Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.784.2025.2.MKA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 września 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 19 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 27 października 2025 r. (wpływ 31 października 2025 r.) oraz z 21 listopada 2025 r. (wpływ 25 listopada 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

27 maja 2008 r. zawarli Państwo, występujący jako jedyni pożyczkobiorcy na umowie, odpowiadający solidarnie za zobowiązanie pożyczkowe umowę pożyczki hipotecznej z Bankiem. Podmiot udzielający kredytu podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (KNF). Umowa dotyczyła pożyczki denominowanej do waluty CHF, której wartość była wyrażona w CHF, ale wypłacona została w PLN (kwota na umowie to (…) CHF). Umowę zawarto na okres trwania do 15 maja 2028 r. Umowa została zawarta celem spłaty kredytu hipotecznego w X oraz wypłaty gotówki na rachunek bankowy pożyczkobiorców (co zostało wskazane w § 6 pkt 1 umowy pożyczki). Kwota wypłacona bezpośrednio na Pana rachunek bankowy została przeznaczona na wykończenie nieruchomości mieszkalnej. Zawarta przez Pana umowa nie miała związku z jakąkolwiek działalnością gospodarczą, a więc została zawarta z Panem jako konsumentem, tylko i wyłącznie na realizację celu mieszkaniowego. Mieszka Pan z żoną (drugim pożyczkobiorcą) w przedmiotowej nieruchomości do chwili obecnej i nieruchomość nigdy nie była wynajmowana. Posiadają Państwo wspólność majątkową małżeńską. Pozyskane środki zostały w całości wykorzystane na cel mieszkaniowy. Pożyczka została zabezpieczona hipoteką ustanowioną na przedmiotowej nieruchomości.

Pozwem ze stycznia 2022 r. zostało zainicjowane przez Państwa postępowanie sądowe celem stwierdzenia nieważności ww. umowy pożyczki oraz zwrotu spłaconych należności m.in. w związku z występowaniem w umowie klauzul abuzywnych. W toku procesu bank zaproponował rozwiązanie sprawy w formie ugody pozasądowej (postępowanie sądowej jest nadal w I instancji – toczy się przed Sądem Okręgowym, a tym samym nie zapadł jeszcze żaden wyrok w niniejszej sprawie).

Wcześniej nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytowego/pożyczkowego na realizację żadnej innej inwestycji mieszkaniowej.

Propozycja ugodowa banku dotyczy wszystkich pożyczkobiorców, a tym samym umorzenie przedmiotowej pożyczki ma obejmować wszystkich pożyczkobiorców i będzie skutkować wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współpożyczkobiorców.

Ugoda ma zostać zawarta do końca 2025 r.

Bank zaproponował treść ugody o następującej treści:

§1.

1.Strony potwierdzają, iż miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia.

2.Strony potwierdzają, iż Bank wypłacił Pożyczkobiorcy kwotę pożyczki przeznaczoną na realizację celu pożyczkowego określonego w Umowie, a Pożyczkobiorca oświadcza, że wykorzystał kwotę pożyczki na realizację tego celu.

3.W księgach rachunkowych Banku na dzień 21 maja 2025 r. wysokość zadłużenia Pożyczkobiorcy z tytułu Umowy wynosiła (…) CHF:

-kapitał (pozostała do spłaty kwota pożyczki): (…) CHF,

-odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF,

-odsetki zapadłe niespłacone: (…) CHF,

-odsetki od zadłużenia przeterminowanego: (…) CHF,

-odsetki zawieszone: (…) CHF,

-odsetki bieżące: 0,00 CHF,

co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody – (…), zadłużenie Pożyczkobiorcy na dzień zawarcia Ugody wynosi (…) złotych:

-kapitał (pozostała do spłaty kwota pożyczki): (…) złotych,

-odsetki skapitalizowane: 0,00 złotych,

-odsetki zapadłe niespłacone: (…) złotych,

-odsetki od zadłużenia przeterminowanego: (…) złotych,

-odsetki zawieszone: (…) złotych,

-odsetki bieżące: 0,00 złotych,

a zadłużenie Pożyczkobiorcy z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat związanych z Umową wynosi 0,00 złotych.

4.Przedmiotem Ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, między innymi poprzez zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności z tytułu pożyczki wynikającej z Umowy. Strony dokonują zmiany waluty zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską na zasadach określonych w § 1 ust. 5 i nast.

5.Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż pożyczka udzielona na podstawie Umowy zostanie rozliczona tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od 27 maja 2008 r., stanowiła pożyczkę w złotych udzieloną na warunkach, o których mowa w § 1 ust. 6, z zachowaniem: (1) pozostałych parametrów pożyczki wynikających z Umowy tj. okresu na jaki została udzielona pożyczka – 407 miesięcy licząc od daty zawarcia Umowy oraz formy spłaty pożyczki w ratach annuitetowych, z uwzględnieniem § 1 ust. 7, (2) poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych.

6.Warunki udzielenia pożyczki w złotych, o których mowa w § 1 ust. 5, zostały określone w sposób następujący:

1)kwota pożyczki (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem pożyczki i wynosiła (…) PLN; jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w CHF, Bank przeliczył ją na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty,

2)oprocentowanie pożyczki według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,40 %; w dniu wypłaty pożyczki lub pierwszej transzy pożyczki oprocentowanie wynosiło 7,88 %, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty pożyczki lub pierwszej transzy pożyczki wynosiła 6,48 %; pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M obowiązywał od dnia wypłaty pożyczki lub pierwszej transzy i mógł być krótszy niż kolejne okresy trzymiesięczne wyznaczane w dniu wymagalności raty pożyczki i odsetek; kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego,

3)*wysokość marży, o której mowa w pkt 2), odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta Umowa; informacja o jej wysokości dla poszczególnych miesięcy dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych" w arkuszu „Marża ponad śr. WIBOR-od 2005 r." w kolumnie „Marża ponad średnią wartość WIBOR® 3M”, opublikowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego na stronie internetowej www.knf.gov.pl pod tytułem „Dane statystyczne opisujące marżę ponad WIBOR® dla potrzeb ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych” (dostęp do strony internetowej aktywny na dzień zawarcia Ugody),

*informacja o wysokości dziennej wartości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M, o którym mowa w pkt 2), dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Fixing WIBOR (2000-2020)” w kolumnie „Wartość Fixingu WIBOR® 3M” w pliku „Dane statystyczne”, o którym mowa w pkt 3); informacja o wysokości dziennej wartości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M od roku 2021 dostępna jest w tabeli „Dane opóźnione” opublikowanej przez (…) na stronie internetowej: (…).

7.Rozliczenie dotychczas spłaconych rat pożyczki udzielonej na podstawie Umowy na poczet pożyczki w złotych, o której mowa w § 1 ust. 5, a której warunki udzielenia zostały określone w § 1 ust. 6, następuje w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie – rat kapitałowych pożyczki w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty pożyczki, o którym mowa w § 1 ust. 6 pkt 1), od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór - powiększa kapitał do spłaty, o którym mowa w § 1 ust. 6 pkt 1), od którego naliczane są kolejne odsetki. Odsetki bieżące od ostatniej spłaty raty podlegają rozliczeniu do dnia zawarcia Ugody na zasadach określonych w § 1 ust. 6 pkt 2). Przed zawarciem niniejszej Ugody Bank przedłożył Pożyczkobiorcy Zestawienie stanowiące podstawę rozliczenia Umowy, a Pożyczkobiorca potwierdza jego otrzymanie.

8.Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7, pozostałe do spłaty zadłużenie Pożyczkobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi 0,00 (słownie: zero) złotych. Bank nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznają, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości.

9.Bank zwalnia Pożyczkobiorcę z długu (umarza zadłużenie Pożyczkobiorcy) w kwocie (…) złotych stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Pożyczkobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

-kapitał: (…) złotych,

-odsetki skapitalizowane: 0,00 złotych,

-odsetki zapadłe niespłacone: (…) złotych,

-odsetki od zadłużenia przeterminowanego: (…) złotych,

-odsetki zawieszone: (…) złotych,

-odsetki bieżące: 0,00 złotych.

(...)

Pożyczkobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) zgodnie z § 1 ust. 9, powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11).

(...)

Bank w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody wypłaci Pożyczkobiorcy kwotę dodatkową w wysokości (…) złotych na rachunek należący do Pożyczkobiorcy, numer rachunku …

Dodaje Pan, że kwota pożyczonego kapitału to (…) PLN, a łącznie spłacone należności na rzecz banku to kwota (…) zł oraz (…) CHF (po średnim kursie NBP z xx września 2025 r. daje kwotę (…) zł), tj. łącznie (…) zł. Tym samym tzw. „nadpłata” powyżej kwoty kapitału wynosi ponad (…) zł. Zatem ww. kwota dodatkowa w wysokości (…) zł pokrywa jedynie częściowo wskazaną kwotę nadpłaty. W konsekwencji w wyniku przedmiotowej ugody nie uzyska Pan żadnego przysporzenia majątkowego.

Ponadto uzupełnił Pan wniosek o następujące informacje:

Bank zwróci część środków, które uprzednio zostały wpłacone do banku w związku z udzieloną pożyczką. Kwota pożyczonego kapitału to (…) PLN, a łącznie spłacone należności na rzecz banku to kwota (…) PLN oraz (…) CHF (po średnim kursie NBP z xx października 2025 r. (…) daje kwotę (…) PLN), tj. łącznie (…) PLN. Tym samym tzw. „nadpłata" powyżej kwoty kapitału (w związku z nieważnością umowy) wynosi (…) PLN. Wynegocjowana z bankiem kwota zwrotu w związku z zawarciem ugody wynosi (…) PLN. W konsekwencji w wyniku przedmiotowej ugody nie uzyska Pan żadnego przysporzenia majątkowego.

Ustalona kwota (…) zł stanowi zwrot części środków, które zostały wpłacone tytułem spłaty przedmiotowej pożyczki. Nie jest to pełna należność z tzw. „nadpłaty” pożyczki, którą bank musiałby zwrócić pożyczkodawcy w przypadku sądowego stwierdzenia nieważności umowy, natomiast jest to kwota, która została ustalona w wyniku negocjacji z bankiem, jako częściowa rekompensata tej należności.

Uzupełniająco wskazuje Pan, że bank uzyskał indywidualną interpretację podatkową z listopada 2024 r., która dotyczy analogicznych ugód i zostało w niej stwierdzone, że wypłata „dodatkowej kwoty" (takiej jak w przedmiotowej sprawy), nie powoduje powstania przychodu po stronie klientów banku.

Nieruchomość mieszkalna to budynek mieszkalny - dom jednorodzinny. Jest w całości zajmowany przez Pana, żonę i syna, tylko do celów mieszkaniowych.

Nieruchomość jest położona w Polsce, pod adresem, który wskazuje Pan jako swoje miejsce zamieszkania w (…).

Pod pojęciem „wykończenia nieruchomości mieszkalnej" należy rozumieć kompleksowy remont całego budynku. To był stary budynek, w którym ze środków uzyskanych z pożyczki przeprowadzono prace zarówno zewnętrzne (wymiana okien oraz ocieplenie budynku), jak i wewnętrzne (remont łazienki, nowe tynki, szpachlowanie i malowanie pomieszczeń).

Umowa o kredyt z X (obecnie Y) została zawarta przed podpisaniem umowy pożyczki z bankiem.

Kredyt z X został zaciągnięty na remont nieruchomości - budynku mieszkalnego położonego w (…).

Kredyt był zabezpieczony hipoteką na tej nieruchomości.

Bank, który udzielił kredytu jest podmiotem, działalność którego podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i był uprawniony do udzielenia kredytu.

Pytania

1)Czy w związku z zawarciem potencjalnej ugody z Bankiem, w ramach której Bank m.in. umorzy pozostałą na dzień zawarcia ugody do spłaty kwotę wynikającą z kredytu w wysokości (…) PLN i pomimo wystawienia przez bank informacji PIT-11, umorzona kwota (przychód) będzie objęta zwolnieniem podatkowym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym na cele mieszkaniowe (w brzmieniu po nowelizacji z 20 grudnia 2024 r. obejmującym również pożyczki)?

2)Czy w związku z zawarciem potencjalnej ugody z Bankiem, w ramach której Bank (oprócz umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego) zwróci kwotę w wysokości (…) PLN, która częściowo pokrywa różnicę pomiędzy łącznie spłaconą kwotą rat kapitałowo-odsetkowych, a kwotą pożyczonego kapitału, otrzymana kwota będzie stanowić przychód i czy w związku z tym po Pana stronie powstanie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3)Jeśli otrzymana na podstawie ugody z Bankiem kwota może zostać uznana za przychód to, czy stanowi otrzymane przez osobę fizyczną świadczenie z tytułu kredytu (pożyczki) mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania oraz czy zaistniała sytuacja będzie skutkować zaniechaniem poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (w brzmieniu po nowelizacji z 20 grudnia 2024 r. obejmującym również pożyczki)?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie:

Ad 1)

Umorzenie w ramach ugody z Bankiem pozostałej do spłaty na dzień zawarcia ugody wierzytelności wynikającej z umowy pożyczki nie będzie rodziło po Pana stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, bowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki do zaniechania poboru podatku określone w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym na cele mieszkaniowe.

Ad 2)

Wypłacona w ramach ugody z Bankiem kwota w wysokości (…) PLN tytułem rozliczenia roszczeń wynikających ze spornej umowy pożyczki nie stanowi przychodu, albowiem w istocie stanowi zwrot części świadczeń wpłaconych z własnych środków pieniężnych na poczet rat wynikających z harmonogramu spłat umowy pożyczki.

Są to zatem środki wpłacone uprzednio na poczet spornej umowy pożyczki, a ich zwrot nie powoduje powstania po Pana stronie przysporzenia majątkowego, czy wzrostu Pana majątku. Pieniądze te nie są zatem przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ich uzyskanie nie powinno skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad 3)

W razie przyjęcia, że otrzymana na podstawie ugody sądowej kwota stanowi przychód, to przychód ten należy uznać za otrzymane przez osobę fizyczną świadczenie z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania, co w konsekwencji winno doprowadzić do zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W istocie zawarta w ramach ugody wypłata na Pana rzecz kwoty (…) PLN stanowi nadpłatę będącą efektem stosowania przez Bank w umowie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) odnoszących się do przeliczania kursów walut na podstawie tabel kursowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank części wierzytelności od pożyczki hipotecznej, zaciągniętej w 2008 r., wskazuję, że instytucja pożyczki została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 720 § 2 ww. Kodeksu:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Podkreślić należy, że otrzymanie pożyczki i jej spłata na warunkach przewidzianych w umowie pożyczki są obojętne podatkowo. Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki, jej części lub odsetek. Wtedy bowiem pożyczkobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W konsekwencji, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Natomiast na podstawie § 4a ww. rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie jeżeli:

-pożyczka była zaciągnięta na realizację inwestycji mieszkaniowej;

-pożyczka była udzielona przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;

-pożyczka była zabezpieczona hipotecznie;

-pożyczkobiorca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Podkreślić należy, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu/pożyczki na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że 27 maja 2008 r. bank udzielił Państwu pożyczki hipotecznej denominowanej do waluty CHF. Kwota pożyczki zgodnie z zapisami w umowie została przeznaczona na:

1)spłatę kredytu hipotecznego w X, który został zaciągnięty na remont nieruchomości – budynku mieszkalnego,

2)wypłatę gotówki na rachunek bankowy pożyczkobiorców, przy czym zgodnie z Pana wyjaśnieniem kwota ta została przeznaczona na wykończenie nieruchomości mieszkalnej, tj. budynku mieszkalnego, na który zaciągnięto kredyt w X.

W § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wskazano, że w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 720 ):

W myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy:

Za umowę o kredyt hipoteczny uważa się w szczególności umowę pożyczki o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

W konsekwencji, mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez bank części kwoty pożyczki hipotecznej zaciągniętej przez Pana w 2008 r., stanowić będzie dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej, w części w jakiej pożyczka ta została zaciągnięta na:

-spłatę kredytu w X, z którego środki zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe, tj. remont budynku mieszkalnego,

-własne cele (wypłatę gotówki na rachunek bankowy pożyczkobiorców), w części, w jakiej kwota pożyczki została przeznaczona na remont budynku mieszkalnego

zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zatem przychód ten nie będzie podlegał opodatkowaniu i wykazaniu w zeznaniu podatkowym.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W opisie sprawy wskazał Pan, że zgodnie z treścią ugody z bankiem, poza umorzeniem wierzytelności bank zwróci Panu kwotę (…) PLN, jest to część środków, które uprzednio zostały wpłacone do banku tytułem spłaty pożyczki. Nie jest to pełna należność z tzw. „nadpłaty” pożyczki, którą bank musiałby zwrócić pożyczkodawcy w przypadku sądowego stwierdzenia nieważności umowy, natomiast jest to kwota, która została ustalona w wyniku negocjacji z bankiem, jako częściowa rekompensata tej należności.

Wobec powyższego, skoro kwota, którą zobowiązał się na podstawie ugody wypłacić Bank stanowi zwrot na Pana rzecz kwot zapłaconych na rzecz Banku rat w ramach spłaty pożyczki, to otrzymanie tej kwoty nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowo wyjaśniam, że z uwagi na fakt, że po Pana stronie w związku z otrzymaniem kwoty określonej w ugodzie nie powstanie przychód rozpatrywanie kwestii zakreślonych pytaniem nr 3, jest w tym przypadku niecelowe. Powyższe jest konsekwencją sposobu sformułowania przez Pana tego pytania. Ponieważ wynika z niego, że oczekuje Pan odpowiedzi w tych kwestiach wyłącznie w sytuacji jeżeli uznam otrzymaną na podstawie ugody z Bankiem kwotę za przychód.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współpożyczkobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współpożyczkobiorcy (Pana żony).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.