Wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. I USKP 128/23

1. Stwierdzenie pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie może być dokonane wyłącznie na podstawie formalnej przynależności do wymienionych w tym przepisie instytucji lub formacji, lecz wymaga oceny wszystkich okoliczności sprawy, w tym indywidualnych czynów funkcjonariusza i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka, służących reżimowi komunistycznemu. Sama przynależność do formacji wykonującej także zadania akceptowalne w każdym demokratycznym państwie — takie jak ochrona granic, zwalczanie przemytu czy kontrola ruchu granicznego — nie przesądza o kwalifikacji służby jako służby na rzecz totalitarnego państwa.

2. Przepis art. 15c ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, obniżający wysokość emerytury do poziomu przeciętnej emerytury powszechnej, jest sprzeczny z art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1-3, art. 67 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim niweczy uprawnienia emerytalne wypracowane przez funkcjonariusza w toku służby pełnionej po 1990 r. w demokratycznym państwie prawa, co obliguje sąd powszechny do odmowy zastosowania tego przepisu. Podstawowego przywileju emerytalnego, jakim jest prawo do emerytury po 15 latach służby, funkcjonariusz nie nabywa bowiem z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa, lecz z tytułu służby pełnionej w wolnej Polsce.

Teza AI