Interpretacja indywidualna z dnia 26 listopada 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-1.4012.705.2025.2.WK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

24 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

1) uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem planowanej sprzedaży za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a w konsekwencji – uznania, że przedmiot zbycia będzie wyłączony z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy oraz braku obowiązku wystawienia faktury dla przedmiotowej transakcji;

2) braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z nabyciem przez Spółkę Przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

Uzupełnili go Państwo pismem z 30 października 2025 r. (wpływ 31 października 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)Zainteresowany będący stroną postępowania: (...)

2)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: (...)

Opis zdarzenia przyszłego

(...) (dalej: Wnioskodawca) jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz ma nadany NIP (...), co skutkuje nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (z dnia 7 lutego 2025 r. t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163) [dalej: ustawa PIT].

Od 17 listopada 2014 r. Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą „(...)” [dalej: Przedsiębiorstwo, Jednoosobowa działalność gospodarcza] w (...). Głównym przedmiotem działalności, zgodnie z PKD 47.74.Z, jest sprzedaż detaliczna wyrobów medycznych i ortopedycznych, w szczególności wyrobów optycznych. Wnioskodawca obecnie rozlicza podatek dochodowy od osób fizycznych zgodnie z art. 30c ustawy PIT i pozostaje nieprzerwanie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 1 grudnia 2014 r.

Jednocześnie Wnioskodawca jest Wspólnikiem i Prezesem Zarządu spółki pod firmą (...) (dalej: Spółka, Zainteresowany), zarejestrowanej nieprzerwanie jako czynny podatnik podatku od towarów i usług od 19 stycznia 2017 r., podlegającej w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ustawie (z dnia 7 marca 2025 r. t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ) [dalej: ustawa CIT] i nie wybrała opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek na podstawie rozdziału 6b ustawy CIT. Kapitał zakładowy Spółki wynosi obecnie (...) zł i dzieli się na 119 udziałów o wartości nominalnej (...) zł każdy.

W zakresie prawa własności Przedsiębiorstwa Wnioskodawcy prawomocnym Sądu Okręgowego w (...) dokonano podziału majątku Wnioskodawcy. W wyniku czego całość Przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. z dnia 6 sierpnia 2025 r. t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 [dalej: Kodeks cywilny] nabył na wyłączną własność Wnioskodawca. W konsekwencji nie istnieją jakiekolwiek roszczenia z tego tytułu, a Wnioskodawca jest wyłącznym podmiotem uprawnionym do samodzielnego rozporządzania Przedsiębiorstwem. Zarówno jednoosobowa działalność gospodarcza Wnioskodawcy, jak i Spółka prowadzą działalność w branży optycznej, obejmującą:

a)wykonywanie okularów korekcyjnych na indywidualne zamówienie,

b)naprawę okularów,

c)sprzedaż detaliczną okularów przeciwsłonecznych i akcesoriów optycznych,

d)zapewnianie Klientom dostępu do lekarza okulisty i optometrysty.

Dla obu podmiotów właściwa jest stawka podatku od towarów i usług w wysokości 8% w zakresie wyrobów medycznych, tj. okularów korekcyjnych, oraz 23% dla sprzedaży okularów przeciwsłonecznych.

Oferta Spółki wyróżnia się autoryzacją luksusowych kolekcji nieoferowanych w innych salonach w (...) i regionie, obejmując m.in. marki (…).

Oferta jednoosobowej działalności gospodarczej jest skromniejsza lecz konkurencyjna lokalnie, obejmując m.in. (…).

W części marek (np. (…)) oferty obu podmiotów się pokrywają, co po połączeniu umożliwi sprawniejsze zarządzanie zapasami i przesunięcia magazynowe.

Oba podmioty współpracują z tym samym renomowanym dostawcą soczewek – firmą (...).

W ramach jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy zatrudnione są dwie osoby, w tym jedna w wymiarze połowy etatu, wykonujące pracę na stanowiskach sprzedawców i doradców klienta. Sam Wnioskodawca świadczy usługi w charakterze refrakcjonisty, natomiast na udostępnionym w zakładzie sprzęcie badania okulistyczne przeprowadza lekarz okulista prowadzący własną praktykę.

Z kolei w Spółce zatrudnione są dwie osoby na pełen etat na stanowiskach sprzedawców i doradców klienta, przy czym w działalności tej uczestniczy również Wnioskodawca oraz lekarz okulista świadczący usługi w analogicznym trybie jak w Jednoosobowej działalności gospodarczej.

Środki trwałe wykorzystywane w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy obejmują przede wszystkim urządzenia pomiarowe oraz meble, które podlegają bieżącej miesięcznej amortyzacji. Ponadto w Przedsiębiorstwie znajdują się składniki majątkowe w pełni zamortyzowane, w tym komputer, dioptromierz, wyposażenie warsztatu i gabinetu, a także dwa urządzenia do dezynfekcji powietrza nabyte w okresie pandemii COVID-19. W skład majątku Przedsiębiorstwa wchodzą również inne elementy wyposażenia o charakterze pomocniczym, takie jak drobny sprzęt optyczny, materiały ekspozycyjne, a także elementy infrastruktury biurowej niezbędne do prawidłowego funkcjonowania Przedsiębiorstwa.

Z Przedsiębiorstwem jednoosobowej działalności gospodarczej związane są ponadto umowy o charakterze ciągłym, obejmujące najem lokalu użytkowego, dostawę energii elektrycznej, jak również świadczenie usług telekomunikacyjnych i dostępu do sieci internetowej.

W związku z potrzebą centralizacji działalności, ograniczenia kosztów oraz zwiększenia efektywności organizacyjnej planowana jest sprzedaż całości Przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na rzecz Spółki w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego poprzez zawarcie umowy sprzedaży. Transakcja obejmie wszystkie składniki Przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, w szczególności:

a) Zakład pracy (w tym zobowiązania pracownicze) – w ramach sprzedaży przedsiębiorstwa dojdzie do przeniesienia zakładu pracy związanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę jednoosobową działalnością gospodarczą w trybie art. 23¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 277 z dnia 6 marca 2025 r.). Zakład pracy składa się z personelu zatrudnionego przez Wnioskodawcę, tj.: osób zatrudnionych w oparciu o umowy o pracę.,

b) środki trwałe i wyposażenie, tj.: urządzenia pomiarowe, meble gabinetowe, komputer, dioptromierz, wyposażenie warsztatu i gabinetu, a także dwa urządzenia do dezynfekcji powietrza,

c) prawa i obowiązki wynikające z umów najmu oraz innych umów cywilnoprawnych,

d) należności i zobowiązania handlowe,

e) prawa do nazwy i logo przedsiębiorstwa,

f) prawa do korzystania z profili w mediach społecznościowych oraz strony internetowej, materiały marketingowe i reklamowe,

g) prawa i obowiązki wynikające z umów z dostawcami towarów i usług,

h) prawa do baz danych Klientów oraz historii transakcji,

i) kontakty z kontrahentami,

j) know-how obejmujące standardy obsługi klienta, zasady doboru i montażu soczewek, organizację pracy salonu optycznego oraz procedury serwisowe,

k) umowy na usługi administracyjne takie jak telefony komórkowe z przypisanymi numerami, dostawa Internetu i usług serwisowych,

l)księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności.

Sprzedaż obejmie również mające charakter niematerialny elementy renomy, doświadczenia i reputacji związanej z Przedsiębiorstwem.

Powyższe składniki wchodzące w zakres planowanej transakcji łącznie tworzą zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, tj. zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, umożliwiający jej kontynuację w sposób nieprzerwany i w dotychczasowym zakresie, wraz z prawami i obowiązkami służącymi wykonywaniu działalności oraz wartościami niematerialnymi i materialnymi niezbędnymi do zapewnienia pełnej funkcjonalności przedsiębiorstwa.

Jednocześnie Przedsiębiorstwo to stanowi pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym samodzielny zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych w sposób niezależny.

Sprzedaż nastąpi na podstawie umowy sprzedaży minimum z podpisami poświadczonymi notarialnie, która jest wymagana dla takiej czynności (alternatywnie w formie aktu notarialnego), za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej ustalonej zgodnie z zasadą ceny rynkowej stosowaną między podmiotami niepowiązanymi. Planowany termin dokonania transakcji to grudzień 2025 r. Po sprzedaży Wnioskodawca zamierza złożyć wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z możliwością jej ewentualnego wznowienia w przyszłości, jednak już w ramach innego rodzaju działalności o zmienionym profilu.

Zgodnie z art. 227 i następnymi ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (z dnia 5 stycznia 2024 r. t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18) [dalej: Kodeks spółek handlowych] oraz postanowieniami umowy Spółki, dla skutecznego nabycia przedsiębiorstwa Wnioskodawcy przez Zainteresowanego, Zgromadzenie Wspólników Spółki podejmie stosowną uchwałę. Uchwała ta określi szczegółowe warunki sprzedaży, w tym przedmiot, cenę oraz tryb zawarcia transakcji.

Ze względu na istniejące powiązania osobowe pomiędzy Wnioskodawcą, będącym Prezesem Zarządu, a Zainteresowanym jako spółką kapitałową, zgodnie z art. 210 Kodeksu spółek handlowych, Spółkę przy umowie sprzedaży będzie reprezentował pełnomocnik powołany uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Pełnomocnik ten został ustanowiony uchwałą nr 10 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (...) z dnia 8 marca 2024 r. i posiada stosowne umocowanie do działania w imieniu Spółki przy zawieraniu umowy sprzedaży.

Zainteresowany jako spółka nabywająca Przedsiębiorstwo Wnioskodawcy, dla celów podatkowych przejmie wszystkie składniki majątkowe, zarówno materialne, jak i niematerialne, w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych prowadzonych przez Wnioskodawcę. Przyjęcie wartości wprost z ksiąg podatkowych gwarantuje zachowanie ciągłości rozliczeń, zapewnia przejrzystość podatkową oraz eliminuje ewentualne wątpliwości interpretacyjne co do wartości początkowej poszczególnych składników.

Celem planowanej transakcji jest skoncentrowanie prowadzonej działalności gospodarczej w ramach Spółki poprzez likwidację rozproszenia organizacyjnego i przeniesienie całości procesów do jednej struktury prawnej. Sprzedaż Przedsiębiorstwa ma na celu usprawnienie funkcjonowania Spółki w sferze organizacyjnej, w tym uproszczenie procesów decyzyjnych oraz przepływów finansowych, a także redukcję kosztów o charakterze administracyjnym, księgowym i operacyjnym. Jednocześnie, dzięki możliwości skoordynowania działań w obszarze zamówień, logistyki oraz zarządzania zapasami, transakcja przyczyni się do poprawy efektywności gospodarczej i zwiększenia elastyczności operacyjnej. W rezultacie integracja działalności pozwoli na wzmocnienie pozycji konkurencyjnej Spółki na rynku, w szczególności w segmencie klientów poszukujących unikalnych i luksusowych produktów optycznych, gdzie przewagą Spółki jest dostęp do kolekcji opraw marek nieoferowanych u innych podmiotów w regionie.

Nabywca, tj. Zainteresowany, będzie kontynuował działalność dotychczas prowadzoną przez Wnioskodawcę w oparciu o przejęte składniki przedsiębiorstwa w sposób ciągły i nieprzerwany, w pełnym zakresie dotychczas świadczonych usług, z zachowaniem wszystkich procedur operacyjnych, standardów obsługi Klienta, metod doboru i montażu soczewek oraz funkcjonalności zakładu. Realizacja działalności nie będzie wymagała angażowania innych składników majątku, które nie zostały objęte transakcją, ani podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych. Przejęte składniki zapewniają pełną zdolność do prowadzenia działalności w dotychczasowym zakresie, w tym utrzymanie ciągłości obsługi klientów, kontynuację relacji handlowych z kontrahentami oraz zachowanie wartości niematerialnych, takich jak renoma, doświadczenie i know-how przedsiębiorstwa, co gwarantuje niezakłóconą funkcjonalność i stabilność prowadzonej działalności.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

(...) [dalej: Zainteresowana], jako podmiot, który ma być stroną zawartej w przyszłości umowy sprzedaży, w ramach której nabędzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. 2025. 1071 t. j. z dnia 6 sierpnia 2025 r.) od (...) [dalej: Wnioskodawca], posiada interes prawno-podatkowy w odniesieniu do przedmiotowej transakcji polegający na możliwości powstania potencjalnego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, w zależności od zakwalifikowania przedmiotowej transakcji na podstawie art. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2025. 775 t. j. z dnia 16 czerwca 2025 r.) [dalej: ustawa o VAT] jako transakcji zbycia przedsiębiorstwa.

Art. 6 ustawy o VAT stanowi, że:

Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1)transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa;

2)czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Mając na uwadze, powyższy przepis, zbycie przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ustalenie skutków podatkowych tej transakcji pozostaje istotne z punktu widzenia prawidłowego rozliczenia podatkowego i księgowego zarówno po stronie Wnioskodawcy, jak i po stronie Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania.

Mając na uwadze powyższe, w zależności od kwalifikacji transakcji jako zbycia przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na rzecz Zainteresowanej, w oparciu o treść art. 6 ustawy o VAT, powstaje wątpliwość, czy w związku z jej dokonaniem po stronie Wnioskodawcy powstanie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Rozstrzygnięcie powyższej kwestii jest również niezbędne dla zapewnienia prawidłowego ujęcia księgowego całej transakcji oraz umożliwi Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania prawidłowe przygotowanie się do kontynuowania działalności gospodarczej w oparciu o składniki majątkowe wchodzące w skład nabytego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z przedstawionym opisem zdarzenia przyszłego, Zainteresowana, będąca nabywcą przedsiębiorstwa, posiada interes prawno-podatkowy, jako że w zależności od kwalifikacji przedmiotowej transakcji jako zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego może powstać obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług.

Zbycie przedsiębiorstwa na rzecz Zainteresowanej może zostać zakwalifikowane na podstawie art. 6 ustawy o VAT jako transakcja, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem, że spełni definicję zbycia przedsiębiorstwa, a co za tym idzie nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak również nie będą na Niej ciążyły związane z tym obowiązki podatkowe.

W związku z powyższym, kluczowym zagadnieniem dla Zainteresowanej pozostaje prawidłowe zakwalifikowanie przedmiotowej transakcji do kategorii zbycia przedsiębiorstwa, co wpłynie na obowiązki podatkowe dla stron tej transakcji, a w szczególności na obowiązek wystawienia faktury lub na brak takiego obowiązku. W przypadku zakwalifikowania transakcji jako zbycia przedsiębiorstwa, Wnioskodawca, jako zbywca, nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury na podstawie art. 106b ustawy o VAT. Zatem, brak obowiązku wystawienia faktury w związku z transakcją, może mieć istotne znaczenie dla prawidłowego rozliczenia podatkowego i księgowego tej transakcji przez Zainteresowaną.

Zainteresowana, przejmując przedsiębiorstwo, będzie zobowiązana do kontynuowania obowiązków wynikających z umów zawartych przez Wnioskodawcę, takich jak umowy najmu lokalu użytkowego, w którym prowadzona jest pozarolnicza działalność gospodarcza Wnioskodawcy, umowy z dostawcami energii elektrycznej oraz umów z dostawcami usług telekomunikacyjnych, jak również przejmie odpowiedzialność za zobowiązania handlowe i pracownicze związane z działalnością Wnioskodawcy.

Z uwagi na powyższe, prawidłowa kwalifikacja przedmiotowej transakcji jako zbycia przedsiębiorstwa ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia prawidłowej kontynuacji działalności gospodarczej przez Zainteresowaną w oparciu o przejęte składniki majątkowe.

Ponadto, Zainteresowana zapewni ciągłość działalności na dotychczasowych zasadach, z zachowaniem obowiązujących procedur operacyjnych, standardów obsługi Klienta, metod doboru soczewek oraz procedur serwisowych, co pozwoli na niezakłócone prowadzenie działalności gospodarczej.

Wnioskodawca, po sprzedaży przedsiębiorstwa na Zainteresowanej, planuje złożenie wniosku o zawieszenie działalności gospodarczej, przy czym nie wyklucza jej wznowienia w przyszłości. W razie wznowienia, przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, po jej uprzednim jej zawieszeniu, działalność ta może być już prowadzona w zupełnie innej branży przy czym na dzień składania wniosku nie jest możliwe precyzyjne określenie przedmiotu działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Zainteresowana, przejmując przedsiębiorstwo, będzie kontynuować działalność bez konieczności podejmowania dodatkowych działań prawnych czy faktycznych, co zwiększy stabilność operacyjną i organizacyjną Zainteresowanej.

Mając na względzie powyższe okoliczności, w interesie Zainteresowanej leży uzyskanie potwierdzenia kwalifikacji przedmiotowej transakcji, a następnie postępowanie zgodnie z dokonanym rozstrzygnięciem oraz dopełnienie wynikających z tego obowiązków prawno- podatkowych.

Pytanie nr 1:

Czy przedmiotem sprzedaży będą wszystkie składniki materialne i niematerialne składające się na przedsiębiorstwo spełniające definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071)? Jeśli nie, to jakie składniki nie będą przedmiotem sprzedaży, dlaczego składniki te nie będą przedmiotem sprzedaży oraz czy składniki materiale i niematerialne, które będą sprzedawane będą wykazywały funkcjonalne związki w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności przez Spółkę Kupującą.

Państwa odpowiedź:

Tak, wszystkie składniki materialne i niematerialne składające się na Przedsiębiorstwo spełniają definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Pytanie nr 2:

Czy przy nabyciu składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem sprzedaży przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT?

Państwa odpowiedź:

Tak, przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT.

Pytanie nr 3:

Czy ww. składniki materialne i niematerialne wykorzystywane były/są przez Pana wyłącznie do celów działalności zwolnionej od podatku VAT?

Państwa odpowiedź:

Składniki materialne i niematerialne wykorzystywane były/są przez Pana wyłącznie do celów działalności opodatkowanej VAT. (...) nie prowadzi działalności zwolnionej od podatku VAT.

Pytanie nr 4:

Czy (...) będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez Pana wyłącznie na podstawie składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem sprzedaży?

Państwa odpowiedź:

Tak, (...) będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez (...) wyłącznie na podstawie składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem sprzedaży.

Pytanie nr 5:

Czy (...) będzie wykorzystywać wszystkie składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem sprzedaży do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług?

Państwa odpowiedź:

Tak, (...) będzie wykorzystywać wszystkie składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem sprzedaży do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Pytanie nr 6:

W związku z informacją zawartą we wniosku, że:

a)czy w lokalu użytkowym, który jest przedmiotem najmu, prowadzona jest Pana działalność gospodarcza?

Państwa odpowiedź:

Tak, w lokalu użytkowym, który jest przedmiotem najmu, prowadzona jest działalność gospodarcza (...).

b)czy wraz ze sprzedażą przedsiębiorstwa zostanie przeniesiony najem na ww. lokal i czy Spółka będzie kontynuowała w nim działalność gospodarczą? Proszę wyjaśnić.

Państwa odpowiedź:

Wraz ze sprzedażą przedsiębiorstwa zostanie przeniesiony najem na ww. lokal oraz Spółka będzie kontynuować w nim działalność gospodarczą.

Pytanie

1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym, dotyczącym planowanej transakcji sprzedaży, przedmiot zbycia stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a tym samym spełnia przesłanki określone w art. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2022. 931 t. j. z dnia 29 kwietnia 2022 r.) co skutkować będzie wyłączeniem tej czynności spod zakresu zastosowania przepisów tej ustawy na zasadzie wyłączenia przedmiotowego, a co za tym idzie brakiem obowiązku wystawienia faktury dla przedmiotowej transakcji?

2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym, spółce (...) od transakcji nabycia od (...) przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego? (pytanie ostatecznie sformułowane w piśmie z 30 października 2025 r.)

Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawca jako podatnik podatku od towarów i usług uważa, że nie jest obowiązany rozpoznać jakichkolwiek obowiązków na gruncie podatku od towarów i usług w przypadku zbycia swojego przedsiębiorstwa, które zostaje sprzedane na rzecz Zainteresowanego.

Co do zasady, na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usługi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 931 z dnia 29 kwietnia 2022 r.) [dalej: ustawa VAT] sprzedaż, w zależności od przedmiotu umowy, stanowi odpłatną dostawę towarów albo odpłatne świadczenie usług i jest czynnością opodatkowaną na gruncie podatku od towarów i usług.

Z czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług będzie się mieć do czynienia gdy występuje odpłatność, która pojawia się w sytuacji, gdy pomiędzy świadczeniem a zapłatą istnieje adekwatny związek. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, odpłatność ta może przybierać różne formy jak np. aport, jednak najczęściej odbywa się to w pieniądzu z czym mamy do czynienia w opisanym zdarzeniu przyszłym.

Nie budzi wątpliwości, że w ramach transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa Wnioskodawcy istnieje bezpośredni związek pomiędzy przeniesieniem przedmiotu umowy a przekazaniem środków pieniężnych, przy czym warunek odpłatności pozostaje w pełni zachowany.

Jednak w przypadku, gdy przedmiotem sprzedaży jest przedsiębiorstwo albo jego zorganizowana część, powyższej zasady nie stosuje się. Wynika to z brzmienia art. 6 ustawy VAT wskazującego, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do m.in. transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest uregulowana w art. 2 pkt 27e ustawy VAT, który stanowi, że jest to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Ustawa powyższa nie zawiera natomiast definicji przedsiębiorstwa. Zgodnie z ogólnie przyjętym poglądem na potrzeby ustawy o VAT należy posługiwać się definicją przedsiębiorstwa zawartą w Kodeksie cywilnym, tj. w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) [dalej: Kodeks cywilny].

Również pojęcie zbycia, nie jest w ustawie VAT zdefiniowane. Posiłkując się m.in. prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 sierpnia 2008 r. III SA/Wa 666/08, LEX nr 412185. Sąd ten wskazał wprost że: „transakcją zbycia, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy VAT jest każda czynność, w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności przedsiębiorstwa”.

W podobnym tonie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 października 2009 r. III SA/Wa 368/09, wskazując, że: „wyłączone spod opodatkowania jest zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne zbycie przedsiębiorstwa. Nie ma znaczenia także forma zbycia - podatkowi nie będzie podlegać sprzedaż przedsiębiorstwa, a także aport, zamiana i darowizna, jeśli mają za przedmiot przedsiębiorstwo”.

Tym samym, transakcja zbycia przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, nie podlega w ogóle podatkowi od towarów i usług, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju: eksport towarów: import towarów na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju: wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Jednocześnie, przepisy art. 6 ustawy VAT, wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy VAT, przepisów ustawy nie stosuje się między innymi do transakcji zbycia przedsiębiorstwa. A zatem, w przypadku gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Zaznaczyć należy, jak wskazano powyżej, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

Stosownie do art. 55¹ Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia; patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy przy tym wskazać, że użyte w ww. artykule określenie „w szczególności” wskazuje jedynie na przykładowe wyliczenie składników przedsiębiorstwa. Oznacza to, że z jednej strony w jego skład mogą wchodzić inne elementy, niewymienione w tym artykule, a z drugiej brak któregoś z tych elementów nie musi pozbawiać zespołu rzeczy i praw przymiotu przedsiębiorstwa.

Z kolei, o tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik jest obowiązany do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. Jeżeli warunki, o których mowa w art. 55¹ Kodeksu cywilnego, zostaną spełnione, to zbycie takiego przedsiębiorstwa należącego do Wnioskodawcy do innego podmiotu jakim jest Zainteresowany, nie będzie podlegało przepisom ustawy VAT.

Zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W związku z tym, przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest takie przedsiębiorstwo, które jest zorganizowane i wyposażone w składniki zapewniające realizowanie celów gospodarczych, jest samodzielnym podmiotem prawa funkcjonującym w obrocie gospodarczym jak ma to miejsce w opisanym przyszłym stanie faktycznym.

Z powyższych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Istotne jest by w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy składnikami, tak aby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej i w przyszłym stanie faktycznym taka działalność będzie kontynuowana przez (...)

W tym miejscu po raz kolejny wskazać należy, iż zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

W myśl art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1, z późn. zm.), wcześniej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE. L 145, str. 1, z późn. zm.):

„W przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach, gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu”.

Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sari stwierdził, że celem wyżej wspomnianej opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu ustawy VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego. Natomiast w wyroku C-444/10 z dnia 10 listopada 2011 r. TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy. W tym zakresie Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Trybunał rozpatrujący sprawę uznał, że przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu wspólnotowych regulacji VAT wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa, stosowanie przepisów ustawy o VAT jest wyłączone. Co za tym idzie, zbycie przedsiębiorstwa, traktowane jako przeniesienie całości składników materialnych i niematerialnych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu VAT, niezależnie od formy dokonania tej czynności, o ile spełnia ona wskazane wyżej wymagania określone w przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawy VAT, a w następstwie nie powstaje obowiązek wystawienia faktury dla przedmiotowej transakcji.

Stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku nr 2 ostatecznie sformułowane w piśmie z 30 października 2025 r.

Stosownie do pytania nr 2 Wnioskodawca oraz Zainteresowana uważają, że Zainteresowanej nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług w transakcji nabycia od Wnioskodawcy przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

Wnioskodawca oraz Zainteresowana stanowisko swoje opierają dyspozycji art. 6 ust 1 ustawy o VAT, stanowiącego, że:

Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1)transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa;

2)czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Wyżej przywołany przepis wskazuje na wyłączenia określonych czynności z zakresu oddziaływania przepisów ustawy o VAT. Są w nim wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi, jednakże na stosowne wyłączenie czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wyłączenie z zakresu działania przepisów ustawy o VAT oznacza, że do czynności tych nie znajdują zastosowania żadne z jej regulacji. Dotyczy to również przepisów o dokumentowaniu i ewidencjonowaniu tych czynności.

Jedną z czynności, do których przepisy ustawy o VAT nie znajdują zastosowania, jest transakcja zbycia przedsiębiorstwa (lub jego zorganizowanej części). Można wskazać wielorakie powody tego wyłączenia. Zwraca się uwagę w literaturze i orzecznictwie na trudności z ustaleniem podstawy opodatkowania w przypadku takich czynności, a to z uwagi na fakt, że nabywca przejmuje nie tylko aktywa, lecz także pasywa przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo obejmuje także pewne składniki, których dostawa nie podlega opodatkowaniu, a jednak reprezentują one pewną wartość majątkową.

Nie bez znaczenia jest także fakt, że w przypadku tego rodzaju transakcji mogłyby występować trudności z egzekwowaniem podatku należnego - zbywca, wyzbywając się przedsiębiorstwa, pozostaje w wielu przypadkach bez majątku; stąd też wyegzekwowanie należnego podatku w przypadku braku jego odprowadzenia przez podatnika byłoby znacznie utrudnione. Przepisy unijne pozwalają na wyłączenie z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa co wynika wprost art. 19 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz. U. UE. L. 2006 347. 1 z dnia 11 grudnia 2006 r.) w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, gdzie wskazano: „W przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach, gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Przepisy art. 6 wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Ponadto należy zauważyć, że na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przy czym należy zaznaczyć, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie „transakcje zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy:

Jednocześnie przy analizie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z punktu widzenia pojęcia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy uwzględnić art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE, zgodnie z którym:

Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 55¹ ustawy dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zwanej dalej „Kodeks cywilny”.

Zgodnie z tym przepisem:

W myśl art. 55² Kodeksu cywilnego:

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 55¹ Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.

Przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 55¹ Kodeksu cywilnego uwzględnić ponadto należy następujące okoliczności:

1)zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

2)faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji.

Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami tak, żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Aby zatem, w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników mógł zostać zakwalifikowany jako przedsiębiorstwo, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej – musi się ona odznaczać pełną odrębnością, niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Transakcja mająca za przedmiot zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce jedynie wówczas, gdy wymienione w art. 55¹ Kodeksu cywilnego elementy (o ile występują w danym stanie faktycznym), zostaną przekazane nabywcy. Należy podkreślić, że na gruncie przytaczanego przepisu, istnieje możliwość umownego wyłączenia pewnych elementów z transakcji zbycia przedsiębiorstwa, ale tylko wówczas, gdy elementy te nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. W przeciwnym wypadku, danej transakcji nie można uznać za zbycie przedsiębiorstwa.

Należy zauważyć, że powyższa definicja opisuje przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym, jako zespół niematerialnych i materialnych składników stanowiący przedmiot prawa w szerokim znaczeniu. Użyte w art. 55¹ Kodeksu cywilnego określenie „w szczególności” wskazuje jedynie na przykładowe wyliczenie składników przedsiębiorstwa. Oznacza to, że z jednej strony w jego skład mogą wchodzić inne elementy, niewymienione w tym artykule, a z drugiej, brak któregoś z tych elementów nie pozbawia zespołu rzeczy i praw przymiotu przedsiębiorstwa.

W zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, w którym stwierdził, że:

W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że:

Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej.

A zatem o tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy w związku z planowaną transakcją sprzedaży, przedmiot zbycia stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a tym samym spełnia przesłanki określone w art. 6 ustawy, co skutkować będzie wyłączeniem tej czynności spod zakresu zastosowania przepisów tej ustawy na zasadzie wyłączenia przedmiotowego, a co za tym idzie brakiem obowiązku wystawienia faktury dla przedmiotowej transakcji.

Z opisu sprawy wynika, że:

- Pan (…) zamierza sprzedać Przedsiębiorstwo ( …) Spółce (...)

- planowana jest sprzedaż całości Przedsiębiorstwa na rzecz Spółki w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego poprzez zawarcie umowy sprzedaży. Transakcja obejmie wszystkie składniki Przedsiębiorstwa, w szczególności:

a) Zakład pracy (w tym zobowiązania pracownicze) – w ramach sprzedaży przedsiębiorstwa dojdzie do przeniesienia zakładu pracy związanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę jednoosobową działalnością gospodarczą w trybie art. 23¹ ustawy Kodeks pracy. Zakład pracy składa się z personelu zatrudnionego przez Wnioskodawcę, tj.: osób zatrudnionych w oparciu o umowy o pracę,

b) środki trwałe i wyposażenie, tj.: urządzenia pomiarowe, meble gabinetowe, komputer, dioptromierz, wyposażenie warsztatu i gabinetu, a także dwa urządzenia do dezynfekcji powietrza,

c) prawa i obowiązki wynikające z umów najmu oraz innych umów cywilnoprawnych,

d) należności i zobowiązania handlowe,

e) prawa do nazwy i logo przedsiębiorstwa,

f) prawa do korzystania z profili w mediach społecznościowych oraz strony internetowej, materiały marketingowe i reklamowe,

g) prawa i obowiązki wynikające z umów z dostawcami towarów i usług,

h) prawa do baz danych Klientów oraz historii transakcji,

i)kontakty z kontrahentami,

j) know-how obejmujące standardy obsługi klienta, zasady doboru i montażu soczewek, organizację pracy salonu optycznego oraz procedury serwisowe,

k) umowy na usługi administracyjne takie jak telefony komórkowe z przypisanymi numerami, dostawa Internetu i usług serwisowych,

l) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności;

- sprzedaż obejmie również mające charakter niematerialny elementy renomy, doświadczenia i reputacji związanej z Przedsiębiorstwem;

- w Przedsiębiorstwie zatrudnione są dwie osoby, w tym jedna w wymiarze połowy etatu, wykonujące pracę na stanowiskach sprzedawców i doradców klienta. Sam Wnioskodawca świadczy usługi w charakterze refrakcjonisty, natomiast na udostępnionym w zakładzie sprzęcie badania okulistyczne przeprowadza lekarz okulista prowadzący własną praktykę;

- z Przedsiębiorstwem związane są umowy o charakterze ciągłym, obejmujące najem lokalu użytkowego, dostawę energii elektrycznej, jak również świadczenie usług telekomunikacyjnych i dostępu do sieci internetowej;

- Przedsiębiorstwo stanowi pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym samodzielny zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych w sposób niezależny;

- wszystkie składniki materialne i niematerialne składające się na Przedsiębiorstwo spełniają definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy Kodeks cywilny;

- Spółka będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez (...) wyłącznie na podstawie składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem sprzedaży;

- wraz ze sprzedażą Przedsiębiorstwa zostanie przeniesiony najem lokalu oraz Spółka będzie kontynuować w nim działalność gospodarczą.

Jak już wskazano powyżej, z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta przekazanie przedsiębiorstwa, w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi, jednakże mieć na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów zasobów, jeśli istnieją.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że jak wynika z powołanego art. 55² Kodeksu cywilnego, strony (poza wyłączeniami wynikającymi z przepisów szczególnych) mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym, że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa (art. 55¹ Kodeksu cywilnego). Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo.

Wskazać należy, że zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy.

Należy zaznaczyć, że we wniosku wskazali Państwo, że składniki wchodzące w zakres planowanej transakcji łącznie tworzą zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, tj. zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, umożliwiający jej kontynuację w sposób nieprzerwany i w dotychczasowym zakresie, wraz z prawami i obowiązkami służącymi wykonywaniu działalności oraz wartościami niematerialnymi i materialnymi niezbędnymi do zapewnienia pełnej funkcjonalności przedsiębiorstwa.

Analiza zaprezentowanego opisu sprawy w kontekście przytoczonych regulacji prawnych oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że dla opisanej transakcji będą spełnione wszystkie przesłanki do uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych, które składają się na przedmiot zbycia, tj. „(...)”, za przedsiębiorstwo zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Tym samym jego dostawa będzie korzystała z wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Odnosząc się do obowiązku udokumentowania transakcji sprzedaży Przedsiębiorstwa „(...)” fakturą należy wskazać, że jak wynika z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie sprzedaży, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jak wcześniej wywiedziono, planowana transakcja sprzedaży Przedsiębiorstwa „(...)” będzie stanowiła czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy. W związku z tym, skoro planowana transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, to w opisanej sytuacji nie ma podstaw do udokumentowania tej czynności poprzez wystawienie faktury.

W związku z tym, że planowana transakcja sprzedaży składników materialnych i niematerialnych obejmujących Przedsiębiorstwa „(...)” będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, to Zbywca nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej tę transakcję.

Podsumowanie

Planowana transakcja sprzedaży przedmiotu zbycia stanowiącego Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, spełnia przesłanki określone w art. 6 pkt 1 ustawy, co skutkować będzie wyłączeniem tej czynności spod zakresu zastosowania przepisów tej ustawy na zasadzie wyłączenia z opodatkowania, a co za tym idzie brakiem obowiązku wystawienia faktury dla przedmiotowej transakcji przez Zbywcę.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii Państwa możliwości odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem przedsiębiorstwa, wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Należy również podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Skoro – jak wskazano powyżej – sprzedawany przez Zbywcę zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej Nabywcy, będzie stanowił na moment nabycia przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego i transakcja ta będzie wyłączoną z opodatkowania VAT, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, to nie są spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z transakcją nabycia ww. przedsiębiorstwa.

Jak już wyżej wskazano bowiem, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Biorąc pod uwagę treść art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W analizowanej sytuacji – jak wykazano powyżej – przedmiotowa transakcja sprzedaży Przedsiębiorstwa będzie wyłączona z opodatkowania VAT, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy. Zatem, skoro ww. transakcja będzie wyłączona z opodatkowania VAT, to – zgodnie z art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy – Nabywca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Podsumowanie

Spółce (...) od transakcji nabycia od (...) Przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa w złożonym wniosku. W szczególności niniejsze rozstrzygnięcie oparto na informacji wskazanej przez Państwa w uzupełnieniu wniosku, że „składniki wchodzące w zakres planowanej transakcji łącznie tworzą zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego”. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisanym stanie sprawy lub we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan (...) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.