orzeczenie

Rekompensata jest bez VAT

Rekompensaty wypłacane przez jednostki samorządu terytorialnego w celu pokrycia strat przedsiębiorców świadczących usługi transportu zbiorowego nie wchodzą do podstawy opodatkowania VAT – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok ten jest zgodny z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 8 maja 2025 r. w polskiej sprawie o sygn. C-615/23.

Wyrok NSA dotyczy podatnika, który zajmuje się świadczeniem usług transportowych. Zawarł z powiatem umowę, w której zobowiązał się realizować przewozy na określonych liniach, według rozkładu jazdy i cennika ustalonego przez powiat. Przedsiębiorca zachowuje wpływy ze sprzedaży biletów, ale ich ceny ustalone przez powiat nie pokrywają kosztów działalności.

Dlatego przedsiębiorca ma prawo do rekompensaty od powiatu. Jest ona obliczana jako różnica między kosztami realizacji usług (m.in. wynagrodzeniami kierowców i kosztami paliwa) a przychodami. Jej wysokość jest kalkulowana z uwzględnieniem rozsądnego zysku.

We wniosku o interpretację podatnik podkreślił, że gdy na obsłudze pojedynczej linii ma dodatni wynik finansowy, nie wnosi o dopłatę dla tej linii. Podkreślił, że rekompensata nie ma bezpośredniego wpływu na ceny usług świadczonych pasażerom, lecz służy pokryciu strat związanych z wykonywaniem zadań publicznych. Dlatego uważał, że środki te nie powinny być opodatkowane VAT.

Nie zgodził się z tym dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Stwierdził, że rekompensata stanowi wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz powiatu i należy ją zaliczyć do podstawy opodatkowania VAT.Zaznaczył, że podatnik nie może być wyłączony z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ponieważ nie jest organem władzy publicznej. Jest niezależnym przedsiębiorcą, a powiat, zlecając wykonanie przewozów, staje się stroną umowy cywilnoprawnej.

Podatnik wygrał w sądach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (sygn. akt I SA/Rz 184/22) orzekł, że rekompensata od powiatu nie jest wynagrodzeniem za świadczenie usług. Gdy wpływy pokrywają koszty i zapewniają rozsądny zysk, rekompensata w ogóle nie przysługuje. Wyrok ten utrzymał w mocy sąd kasacyjny. Przywołał wspomniane orzeczenie TSUE, według którego zryczałtowane dotacje od gminy, powiatu czy województwa na rzecz przedsiębiorstw świadczących usługi publicznego transportu zbiorowego są bez VAT.

– Ceny biletów ustala powiat, a podatnik nie ma na nie wpływu. Wypłacane środki nie oddziałują więc na cenę usługi, lecz służą zrównoważeniu strat. W związku z tym rekompensata ma charakter ogólny i nie dotyczy finansowania konkretnych usług opodatkowanych VAT. Tym samym nie można jej zaliczyć do podstawy opodatkowania – uzasadnił sędzia. ©℗

orzecznictwo

Izabela Tomaszewska-Gałuszka

Dziennikarka Dziennika Gazety Prawnej specjalizująca się w tematyce podatkowej.