Interpretacja indywidualna z dnia 4 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.793.2025.2.KF
Zwrócona na podstawie ugody nadpłata kredytów hipotecznych oraz koszty zastępstwa procesowego są neutralne podatkowo, nie rodząc obowiązku wykazania dochodów w PIT. Korekta ulgi odsetkowej następuje poprzez uwzględnienie jej w przychodach roku zwrotu. Potrącenie wierzytelności wzajemnych pomiędzy kredytobiorcą a bankiem nie skutkuje powstaniem przychodu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 września 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 22 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia ugód z bankiem dotyczących kredytów hipotecznych. Uzupełniła go Pani pismem z 5 listopada 2025 r. (według daty wpływu) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W 2006 r. zaciągnęła Pani kredyt hipoteczny we frankach na zakup mieszkania, w którym mieszka Pani do dziś, a w 2008 r. zaciągnęła Pani kolejny kredyt hipoteczny we frankach na wykończenie tego samego mieszkania. W mieszkaniu tym mieszka Pani do dziś, nigdy go Pani nie wynajmowała i nie czerpała żadnych korzyści finansowych. Bank proponuje Pani ugodę, w wyniku której anuluje Pani wartość kredytów, zwrot nadpłaty kredytu, zwrot kosztów zastępstwa procesowego (na te koszty ma Pani faktury).
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Bank proponuje dwie oddzielne ugody, ze względu na to, że zaciągnęła Pani dwa kredyty hipoteczne na jedną nieruchomość. Jeden kredyt był przeznaczony na zakup mieszkania, a drugi na wykończenie tego mieszkania. Były to Pani jedyne kredyty na mieszkanie, w którym mieszka Pani do dziś i nigdy nie czerpała Pani z niego żadnych korzyści majątkowych.
Obydwa kredyty zostały już przez Panią spłacone. Pierwszy kredyt był w wysokości (…) zł, a drugi (…) zł.
Postanowienia jakie znajdują się w ugodzie do kredytu z 2006 r. na kwotę (…) zł:
Strony potwierdzają, że Klientowi przysługują następujące roszczenia w stosunku do Banku wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy:
-(…) PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
-(…) CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
-(…) PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego;
-(…) PLN tytułem opłaty i prowizji związanej z kredytem;
tym samym Klientowi przysługują w stosunku do Banku roszczenia o zapłatę w wysokości (…) PLN oraz (…) CHF, a więc łączne roszczenie o zapłatę w wysokości (…) PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF z dnia 10.07.2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl (dalej jako „Roszczenie Klienta”).
Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy (wypłatą kapitału kredytu), Bankowi przysługuje w stosunku do Klienta roszczenie o zapłatę (…) PLN (dalej jako „Roszczenie Banku”).
Strony niniejszym dokonują potrącenia Roszczenia Klienta w wysokości (…) PLN z Roszczeniem Banku w wysokości (…) PLN, wobec czego wierzytelności te umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, a więc do wysokości (…) PLN.
Na skutek dokonanego potrącenia, Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty przysługującego mu roszczenia, tj. (…) PLN.
Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (…) PLN (100% stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 poz. 1935 t. j. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu.
Postanowienia jakie znajdują się w ugodzie do kredytu z 2008 r. na kwotę (…) zł:
Strony potwierdzają, że Klientowi przysługują następujące roszczenia w stosunku do Banku wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy:
-(…) PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
-(…) CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
-(…) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;
-(…) PLN tytułem opłaty i prowizji związanej z kredytem;
tym samym Klientowi przysługują w stosunku do Banku roszczenia o zapłatę w wysokości (…) PLN oraz (…) CHF, a więc łączne roszczenie o zapłatę w wysokości (…) PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF z dnia 12.06.2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl (dalej jako „Roszczenie Klienta”).
Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy (wypłatą kapitału kredytu), Bankowi przysługuje w stosunku do Klienta roszczenie o zapłatę (…) PLN (dalej jako „Roszczenie Banku”).
Strony niniejszym dokonują potrącenia Roszczenia Klienta w wysokości (…) PLN z Roszczeniem Banku w wysokości (…) PLN, wobec czego wierzytelności te umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, a więc do wysokości (…) PLN.
Na skutek dokonanego potrącenia, Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty przysługującego mu roszczenia, tj. (…) PLN.
W stosunku do tego kredytu nie poniosła Pani dodatkowych kosztów w związku z zastępstwem procesowym.
Kredyt z 2006 r.
a)Bank, w którym zaciągnęła Pani kredyty to Bank A – jest on podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym, czyli Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) – zgodnie z ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. KNF sprawuje nadzór nad działalnością banków w Polsce, w tym nad Bankiem A jako bankiem komercyjnym.
Jest regulowana przez odrębne ustawy, w szczególności przez wspomnianą ustawę – Prawo bankowe, która określa m.in. zasady udzielania kredytów. Zgodnie z tą ustawą, udzielanie kredytów jest czynnością bankową zastrzeżoną wyłącznie dla banków posiadających odpowiednie zezwolenie.
Bank A posiada uprawnienia do udzielania kredytów – zarówno dla klientów indywidualnych, jak i biznesowych, co potwierdzają jego regulaminy kredytowe, np. dla kredytów hipotecznych czy kredytów dla firm.
b)Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki kaucyjnej wpisanej na pierwszym miejscu do kwoty (…) zł.
c)Cel kredytu z 2006 r. to zakup mieszkania.
d)Mieszkanie, na które został zaciągnięty kredyt jest położone w Polsce.
e)Jest Pani jedynym kredytobiorcą.
f)Na kwotę zadłużenia, które umorzy bank będą się składały kwoty wymienione wyżej.
Kredyt z 2008 r.
a)Bank, w którym zaciągnęła Pani kredyty to Bank A – jest on podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym, czyli Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) – zgodnie z ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. KNF sprawuje nadzór nad działalnością banków w Polsce, w tym nad Bankiem A jako bankiem komercyjnym.
Jest regulowana przez odrębne ustawy, w szczególności przez wspomnianą ustawę – Prawo bankowe, która określa m.in. zasady udzielania kredytów. Zgodnie z tą ustawą, udzielanie kredytów jest czynnością bankową zastrzeżoną wyłącznie dla banków posiadających odpowiednie zezwolenie.
Bank A posiada uprawnienia do udzielania kredytów – zarówno dla klientów indywidualnych, jak i biznesowych, co potwierdzają jego regulaminy kredytowe, np. dla kredytów hipotecznych czy kredytów dla firm.
b)Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki kaucyjnej, wpisanej do kwoty (…) zł.
c)Cel kredytu z 2008 r. to finansowanie prac wykończeniowych tego mieszkania.
d)Mieszkanie, na które został zaciągnięty kredyt jest położone w Polsce.
e)Jestem Pani jedynym kredytobiorcą.
f)Na kwotę zadłużenia, które umorzy bank będą się składały kwoty wymienione wyżej.
W przeszłości nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.
Ugoda zostanie zawarta do końca 2026 r.
W odniesieniu do zwrotu nadpłaty kredytów wskazała Pani, że:
a)w wyniku ugody bank zwróci Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Panią jako kredytobiorcę,
b)będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią jako kredytobiorcę do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych wg kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi.
Poniosła Pani koszty zastępstwa procesowego w wysokości (…) zł plus vat. Za obydwa kredyty. Bank proponuje zwrot tych kosztów X2 ale będą Państwo to dopracowywać, aby bank zwrócił faktycznie koszt jaki Pani poniosła, nie więcej.
W składanych zeznaniach podatkowych korzystała Pani z ulgi odsetkowej w odniesieniu do kredytu z 2006 r. W związku z zawartą ugodą otrzyma Pani zwrot odsetek, które wcześniej odliczyła Pani w ramach ulgi odsetkowej i ma Pani świadomość, że będzie Pani musiała to rozliczyć z urzędem skarbowym.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy w związku z ugodą w stosunku do obydwu umów kredytowych:
1)Istnieje konieczność wykazania zwróconych Pani nadpłaconych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym – PIT-36 i zapłacenia przez Panią podatku dochodowego? Czy kwoty te są neutralne podatkowo?
2)Czy zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest neutralny podatkowo?
3)Czu ulga odsetkowa, którą odliczyła Pani do tej pory będzie nienależna w tej części, w jakiej otrzymała Pani zwrot uprzednio odliczonych odsetek?
4)Czy jest konieczne dokonywanie korekt deklaracji za lata poprzednie na podstawie art. 45 ust. 3a uPIT?
5)Czy jeżeli w 2026 r. otrzyma Pani od banku ww. zwrot, to wysokość odliczonych wcześniej, a aktualnie zwróconych odsetek musi Pani dodać do przychodu za 2026 r. – w deklaracji PIT-36 lub PIT-37 składanej do końca kwietnia 2027 r. i w tym terminie będzie Pani zobowiązana do dopłaty podatku; kwota odliczonych-zwróconych odsetek powinna być wpisana w rubryce „Inne źródła”?
6)Czy musi Pani zapłacić podatek od kwot spłaconego już przez Panią kredytu (…) zł oraz (…) zł? (bank w ugodzie umarza wierzytelności)
Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
W Pani ocenie:
1)wypłacane przez bank kwoty stanowią zwrot dokonanej przez Panią nadpłaty kredytów, a więc są neutralne podatkowo – nie musi Pani tej kwoty nigdzie deklarować, ani opodatkowywać;
2)zwrot kosztów zastępstwa procesowego ((…) zł) będzie dla Pani neutralny podatkowo, jeżeli ma Pani udokumentowane koszty zastępstwa przynajmniej w wysokości ww. zwracanych kwot –jeżeli zwrot od banku przewyższa rzeczywiście poniesione koszty, to nadwyżka powinna zostać opodatkowana jako „inne źródła” na zasadach ogólnych (12/32%) i wykazana w PIT-36 lub PIT-37 za 2026 r.;
3)ulga odsetkowa, którą Pani odliczała do tej pory, po zwrocie kwot przez bank stanie się nienależna w tej części, w jakiej otrzyma Pani zwrot uprzednio odliczonych odsetek;
4)nie jest konieczne dokonywanie korekt deklaracji za lata poprzednie, na podstawie art. 45 ust. 3a uPIT: Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone;
5)w związku z powyższym, jeżeli w 2026 r. otrzyma Pani od banku ww. zwrot, to wysokość odliczonych wcześniej, a aktualnie zwróconych odsetek, musi Pani dodać do przychodu za 2026 r. – w deklaracji PIT-36 lub PIT-37 składanej do końca kwietnia 2027 r. i w tym terminie będzie Pani zobowiązana do dopłaty podatku; kwota odliczonych-zwróconych odsetek powinna być wpisana w rubryce „Inne źródła”;
6)nie musi Pani zapłacić podatku dochodowego od umorzonej wierzytelności przez bank w ugodzie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 omawianej ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymania przez Panią wskazanych we wniosku świadczeń, na podstawie zawartych z bankiem ugód dotyczących zaciągniętych przez Panią kredytów hipotecznych, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Stosownie natomiast do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania przez Panią ustalonych w ugodach kwot wyjaśniam, że jak wyżej wyjaśniono definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
W opisanej przez Panią sytuacji bank w ramach ugód zobowiązał się do zwrotu kwot, stanowiących różnicę między faktycznie wpłaconymi środkami a otrzymanym kapitałem. Tym samym kwoty zwrotu stanowią nadwyżkę wpłaconych przez Panią środków ponad wypłacony Pani kapitał. Jak wyjaśniła Pani we wniosku będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią jako kredytobiorcę do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych wg kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi. Zatem kwoty zwrotu otrzymane na podstawie ugód nie spowodują faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego zwroty te nie spełnią celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pani stronie jako kredytobiorcy nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu.
W związku z powyższym, otrzymany przez Panią na podstawie ugód zwrot środków, nie będzie stanowił dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Będzie neutralny podatkowo. Tym samym nie będzie ciążył na Pani obowiązek wykazania tych kwot w zeznaniu podatkowym ani zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Przechodząc do kwestii zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego, opłaty od wniesienia pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.
Zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez bank na Pani rzecz, w ramach zawartej ugody – nie spowoduje zatem powstania u Pani przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwrócone Pani koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły przysporzenia po Pani stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Pani własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostaną Pani zwrócone. W takim wypadku kwota ta będzie stanowić jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego będzie obojętna podatkowo.
Mając na uwadze powyższe, zwrot na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego w ramach zawartej z bankiem ugody, nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się natomiast do Pani wątpliwości związanych z koniecznością dokonania korekty ulgi odsetkowej, wskazuję, że zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.
Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:
Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:
1)budową budynku mieszkalnego albo
2)wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3)zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,
4)nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.
Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 poz. 1588 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:
Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.
Dla oceny skutków podatkowych Pani sytuacji istotne jest to, czy w wyniku zawartej ugody, bank zwróci Pani wartość odsetek, z którymi związane było Pani prawo do korzystania z tej ulgi.
Jak wskazała Pani we wniosku, w składanych zeznaniach podatkowych korzystała Pani z ulgi odsetkowej w odniesieniu do kredytu z 2006 r. W związku z zawartą ugodą otrzyma Pani zwrot odsetek, które wcześniej odliczyła Pani w ramach ulgi odsetkowej.
W przypadku zwrotu wartości odsetek, z którymi związane było prawo podatnika do korzystania z ulgi odsetkowej, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju szczególnych sytuacji. Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.
Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że doliczenia dokonuje podatnik, który uprzednio odliczył zwrócone kwoty. Zwrócone odsetki stanowią przychód roku podatkowego, w którym je otrzymano. Nie należy dokonywać korekty zeznań za lata poprzednie, w szczególności nie należy z deklaracji z lat poprzednich usuwać dokonanych wcześniej odliczeń.
Dlatego, w przypadku otrzymania od banku kwoty pieniężnej w wyniku zawartej ugody, nie będzie Pani zobowiązana do korekt deklaracji za lata poprzednie, ale będzie Pani miała obowiązek doliczenia zwróconych odsetek w zeznaniu podatkowym w wysokości uprzednio odliczonej przez Panią, tj. tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej.
Powyższe oznacza, że w przypadku jeżeli, obliczając podatek należny, dokonała Pani odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), a następnie otrzymała Pani zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym, powinna Pani doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Zwróconą kwotę odsetek (tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej niezależnie od roku ich odliczenia) winna Pani wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzyma Pani ten zwrot.
W związku z tym należy zgodzić się z Panią, że jeżeli w 2026 r. otrzyma Pani od banku ww. zwrot, to wysokość odliczonych wcześniej, a aktualnie zwróconych odsetek, musi Pani dodać do przychodu za 2026 r. – w deklaracji PIT-36 lub PIT-37 składanej do końca kwietnia 2027 r. i w tym terminie będzie Pani zobowiązana do dopłaty podatku. Kwota odliczonych, a następnie zwróconych odsetek powinna być wpisana w rubryce „Inne źródła”.
Ponadto odnosząc się do Pani wątpliwości, wskazanych w pytaniu nr 6 we wniosku, wskazuję, że nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku od kwot spłaconych już przez Panią kredytów. Zgodnie z zapisami ugód dojdzie do potrącenia Pani roszczeń z roszczeniami banku, wobec czego wierzytelności te umarzą się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności. W związku z powyższym w opisanej sytuacji nie dojdzie do umorzenia Pani zobowiązania (zwolnienia z długu), ale jedynie do wzajemnych rozliczeń Pani z bankiem.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
