Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.781.2025.2.ŁW
W przypadku współwłasności małżeńskiej, gdy sprzedawane działki są środkami trwałymi wykorzystywanymi w jednoosobowej działalności gospodarczej jednego z małżonków, całość wynagrodzenia z takiej sprzedaży podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 6 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie potwierdzenia, że w Pana jednoosobowej działalności gospodarczej należy opodatkować podatkiem VAT całość wynagrodzenia z tytułu sprzedaży działek nr A i nr B.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą od 2005 r. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT.
Główny przedmiot Pana działalności ma PKD 56.10.A – Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, pozostałe kody PKD Pana działalności to: Wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych; PKD 56.10.B Ruchome placówki gastronomiczne, PKD 56.21.Z Przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering), PKD 56.29.Z Pozostała usługowa działalność gastronomiczna, PKD 56.30.Z Przygotowywanie i podawanie napojów, PKD 68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Pozostaje Pan w związku małżeńskim z (…). Pana małżonka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
W dniu 25 czerwca 2018 r. zakupił Pan w przetargu na współwłasność małżeńską z żoną (…) grunt niezabudowany od Gminy (…) – Akt notarialny Rep. (…) za cenę brutto (…) zł.
Grunt ten składa się z działek objętych księgą wieczystą KW nr (…) o numerach: A o powierzchni 0,1560 ha oraz B o pow. 0,1936 ha, położonych w (…) przy ul. (…) pod nr (…) i nr (…). Działki te stanowiły grunty orne oznaczone w ewidencji gruntów symbolami Rllla, Rlllb, RIVa. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczone zostały symbolami 42 MN,U – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami nieuciążliwymi: 1KDZ z przeznaczeniem ulica; 19.2 KDD z przeznaczeniem droga dojazdowa.
Na dzień zakupu działek pozostawał Pan z małżonką w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W momencie zakupu zdecydował Pan, że zakup działek będzie służył Pana działalności gospodarczej, co znalazło odzwierciedlenie w akcie notarialnym, gdzie znajduje się stosowny zapis o zamiarze wykorzystania działek w działalności gospodarczej (…) z siedzibą w (…) oraz wystawionej przez Gminę (…) fakturze VAT (…) na kwotę (…) netto + (…) VAT.
Z tego względu uznał Pan, że ma prawo do odliczenia VAT od tego zakupu i odliczył VAT z wystawionej faktury.
16 grudnia 2021 r. ustanowiliście Państwo rozdzielność majątkową bez podziału majątku. Majątek, który Państwo nabyliście przed zawarciem rozdzielności nie został podzielony, więc nadal jesteście z małżonką współwłaścicielami zakupionych w 2018 r. działek.
W dniu 26 czerwca 2025 r. podjął Pan decyzję o sprzedaży ww. działek nr A i B w (…) przy ul. (…) na rzecz (…), NIP (…).
Zamierzał Pan wystawić fakturę na całą kwotę wynikającą z zawartej notarialnej umowy kupna sprzedaży, jednak sporządzająca akt notarialny notariusz uznała, że jest to niezgodne z obowiązującym w Polsce prawem.
Notariusz wskazała, na mocy aktu notarialnego nabycia Rep. (…) z 2018 r., że grunt stanowi współwłasność małżeńską małżonków (…) i akt notarialny sprzedaży uwzględni ten fakt.
W związku z powyższym, w akcie notarialnym Rep. (…) ujęto przedmiotową sprzedaż w ten sposób, że każdy z małżonków (…) sprzedał po 1/2 udziału w prawie własności działek nr A i B w (…) ul. (…). Pani notariusz pobrała od 1/2 wartości sprzedaży podatek PCC uwzględniając fakt, że Pana małżonka nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Biorąc pod uwagę zapisy zawarte w ww. akcie notarialnym sprzedaży działek, wystawił Pan jako właściciel jednoosobowej firmy (…) fakturę VAT nr (…), podając w treści: sprzedaż 1/2 udziału w sprzedawanej nieruchomości.
Doprecyzowanie opisu sprawy
W piśmie z 26 listopada 2025 r. w odpowiedzi na pytania Organu wskazał Pan następujące informacje:
1. W jaki dokładnie sposób działki nr A i B były przez Pana wykorzystywane od momentu ich nabycia do chwili sprzedaży?
Działki nr A i B nie były wykorzystywane od chwili zakupu do chwili sprzedaży ani przeze mnie ani przez moją żonę. Od dnia zakupu do momentu sprzedaży na tych działkach nie zostały poniesione żadne nakłady inwestycyjne.
2. Czy działki nr A i B stanowiące współwłasność małżeńską były w całości wykorzystywane wyłącznie w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej? Jeśli nie, to proszę dokładnie wyjaśnić tę kwestię, tj. kto, w jakiej części i w jaki sposób wykorzystywał ww. działki?
Działki nr A i B miały być wykorzystane w mojej działalności gospodarczej pod budowę budynku mieszkalnego. Dla tych działek został wykonany projekt budowlany na budynek mieszkalny, który był sfinansowany z majątku prywatnego wspólnego. Wydatki nie były ujęte w księgach mojej działalności gospodarczej.
3. Czy ww. działki znajdowały się w ewidencji środków trwałych w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej?
Tak ww. działki budowlane znajdowały się w ewidencji środków trwałych w prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej.
Pytanie
Czy podatkiem VAT należy opodatkować w Pana jednoosobowej działalności gospodarczej całość wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, czy też ma Pan w działalności opodatkować jedynie proporcjonalnie przypadającą na Pana część wynagrodzenia z tytułu tej sprzedaży?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają czynności wykonywane przez podatnika, czyli przez osoby, które prowadzą działalność gospodarczą. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Rozporządzenie prawem własności prywatnego składnika majątku – rozumiane jako zwykły zarząd majątkiem prywatnym – nie podlega pod regulacje ustawy VAT, ponieważ taka osoba nie występuje w roli podatnika.
Działalność gospodarcza – w myśl art. 15 ust. 2 ustawy VAT – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Nie jest zatem podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Według Pana do tej kategorii zaliczać się będzie w przypadku tej transakcji sprzedaży Pana małżonka.
Ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się w odniesieniu do dostawy towarów sformułowaniem „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel” (art. 7 ust. 1 ustawy VAT). Pojęcie to należy jednak rozumieć inaczej niż w przypadku prawa cywilnego. W ramach podatku VAT nie jest istotne prawne, lecz ekonomiczne władztwo nad rzeczą.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88, dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje możliwość korzystania z rzeczy tak, jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności.
W rezultacie, w zakresie interpretacji art. 7 ust. 1 ustawy VAT, kluczowym elementem jest przeniesienie praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią. Użyte w art. 7 ust. 1 ustawy VAT pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.
Podatek od towarów i usług jest autonomiczny względem przepisów prawa cywilnego. Kwestia prawa własności do danego składnika majątku nie determinuje statusu podatnika w zakresie dokonywania czynności odpłatnej dostawy towarów. Istotne jest bowiem ustalenie, który z małżonków sprawował ekonomiczne władztwo nad rzeczą, ponieważ jest to kryterium decydujące o rozpoznaniu odpłatnej dostawy towarów.
Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Co do zasady, stosownie do art. 31 § 1 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
Nie ma przeszkód, aby składnik majątku objęty wspólnością małżeńską o charakterze łącznym był wykorzystywany wyłącznie przez jednego z małżonków, który prowadzi działalność gospodarczą. W takim przypadku – pomimo istniejącej współwłasności łącznej – władztwo ekonomiczne nad rzeczą spoczywa na małżonku, który ma status podatnika podatku VAT.
Dostawa towarów powinna podlegać ocenie przede wszystkim z punktu widzenia aspektów ekonomicznych, mniejsze zaś znaczenie mają jej skutki o charakterze cywilnoprawnym występujące na gruncie prawa cywilnego.
Przedstawiona problematyka była przedmiotem interpretacji Dyrektora KIS z 16 lipca 2021 r. (nr 0114-KDIP1-1.4012.194.2021.4.IZ), w której organ podatkowy wskazał, że wynagrodzenie otrzymane za sprzedaż środka trwałego objętego wspólnością małżeńską podlega opodatkowaniu w całości po stronie małżonka prowadzącego działalność gospodarczą.
W treści interpretacji organ podatkowy wskazał, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie nie uzależniają opodatkowania dostawy towarów od tego, czy dany towar jest na przykład środkiem trwałym, czy wyposażeniem w firmie podatnika. Ponadto Dyrektor KIS podkreślił, że bez znaczenia z punktu widzenia podatku od towarów i usług jest okoliczność, że podatnik jest jednym ze współwłaścicieli, a drugim jest żona. Kluczowe jest bowiem ekonomiczne władztwo nad całym składnikiem majątkowym.
Jeżeli ekonomiczne władztwo nad rzeczą sprawuje jeden z małżonków, to w momencie dokonania odpłatnej dostawy towarów, podstawą opodatkowania będzie całe ustalone wynagrodzenie. Nieuzasadnione jest według Pana na gruncie podatku VAT podzielenie kwoty wynagrodzenia na część przypisaną małżonkowi prowadzącemu działalność gospodarczą oraz na część przypisaną małżonkowi będącemu osobą prywatną.
Reasumując uważa Pan, że podatkiem VAT powinien Pan opodatkować całość wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości będącej środkiem trwałym użytkowanym w Pana jednoosobowej działalności gospodarczej, a nie jedynie proporcjonalnie przypadającą na Pana część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 2 pkt 22ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zatem, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z dnia 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości,
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo
c) własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Według art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom.
Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Jak stanowi art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
W świetle art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Przepis art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
W konsekwencji, należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości (gruntów), jak również udziału we współwłasności nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez obojga małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W myśl art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
§ 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.
Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
W związku z powyższym zaznacza się, że każdy kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości, jest ustalenie m.in. czy majątek został nabyty i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
Kwestie dotyczące stosunków cywilnoprawnych między podmiotami, w tym kwestie dotyczące przeniesienia własności nieruchomości, reguluje Kodeks cywilny.
Zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi sprzedaży – art. 535 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Moment przeniesienia własności nieruchomości został określony w art. 155 § 1 ustawy Kodeks cywilny, w myśl którego:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą od 2005 r. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT. Główny przedmiot Pana działalności ma PKD 56.10.A – Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, pozostałe kody PKD Pana działalności to: Wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych; PKD 56.10.B Ruchome placówki gastronomiczne, PKD 56.21.Z Przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering), PKD 56.29.Z Pozostała usługowa działalność gastronomiczna, PKD 56.30.Z Przygotowywanie i podawanie napojów, PKD 68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Pozostaje Pan w związku małżeńskim z (…). Pana małżonka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
W dniu 25 czerwca 2018 r. zakupił Pan w przetargu na współwłasność małżeńską z żoną (…) grunt niezabudowany od Gminy (…). Grunt ten składa się z działek objętych księgą wieczystą KW nr (…) o numerach: A o powierzchni 0,1560 ha oraz B o pow. 0,1936 ha, położonych w (…). Działki te stanowiły grunty orne oznaczone w ewidencji gruntów symbolami Rllla, Rlllb, RIVa. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczone zostały symbolami 42 MN,U – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami nieuciążliwymi: 1KDZ z przeznaczeniem ulica; 19.2 KDD z przeznaczeniem droga dojazdowa.
Na dzień zakupu działek pozostawał Pan z małżonką w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W momencie zakupu zdecydował Pan, że zakup działek będzie służył Pana działalności gospodarczej, co znalazło odzwierciedlenie w akcie notarialnym, gdzie znajduje się stosowny zapis o zamiarze wykorzystania działek w działalności gospodarczej (…) z siedzibą w (…) oraz wystawionej przez Gminę (…) fakturze. Z tego względu uznał Pan, że ma prawo do odliczenia VAT od tego zakupu i odliczył VAT z wystawionej faktury.
16 grudnia 2021 r. ustanowiliście Państwo rozdzielność majątkową bez podziału majątku. Majątek, który Państwo nabyliście przed zawarciem rozdzielności nie został podzielony, więc nadal jesteście z małżonką współwłaścicielami zakupionych w 2018 r. działek.
W dniu 26 czerwca 2025 r. podjął Pan decyzję o sprzedaży ww. działek nr A i B.
Zamierzał Pan wystawić fakturę na całą kwotę wynikającą z zawartej notarialnej umowy kupna sprzedaży, jednak sporządzająca akt notarialny notariusz uznała, że jest to niezgodne z obowiązującym w Polsce prawem.
W związku z powyższym, w akcie notarialnym ujęto przedmiotową sprzedaż w ten sposób, że każdy z małżonków (…) sprzedał po 1/2 udziału w prawie własności działek nr A i B w (…) ul. (…). Pani notariusz pobrała od 1/2 wartości sprzedaży podatek PCC uwzględniając fakt, że Pana małżonka nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Biorąc pod uwagę zapisy zawarte w ww. akcie notarialnym sprzedaży działek, wystawił Pan jako właściciel jednoosobowej firmy (…) fakturę VAT, podając w treści: sprzedaż 1/2 udziału w sprzedawanej nieruchomości.
Działki nr A i B nie były wykorzystywane od chwili zakupu do chwili sprzedaży ani przez Pana ani przez Pana żonę. Od dnia zakupu do momentu sprzedaży na tych działkach nie zostały poniesione żadne nakłady inwestycyjne.
Działki nr A i B miały być wykorzystane w Pana działalności gospodarczej pod budowę budynku mieszkalnego. Dla tych działek został wykonany projekt budowlany na budynek mieszkalny, który był sfinansowany z majątku prywatnego wspólnego. Wydatki nie były ujęte w księgach Pana działalności gospodarczej.
Ww. działki budowlane znajdowały się w ewidencji środków trwałych w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy podatkiem VAT należy opodatkować w Pana jednoosobowej działalności gospodarczej całość wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, czy też ma Pan w działalności opodatkować jedynie proporcjonalnie przypadającą na Pana część wynagrodzenia z tytułu tej sprzedaży.
Wobec okoliczności przedstawionych w opisie sprawy wskazać należy, że przedmiotem sprzedaży był składnik majątkowy wykorzystywany przez Pana w prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, sprzedaż opisanej nieruchomości (niezabudowanych działek nr A i nr B), była dokonana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Ponadto, skoro przedmiotowa nieruchomość została zakupiona z zamiarem wykorzystywania działek w Pana działalności gospodarczej, ww. działki znajdowały się w ewidencji środków trwałych w prowadzonej przez Pana firmie i odliczył Pan podatek VAT od zakupu tych działek oraz jednocześnie działki nie były wykorzystywane w Państwa majątku prywatnym, to tym samym tylko Pan dla całej transakcji występował w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy i jest zobowiązany do rozliczenia dostawy tej nieruchomości w zakresie podatku VAT.
W przedmiotowej sprawie bez znaczenia z punktu widzenia podatku od towarów i usług jest okoliczność, że jest Pan jednym ze współwłaścicieli nieruchomości. W sensie ekonomicznym to Pan dysponuje całą nieruchomością, a zatem to Pan rozporządza jak właściciel działkami nr A i nr B. W związku z tym, mimo że nie dysponuje Pan tytułem prawnym (prawem własności) do całej nieruchomości, to dysponuje Pan całymi działkami jak właściciel. Zatem w sprawie spełniona jest przesłanka do uznania, że dostawa przez Pana nieruchomości wykorzystywanej w całości w prowadzonej działalności gospodarczej, dokonana była w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Mając na uwadze przedstawiony stan prawny i opis sprawy stwierdzam, że dostawa ww. nieruchomości (działek nr A i nr B), będących we współwłasności małżeńskiej, podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usługjako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Dostawa ww. nieruchomości została dokonana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i Pan dla całej transakcji występował w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy oraz jest zobowiązany do rozliczenia dostawy całości tej nieruchomości w zakresie podatku VAT.
Podsumowując stwierdzam, że podatkiem VAT należy opodatkować w Pana jednoosobowej działalności gospodarczej całość wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przedmiotowych nieruchomości (działek nr A i nr B).
Tym samym, Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
