Interpretacja indywidualna z dnia 16 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.740.2025.2.IZ
Nieodpłatne udostępnienie lokali mieszkalnych pracownikom Podwykonawcy w ramach projektu budowlanego nie uprawnia do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących te wydatki, ponieważ nie są one związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 września 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych na Państwa przez Wynajmującego z tytułu zakupu usługi wynajmu lokali mieszkalnych, udostępnionych następnie pracownikom Podwykonawcy.
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 20 października 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A. Sp. z o.o., dalej: „Spółka”, „Wnioskodawca” jest spółką kapitałową (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) z siedzibą i miejscem zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Polska”).
Wnioskodawca posiada na terytorium Polski nieograniczony obowiązek podatkowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 w zw. z ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2805), dalej: „ustawa o CIT”.
Wnioskodawca prowadzi pełne księgi handlowe dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego. Wnioskodawca nie korzysta z opodatkowania dochodów w formie tzw. „estońskiego CIT”. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”) w Polsce oraz podatnikiem VAT UE.
Przedmiotem przeważającej działalności Wnioskodawcy zgodnie z Krajowym Rejestrem Spółek są roboty związane z budową dróg i autostrad (PKD 42.11.Z).
Przedmiotem pozostałej działalności Wnioskodawcy są m.in.:
1.roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (PKD 41);
2.roboty budowlane specjalistyczne (PKD 43);
3.roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (PKD 42).
Jedynym udziałowcem Wnioskodawcy jest podmiot A.B, z siedzibą w (…) który posiada 100% udziałów Wnioskodawcy. Wnioskodawca należy do Grupy A., której przedmiotem działalności jest świadczenie innowacyjnych i kompleksowych rozwiązań na wszystkich rynkach branży budowalnej. Działalność Grupy A. obejmuje następujące sektory: budownictwo podziemne; budownictwo drogowe i inżynieria lądowa, budownictwo mieszkalne, budowa zapór, asfalt lany, nawierzchnie podłogowe i sportowe, budownictwo torowe i inżyniera kolejowa, renowacja betonu i hydrodynamika, inżyniera hydrauliczna, przetwarzanie materiałów, laboratorium budowlane.
Grupa A. jest specjalistą w dziedzinie hydrotechniki asfaltowej, budowy i renowacji zapór, zbiorników retencyjnych i wyrównawczych, sztucznych jezior, systemów irygacyjnych, kanałów, brzegów rzek, składowisk odpadów, ochrony wybrzeży i łagodzenia skutków powodzi.
Wnioskodawca jest spółką celową Grupy A., której celem jest realizacja projektów budowlanych wchodzących w zakres przedmiotu prowadzonej działalności Grupy A. na terytorium Polski.
Wnioskodawca w związku realizacją projektu budowlanego, dalej zwana „Projektem”, podjął działania mające na celu zapewnienie noclegu osobom wyznaczanym do realizacji Projektu.
A. sp. z o.o. zawarła z A.C. umowę o Podwykonawstwo na potrzeby wykonania Projektu.
W celu zapewnienia noclegu pracownikom Podwykonawcy, 15 stycznia 2024 r. Wnioskodawca, zawarł umowę najmu z D. sp. z o.o., NIP (…), dalej zwana „Umową”. Umowa obejmowała najem lokali mieszkalnych, a także usługi gastronomiczne i usługi sprzątania związane z najmem przedmiotowych lokali.
D. sp. z o.o. jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT czynny.
Wnioskodawca wynajmuje od D. sp. z o.o. lokale mieszkalne. W umowie zawarta jest klauzula, że mieszkanie może być wykorzystywane wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem. W Umowie zawarty jest zakaz podnajmu na rzecz osób trzecich.
Z tytułu wynajmu lokali mieszkalnych na rzecz Wnioskodawcy, D. sp. z o.o. wystawiał faktury, opodatkowując usługę wynajmu według stawki VAT w wysokości 23%. W następnej kolejności wynajmowane mieszkania udostępniane są przez Spółkę jej pracownikom, w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, wyłącznie do celów mieszkalnych.
Przedmiotowe lokale były udostępnione na czas realizacji Projektu pracownikom Podwykonawcy. Udostępnienie miało miejsce w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, wyłącznie do celów mieszkalnych osób biorących udział w Projekcie. Wnioskodawca nie zawierał umów pisemnych z poszczególnymi osobami biorącymi udział w realizacji Projektu, na podstawie których udostępniałby im poszczególne lokale mieszkalne.
D. sp. z o.o. nie jest podmiotem powiązanym z A. Sp. z o.o., A.C. ani z A.B.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
W uzupełnieniu Wnioskodawca udzielił następujących odpowiedzi na zadane pytania:
1.Czy Spółka udostępnia lokale mieszkalne Podwykonawcy, czy bezpośrednio pracownikom Podwykonawcy?
Odp. Zgodnie z zawartą przez spółkę (Wnioskodawcę) z dostawcą usług lokalowych umową lokale mieszkalne są udostępniane pracownikom Podwykonawcy oddelegowanym na terytorium RP.
2.Czy udostępnianie lokali mieszalnych Podwykonawcy wynika z zawartej z nim w tym zakresie umowy?
Odp. Zapewnienie zakwaterowania oddelegowanym pracownikom Podwykonawcy realizującym kontrakt budowlany jest elementem zobowiązania Spółki wynikającym z zawartej umowy o podwykonawstwo w zakresie realizacji (…). Podwykonawca w celu realizacji umowy zarejestrował się do VAT na terytorium RP. Udostępniane lokale są elementem zobowiązania Spółki wynikającego z zawartej umowy o podwykonawstwo, zaś cena za usługę podwykonawcy uwzględniała poniesienie ww. kosztu przez Spółkę.
3.Jak Spółka dokumentuje fakt udostępnienia lokali mieszkalnych Podwykonawcy?
Odp. Źródłem dokumentacji jest umowa podwykonawstwa, umowa zawarta przez Spółkę z dostawca usług lokalowych oraz wystawiane przez dostawcę usług faktury.
4.Jak Spółka dokumentuje fakt udostępnienia konkretnego lokalu mieszkalnego danemu pracownikowi Podwykonawcy? Czy Spółka prowadzi w tym zakresie wewnętrzną dokumentację, ewidencję, skoro nie zawiera pisemnych umów z poszczególnymi osobami, którym udostępnia te lokale)?
Odp. Pracownicy podwykonawcy nie są pracownikami Spółki. Podwykonawca jest zaś pracodawcą delegującym pracowników na terytorium RP. Spółka otrzymała od Podwykonawcy informację o ilości osób niezbędnych do realizacji kontraktu i planowanym okresie ich pracy na budowie. W oparciu o te dane Spółka zawarła umowę z dostawcą lokali. Na tej podstawie Dostawca lokali udostępniał lokale oddelegowanym pracownikom Podwykonawcy oraz wystawiał faktury dokumentujące wykonanie usługi najmu. Spółka nie prowadziła dodatkowej wewnętrznej ewidencji, gdyż dane dotyczące ilości osób i okresu ich przebywania na budowie wynikały z powyższego.
5.Czy lokale mieszkalne są udostępniane Podwykonawcy/pracownikom Podwykonawcy odpłatnie czy nieodpłatnie?
Odp. Jak wskazano wcześniej, Podwykonawca zawarł umowę Podwykonawstwa ze Spółką i ta usługa podwykonawstwa jest usługą odpłatną, opodatkowaną 23% podatkiem VAT.
6.Jaki jest związek (bezpośredni czy pośredni) nabywanych przez Spółkę usług najmu lokali mieszkalnych, które są następnie udostępniane pracownikom Podwykonawcy z działalnością opodatkowaną Spółki i w czym się ten związek przejawia (proszę wyjaśnić)?
Odp. Poza powołanymi członkami zarządu, Spółka nie zatrudnia i nie zatrudniała własnych pracowników w trakcie realizacji kontraktu budowlanego na terytorium RP. Pracownicy Podwykonawcy są pracownikami delegowanymi na terytorium RP, którzy zostali tymczasowo skierowani przez Podwykonawcę do prac przy projekcie budowlanym Spółki na terytorium Polski, który wymagał zaangażowania podmiotu i jego pracowników posiadających specjalistyczną wiedzę w zakresie inżynierii projektu budowlanego, który Spółka w bezpośredniej bliskości tych udostępnianych lokali prowadziła. Realizacja tego projektu bez zaangażowania Podwykonawcy i oddelegowanych pracowników nie byłaby możliwa, zaś cena za usługi Podwykonawcy została ustalona z uwzględnieniem kosztów najmu ponoszonych przez Spółkę. Wskazać zatem należy, iż po pierwsze usługi najmu lokali udostępnianych pracownikom oddelegowanym Podwykonawcy mają bezpośredni związek z działalnością opodatkowaną Spółki, po drugie zaś realizacja tego projektu budowlanego stanowiła jedyne źródło przychodu i zysku Spółki podlegającego opodatkowaniu w roku podatkowym 2024.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym, Wnioskodawcy (A. sp. z o.o.) przysługuje, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: Ustawa VAT), prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych na Wnioskodawcę przez Wynajmującego (D. sp. z o.o.), z tytułu zakupu przez Wnioskodawcę usługi wynajmu lokali mieszkalnych, udostępnionych następnie przez Wnioskodawcę poszczególnym pracownikom Podwykonawcy, wyłącznie do celów mieszkalnych, w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym, Wnioskodawcy przysługuje, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych na Wnioskodawcę przez Wynajmującego, z tytułu zakupu przez Wnioskodawcę od Wynajmującego usługi wynajmu lokali mieszkalnych, udostępnionych następnie przez Wnioskodawcę podwykonawcy, a ściślej - poszczególnym pracownikom Podwykonawcy, wyłącznie do celów mieszkalnych, w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT.
Zarówno w treści ustawy VAT, jak i przepisach wykonawczych do tej ustawy, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy VAT.
Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy VAT, zwalnia się od podatku usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe.
Należy ponadto zauważyć, że stosownie do art. 43 ust. 20 ustawy VAT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 36, nie ma zastosowania do usług wymienionych w poz. 163 załącznika nr 3 do ustawy (w pozycji nr 163 tego załącznika, stanowiącego wykaz towarów i usług, opodatkowanych stawką podatku w wysokości - obecnie 8 %, znajdują się usługi związane z zakwaterowaniem, oznaczone symbolem PKWiU 55).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ze zwolnienia od podatku od towarów i usług korzysta wyłącznie świadczenie usług wynajmu nieruchomości o charakterze mieszkalnym na cele mieszkaniowe. Zastosowanie zwolnienia jest więc uzależnione od spełnienia przesłanek obiektywnych, dotyczących charakteru wynajmowanego lokalu (lokal mieszkalny) oraz subiektywnych, dotyczących przeznaczenia wynajmowanego lokalu (cel mieszkaniowy). W związku z tym, zwolnieniu nie podlega wynajem nieruchomości o charakterze mieszkalnym na cel inny niż mieszkaniowy. Przy czym przepis nie uzależnia zastosowania zwolnienia od rodzaju czy formy prawnej podmiotu świadczącego usługę, jak i podmiotu nabywającego tę usługę.
Powyższe wskazuje, że zwolnieniu od podatku podlega świadczona na własny rachunek usługa wynajmu lub dzierżawy nieruchomości o charakterze mieszkalnym, co istotne, na cele mieszkaniowe.
W tym miejscu podkreślić należy, że zwolnienie, które znajduje się w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy VAT stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. ws. wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE .L 2006.347.1 ze zm.). Przepis powyższy stanowi, że „Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: (...) dzierżawę i wynajem nieruchomości.” Krajowe ustawodawstwo stanowi o zwolnieniu z opodatkowania usługi najmu pod warunkiem jego mieszkaniowego przeznaczenia.
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, Wnioskodawca wynajmuje od Wynajmującego (tj. od podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i zarejestrowane na terytorium Polski na potrzeby podatku od towarów i usług) apartamenty (lokale mieszkalne) a następnie udostępnia te lokale Podwykonawcy, celem zakwaterowania w nich pracowników Podwykonawcy. Udostępnienie następuje w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, wyłącznie do celów mieszkalnych. Poniesiony przez Wnioskodawcę wydatek na zakup usługi najmu jest związany z realizacją projektu stanowiącego czynność opodatkowana podatkiem VAT i stanowiącą zasadniczy przedmiot działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Z tytułu wynajmu lokali mieszkalnych na rzecz Wnioskodawcy, Wynajmujący wystawia z tego tytułu faktury, opodatkowując wynajem według stawki VAT w wysokości 23%, bowiem bezpośrednim celem zakupu usług nie jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy, lecz realizacja przez niego celu gospodarczego, w tym zarobkowego.
Przedstawione powyżej stanowisko znajduje swoje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z 8 maja 2018 r., sygn. I FSK 1182/16. W orzeczeniu powyższym sąd uznał, że „Jeżeli zatem najemcą jest podmiot, który nieodpłatnie udostępnia lokale mieszkalne zatrudnionym przez siebie pracownikom, to lokale te wprawdzie realizują cel mieszkaniowy, ale nie jest to cel wyłączny. W takim przypadku wynajem jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, choć pośrednio zaspokajane są potrzeby mieszkaniowe zatrudnionych pracowników”. Zdaniem NSA w takim przypadku wynajem powinien być opodatkowany stawką 23% VAT. Taki sposób wykładni znajduje swoje odzwierciedlenie również w praktyce organów podatkowych (np. interpretacje indywidualne z 7 marca 2019 r., 0115-KDIT1-1.4012.61.2019.1.EA, z 29 stycznia 2019 r., 0115-KDIT1-1.4012.812.2018.2.BS, interpretacja ogólna Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 października 2021 r. nr PT1.8101.1.2021).
W związku z powyższym należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z kolei zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Ustawodawca stworzył tym samym podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy VAT.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT.
W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych na Wnioskodawcę przez Wynajmującego, z tytułu zakupu przez Wnioskodawcę usług najmu.
W realiach przedmiotowej sprawy urzeczywistnione są następujące przesłanki obniżenia podatku naliczonego o których mowa w art. 86 ustawy VAT:
Wykorzystywanie nabytych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych - usługa najmu została zakupiona w celu realizacji Projektu budowlanego, stanowiącego czynność opodatkowaną.
Nabycie towarów i usług do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej – realizacja usług budowlanych, w tym projektu budowalnego, na potrzeby którego została nabyta usługa najmu lokali dla realizujących ów projekt pracowników Podwykonawcy stanowi zasadniczy przedmiot działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Związek wydatku z przychodem opodatkowanym jako warunek odliczenia VAT
W realiach niniejszej sprawy jednakże Wnioskodawca wykazuje ścisły związek miedzy przychodem opodatkowanym VAT, a poniesionym kosztem w postaci najmu lokali. Korzystanie z usług Podwykonawcy dysponującego specjalistyczną wiedzą i umiejętnościami niezbędnymi do realizacji Projektu i związany z tym wynajem lokali, celem udostępnienia ich Podwykonawcy, aby mogli korzystać z nich pracownicy Podwykonawcy i świadczyć pracę z wykorzystaniem ich specjalistycznej wiedzy, były zatem niezbędnie koniecznie do realizacji Projektu budowlanego.
Wydatki na zakup usługi stanowiły składnik ceny sprzedaży usługi przez Wnioskodawcę finalnemu nabywcy. Sprzedaż ta stanowiła zaś usługę opodatkowaną VAT, świadczoną w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Zdaniem Wnioskodawcy, nawet gdyby jednak uznać, że w stanie faktycznym występuje element pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi, to zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, do dokonania odliczenia podatku VAT wystarczy wykazanie przez podatnika pośredniego związku jego z działalnością gospodarcza opodatkowaną VAT.
Wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r., I FSK 281/23, LEX nr 3662634:
„Wydatki na najem lokali mieszkalnych dla pracowników i współpracowników spółki, nawet jeśli nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, to ich poniesienie wpływa na uzyskanie obrotu opodatkowanego VAT niejako poprzez zabezpieczenie utrzymania źródła przychodu. Spółka powinna mieć zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich poniesieniem.”
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 listopada 2024 r., I SA/Bd 686/24, LEX nr 3811681.:
„Brak konkretnej transakcji opodatkowanej nie musi zawsze prowadzić do utraty prawa do odliczenia VAT. W przypadku bowiem wydatków zaliczanych do tzw. kosztów ogólnych wprawdzie nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy zakupem tych towarów i usług a sprzedażą opodatkowaną, lecz w sytuacji gdy stanowią one element cenotwórczy produktów podatnika (towarów lub usług) pozostając w ten sposób w pośrednim związku z jego opodatkowaną działalnością gospodarczą, prawo do odliczenia z tytułu tych zakupów (wydatków) powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim ogólna działalność daje prawo do odliczenia VAT.”
Wyrok NSA z 2 czerwca 2023 r., I FSK 542/19, LEX nr 3627529:
„Wydatki, jakie Spółka zamierza poczynić w związku z najmem lokali będą miały związek z jej czynnościami opodatkowanymi, skoro podatnik zamierza je poczynić celem stworzenia warunków zatrudniania pracownikom/zleceniobiorcom/kontrahentom. Jakkolwiek więc zgodzić się należało, że sporne wydatki nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, to ich poniesienie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług niejako poprzez zabezpieczenie utrzymania źródła przychodu, zatem podatnik winien mieć prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich poniesieniem.”
Wyrok WSA w Łodzi z 24 września 2024 r., I SA/Łd 450/24, LEX nr 3768062: „Nie sposób jest także podzielić stanowiska organu, że istnienie bezpośredniego związku pomiędzy wydatkiem a czynnością nieopodatkowaną, ma eliminować możliwość powołania się przez Skarżącego na pośredni związek pomiędzy wydatkiem a czynnością opodatkowaną. Jak wyżej wskazano stanowisko takie jest sprzecznie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. O nietrafności powyższego podglądu świadczy chociażby fakt, że na tle podobnego stanu faktycznego tutejszy Sądu w wyroku z 24 listopada 2022 r. o sygn. akt I SA/Łd 590/22 stwierdził, że: „Wynajęte lokale przez spółkę niewątpliwie będą służyć niezakłóconemu prowadzeniu działalności gospodarczej przez spółkę, skoro dla zrealizowania tego celu potrzebni są pracownicy o szczególnych specjalistycznych kwalifikacjach, można przyjąć pracownicy „trudnoʺ dostępni na rynku pracy, o do tego mieszkający w znacznej odległości od siedziby spółki. W tych okolicznościach zagwarantowanie mieszkania przez spółkę może stanowić decydujący czynnik (zachętę) zdecydowania się przez pracownika no podjęcie procy w warunkach czasowego oddelegowania pozo miejsce stanowiącym jego centrum życiowe. Jakkolwiek więc wydatki na najem lokali nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, to ich poniesienie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług niejako poprzez zabezpieczenie utrzymania źródło przychodu, zatem podatnik winien mieć, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich poniesieniem.ʺ
Wyrok WSA w Szczecinie z 5 czerwca 2024 r., I SA/Sz 137/24, LEX nr 3736865.
„Mając na uwadze ww. treść wniosku zasadnym okazało się stanowisko Skarżącego, że poniesienie ww. wydatków związanych z budową, modernizacją, podstawowym wyposażeniem oraz bieżącym utrzymaniem hotelu pracowniczego warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług niejako poprzez zabezpieczenie utrzymania źródła przychodu skoro bez pozyskania pracowników sezonowych zbiór owoców nie będzie możliwy lub będzie możliwy w bardzo ograniczonym zakresie. Tym samym brak zapewnienia nieodpłatnego zakwaterowania pracownikom sezonowym przez Skarżącego spowoduje znaczne ograniczenie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie produkcji owoców jagodowych, głównie borówki amerykańskiej, a nawet może skutkować jej zamknięciem. Powyższe determinuje zatem uznanie, że wskazane we wniosku wydatki należało powiązać z opodatkowaną działalnością Skarżącego w zakresie wskazanej we wniosku produkcji sadowniczej tym bardziej, że jak wynika z wniosku Skarżącego nie będzie on prowadził w budynku hotelu pracowniczego działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali o charakterze mieszkalnym. Udostępnianie miejsc w hotelu pracowniczym zatrudnionym pracownikom sezonowym nie będzie zatem stanowiło celu samo w sobie, ani dodatkowej odrębnej od działalności sadowniczej działalności gospodarczej lecz służyć będzie wyłącznie podstawowej działalności gospodarczej Skarżącego (sadowniczej) generującej podatek należny.”
Brak przesłanki negatywnej do dokonania odliczenia z art. 88 ust. 1 pkt 4 VATu.
Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika m.in. usług noclegowych z zastrzeżeniem wyjątków ustawą przewidzianych.
Należy podkreślić, że Wnioskodawca zawarł z Wynajmującym umowę nazwaną jako umowa najmu i odpowiadającą treścią art. 680 k.c. (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) i nast. usługi najmu były świadczone przez Wynajmującego w sposób długotrwały na przestrzeni wielu miesięcy, od stycznia do listopada 2024 r. Taki sposób świadczenia usługi nie mieści się w pojęciu usług noclegowych, lecz mieści się w pojęciu najmu długoterminowego.
Zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676 ze zm.):
Sekcja I PKWiU (cały dział 55) obejmuje m. in.:
„-usługi w zakresie noclegów i usługi towarzyszące świadczone przez hotele, motele, pensjonaty, centra odnowy biologicznej i inne obiekty hotelowe”;
Nie obejmuje natomiast m.in.:
„-wynajmu nieruchomości mieszkalnych w celu dłuższego pobytu, zazwyczaj w cyklu miesięcznym lub rocznym, sklasyfikowanego w 68.20.1,”;
Sekcja L PKWiU (cały dział 68) obejmuje m. in:
„-wynajem i obsługa nieruchomości własnych lub dzierżawionychʺ,
przy czym nie obejmuje m. in.:
-„usług w zakresie zakwaterowania w hotelach, domach letnich, wynajmu pokoi gościnnych, pól namiotowych, kempingów i pozostałych obiektów i miejsc zakwaterowania na krótkie pobyty, sklasyfikowanych w dziale 55,”.
Reasumując, skoro artykuł art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT używa pojęcia „usługi noclegowe” to należy je rozumieć w zgodzie z powyższymi klasyfikacjami, które w jasny sposób wskazują, że usługi długoterminowego najmu nieruchomości mieszkalnych nie mogą być utożsamiane z usługami w zakresie noclegów. Kryterium różnicującym jest tutaj długość okresu świadczenia usługi i jej rozliczania. Zgodnie z powyższym o usługach noclegowych można mówić gdy usługa jest rozliczana w dniach lub tygodniach, zaś o wynajmie nieruchomości - gdy jest ona rozliczana w miesiącach lub latach.
Skoro w badanym stanie faktycznym wynajmowano na miesiące (a dokładniej – na okres 10 miesięcy), to prawidłową kwalifikacją jest właśnie najem, a nie usługi noclegowe.
W konsekwencji, zastosowania nie ma wskazane w art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT wyłączenie prawa do odliczenia VAT, gdyż przepis ten odnosi się do krótkotrwałych usług noclegowych sklasyfikowanych w Dziale 55 PKWiU (sekcja I), a zarazem nie odnosi się do usług najmu nieruchomości mieszkalnych sklasyfikowanych w dziale 68 PKWiU (sekcja L).
Przekładając powyższe na stan faktyczny, warto spostrzec, że Wynajmujący ujawnia w KRS przedmioty swojej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), która pozostaje niejako w hierarchicznej zależności z klasyfikacją PKWiU, w ten sposób, że umożliwia przyporządkowanie określonych wyrobów i usług wg rodzajów do działalności, w wyniku której powstają, tj. m. in: 68.20.Z - Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi jak i 55.20.Z - Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania oraz 55.10.Z - Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. To jakiego rodzaju usługa jest świadczona zależy bowiem od każdorazowych potrzeb klienta, a Wynajmujący uwzględnia, odróżnia i ujawnia te różne rodzaje świadczonych usług – ogólnie w ramach swojej działalności gospodarczej, a nie tylko jako klasyfikację w rejestrze Przedsiębiorców (czego przejawem jest np. zróżnicowana oferta Wynajmującego).
Na koniec należy poruszyć samą istotę i cel przepisu art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT. Stanowi on wyjątek godzący w konstrukcyjną zasadę podatku VAT, jaką jest możliwość dokonywania odliczeń tego podatku przez wszystkich uczestników sprzedaży towarów i usług, a niebędących końcowymi odbiorcami tych towarów i usług. Taki wyjątek nie może być zatem wykładany w sposób rozszerzający.
1. Jak już omówiono szerzej w komentarzu do art. 86, instytucja podatku naliczonego i uprawnienia podatnika do odliczenia tego podatku od podatku należnego jest podstawowym fundamentem konstrukcji podatku VAT, opartego na zasadzie potrącalności podatku naliczonego w poprzednich fazach obrotu i obciążenia podatkiem ostatecznego konsumenta. Dlatego prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest żadnym szczególnym przywilejem podatkowym stworzonym przez ustawodawcę, porównywalnym np. z ulgami inwestycyjnymi w podatku dochodowym, ale jest właśnie elementem konstrukcyjnym regulacji – stanowiącym, co prawda, uprawnienie podatnika, niemniej zakładającym oczywistość skorzystania z tego prawa przez podatnika.
2. Artykuł 88 VATU jest w całości regulacji ustawy poświęconym podatkowi naliczonemu przepisem szczególnym. Wprowadza on ograniczenia tego podstawowego prawa podatnika, jakim jest prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego. Przepis ten wprowadza listę tych wyjątków, które stanowiąc ograniczenia prawa podatnika, nie mogą podlegać interpretacji rozszerzającej.” - T. Michalik, VAT. Komentarz (do art. 88). Wyd. 17.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usług.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy: transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z treści wyżej powołanego art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczenie podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom podatku od towarów i usług, jeżeli nabyte towary i usługi służą czynnościom opodatkowanym, tj. czynnościom, które generują podatek należny.
Natomiast prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie przysługuje m.in. z tytułu nabycia towarów i usług:
1.wykorzystywanych do czynności nieobjętych zakresem opodatkowania podatkiem VAT, tzn. niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem,
wykorzystywanych do czynności wprawdzie podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, ale objętych zwolnieniem od podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
a) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
b) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
c) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi zostaje wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Wypłacający wynagrodzenie otrzymuje w zamian świadczenie przynoszące mu korzyść.
W myśl art. 659 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Oznacza to, że w wyniku zawartej umowy powstaje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.
Zatem na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług umowa najmu wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i stanowi na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.
Natomiast zgodnie z art. 710 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Zatem użyczenie lokali mieszkalnych nie stanowi odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
Podkreślić jednak należy, że w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Przepisy ustawy formułują zatem zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje się jako odpłatne w przypadkach określonych w ww. art. 8 ust. 2 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem przeważającej Państwa działalności są roboty związane z budową dróg i autostrad. Należą Państwo do Grupy A., której przedmiotem działalności jest świadczenie innowacyjnych i kompleksowych rozwiązań na wszystkich rynkach branży budowalnej. W związku realizacją „Projektuʺ podjęli Państwo działania mające na celu zapewnienie noclegu osobom wyznaczanym do realizacji Projektu. Zawarli Państwo umowę o Podwykonawstwo na potrzeby wykonania Projektu z A.C. W celu zapewnienia noclegu pracownikom Podwykonawcy, 15 stycznia 2024 r. zawarli Państwo umowę najmu z D. sp. z o.o. Umowa obejmowała najem lokali mieszkalnych, a także usługi gastronomiczne i usługi sprzątania związane z najmem przedmiotowych lokali. W umowie zawarta jest klauzula, że mieszkanie może być wykorzystywane wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem. W Umowie zawarty jest zakaz podnajmu na rzecz osób trzecich. Z tytułu wynajmu lokali mieszkalnych na Państwa rzecz D. sp. z o.o. wystawiał faktury, opodatkowując usługę wynajmu według stawki VAT w wysokości 23%. Przedmiotowe lokale były udostępnione na czas realizacji Projektu pracownikom Podwykonawcy. Udostępnienie miało miejsce w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, wyłącznie do celów mieszkalnych osób biorących udział w Projekcie. Nie zawierali Państwo umów pisemnych z poszczególnymi osobami biorącymi udział w realizacji Projektu, na podstawie których udostępniali im poszczególne lokale mieszkalne. Zapewnienie zakwaterowania oddelegowanym pracownikom Podwykonawcy realizującym kontrakt budowlany jest elementem Państwa zobowiązania wynikającym z zawartej umowy o podwykonawstwo w zakresie realizacji (…). Cena za usługę podwykonawcy uwzględniała poniesienie ww. kosztu przez Państwa. Pracownicy podwykonawcy nie są Państwa pracownikami. Podwykonawca jest zaś pracodawcą delegującym pracowników na terytorium RP. Otrzymali Państwo od Podwykonawcy informację o ilości osób niezbędnych do realizacji kontraktu i planowanym okresie ich pracy na budowie. W oparciu o te dane zawarli Państwo umowę z dostawcą lokali. Na tej podstawie dostawca lokali udostępniał lokale oddelegowanym pracownikom Podwykonawcy oraz wystawiał faktury dokumentujące wykonanie usługi najmu. Państwo nie prowadzili dodatkowej wewnętrznej ewidencji dotyczącej ilości osób i okresu ich przebywania na budowie.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT, z tytułu zakupu przez Państwa usługi wynajmu lokali mieszkalnych udostępnionych poszczególnym pracownikom Podwykonawcy.
Dla stwierdzenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością.
Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.
Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez dany podmiot.
Powyższe zagadnienie było także przedmiotem orzeczenia TSUE z 16 października 1997 r., sygn. C-258/95. W przedmiotowym stanie faktycznym Trybunał rozważał, czy bezpłatny przewóz pracowników na teren przedsiębiorstwa stanowi świadczenie usług za wynagrodzeniem w rozumieniu artykułu 6(2)(b) VI Dyrektywy (opodatkowane VAT). Trybunał wskazał, że w większości sytuacji usługi transportowe świadczone nieodpłatnie na rzecz pracowników podlegają opodatkowaniu. Jednak zdarza się, że usługi transportowe świadczone przez pracodawcę są jedyną możliwością dowozu pracowników do miejsca pracy i wówczas takie usługi służą celom prowadzonej przez pracodawcę działalności gospodarczej. Wówczas osobiste korzyści uzyskiwane przez pracowników mają znaczenie drugorzędne w stosunku do korzyści gospodarczych, zaś artykuł 6(2)(b) nie ma zastosowania.
Zauważyć należy, że w normalnych okolicznościach użyczenie lokali mieszkalnych pracownikom służy prywatnym celom pracownika, jednakże w określonych okolicznościach, np.: lokalizacja zakładu pracy w małej miejscowości, gdzie występują trudności w wynajęciu mieszkania, a pracownicy pochodzą z odległych regionów, wymogi prowadzonej działalności (potrzeby przedsiębiorstwa) mogą spowodować konieczność zapewnienia przez pracodawcę lokali mieszkalnych dla pracowników na czas trwania stosunku pracy.
W takich specyficznych okolicznościach użyczenie lokali mieszkalnych pracownikom służy działalności gospodarczej podatnika, a korzyść osobista uzyskiwana przez pracowników z takiego bezpłatnego użyczenia ma drugorzędne znaczenie w stosunku do potrzeb prowadzonego przedsiębiorstwa. Zatem, jeśli z obiektywnych okoliczności wynika, że korzyść przedsiębiorstwa wynikająca z danej czynności ma charakter dominujący nad korzyścią osobistą danego pracownika, to do tej czynności nie znajdzie zastosowania obowiązek jej opodatkowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy.
Przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy ma zastosowanie tylko do tych spośród usług nieodpłatnych, które nie spełniają warunku w nim wymienionego, tj. dotyczy tych usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika. Jeśli ww. warunek nie jest spełniony, nie może być mowy o potraktowaniu usługi świadczonej nieodpłatnie jako usługi odpłatnej i objęcie jej zakresem opodatkowania VAT.
Analizując wskazane wyżej informacje w kontekście przywołanych przepisów oraz orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzić należy, że nieodpłatne udostępnianie przez Państwa pracownikom Podwykonawcy mieszkania stanowi nieodpłatne świadczenie usług.
W świetle art. 8 ust. 2 ustawy, w analizowanym przypadku czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ w takich specyficznych okolicznościach nadrzędnym celem świadczonych usług jest realizacja Państwa celów gospodarczych – realizacja „Projektu”. Zawarli Państwo umowę o Podwykonawstwo na potrzeby wykonania „Projektuʺ z A.C. Państwo nie zatrudniają i nie zatrudniali własnych pracowników w trakcie realizacji kontraktu budowlanego na terytorium RP. Zapewnienie zakwaterowania oddelegowanym pracownikom Podwykonawcy realizującym kontrakt budowlany jest elementem Państwa zobowiązania wynikającym z zawartej umowy o podwykonawstwo w zakresie realizacji (…).
Z wyżej powołanego art. 86 ust. 1 ustawy, wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni bądź pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika
Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym.
Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Zaznaczyć należy, że określenie pośredniego związku nabywanych towarów i usług z konkretną działalnością przedsiębiorcy (czynnościami opodatkowanymi bądź nieopodatkowanymi) może mieć miejsce dopiero w sytuacji, gdy niemożliwym jest wykazanie ich bezpośredniego związku z daną działalnością.
Obowiązkiem podatnika - jak podane wyżej - jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju czynności, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku do czynności podlegających opodatkowaniu i czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Jak wyżej wskazano, nieodpłatne udostępnienie pracownikom Podwykonawcy lokali mieszkalnych, jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem wydatki dokonywane na te cele przez Państwa służą (bezpośrednio) do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - ich następstwem nie jest powstanie zobowiązania podatkowego (podatku należnego).
Wydatki ponoszone przez Państwa na wynajem lokali mieszkalnych, które następnie udostępniają Państwo pracownikom Podwykonawcy związane są w sposób bezpośredni z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu VAT. Natomiast nie ma znaczenia pośredni wpływ wydatków na czynności opodatkowane, skoro możliwe jest bezpośrednie przyporządkowanie ich do konkretnych czynności wykonywanych przez Państwa (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług).
W konsekwencji, w sytuacji nieodpłatnego udostępniania pracownikom Podwykonawcy lokali mieszkalnych, nie przysługuje Państwu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z wynajmowanymi lokalami mieszkalnymi, ponieważ ww. wydatki nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko uznaję za nieprawidłowe.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa wyroków na poparcie własnego stanowiska należy wskazać, że zostały one potraktowane jako element argumentacji, jednakże są to rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych sprawy i co do zasady wiążą one strony postępowania w tej konkretnej indywidualnej sprawie, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym zdarzeniem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
