Interpretacja indywidualna z dnia 17 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.473.2025.2.PS
Wprowadzenie do sieci energetycznej energii wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej nie jest czynnością opodatkowaną VAT, a zatem spółdzielnia nie może odliczyć VAT naliczonego, gdyż przypisanie energii wytworzonej służy wyłącznie celom bilansowania ilościowego.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, żePaństwastanowiskowsprawieocenyskutkówpodatkowychopisanegostanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 23 października 2025 r. (wpływ 24 października 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca - Spółdzielnia Energetyczna Gminy (….) (dalej także Spółdzielnia) jest spółdzielnią energetyczną w rozumieniu art. 2 pkt 33a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 z późn. zm.), której przedmiotem jest wytwarzanie energii elektrycznej w instalacjach odnawialnego źródła energii i obrót nią dokonywany w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz jej członków. Spółdzielnia działa na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego zaopatrującego w energię elektryczną wytwórców i odbiorców będących członkami Spółdzielni, których instalacje są przyłączone do sieci tego operatora.
Członkami Spółdzielni są w chwili obecnej wyłącznie osoby prawne - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym tylko jeden z członków Spółdzielni zawarł ze sprzedawcą energii elektrycznej umowy, o których mowa w art. 38da ust. 2 pkt 1 ustawy OZE i z tego tytułu wyłącznie ten członek spółdzielni podlega rozliczeniu ilości energii elektrycznej w sposób określony przepisami ustawy OZE, a opisanymi poniżej (dalej: Członek - Wytwórca). Niemniej Wnioskodawca nie wyklucza, że w przyszłości pozostali członkowie Spółdzielni zdecydują się na spełnienie wymogów do objęcia ich wspomnianymi wyżej rozliczeniami, jak również nie wyklucza, że do Spółdzielni przystąpią nowi członkowie, czy to osoby prawne czy fizyczne, które będą również objęte tymi rozliczeniami.
Energia elektryczna wytwarzana jest w instalacjach odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy OZE, którymi są instalacje fotowoltaiczne. Wszystkie instalacje odnawialnego źródła energii są własnością Członka-Wytwórcy. Łączna moc zainstalowana wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii spółdzielni energetycznej jest mniejsza niż 1 MW. Członek‑Wytwórca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest również czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto Wnioskodawca figuruje w wykazie spółdzielni energetycznych prowadzonym przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Stosownie do art. 38da ust. 4 ustawy OZE, energię elektryczną wprowadzoną do sieci przez wytwórcę, który zawarł umowę o świadczenie bilansowania handlowego ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną wytwórcą będącym członkiem spółdzielni uznaje się za energię elektryczną dostarczoną przez tego wytwórcę na rzecz spółdzielni energetycznej.
Zaś zgodnie art. 38da ust. 5 ustawy OZE, sprzedawca energii elektrycznej uwzględnia w rozliczeniu, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE, ze wszystkimi odbiorcami, którzy zawarli kompleksową umowę sprzedaży energii elektrycznej, energię elektryczną wprowadzoną przez wytwórców, którzy zawarli umowę o świadczenie bilansowania handlowego ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną wytwórcą będącym członkiem spółdzielni, na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 38c ust. 14 ustawy OZE i we wspomnianej wyżej umowie o świadczenie usług bilansowania handlowego.
Jednocześnie, stosownie do art. 38da ust. 2, sprzedawca energii elektrycznej, na wniosek spółdzielni energetycznej, nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia tego wniosku:
1)przedstawia ofertę zawarcia nowej albo zmiany dotychczasowej umowy:
a)kompleksowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną odbiorcą będącym członkiem tej spółdzielni, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE,
b)o świadczenie usług bilansowania handlowego ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną wytwórcą będącym członkiem tej spółdzielni, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE,
2)zawiera ze spółdzielnią energetyczną umowę, w której określa:
a)zasady i terminy informowania przez spółdzielnię energetyczną o zmianach w liczbie członków spółdzielni lub zmianach w zakresie punktów poboru energii należących do poszczególnych członków danej spółdzielni energetycznej,
b)zasady rozliczeń z poszczególnymi członkami spółdzielni energetycznej, w zakresie nieuregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 38c ust. 14 ustawy OZE,
c)sposób i warunki udostępniania spółdzielni energetycznej i poszczególnym członkom tej spółdzielni danych pomiarowych, w tym zakres i format tych danych,
d)prawa i obowiązki sprzedawcy, spółdzielni energetycznej oraz jej członków w zakresie stosowania rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE, a także udostępniania lub przekazywania informacji wynikających z ustawy.
Umowy wskazane w przywołanych wyżej przepisach zostały zawarte, i tak:
1)Członek-Wytwórca, będący w rzeczywistości zarówno wytwórcą jak i odbiorcą energii elektrycznej ma zawartą umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej z (…), która została zmieniona trójstronnym porozumieniem zawartym pomiędzy Spółdzielnią, (…). oraz Członkiem-Wytwórcą, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE.
2)Trójstronne porozumienie dotyczące zmiany zawartej dotychczas umowy kompleksowej, o którym mowa w pkt 1 powyżej zawiera również postanowienia dotyczące świadczenia usług bilansowania handlowego w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE.
3)Wnioskodawca zawarł umowę z (…)., która obejmuje określenie wszystkich niezbędnych elementów wskazanych w art. 38da ust. 2 pkt 2 ustawy OZE.
W związku z umowami, które zostały zawarte wyżej oraz spełnieniem wszystkich wymogów zawartych w przepisach ustawy OZE rozliczenie energii przebiega według następujących zasad:
1)Sprzedawca energii dokonuje ze spółdzielnią energetyczną, w tym również z poszczególnymi jej członkami, rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6 (art. 38c ust. 3 ustawy OZE).
2)Sprzedawca energii dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz na podstawie danych pomiarowych, przy czym rozliczeniu podlega także energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia tej energii do sieci; jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy, a niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci (art. 38c ust. 6 i 8 ustawy OZE).
3)Nadwyżką ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej dysponuje sprzedawca energii, przy czym nadwyżka ta nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 38c ust. 11 i 12 ustawy OZE).
4)Sprzedawca energii elektrycznej uwzględnia w rozliczeniu, o którym mowa w pkt 1, ze wszystkimi odbiorcami będącymi członkami spółdzielni, z którymi zawarł umowę kompleksową, energię elektryczną wprowadzoną do sieci dystrybucyjnej przez będących członkami spółdzielni wytwórców mających ze sprzedawcą podpisaną umowę bilansowania handlowego (art. 38da ust. 5 ustawy OZE).
Algorytm bilansowania energii na potrzeby rozliczeń ze sprzedawcą energii elektrycznej wszystkich członków spółdzielni zawarty w umowie z tym sprzedawcą oparty został o szczegółowy sposób rozliczenia określony w przepisach rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych i przedstawia się następująco w każdym miesięcznym okresie rozliczeniowym:
1)W pierwszym kroku, na podstawie danych z liczników rejestrujących ilość wprowadzonej i pobranej energii elektrycznej przez wszystkich członków spółdzielni, następuje sumaryczne bilansowanie energii wektorową metoda bilansowania międzyfazowego dla poszczególnych wytwórców lub odbiorców energii elektrycznej będących członkami danej spółdzielni energetycznej zgodnie ze wzorem:
Eb(t) = Ep(t) - Ew(t),
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Eb(t) - ilość energii elektrycznej sumarycznie zbilansowanej w danej godzinie t; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej do tej sieci,
t - daną godzinę, dla której dokonuje się bilansowania ilości energii elektrycznej,
Ep(t) - ilość energii elektrycznej pobranej zsumowaną z wszystkich faz,
Ew(t) - ilość energii elektrycznej wprowadzonej zsumowaną z wszystkich faz.
2)W drugim kroku, następuje sumaryczne bilansowanie energii wektorową metodą bilansowania międzyfazowego dla spółdzielni energetycznej zgodnie ze wzorem:
Ebs(t) = L{k=1}ł{n} Eb(t)(k),
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Ebs(t) - ilość energii elektrycznej sumarycznie zbilansowanej w danej godzinie t dla n członków spółdzielni energetycznej, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym, przy czym wartość dodatnia - ilość energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej do tej sieci,
t - oznacza daną godzinę, dla której dokonuje się bilansowania ilości energii elektrycznej,
n - liczbę członków spółdzielni energetycznej,
Eb(t) - ilość energii elektrycznej sumarycznie zbilansowanej w danej godzinie t.
3)W trzecim kroku następuje rozliczenie ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz na podstawie danych pomiarowych oraz z uwzględnieniem nadwyżek energii „zmagazynowanej” w sieci dostępowej z poprzednich okresów, zgodnie ze wzorem:
Er(o) = Ebsp + (Ebsw x Wi) + Er(po),
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Er(o) - ilość energii elektrycznej rozliczoną w danym okresie rozliczeniowym
Ebsp - sumę ilości energii elektrycznej zbilansowanej w danych godzinach t, podlegającej rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym oznaczonej we wzorze z pkt 2 powyżej symbolem Ebs(t), dla której wynik bilansowania jest dodatni,
Ebsw - sumę ilości energii elektrycznej zbilansowanej w danych godzinach t, podlegającej rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym oznaczonej we wzorze z pkt 2 powyżej symbolem Ebs(t), dla której wynik bilansowania jest ujemny,
Wi - stosunek ilościowy 1 do 0,6,
Er(po) - rozliczenie energii elektrycznej z poprzednich okresów rozliczeniowych, dla której wartość rozliczenia jest ujemna.
4)W czwartym kroku, w przypadku gdy rozliczenie energii z pkt 3 powyżej ma wartość dodatnią, ilość tej energii oznaczona Er(o) jest rozdzielana proporcjonalnie pomiędzy poszczególnych wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej, dla których w danym okresie rozliczeniowym suma ilości energii elektrycznej zbilansowanej w danych godzinach t oznaczonych we wzorze określonym w pkt 1 symbolem Eb(t) ma wartość dodatnią, przy czym ilość energii po dokonaniu tego podziału uwzględnia się do naliczenia opłat zgodnie z cenami i stawkami opłat ustalonymi w obowiązujących grupach taryfowych dla poszczególnych odbiorców w danym okresie rozliczeniowym.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Ad. 1. Jakie postanowienia odnośnie wzajemnych praw i obowiązków oraz rozliczeń zawiera zawarta między Państwem a Członkiem/Członkami Spółdzielni umowa (należy powołać istotne dla sprawy zapisy umowy)?
Wnioskodawca wskazuje, że nie zawarł z członkami Spółdzielni, w tym w szczególności z Członkiem Spółdzielni - Wytwórcą żadnej umowy, która zawierałaby regulacje objęte materią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Wzajemne relacje objęte materią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej pomiędzy Spółdzielnią a jej członkami, w tym również członkiem spółdzielni - Wytwórcą, oparte są wyłącznie o przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1361), dalej: ustawa o OZE, i aktu wykonawczego do tej ustawy w postaci rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 703).
Ad. 2. Jakie postanowienia odnośnie wzajemnych praw i obowiązków oraz rozliczeń zawiera zawarta między Państwem a (…) umowa (należy powołać istotne dla sprawy zapisy umowy)?
Spółdzielnia zawarła z (…). umowę ramową (dalej: umowa ramowa), która stanowi umowę określoną w art. 38da ust. 2 pkt 2 ustawy o OZE, a której przedmiotem jest:
1)Określenie praw i obowiązków stron w zakresie rozliczania energii elektrycznej wprowadzonej i zużytej przez Spółdzielnię i jej Członków na potrzeby obiektów wyszczególnionych w załączniku do umowy - obiektami tymi są wyłącznie punkty poboru energii i źródła działające w oparciu o energię promieniowania słonecznego w pięciu lokalizacjach, o mocy zainstalowanej źródła wytwórczego 3,6 kW każde, których właścicielem jest Członek Spółdzielni - Wytwórca,
2)Określenie katalogu praw i obowiązków Członków Spółdzielni, z którymi łączą (…) odrębne umowy, ale członkostwo w Spółdzielni zmienia te umowy w części przedmiotowo odpowiadającej temu katalogowi,
3)Określenie pozostałych warunków handlowych uzgodnionych między Stronami na warunkach wolnorynkowych dotyczących usług nie objętych w pkt 1 i 2 powyżej.
Umowa ramowa stanowi, że członek spółdzielni musi być odbiorcą energii elektrycznej oraz mieć zawartą i obowiązującą w całym okresie umowę kompleksową ze sprzedawcą ((…)). Ponadto, z uwagi na przystąpienie do Spółdzielni, umowy kompleksowe zawarte z odbiorcami - członkami Spółdzielni w okresie członkostwa w Spółdzielni, sprzedawca będzie wykonywał z uwzględnieniem zasad wynikających z umowy kompleksowej.
Umowa ramowa przewiduje dalej, że sprzedawca dokonuje w każdym okresie rozliczeniowym (okresy miesięczne pokrywające się z miesiącami kalendarzowymi), przypadającym w okresie obowiązywania umowy, rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Spółdzielnię i jej członków do sieci OSD wobec ilości energii pobranej przez Spółdzielnię i jej Członków z tej sieci na następujących zasadach:
1)Sprzedawca dokonuje ze Spółdzielnią rozliczenia energii ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii pobranej z tej sieci w celu zużycia na potrzeby własne przez Spółdzielnię i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6,
2)Zasady wystawiania faktur za usługę kompleksową określają poszczególne umowy kompleksowe członków Spółdzielni,
3)Rozliczenie ilościowe energii pobranej wobec energii wprowadzonej do sieci dokonywane jest dla całej Spółdzielni natomiast rozliczeniu wartościowemu poszczególnych składników rozliczeniowych podlegać będzie odrębnie każdy punkt poboru energii, zgodnie z grupą taryfową i warunkami handlowymi dla niego przypisanymi, przy uwzględnieniu zasad rozliczeń określonych w przepisach prawa i wynikających z członkostwa w Spółdzielni,
4)W przypadku, gdy rozliczenie ilościowe energii elektrycznej ma wartość dodatnią, a u każdego z członków spółdzielni w danym okresie rozliczeniowym suma ilości energii elektrycznej zbilansowanej w danych godzinach ma wartość ujemną, sprzedawca dokonuje rozliczeń ze spółdzielnią.
Wskazane powyżej zasady uszczegółowione zostały w załączniku do umowy kompleksowej w sposób następujący.
1.Rozliczenia dokonywane są na podstawie danych pomiarowych w postaci godzinowych ilości energii elektrycznej:
1)Pobranej i wprowadzonej do sieci, zarejestrowanych przez układy pomiarowe odrębnie dla każdego punktu poboru energii (członka spółdzielni), zwanych dalej: „przed bilansowaniem”,
2)Sumarycznie zbilansowanych, odrębnie dla każdego punktu poboru energii (członka Spółdzielni), zwanych dalej „po bilansowaniu I”, przy czym sumaryczne bilansowanie odbywa się jako różnica arytmetyczna pomiędzy ilością energii wprowadzonej i pobranej w danej godzinie, według następującego wzoru:
Eb(t) = Ep(t) - Ew(t),
gdzie:
Eb(t) - oznacza ilość energii elektrycznej sumarycznie zbilansowanej w danej godzinie t zgodnie z art. 38c ust. 5 ustawy o OZE; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, natomiast wartość ujemna oznacza ilość energii wprowadzonej do tej sieci,
t - oznacza daną godzinę, dla której dokonuje się bilansowania energii elektrycznej,
Ew(t) - oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej - stanowiącą sumę energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej na wszystkich fazach,
Ep(t) - oznacza ilość energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej - stanowiącą sumę energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej na wszystkich fazach,
3)Sumarycznie zbilansowanej dla całej Spółdzielni - zwanych dalej „po bilansowaniu II”, przy czym bilansowanie to suma arytmetyczna ilości energii po bilansowaniu I wszystkich punktów poboru energii (członków spółdzielni); wartość dodatnia jest intepretowana jako pobór energii w danej godzinie, a wartość ujemna jest interpretowana jako wprowadzanie energii w danej godzinie; bilansowanie to odbywa się według następującego wzoru:
Ebs(t) = Σ_{k=1}^{n} Eb(t),
gdzie:
Ebs(t) - oznacza ilość energii sumarycznie zbilansowanej w danej godzinie t dla n Członków Spółdzielni zgodnie z art. 38c ust. 5 ustawy o OZE, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej do tej sieci,
t - oznacza godzinę, dla której dokonuje się bilansowania ilości energii elektrycznej,
n - oznacza liczbę członków spółdzielni energetycznej,
k - oznacza każdego członka spółdzielni.
2.Rozliczenie wartości energii i usług dystrybucyjnych jest dokonywane odrębnie dla każdego punktu poboru energii (członka spółdzielni), zgodnie z przypisaną do niego grupą taryfową.
3.Sumaryczne ilości energii pobranej i wprowadzonej na danym punkcie poboru energii w trakcie całego okresu rozliczeniowego są wyliczane poprzez sumowanie godzinowych ilości energii po bilansowaniu I, przyjmujących wartości odpowiednio: dodatnie i ujemne. Sumowanie wykonywane jest odrębnie dla każdej strefy czasowej wynikającej z grupy taryfowej przypisanej do punktu poboru energii.
4.Sumaryczne ilości energii pobranej i wprowadzonej przez Spółdzielnię w trakcie całego okresu rozliczeniowego są wyliczane poprzez sumowanie godzinowych ilości energii po bilansowaniu II, przyjmujących wartości odpowiednio: dodatnie i ujemne.
5.Rozliczenie ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Spółdzielnię do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci wyznaczane jest dla całego okresu rozliczeniowego według następującego wzoru:
Er(o) = Ebsp + (Ebsw * Wi) + Erpo,
gdzie:
Er(o) - oznacza ilość energii elektrycznej rozliczonej w danym okresie rozliczeniowym,
Ebsp - oznacza sumę ilości energii elektrycznej pobranej przez Spółdzielnię,
Ebsw - oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Spółdzielnię,
Erpo - oznacza ilość energii elektrycznej rozliczonej w poprzednim okresie rozliczeniowym, w przypadku kiedy miała ona wartość ujemną, z uwzględnieniem jej pomniejszenia o energię wprowadzoną do sieci ponad 12 miesięcy wcześniej,
Wi - oznacza stosunek ilościowy, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy, tj. 0,6.
6.Jeżeli wartość rozliczenia wskazanego w pkt 5 powyżej jest dodatnia, to stanowi ona ilość energii kupowanej przez Spółdzielnię od sprzedawcy. W takim przypadku zastosowanie mają zasady opisane niżej w punktach od 7 do 10. W przypadku ujemnej wartości tego rozliczenia wyżej wymienione zasady są pomijane.
7.Ilość energii kupowanej przez Spółdzielnię jest dzielona pomiędzy te punkty poboru energii (tych członków spółdzielni), na których w bieżącym okresie rozliczeniowym sumaryczna ilość energii pobranej jest większa niż sumaryczna ilość energii wprowadzonej do sieci (po bilansowaniu II). Podział energii jest dokonywany proporcjonalnie do sumarycznej ilości energii pobranej na tych punktach poboru energii.
8.W przypadku punktu poboru energii rozliczanego w oparciu o grupę taryfową wielostrefową, ilość energii do rozliczenia w poszczególnych strefach stanowi różnice pomiędzy ilością energii pobranej w tej strefie (wyznaczonej zgodnie z zasadą wskazaną w pkt 3 powyżej) a ilością energii pobranej w ramach autokonsumpcji (wyznaczoną zgodnie z zasadą wskazaną w pkt 9 poniżej) oraz energii pobranej rozliczonej energią wprowadzoną do sieci (wyznaczoną zgodnie z zasadą wskazaną w pkt 10 poniżej).
9.Wyliczenie ilości energii pobieranej na poszczególnych punktach poboru energii w ramach autokonsumpcji realizowane jest w następujący sposób:
1)Wolumen energii dla całej Spółdzielni w danej godzinie wyznaczany jest jako różnica pomiędzy sumaryczną ilością energii pobranej przez wszystkich członków Spółdzielni (po bilansie I) a ilością energii pobranej przez Spółdzielnię (po bilansie II),
2)Sumaryczna ilość energii dla całej spółdzielni dla całego okresu rozliczeniowego jest wyliczana poprzez sumowanie wolumenów energii z wszystkich godzin tego okresu rozliczeniowego,
3)Dla energii zużytej przez Spółdzielnię w danym okresie rozliczeniowym wyznaczana jest struktura podziału na strefy - odrębnie dla każdej grupy taryfowej,
4)Sumaryczna ilość energii dla całej Spółdzielni jest rozdzielana pomiędzy wszystkie punkty poboru energii proporcjonalnie do wielkości poboru energii na tych punktach poboru energii (po bilansie I),
5)Energia przypisana do danego punktu poboru energii jest dzielona na strefy właściwe dla przypisanej do punktu poboru energii grupy taryfowej na podstawie struktury wyznaczanej zgodnie z pkt 9.1 powyżej,
6)Jeżeli ilość energii przypisana na podstawie pkt 9.5 powyżej jest w danej strefie większa od ilości energii pobranej, pozostałej do rozliczenia z energią wytworzoną w spółdzielni w tej strefie, to nadwyżka zostaje przypisana do innej strefy o najwyższej stawce składnika zmiennego opłaty sieciowej,
7)Dla każdego punktu poboru energii ilości pozostałej do rozliczenia energii pobranej w poszczególnych strefach (po bilansowaniu I) jest pomniejszana o ilość energii w ramach autokonsumpcji.
10.Wyliczenie ilości energii pobieranej na poszczególnych punktach poboru energii i rozliczanej z energią wprowadzoną do sieci realizowane jest w następujący sposób:
1)Ilość energii wprowadzonej do sieci przez Spółdzielnię w trakcie całego okresu rozliczeniowego jest rozliczana poprzez sumowanie tych godzinowych ilości energii po bilansowaniu II, których wartości są ujemne,
2)Dla energii wprowadzonej do sieci przez Spółdzielnię w danym okresie rozliczeniowym wyznaczana jest struktura podziału na strefy - odrębnie dla każdej grupy taryfowej,
3)Do rozliczenia energii pobranej wykorzystywana jest energia wprowadzona do sieci przez Spółdzielnię w bieżącym okresie rozliczeniowym oraz w okresach poprzednich, nie wcześniejszych jednak niż 12 miesięcy, w kolejności od „najstarszego” do bieżącego,
4)Energia wprowadzona do sieci przez Spółdzielnię i wykorzystana do rozliczenia z energią pobraną jest rozdzielana pomiędzy wszystkie punkty poboru energii proporcjonalnie do wielkości poboru energii na tych punktach poboru energii (po bilansie I),
5)Energia wprowadzona do sieci przez Spółdzielnię, przypisana do danego punktu poboru energii, jest dzielona na strefy właściwe dla przypisanej do niego grupy taryfowej na podstawie struktury wyznaczanej zgodnie z pkt 10.2 powyżej,
6)Jeżeli ilość energii wprowadzonej, przypisana na podstawie pkt 10.5 powyżej, jest w danej strefie większa od ilości energii pobranej, pozostałej do rozliczenia z energią wprowadzoną do sieci, to nadwyżka zostaje przypisana do innej strefy o najwyższej stawce składnika zmiennego opłaty sieciowej.
11.Wartość energii pobranej na danym punkcie poboru energii jest wyliczana jako suma iloczynów ilości energii do rozliczenia oraz cen dla danej grupy taryfowej i poszczególnych stref wynikających z umowy.
12.Sprzedawca sporządza fakturę na zakup energii elektrycznej dla każdego członka Spółdzielni.
Ad. 3. Jakie postanowienia odnośnie wzajemnych praw i obowiązków oraz rozliczeń zawarte w trójstronnym porozumieniu zwartym między Państwem, Członkiem Spółdzielni a (…) (należy powołać istotne dla sprawy zapisy porozumienia)?
Na mocy trójstronnego porozumienia zawartego pomiędzy Spółdzielnią, (…). (sprzedawca) i członkiem Spółdzielni - Wytwórcą, sprzedawca i członek Spółdzielni - Wytwórca postanowili zmienić dotychczas łączącą ich umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucyjnej dla punktów poboru energii należących do tego członka w takim zakresie w jakim zmiana ta jest konsekwencją członkostwa Członka Spółdzielni - Wytwórcy w Spółdzielni i wynikających z tego uprawnień i obowiązków Członka Spółdzielni, co dotyczyło w szczególności okresu rozliczeniowego, zasad rozliczeń oraz warunków cenowych.
Porozumienie precyzuje, że od momentu uzyskania statusu członka Spółdzielni rozliczenia Członka Spółdzielni - Wytwórcy będą prowadzone z zachowaniem miesięcznego okresu rozliczeniowego, zaś zasady rozliczeń pomiędzy sprzedawcą a spółdzielnią określone są w umowie ramowej ze spółdzielnią, której członkiem jest Członek Spółdzielni - Wytwórca, a Spółdzielnia zobowiązana jest do poinformowania Członka Spółdzielni - Wytwórcy o zasadach tych rozliczeń. Zasady rozliczeń szczegółowo zostały wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2 powyżej.
Porozumienie precyzuje także, że w okresie, w którym Członek - Wytwórca pozostaje członkiem Spółdzielni, w przypadku rozbieżności pomiędzy postanowieniami umowy kompleksowej sprzedaży energii elektrycznej a zasadami określonymi w umowie ramowej, decydujące znaczenie mają postanowienia umowy ramowej. Wystąpienie Członka spółdzielni ze Spółdzielni skutkuje zakończeniem prowadzenia rozliczeń wynikających z zawartej umowy ramowej i nie powoduje rozwiązania umowy kompleksowej zawartej ze sprzedawcą. Dalsze rozliczenia członka występującego ze spółdzielni i sprzedawcy odbywać się będą na warunkach wynikających z zawartej umowy kompleksowej.
Porozumienie nakłada na Spółdzielnię zobowiązanie do informowania sprzedawcy o wyłączeniu członka spółdzielni ze Spółdzielni.
Ad. 4. Czy Państwo dokonują sprzedaży energii elektrycznej, jeśli tak skąd Państwo pozyskują (nabywają) energię i na czyją rzecz dokonują sprzedaży?
Zadane pytanie de facto zawiera się w zapytaniu o interpretacje indywidualną, czy czynności w ramach umowy ramowej, które wykonuje spółdzielnia należy traktować jako sprzedaż. Niemniej jednak, zdaniem wnioskodawcy, mając na względzie postanowienia umowy ramowej, Spółdzielnia nie dokonuje sprzedaży ani nie nabywa energii elektrycznej. Rozliczenie energii w odniesieniu do Spółdzielni jest jedynie rozliczeniem ilościowym. Rozliczenie wartościowe następuje wyłącznie w odniesieniu do poszczególnych punktów poboru energii Członka Spółdzielni - Wytwórcy i to ten członek otrzymuje od sprzedawcy ((…).) fakturę na zakup energii. Członkostwo w spółdzielni uprawnia Członka Spółdzielni - Wytwórcę do rozliczenia energii w sposób określony postanowieniami umowy ramowej, które na mocy trójstronnego porozumienia, modyfikują zasady rozliczeń wynikające z dotychczasowej kompleksowej umowy sprzedaży energii, jaką Członek Spółdzielni - Wytwórca miał zawartą ze sprzedawcą energii.
Ad. 5. Jakie czynności wykonują Państwo w ramach swojej działalności:
- opodatkowane podatkiem VAT (proszę wskazać jakie to czynności),
- zwolnione z opodatkowania (proszę wskazać jakie to czynności),
- niepodlegające opodatkowaniu (proszę wskazać jakie to czynności)?
Wnioskodawca precyzuje, że Spółdzielnia nie dokonuje żadnych ze wskazanych powyżej czynności.
Ad. 6. Czy członek spółdzielni - Wytwórca wystawia faktury dokumentujące dostawę energii na Państwa Spółdzielnię?
Wnioskodawca doprecyzowuje, że Członek Spółdzielni - Wytwórca do tej pory nie wystawił faktur dokumentujących dostawę energii na rzecz Spółdzielni. Trzeba jednak wskazać, że kwestia ta zawiera się właśnie w pytaniu o interpretację indywidualną mając na względzie przepis art. 38da ust. 4 ustawy o OZE, zgodnie z którym Energię elektryczną wprowadzoną do sieci przez wytwórcę, który zawarł umowę o świadczenie bilansowania handlowego, uznaje się za energię elektryczną dostarczoną przez tego wytwórcę na rzecz spółdzielni energetycznej.
Ad. 7. Na kogo są wystawiane faktury z tytułu dostawy energii przez przedsiębiorstwo energetyczne? Na Państwa Spółdzielnię czy na każdego z członków Spółdzielni odrębnie?
Uwzględniając postanowienia umowy ramowej i zawartego porozumienia opisane wyżej, faktury z tytułu dostawy energii przez przedsiębiorstwo energetyczne (sprzedawcę energii elektrycznej) wystawiane są na każdego z członków Spółdzielni odrębnie - obecnie jest to jedynie Członek Spółdzielni - Wytwórca. Faktury wystawiane są na podstawie umowy kompleksowej sprzedaży energii, którą ten członek ma zawartą z sprzedawcą energii, z zastrzeżeniem modyfikacji dotychczasowych zasad rozliczeń w niej opisanych zasadami rozliczeń opisanymi w umowie ramowej poprzez fakt zawarcia porozumienia trójstronnego.
Ad. 8. Na czym polega w Państwa przypadku rozliczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym? Prosimy o szczegółowe opisanie rozliczenia i czynności z tym związanych.
Mając na uwadze postanowienia umowy ramowej rozliczenie energii elektrycznej w przypadku Spółdzielni jest jedynie rozliczeniem ilościowym na potrzeby przeprowadzenia bilansowania energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej i wprowadzonej do tej sieci przez wszystkich członków spółdzielni, według zasad szczegółowo opisanych w odpowiedzi na pytanie nr 2. Wnioskodawca nie dysponuje jakimkolwiek punktem poboru energii, który podlegałby rozliczeniu według zasad szczegółowo opisanych w odpowiedzi na pytanie nr 2. Wszystkie rozliczenia z tytułu sprzedaży energii elektrycznej dokonywane są pomiędzy członkami spółdzielni a sprzedawcą energii elektrycznej (obecnie jedynie Członek - Wytwórca) w ramach zawartych pomiędzy tymi podmiotami kompleksowych umów sprzedaży energii elektrycznej, zmodyfikowanych zasadami rozliczeń wynikającymi z tytułu członkostwa w spółdzielni i szczegółowo określonymi w umowie ramowej.
Ad. 9. Na czym polegają Państwa rozliczenia z członkami spółdzielni energetycznej? Jakie dokładnie czynności będą wykonywać Państwo w ramach rozliczeń energii elektrycznej dla swoich członków? Prosimy o szczegółowe opisanie rozliczenia i czynności z tym związanych.
Wnioskodawca doprecyzowuje, że Spółdzielnia nie prowadzi z członkami Spółdzielni rozliczeń z tytułu energii elektrycznej i nie wykonuje żadnych czynności w ramach rozliczeń energii elektrycznej dla swoich członków.
Ad. 10. Czy energia wytworzona przez członków Spółdzielni jest przeznaczona wyłącznie na Państwa potrzeby lub poszczególnych członków?
Wnioskodawca doprecyzowuje, że energia wytworzona przez Członka Spółdzielni - Wytwórcę jest przeznaczona wyłącznie na potrzeby tego członka, co wynika z art. 38f ust. 1 ustawy o OZE.
Pytanie
Czy wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT), a w konsekwencji czy spółdzielni energetycznej będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur VAT dokumentujących dostawę energii przez członka spółdzielni - wytwórcę?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 2 pkt 33a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 z późn. zm.), dalej: ustawa OZE, spółdzielnia energetyczna oznacza spółdzielnię w rozumieniu art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593) albo spółdzielnię rolników w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 372), których przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub biogazu rolniczego, lub biometanu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych spółdzielni oraz ich członków.
Jak wskazuje się w doktrynie, gospodarcza działalność spółdzielni energetycznej ma być skierowana „do wewnątrz”, gdyż ma ona prowadzić działalność „wyłącznie” na swoją rzecz i jej członków, zaś podjęcie przez spółdzielnię energetyczną działalności na innych polach niż wyraźnie wskazane w definicji jest problematyczne (T. Długosz [w:] Odnawialne źródła energii. Komentarz, red. A. Mituś, A. Piotrowska, Warszawa 2024, art. 2) Jak wskazuje się również, ustawa OZE daje spółdzielniom energetycznym pewne przywileje, np. rozliczenie w odpowiedniej proporcji ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci (net-metering).
Przechodząc do omówienia zagadnień związanych z rozliczaniem ilości energii w spółdzielni energetycznej zauważyć w pierwszej kolejności należy, że stosownie do art. 38f ust. 1 ustawy OZE, działalność spółdzielni energetycznej w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną wprowadzaną do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej może być prowadzona na rzecz wszystkich lub wybranych członków tej spółdzielni wyłącznie w instalacjach odnawialnego źródła energii stanowiących własność spółdzielni energetycznej lub jej członków. Ponadto ustawodawca przewidział w art. 38da ust. 4, pewną fikcję prawną, zgodnie z którą, energię elektryczną wprowadzoną do sieci przez wytwórcę, który zawarł ze sprzedawcą energii umowę bilansowania handlowego, uznaje się za energię elektryczną dostarczoną przez tego wytwórcę na rzecz spółdzielni energetycznej.
Powstaje w tym miejscu pytanie co oznacza wskazywana wyżej fikcja prawna, tj. czy fakt, że ustawodawca wskazuje na dostawę energii oznacza, iż pomiędzy wytwórcą energii - członkiem spółdzielni a spółdzielnią energetyczną dochodzi to transakcji dostawy energii, czy też fikcja prawna służy jedynie wskazaniu na potrzeby bilansowania i rozliczenia, iż energię wytworzoną przez członków - wytwórców spółdzielni należy traktować, jak gdyby została wytworzona przez spółdzielnię energetyczną.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 775), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1)przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie,
2)wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione,
3)wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej,
4)wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta,
5)ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego,
6)oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste,
7)zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że - jak wskazuje się w doktrynie - istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Mowa jest bowiem o tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nią jak właściciel (Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XIX, Warszawa 2025, art. 7). Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności.
Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. W orzecznictwie i praktyce ETS pojawił się w tym kontekście termin „własność ekonomiczna” - tak w orzeczeniu z 8 lutego 1990 r. (C-320/88, Staatssecretaris van Financien v. Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV) (Ibidem).
Podobnie kwestia ta postrzegana jest w orzecznictwie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2024 r., „Rozporządzanie towarami jak właściciel rozumieć należy szeroko i w oderwaniu od ścisłego rozumienia tego pojęcia w prawie cywilnym, a podstawowe znaczenie dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług ma nie tyle aspekt prawny, co ekonomiczny, sprowadzający się do faktycznej możliwości dysponowania towarem, a nie rozporządzania nim w sensie prawnym” (Wyrok NSA z 25 września 2024 r., I FSK 45/21, LEX nr 3817925).
W przypadku spółdzielni energetycznej nie można uznać, iż dysponuje ona energią wprowadzoną do sieci przez jej członka będącego wytwórcą. Trzeba bowiem zauważyć, że spółdzielnia nie ma żadnej możliwości swobodnego zdecydowania w jaki sposób zadysponuje tą energią. Niezależnie bowiem od woli spółdzielni w tym zakresie, całość tej energii uczestniczy w rozliczeniu ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz, a następnie bierze ona udział w rozliczeniu, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE, według algorytmu wskazanego w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 703). Nie może więc spółdzielnia energetyczna zdecydować, że energia zostanie przeznaczona na jej potrzeby lub tylko niektórych członków i w jakiej ilości.
Dla porządku zaznaczyć należy, że w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z przeniesieniem z mocy prawa towarów w zamian za odszkodowanie, bowiem przepisy ustawy OZE nie przewidują jakiegokolwiek odszkodowania dla spółdzielni energetycznej z tego tytułu, że energia elektryczna dostarczona spółdzielni uczestniczy w rozliczeniu energii ze spółdzielnią i wszystkimi jej członkami. W oczywisty sposób przedmiotowy stan faktyczny nie wypełnia również hipotezy norm zawartych w art. 7 ust. 1 pkt 2 do 7.
Co więcej, fikcja dostarczenia energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez członków spółdzielni będących wytwórcami nie zakłada żadnej odpłatności - żaden z przepisów ustawy OZE nie przewiduje w tym zakresie odpłatności. Zatem fikcja dostarczenia energii przez wytwórców na rzecz spółdzielni nie spełnia warunku odpłatności, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Ponadto istotne jest w tym względzie to jak przebiega rozliczenie wartości zużytej energii ze sprzedawcą energii elektrycznej. Po pierwsze zauważyć należy, że to rozliczenie odbywa się wyłącznie pomiędzy sprzedawcą energii elektrycznej i członkami spółdzielni. Po drugie w uproszczeniu rozliczenie to przebiega w następujących krokach:
Krok 1 - bilansuje sią całość energii wprowadzoną do sieci i zużytą przez wszystkich członków spółdzielni za miesiąc (wprowadzona ze znakiem minus, zużyta ze znakiem plus)
Krok 2 - jeżeli bilans z kroku 1 jest ujemny, to żaden z członków spółdzielni nie płaci za prąd sprzedawcy, także ci członkowie, którzy nie wyprodukowali w ogóle energii,
Krok 3 - jeżeli bilans z kroku 1 jest dodatni, to ci członkowie, którzy mieli ujemny, albo zerowy bilans energii wprowadzonej i pobranej za miesiąc nie płacą za prąd sprzedawcy, natomiast wartość dodatnią z bilansu z kroku 1 rozdziela się pomiędzy tych członków, którzy mieli dodatni bilans energii za miesiąc (ilość energii pobranej jest większa niż zużytej), proporcjonalnie do wartości bilansu miesięcznego członka.
Jednocześnie art. 38c ust. 13 ustawy OZE, przewiduje, że w odniesieniu do ilości energii elektrycznej wytworzonej we wszystkich instalacjach odnawialnych źródeł energii spółdzielni energetycznej, a następnie zużytej przez wszystkich odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej uznaje się, że jest ona zużyciem energii elektrycznej wyprodukowanej przez dany podmiot w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, na potrzeby własne.
W konsekwencji w rozliczeniu sprzedawcy energii elektrycznej z członkami spółdzielni uczestniczy energia wytworzona przez nich samych, zatem spółdzielnia nie dysponuje tą energią, ani też nie pośredniczy w jej obrocie.
W konsekwencji powyższego należy zatem przyjąć, że przewidziana przez ustawodawcę fikcja, zgodnie z którą energię wytworzoną i wprowadzoną do sieci przez wytwórcę uważa się za dostarczoną na rzecz spółdzielni oznacza jedynie faktyczne przypisanie ilości wytworzonej energii na rzecz spółdzielni, na potrzeby przeprowadzenia rozliczenia ilości energii, o którym mowa w art. 38c ust. 3 i ust. 6 oraz 38da ust. 5 ustawy OZE, a nie oznacza wskazania, że pomiędzy wytwórcą a spółdzielnią dochodzi do transakcji dostawy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Skoro zaś wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to członek - wytwórca nie ma obowiązku udokumentowania sprzedaży lub świadczenia usług fakturą VAT. Zgodnie bowiem 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek wystawienia faktury dotyczy wyłącznie sprzedaży, a także dostawy towarów i świadczenia usług dokonywane przez podatnika na rzecz innego podatnika podatku VAT. Tym samym, ponieważ wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to Wnioskodawca nie może obniżyć podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ u wytwórcy (członka spółdzielni) z tego tytułu nie powstanie zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z treści tego przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik VAT, a nabywane przez niego towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (a więc czynności, których następstwem jest określenie zobowiązania podatkowego). Lecz najistotniejsze jest, że podlega odliczeniu jedynie podatek naliczony prawidłowo wykazany przez sprzedawcę.
Obowiązek podatkowy VAT jest ważny zarówno dla sprzedawcy, jak i nabywcy.
Przy czym w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT zastrzeżono, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;
22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Jak wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo spółdzielnią energetyczną w rozumieniu art. 2 pkt 33a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, której przedmiotem jest wytwarzanie energii elektrycznej w instalacjach odnawialnego źródła energii i obrót nią dokonywany w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz Państwa członków. Działają Państwo na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego zaopatrującego w energię elektryczną wytwórców i odbiorców będących członkami Spółdzielni, których instalacje są przyłączone do sieci tego operatora. Wszystkie instalacje odnawialnego źródła energii są własnością Członka-Wytwórcy. Członek-Wytwórca, będący w rzeczywistości zarówno wytwórcą jak i odbiorcą energii elektrycznej ma zawartą umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej (...)., która została zmieniona trójstronnym porozumieniem zawartym pomiędzy Państwem, (...). oraz Członkiem-Wytwórcą, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3 ustawy OZE. Zawarli Państwo umowę z (...), która obejmuje określenie wszystkich niezbędnych elementów wskazanych w art. 38da ust. 2 pkt 2 ustawy OZE. W związku z umowami, które zostały zawarte oraz spełnieniem wszystkich wymogów zawartych w przepisach ustawy OZE rozliczenie energii przebiega według następujących zasad:
1)Sprzedawca energii dokonuje ze spółdzielnią energetyczną, w tym również z poszczególnymi jej członkami, rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6 (art. 38c ust. 3 ustawy OZE).
2)Sprzedawca energii dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz na podstawie danych pomiarowych, przy czym rozliczeniu podlega także energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia tej energii do sieci; jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy, a niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci (art. 38c ust. 6 i 8 ustawy OZE).
3)Nadwyżką ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej dysponuje sprzedawca energii, przy czym nadwyżka ta nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 38c ust. 11 i 12 ustawy OZE).
4)Sprzedawca energii elektrycznej uwzględnia w rozliczeniu, o którym mowa w pkt 1, ze wszystkimi odbiorcami będącymi członkami spółdzielni, z którymi zawarł umowę kompleksową, energię elektryczną wprowadzoną do sieci dystrybucyjnej przez będących członkami spółdzielni wytwórców mających ze sprzedawcą podpisaną umowę bilansowania handlowego (art. 38da ust. 5 ustawy OZE).
Sprzedawca sporządza fakturę na zakup energii elektrycznej dla każdego członka Spółdzielni. Nie dokonują Państwo sprzedaży ani nie nabywają Pańswto energii elektrycznej. Rozliczenie energii w odniesieniu do Spółdzielni jest jedynie rozliczeniem ilościowym. Rozliczenie wartościowe następuje wyłącznie w odniesieniu do poszczególnych punktów poboru energii Członka Spółdzielni - Wytwórcy i to ten członek otrzymuje od sprzedawcy ((...)) fakturę na zakup energii. Członkostwo w spółdzielni uprawnia Członka Spółdzielni - Wytwórcę do rozliczenia energii w sposób określony postanowieniami umowy ramowej, które na mocy trójstronnego porozumienia, modyfikują zasady rozliczeń wynikające z dotychczasowej kompleksowej umowy sprzedaży energii, jaką Członek Spółdzielni - Wytwórca miał zawartą ze sprzedawcą energii. Nie prowadzą Państwo z członkami Spółdzielni rozliczeń z tytułu energii elektrycznej i nie wykonują żadnych czynności w ramach rozliczeń energii elektrycznej dla swoich członków. Energia wytworzona przez Członka Spółdzielni - Wytwórcę jest przeznaczona wyłącznie na potrzeby tego członka, co wynika z art. 38f ust. 1 ustawy o OZE.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących dostawę energii przez członka spółdzielni - wytwórcę.
Zgodnie z art. 2 pkt 33a) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.), zwaną dalej „ustawą o OZE”:
Użyte w ustawie określenia oznaczają: spółdzielnia energetyczna - spółdzielnię w rozumieniu art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2024 r. poz. 593 ) albo spółdzielnię rolników w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz.U. z 2024 r. poz. 372), których przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub biogazu rolniczego, lub biometanu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych spółdzielni oraz ich członków.
Szczegółowe zasady działania spółdzielni energetycznych zostały sormułowane w art. 38c-38o ustawy o OZE.
Art. 38c ustawy o OZE:
1. Spółdzielnia energetyczna działa na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego lub sieci dystrybucyjnej gazowej lub ciepłowniczej, zaopatrujących w energię elektryczną, biogaz, biogaz rolniczy, biometan lub ciepło wytwórców i odbiorców będących członkami tej spółdzielni, których instalacje są przyłączone do sieci danego operatora lub do danej sieci ciepłowniczej.
1a. Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o członku spółdzielni energetycznej, należy przez to rozumieć podmiot:
1) którego instalacja jest przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej lub sieci dystrybucyjnej gazowej, lub sieci ciepłowniczej;
2) do którego biogaz lub biogaz rolniczy, lub biometan, wytwarzane przez spółdzielnię energetyczną lub jej członków ze źródeł odnawialnych, są dostarczane w inny sposób niż za pośrednictwem sieci dystrybucyjnej gazowej.
2. Obszar działania spółdzielni energetycznej ustala się na podstawie wskazanych przez spółdzielnię energetyczną:
1) punktów poboru energii wytwórców i odbiorców energii elektrycznej, będących członkami tej spółdzielni energetycznej, przyłączonych do zdefiniowanej obszarowo sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub
2) miejsc przyłączenia do sieci ciepłowniczej wytwórców i odbiorców ciepła, będących członkami tej spółdzielni energetycznej, lub
3) miejsc przyłączenia do sieci dystrybucyjnej gazowej wytwórców i odbiorców, będących członkami tej spółdzielni energetycznej, lub miejsc wytwarzania oraz zużycia biogazu lub biogazu rolniczego, lub biometanu ze źródeł odnawialnych.
3. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje ze spółdzielnią energetyczną, w tym również z poszczególnymi jej członkami, rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6.
4. Rozliczenia ilości energii, o którym mowa w ust. 3, dokonuje się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej.
5. Operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego przekazuje sprzedawcy, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dane pomiarowe obejmujące godzinowe ilości energii elektrycznej wprowadzonej do jego sieci dystrybucyjnej i z tej sieci pobranej, przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej przed i po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz.
5a. Na wniosek spółdzielni energetycznej zamierzającej wystąpić z wnioskiem o umieszczenie jej danych w wykazie, o którym mowa w art. 38f ust. 2, operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego udostępnia historyczne dobowo-godzinowe dane pomiarowe za okres ostatnich pełnych 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o udostępnienie tych danych w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie ust. 14, pod warunkiem że operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego posiada takie dane.
6. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej po sumarycznym jej bilansowaniu z wszystkich faz na podstawie danych pomiarowych, o których mowa w ust. 5.
7. Od ilości energii elektrycznej wytworzonej we wszystkich instalacjach odnawialnych źródeł energii spółdzielni energetycznej, a następnie zużytej przez wszystkich odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej, w tym ilości energii elektrycznej rozliczonej w sposób, o którym mowa w ust. 3, wytwórca i odbiorca energii elektrycznej, będący członkami tej spółdzielni energetycznej:
1) nie uiszczają na rzecz sprzedawcy, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, opłat z tytułu jej rozliczenia;
2) opłaty za świadczenie usług dystrybucji, których wysokość zależy od ilości energii elektrycznej wytworzonej we wszystkich instalacjach odnawialnego źródła energii spółdzielni energetycznej i wprowadzonej do sieci, a następnie pobranej przez wszystkich wytwórców i odbiorców, będących członkami tej spółdzielni energetycznej, w tym ilości energii elektrycznej rozliczonej w sposób, o którym mowa w ust. 3, uiszczają do wysokości wynikającej z wartości energii elektrycznej określonej w ust. 11; należności z tego tytułu na rzecz operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego przekazuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a.
8. Rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia tej energii do sieci. Jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy, a niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a:
1) informuje spółdzielnię energetyczną oraz jej członków o ilości rozliczonej energii, o której mowa w ust. 3, zgodnie z okresami rozliczeniowymi;
2) zapewnia funkcjonowanie systemu teleinformatycznego, za pomocą którego udostępnia:
a) spółdzielni energetycznej - dane pomiarowe, o których mowa w ust. 5, z podziałem na poszczególnych jej członków i szczegółowe informacje dotyczące rozliczenia, o którym mowa w ust. 6,
b) poszczególnym członkom spółdzielni energetycznej - dane pomiarowe, o których mowa w ust. 5, dotyczące tych członków.
10. Wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji przez podmiot będący członkiem spółdzielni energetycznej i niebędący przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców, a następnie wprowadzanie tej energii do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, która podlega rozliczeniu, o którym mowa w ust. 3, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców.
11. Nadwyżką ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci przez wszystkich wytwórców i odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 7.
11a. Wartość energii elektrycznej, o której mowa w ust. 11, określa się na podstawie średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w poprzednim kwartale, ogłoszonej przez Prezesa URE na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 18a ustawy - Prawo energetyczne.
11b. Opłaty za świadczenie usług dystrybucji, o których mowa w ust. 7 pkt 2, stanowią uzasadnione koszty działalności operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego w części, w jakiej nie zostały one zrekompensowane wartością energii elektrycznej, o której mowa w ust. 7 pkt 2, oraz korzyściami dla tego operatora w następstwie działalności spółdzielni energetycznej.
12. Nadwyżka ilości energii elektrycznej, o której mowa w ust. 11, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
13. W odniesieniu do ilości energii elektrycznej wytworzonej we wszystkich instalacjach odnawialnych źródeł energii spółdzielni energetycznej, a następnie zużytej przez wszystkich odbiorców energii elektrycznej spółdzielni energetycznej, w tym ilości energii elektrycznej rozliczonej w sposób, o którym mowa w ust. 3:
1) nie nalicza się i nie pobiera:
a) opłaty OZE, o której mowa w art. 95 ust. 1,
b) opłaty mocowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz.U. z 2023 r.
poz. 2131),
c) opłaty kogeneracyjnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji;
2) nie stosuje się obowiązków, o których mowa w:
a) art. 52 ust. 1,
b) art. 10 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej;
3) uznaje się, że jest ona zużyciem energii elektrycznej wyprodukowanej przez dany podmiot w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i z tego tytułu podlega zwolnieniu od podatku akcyzowego, pod warunkiem że łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii spółdzielni energetycznej nie przekracza 1 MW.
14. Minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy zakres oraz sposób dokonywania rejestracji danych pomiarowych oraz bilansowania ilości energii, o których mowa w ust. 5,
2) szczegółowy sposób dokonywania rozliczenia, o którym mowa w ust. 6, oraz sposób wyliczenia opłat, o których mowa w ust. 7, z uwzględnieniem cen i stawek opłat w poszczególnych grupach taryfowych stosowanych wobec spółdzielni energetycznej i poszczególnych jej członków,
3) szczegółowy zakres danych pomiarowych, o których mowa w ust. 5:
a) przekazywanych między przedsiębiorstwami energetycznymi oraz sposób przekazywania tych danych,
b) udostępnianych przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, spółdzielni energetycznej i poszczególnym członkom tej spółdzielni oraz sposób udostępniania tych danych w systemie teleinformatycznym,
3a) szczegółowy zakres informacji dotyczących rozliczenia, o którym mowa w ust. 6,
4) szczegółowy podmiotowy zakres spółdzielni energetycznej
- mając na uwadze potrzebę ujednolicenia sposobu dokonywania rozliczeń oraz ochronę ich interesów, a także bezpieczeństwo i niezawodne funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego.
Art. 38da ustawy o OZE:
1. Operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, na którego obszarze spółdzielnia energetyczna ma zamiar rozpocząć działanie w zakresie wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, jest obowiązany do:
1) zawarcia ze sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, umowy o świadczenie usług dystrybucji albo do dokonania zmiany zawartej umowy o świadczenie usług dystrybucji w celu umożliwienia dokonywania przez tego sprzedawcę rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3, w terminie 21 dni od dnia złożenia przez spółdzielnię energetyczną wniosku o zawarcie albo zmianę takiej umowy przez tego sprzedawcę;
2) zainstalowania każdemu z członków spółdzielni energetycznej licznika zdalnego odczytu w rozumieniu art. 3 pkt 64 ustawy - Prawo energetyczne, w terminie 4 miesięcy od dnia wystąpienia przez spółdzielnię energetyczną z wnioskiem o zainstalowanie takiego licznika.
2. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, na wniosek spółdzielni energetycznej, nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia tego wniosku:
1) przedstawia ofertę zawarcia nowej albo zmiany dotychczasowej umowy:
a) kompleksowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną odbiorcą będącym członkiem tej spółdzielni, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3,
b) o świadczenie usług bilansowania handlowego ze wskazanym przez spółdzielnię energetyczną wytwórcą będącym członkiem tej spółdzielni, w celu umożliwienia rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3;
2) zawiera ze spółdzielnią energetyczną umowę, w której określa:
a) zasady i terminy informowania przez spółdzielnię energetyczną o zmianach w liczbie członków spółdzielni lub zmianach w zakresie punktów poboru energii należących do poszczególnych członków danej spółdzielni energetycznej,
b) zasady rozliczeń z poszczególnymi członkami spółdzielni energetycznej, w zakresie nieuregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 38c ust. 14,
c) sposób i warunki udostępniania spółdzielni energetycznej i poszczególnym członkom tej spółdzielni danych pomiarowych, w tym zakres i format tych danych,
d) prawa i obowiązki sprzedawcy, spółdzielni energetycznej oraz jej członków w zakresie stosowania rozliczenia, o którym mowa w art. 38c ust. 3, a także udostępniania lub przekazywania informacji wynikających z ustawy.
3. Do umowy, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, stosuje się art. 4j ustawy - Prawo energetyczne. Zmiana sprzedawcy lub wypowiedzenie tej umowy, a także zakończenie bilansowania handlowego wytwórcy, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b, przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , może nastąpić wyłącznie ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego.
4. Energię elektryczną wprowadzoną do sieci przez wytwórcę, który zawarł umowę, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b, uznaje się za energię elektryczną dostarczoną przez tego wytwórcę na rzecz spółdzielni energetycznej.
5. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , uwzględnia w rozliczeniu, o którym mowa w art. 38c ust. 3 , ze wszystkimi odbiorcami, którzy zawarli umowę, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, energię elektryczną wprowadzoną przez wytwórców, którzy zawarli umowę, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b, na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 38c ust. 14 i w umowie, o której mowa w ust. 2 pkt 2, do dnia poinformowania przez spółdzielnię energetyczną o wypowiedzeniu członkostwa danego członka spółdzielni energetycznej lub rozwiązania umowy, o której mowa w ust. 2 pkt 1, na zasadach określonych w art. 4j ustawy - Prawo energetyczne.
Art. 38e ustawy o OZE:
1. Spółdzielnia energetyczna spełnia łącznie następujące warunki:
1) prowadzi działalność na obszarze gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej lub na obszarze nie więcej niż 3 tego rodzaju gmin bezpośrednio sąsiadujących ze sobą;
2) (uchylony)
3) w przypadku gdy przedmiotem jej działalności jest wytwarzanie:
a) energii elektrycznej, łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii nie przekracza 10 MW, a ich sprawność wytwarzania energii elektrycznej umożliwia pokrycie w ciągu roku nie mniej niż 70% potrzeb własnych spółdzielni energetycznej i jej członków,
b) ciepła, łączna moc osiągalna cieplna nie przekracza 30 MW,
c) biogazu lub biogazu rolniczego, roczna wydajność wszystkich instalacji nie przekracza 40 mln m3,
d) biometanu, roczna wydajność wszystkich instalacji nie przekracza 20 mln m3.
2. Koszty bilansowania handlowego energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej mniejszej niż 400 kW pokrywa w całości sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a.
3. Wystąpienie ze spółdzielni energetycznej na skutek wypowiedzenia może nastąpić nie wcześniej niż z końcem danego okresu rozliczeniowego, o którym mowa w art. 38c ust. 8.
Art. 38f ustawy o OZE:
1. Działalność spółdzielni energetycznej w zakresie zaopatrzenia w:
1) energię elektryczną wprowadzaną do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej lub
2) ciepło, lub
3) biogaz lub biogaz rolniczy, lub biometan
- może być prowadzona na rzecz wszystkich lub wybranych członków tej spółdzielni wyłącznie w instalacjach odnawialnego źródła energii stanowiących własność spółdzielni energetycznej lub jej członków.
2. Spółdzielnia energetyczna może podjąć działalność po zamieszczeniu jej danych w wykazie spółdzielni energetycznych.
3. Wykaz spółdzielni energetycznych prowadzi Dyrektor Generalny KOWR.
Jak wynika z wyżej cytowanej ustawy o odnawialnych źródłach energii, w przypadku spółdzielni energetycznych rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia tej energii do sieci, a niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci. Na mocy przepisów ustawy o OZE spółdzielnie energetyczne są uprawnione do wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, biogazu lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii oraz równoważenia ich zapotrzebowania wyłącznie na potrzeby własne spółdzielni energetycznej i jej członków. Spółdzielnia energetyczna, której działalność opiera się na wytwarzaniu energii elektrycznej, może skorzystać z rozliczenia w ramach tzw. systemu opustów. Oznacza to możliwość wprowadzenia do sieci elektroenergetycznej niewykorzystanej energii w celu jej zmagazynowania, a następnie pobrania tej energii w okresach niedoboru produkcji. W takim przypadku sprzedawca dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w odniesieniu do ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez spółdzielnię i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6. Rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej nie wcześniej niż 12 miesięcy przed datą wprowadzenia tej energii do sieci. Nadwyżką ilości energii elektrycznej dysponuje - w celu pokrycia kosztów rozliczenia - sprzedawca.
Wskazali Państwo ponadto, że sprzedawca sporządza fakturę na zakup energii elektrycznej dla każdego członka Spółdzielni. Nie dokonują Państwo sprzedaży ani nie nabywają Państwo energii elektrycznej. Rozliczenie energii w odniesieniu do Państwa jest jedynie rozliczeniem ilościowym. Rozliczenie wartościowe następuje wyłącznie w odniesieniu do poszczególnych punktów poboru energii Członka Spółdzielni - Wytwórcy i to ten członek otrzymuje od sprzedawcy ((...)) fakturę na zakup energii. Członkostwo w spółdzielni uprawnia Członka Spółdzielni - Wytwórcę do rozliczenia energii w sposób określony postanowieniami umowy ramowej, które na mocy trójstronnego porozumienia, modyfikują zasady rozliczeń wynikające z dotychczasowej kompleksowej umowy sprzedaży energii, jaką Członek Spółdzielni - Wytwórca miał zawartą ze sprzedawcą energii. Nie prowadzą Państwo z członkami Spółdzielni rozliczeń z tytułu energii elektrycznej i nie wykonują żadnych czynności w ramach rozliczeń energii elektrycznej dla swoich członków. Energia wytworzona przez Członka Spółdzielni - Wytwórcę jest przeznaczona wyłącznie na potrzeby tego członka, co wynika wprost z art. 38f ust. 1 ustawy o OZE.
Zatem wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą nie stanowi dostawy towarów na Państwa rzecz - nie dysponują Państwo tą energią, ani nie pośredniczą w jej obrocie. Nie są Państwo stroną uwzględnianą w rozliczeniach wartościowych wprowadzonej i pobranej energii, a przypisanie Państwu energii wytworzonej i wprowadzonej, ma na celu jedynie ilościowe rozliczenie tej energii na poszczególnych członków spółdzielni. Zatem nie mamy w tej sytuacji do czynienia z czynnością opodatkowaną wykonywaną na Państwa rzecz.
Art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
Skoro, wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez członka spółdzielni energetycznej będącego wytwórcą nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to członek - wytwórca nie ma obowiązku udokumentowania dla Państwa sprzedaży lub świadczenia usług fakturą VAT.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:
- podatek odlicza podatnik podatku od towarów i usług,
- towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).
Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spełniony, ponieważ - jak wynika z okoliczności sprawy - wprowadzenie energii przez członka spółdzielni nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawy towarów na Państwa rzecz.
Zatem nie przysługuje Państwu prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu dostaw energii przez członka spółdzielni - wytwórcę.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznaczenia wymaga, że jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Zatem, należy zaznaczyć, że interpretacja indywidualna została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
W interpretacji dokonano rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzi na Państwa pytanie. Interpretacja rozstrzyga zatem czy dochodzi do dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacji OZE na rzecz Spółdzielni Elektrycznej i nie odnosi się do opodatkowania czynności wprowadzenia do sieci ww. energii elektrycznej jako sprzedaży energii elektrycznej za wynagrodzeniem na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego. Zatem niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Państwa i tylko w stosunku do Państwa może wywołać określone przepisami skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
