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na pominięciu w ustaleniu stanu faktycznego istotnych dla rozstrzygnięcia postępowania okoliczności przemawiających za istnieniem względów natury społecznej i gospodarczej o znacznej doniosłości i wyjątkowości, a to nieposiadania przez skarżących innego miejsca do zamieszkania i zatrudnienia, choroby syna skarżących, prowadzenia przez nich ekologicznego gospodarstwa rolnego, braku innego miejsca zamieszkania, zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które wskazują na to, że z jednej strony wykonanie decyzji pozostaje bez znaczenia dla przesłanki przywrócenia ładu budowlanego, skoro istniejący obiekt nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z drugiej zaś strony wykonanie decyzji rozbiórkowej niezwłocznie, bez odroczenia terminu, pozbawi skarżących miejsca pracy, a syna skarżących oraz lokalnych odbiorców - produktów ekologicznych z gospodarstwa skarżących, bowiem - wbrew twierdzeniu Sądu - ich produkcja w zakresie prowadzonego gospodarstwa rolnego nie będzie możliwa. Przytoczone zaś okoliczności decydują o wadliwości decyzji ostatecznej, którą to wadliwość Sąd wojewódzki miał obowiązek uwzględnić, zaś jej nieuwzględnienie należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
II. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 39 w zw. z art. 37 Pr.bud. z 1974 r., polegające na wadliwym ustaleniu treści normatywnej ww. przepisów, a konkretnie przesłanki względów społecznych i gospodarczych na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w której wielokrotnie wskazywano, że względami uzasadniającymi odroczenie wykonania nakazu rozbiórki jest rozbiórka domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny, czego skutkiem było niewłaściwe zaniechanie zastosowania art. 39 Pr.bud. z 1974 r. w stosunku do skarżących, która to wadliwa wykładnia miała bezpośredni wpływ na niewłaściwe zaniechanie zastosowania przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co wskazuje na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu zawartego w punkcie I.1) opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Zauważyć należy, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 3010/14, wyeliminował z obiegu prawnego uprzednio wydaną decyzję w przedmiocie odroczenia wykonania nakazu rozbiórki (o piętnaście miesięcy), jednakże nastąpiło to jedynie ze względów formalnych, albowiem organ nie zawarł elementów, które powinny się w niej znaleźć, aby decyzja odpowiadała zastosowanej normie prawnej z art. 39 Pr.bud. z 1974 r. Sąd wskazał, że elementami obligatoryjnymi decyzji są: m.in. określenie sposobu użytkowania obiektu budowlanego ("w sposób określony w decyzji") oraz czas, na jaki zezwala się na użytkowanie ("czasowe wykorzystanie") oraz stwierdził, że nie można automatycznie utożsamiać tego okresu z czasem, na jaki odroczono wykonanie nakazu rozbiórki. Sąd oceniając ówcześnie wydaną decyzję nie wchodził w meritum sprawy, nie badał, czy względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością dalszego czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że Sąd zaakceptował, co do zasady, decyzję nr 1796/14 z dnia 28 października 2014 r. Sąd nie wchodził w istotę sprawy, także organ ponownie rozpoznający sprawę nie był związany wyrokiem i mógł orzec co do istoty w sposób odmienny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługiwały także pozostałe zarzuty środka zaskarżenia - naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz prawa materialnego, tj. art. 39 w zw. z art. 37 Pr.bud. z 1974 r.
Zgodnie z art. 39 Pr.bud. z 1974 r., stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. W przepisie tym ustawodawca użył sformułowania "może odroczyć" (wykonanie przymusowej rozbiórki), co wskazuje na uznaniowy charakter podejmowanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Organ podejmujący decyzję zobowiązany jest do dokładnego zbadania, czy zaistniały w danej sprawie względy społeczne lub gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Pojęcia te mają charakter niedookreślony, zatem organ jest zmuszony do każdorazowego ich interpretowania w kontekście okoliczności każdorazowej sprawy. Ponadto, analizowany przepis ma zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, zasługujących na szczególne uwzględnienie, o czym świadczą określone w nim przesłanki odroczenia wykonania rozbiórki, natury społecznej lub gospodarczej, świadczące o tym, że realizacja celu jakim jest porządek w dziedzinie budownictwa czasowo ustąpić musi wartościom bliżej przez ustawodawcę niesprecyzowanym, ale które muszą być na tyle doniosłe i wyjątkowe, aby nie przekreślały celów nadrzędnych, wynikających z konstrukcji przepisów dotyczących eliminacji samowoli budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywanie organów administracji oraz Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektów objętych decyzją Wójta z dnia 10 grudnia 1996 r. W ocenie skarżących, argumentami przemawiającymi za wydaniem pozytywnej decyzji są: brak innego miejsca zamieszkania i zatrudnienia, choroba syna skarżących, zaprzestanie prowadzenia ekologicznego gospodarstwa rolnego, zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe okoliczności, niewątpliwie ważne dla skarżących, nie mogły jednakże podważyć poglądu, co do zasadności wydania w sprawie decyzji odmownej. Słusznie wskazał Sąd Wojewódzki, że trudno jest uznać, ażeby organy przekroczyły uznanie administracyjne nie uwzględniając powołanych wyżej okoliczności jako przemawiających za ponownym odroczeniem rozbiórki ze względów społecznych. Nie można za takie względy w szczególności uznać powołanych argumentów, w sytuacji, gdy skarżący w sposób świadomy, ignorując bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego, zrealizowali swój budynek. Rozbiórka, choć jak każdy tego rodzaju nakaz, pociąga niewątpliwie dla skarżących określoną dolegliwość (finansową, osobistą, organizacyjną), to jednak nie może być w okolicznościach sprawy postrzegana jako godząca we względy społeczne lub gospodarcze, o których mowa w art. 39 Pr.bud. z 1974 r., które uzasadniałyby kolejne odroczenie wykonania decyzji. Skarżący mieli znaczny czas na przygotowanie się do przeprowadzki z obiektu i zorganizowania jego rozbiórki. Powinni się oni liczyć z tym, że kolejne inicjowane przez nich tryby nadzwyczajne, nie doprowadzą do wzruszenia decyzji nakazującej rozbiórkę i w końcu będzie ona musiała zostać wykonana. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego może być dokonane w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, np. gdy rozbiórka dotyczy domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 50/12 i powołane w nim orzecznictwo). Jednakże nie jest to bezwzględny obowiązek po stronie organu. W przypadku zaistnienia powyższej okoliczności możliwość odroczenia przymusowej rozbiórki nie może skutkować odwleczeniem obowiązku na znaczny okres czasu. Skorzystanie z dyspozycji przepisu art. 39 Pr.bud. z 1974 r. powinno mieć miejsce w sytuacji, gdy rozbiórka dotyczy domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny, jednakże okres odroczenia rozbiórki winien być tak określony, aby umożliwić stronie zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i żeby nie niweczyło to sensu orzeczonego nakazu wynikającego z ostatecznej decyzji podlegającej wykonaniu. Jak wyżej zaznaczono, skarżący mieli znaczny czas na przygotowanie się do przeprowadzki z obiektu i zorganizowania jego rozbiórki, także okoliczność utraty miejsca zamieszkania, podobnie jak trudności finansowe, nie mogą stanowić o zasadności wniosku strony. Skarżący nie przedstawili też żadnych dowodów uzasadniających ich twierdzenie, że rozbiórka budynku mieszkalnego będzie miała realny wpływ na zdrowie dotkniętego chorobą ich syna. Z uwagi na szczególny charakter niniejszego postępowania administracyjnego ciężar dowodzenia w głównej mierze przerzucony jest na stronę występującą z wnioskiem, a więc to do wnioskodawcy należy przedstawienie stosownej argumentacji na poparcie wystąpienia względów społecznych lub gospodarczych przemawiających za celowością dalszego czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie zakazuje też skarżącym prowadzenia gospodarstwa rolnego, ani nie zawiera nakazu jego likwidacji. Przedmiotem nakazu rozbiórki jest budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem, hydrofornia murowana i szczelny zbiornik na ścieki. Obiekty te, co do zasady, nie pełnią funkcji budynków przeznaczonych do produkcji rolnej, w tym hodowli zwierząt. Skarżący kasacyjnie nie wykazali w sposób należyty związku funkcjonalnego pomiędzy budynkami objętymi nakazem rozbiórki, a prowadzeniem produkcji rolnej. Ponadto, nawet zaprzestanie produkcji rolnej nie pozbawia syna skarżących z możliwości korzystania z powszechnie dostępnej żywności ekologicznej. Nie można także zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że wykonanie nakazu rozbiórki, z uwagi na to, że w aktualnym stanie faktycznym budynek nie stoi w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ma jedynie walor restrykcji wobec skarżących. Po pierwsze, nie zostało to stwierdzone przez organ nadzoru budowlanego, a po drugie, co najważniejsze, w interesie społecznym, ze względu na równość obywateli w obliczu prawa, leży, aby obowiązki wynikające z ostatecznych i prawomocnych decyzji zostały wykonywane. Celem art. 39 Pr.bud. z 1974 r. nie jest legalizacja obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli z jawnym pogwałceniem przepisów prawa. Jak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, inwestorzy rozpoczęli budowę obiektu posiadając wiedzę, iż teren działki nie jest przeznaczony pod zabudowę (decyzja Wójta z dnia 7 września 1993 r., nr 501/93).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny sprawy został należycie ustalony i oceniony przez pryzmat normy prawnej zawartej w art. 39 Pr.bud. z 1974 r. Nie doszło też do naruszenia wskazywanego przez skarżących kasacyjnie art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Pomijając, że autor środka zaskarżenia nie powołał ust. 1 art. 8 Konwencji, do którego odnosi się przepis wskazany w podstawie kasacyjnej, to zauważyć należy, że prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania nie ma charakteru absolutnego, bowiem ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, jest dopuszczalna w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Obowiązek rozbiórki ma swoje umocowanie w przepisie prawa, podobnie odroczenie rozbiórki, które ma charakter uznaniowy i co jeszcze raz należy podkreślić nie może niweczyć nakazu wynikającego z ostatecznej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
POTRZEBUJESZ POMOCY?