Wyrok SN z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. III USKP 34/24
Ubezpieczenie społeczne rolników w zakresie dotyczącym domownika rolnika powstaje z mocy prawa z chwilą spełnienia przesłanek określonych w art. 6 pkt 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, niezależnie od dopełnienia przez rolnika obowiązku zgłoszenia domownika do ubezpieczenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 tej ustawy. Niewykonanie przez rolnika obowiązku zgłoszenia domownika i nieopłacenie należnych składek nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej zaliczenie okresu faktycznego spełniania przesłanek domownictwa do okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, wymaganego do nabycia prawa do emerytury rolniczej na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Obowiązek opłacenia składki jest pochodną stosunku ubezpieczenia i jego niewykonanie przez zobowiązanego rolnika nie może wywoływać negatywnych skutków prawnych w sferze praw emerytalnych domownika.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy okres pracy domownika w gospodarstwie rolnym, za który rolnik nie opłacił składek na ubezpieczenie społeczne rolników, może zostać zaliczony do okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego wymaganego do nabycia prawa do emerytury rolniczej na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Problem prawny koncentrował się na wykładni art. 6 pkt 14 tej ustawy i ustaleniu, czy opłacenie składki stanowi warunek konieczny zaliczenia okresu do stażu ubezpieczeniowego, czy jedynie pochodną powstającego z mocy prawa tytułu ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że ubezpieczenie społeczne rolników — w tym domowników — powstaje z mocy prawa z chwilą spełnienia przesłanek faktycznych, zaś niewykonanie przez rolnika obowiązku zgłoszenia domownika i nieopłacenie składek nie niweczy tytułu do ubezpieczenia ani nie pozbawia możliwości zaliczenia spornego okresu do stażu uprawniającego do emerytury. Sąd stwierdził, że obowiązek opłacenia składki jest jedynie pochodną stosunku ubezpieczenia, a nie jego warunkiem konstytuującym.
POTRZEBUJESZ POMOCY?