Interpretacja indywidualna z dnia 18 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.610.2025.2.APR
Udział w systemie cash pooling nie stanowi świadczenia usług ani transakcji zakwalifikowanej jako czynność podlegająca podatek VAT przez uczestnika. Usługi świadczone z zagranicy w zakresie zarządzania płynnością finansową muszą być traktowane jako import usług wolny od VAT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 13 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych uczestnictwa w Systemie cash poolingu. Uzupełnili go Państwo pismem z 18 listopada 2025 r. (wpływ 18 listopada 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca (dalej również: „Spółka”) jest polskim rezydentem podatkowym, podatnikiem CIT. Wnioskodawca jest również zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Spółka jest członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej specjalizującej się w świadczeniu usług spedycji i logistyki (dalej: „Grupa”). Spółka dominująca Grupy ma swoją siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Spółka Dominująca”).
Wnioskodawca prowadzi działalność związaną z międzykontynentalnym transportem lotniczym i morskim, oraz z logistyką dystrybucyjną i magazynowaniem.
Pomiędzy Spółką a Spółką Dominującą doszło do zawarcia umowy dotyczącej systemu zarządzania środkami pieniężnymi Grupy, składającego się z różnych elementów służących do zarządzania przepływami i zapotrzebowaniem na środki pieniężne w Grupie (dalej: „Umowa”).
Jednym z elementów tego systemu jest cash pooling (dalej: „System”) służący do zarządzania płynnością poszczególnych członków Grupy. Sprowadza się on do konsolidacji sald rachunków bankowych uczestników tworzących Grupę umożliwiając optymalizację procesem zarządzania środkami finansowymi, dzięki przelewaniu nadwyżek środków pieniężnych lub pokryciu niedoborów środków występujących na rachunkach bankowych poszczególnych uczestników.
Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem. Uczestnikami Systemu (udostępniającymi/korzystającymi ze środków w ramach Systemu) poza Spółką będą podmioty z Grupy niemające siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej łącznie: „Uczestnicy” a pojedynczo: „Uczestnik”).
Spółka posiada rachunek bankowy prowadzony w walucie euro (dalej: „Rachunek Biznesowy Spółki”).
Spółka Dominująca prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Spółki) rozliczeniowe rachunki bankowe (dalej pojedynczo: „Settlement Account”).
Dla Spółki Dominującej prowadzony jest rachunek główny w walucie euro (dalej: „Target Account”), na którym konsolidowane są środki pieniężne Uczestników w ramach Systemu.
W ramach Systemu środki są przekazywane z rachunków Uczestników na rachunek bankowy Spółki Dominującej (Target Account).
Natomiast Settlement Account służy w szczególności do księgowania codziennych przelewów sald między Rachunkiem Biznesowym Spółki a Target Account (które konwertowane są na walutę, w której prowadzony jest Settlement Account). Ponadto rozliczane są tu również odsetki należne na podstawie Umowy.
Na koniec dnia środki pieniężne w danej walucie posiadane na rachunkach bankowych Uczestników (w tym Spółki) należących do Systemu są przenoszone na konto bankowe Spółki Dominującej (Target Account). W przypadku wystąpienia niedoboru środków na rachunkach danego z Uczestników, rachunki te są zasilane z rachunku Spółki Dominującej w celu wyzerowania stanu rachunku tego danego Uczestnika. W konsekwencji powyższego dochodzi do zwiększenia/zmniejszenia salda dodatniego/ujemnego rozliczeń w ramach Systemu.
W przypadku Spółki środki pieniężne z Rachunku Biznesowego Spółki, które przenoszone są na koniec dnia na Target Account, są konwertowane na walutę PLN (złoty polski), w którym prowadzony jest Settlement Account Spółki.
Spółka w ramach Systemu występuje jako podmiot, który dokonuje przelewu środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków pieniężnych Uczestników (czyli jest podmiotem przekazującym środki pieniężne do Systemu).
Zgodnie z Umową, Spółka Dominująca ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Wynikające z tego saldo podlega oprocentowaniu. Wynikające z tego odsetki są zapisywane na Settlement Account. Zatem Spółce (jako Uczestnikowi) przysługują odsetki od środków przekazanych do Systemu, które są naliczane kwartalnie na podstawie dziennego salda na koncie rozliczeniowym.
Ponadto, kiedy Spółka potrzebuje środków pieniężnych na zapłatę kontrahentom/dostawcom, wówczas wskazane środki pieniężne przechodzą z Target Account na Rachunek Biznesowy Spółki i są konwertowane na PLN na Settlement Account. Innymi słowy środki są konwertowane na Settlement Account (na PLN) oraz wracają na Rachunek Biznesowy Spółki, skąd dopiero są dokonywane płatności na rzecz kontrahentów/dostawców Spółki w euro. Zatem Spółka dokonuje płatności w euro na rzecz kontrahentów/dostawców korzystając ze środków pieniężnych będących na Rachunku Biznesowym Spółki. Kwota środków przelana z Target Account pomniejsza salda zaksięgowane na Settlement Account.
Spółka Dominująca:
- Posiada siedzibę na terytorium Luksemburga
- jest zarejestrowana jak podatnik VAT UE,
- nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
1. Wnioskodawca (podobnie jak inni Uczestnicy) będzie przekazywać nadwyżki środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków występujących u innych Uczestników. Wnioskodawca (podobnie jak inni Uczestnicy) będzie otrzymywali odsetki od środków przekazanych do Systemu.
Poza powyższym Wnioskodawca jako Uczestnik Systemu nie będzie dokonywać innych czynności na rzecz Spółki Dominującej bądź innych Uczestników w ramach Umowy.
2. W przypadku, w którym Wnioskodawca będzie potrzebować środków pieniężnych, wówczas może być zawarta umowa pożyczki ze Spółką Dominującą regulująca warunki jej otrzymania.
Ponadto Wnioskodawcę mogą łączyć ze Spółką Dominującą lub innymi Uczestnikami inne umowy transakcyjne, niemniej nie będą to umowy towarzyszące Umowie ani odnoszące się do czynności podmiotów w ramach Systemu.
3. Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem.
W związku z powyższym Spółka Dominująca prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Wnioskodawcy) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account). Spółka Dominująca ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków.
Ponadto Spółka Dominująca będzie dokonywała stosownych dyspozycji przelewów środków pieniężnych w ramach Systemu.
Spółka Dominująca otrzymuje z tytułu powyższych czynności wynagrodzenie od Wnioskodawcy.
4. Inni Uczestnicy (podobnie jako Wnioskodawca) będą przekazywać nadwyżki środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków występujących u innych uczestników. Inni Uczestnicy (podobnie jak Wnioskodawca) będą otrzymywali odsetki od środków przekazanych do Systemu.
Ponadto Inni Uczestnicy (niż Wnioskodawca) będą korzystać ze środków pieniężnych udostępnionych w ramach Systemu w celu pokrycia występujących u nich niedoborów tych środków.
Pytania
Czy prawidłowym jest stanowisko Spółki, że:
1.uczestnictwo Spółki i rozliczenia dokonywane w ramach Umowy nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT?
2.uczestnictwo Spółki w Systemie nie generuje po stronie Spółki jakichkolwiek transakcji sprzedaży w rozumieniu VAT i obowiązku ich rozliczeń w polskiej deklaracji VAT, w tym w szczególności w zakresie odsetek otrzymywanych w ramach Systemu?
3.w ramach opisanego Systemu Spółka nabywa od Spółki Dominującej usługę finansową, która powinna zostać rozliczona na gruncie VAT jako import usług finansowych zwolnionych z VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Spółki:
1. uczestnictwo i dokonywanie rozliczeń w ramach Umowy cash poolingowej nie stanowi czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT;
2. uczestnictwo Spółki w Systemie nie generuje po stronie Spółki jakichkolwiek transakcji sprzedaży w rozumieniu VAT i obowiązku ich rozliczeń w polskiej deklaracji VAT, w tym w szczególności w zakresie odsetek otrzymywanych w ramach Systemu;
3. nabywa ona w ramach opisanego Systemu usługę finansową od Spółki Dominującej, która powinna zostać rozliczona na gruncie VAT jako import usług finansowych zwolnionych z VAT.
Uzasadnienie stanowisk Zainteresowanego
Ad 1. oraz 2.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak wynika z powyższej regulacji, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju musi spełnić definicję odpłatnej dostawy towarów albo odpłatnego świadczenia usług. Spółka wskazuje również, że przepisy Ustawy o VAT w swojej treści nie referują w sposób bezpośredni do systemu cash poolingowego i nie przewidują dedykowanych regulacji w tym zakresie.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Na podstawie art. 2 pkt 6 Ustawy o VAT przez towar rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W opinii Spółki, przepisy dotyczące dostawy towarów nie znajdą zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym z uwagi na fakt, że w ramach Umowy cash poolingowej nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel żadnej rzeczy. W ramach Umowy cash poolingowej, ani Spółka ani pozostali Uczestnicy nie są obowiązani do wydania rzeczy czy przeniesienia własności rzeczy. W związku z powyższym uczestnictwo i rozliczenia dokonywane w ramach Umowy, w opinii Spółki nie stanowią odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Innymi słowy, wszystko to co nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, może być rozpatrywane w kontekście usługi, bowiem definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający. Co istotne pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż swoim zakresem może objąć obok działania również powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Przyjmuje się, że dla celów uznania danej czynności za świadczenie usług, a w konsekwencji - opodatkowanie jej VAT - konieczne jest spełnienie następujących przesłanek:
- ustalenie konsumenta (odbiorcy) usług, czyli beneficjenta podejmowanych przez usługodawcę działań,
- zaistnienie bezpośredniej zależności (związku przyczynowego) między danym świadczeniem a otrzymanym za to świadczenie wynagrodzeniem.
Za beneficjenta usługi można uznać podmiot, który czerpie z niej bezpośrednie i wyraźne korzyści. W ramach niniejszej przesłanki niezbędnym elementem jest istnienie wyraźnego stosunku prawnego pomiędzy beneficjentem danej usługi a podmiotem, który ją wykonuje. Poza wskazaniem beneficjenta, konieczne jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem (ekwiwalentność). Dopiero łączne spełnienie wskazanych kryteriów przesądza o tym, że dane świadczenie może być traktowane jako odpłatna usługa na gruncie przepisów o VAT. Należy również wskazać, że organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych potwierdzają, że aby dane działanie mogło zostać uznane za świadczenie usług muszą być przy tym spełnione łącznie następujące warunki:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Powyższe stanowisko zostało przedstawione m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych o sygn.:
- 0111-KDIB3-1.4012.823.2022.1.WN,
- 0114-KDIP4-3.4012.459.2021.4.MAT,
- 0112-KDIL1-3.4012.463.2023.2.MR,
- 0112-KDIL1-3.4012.465.2023.2.JŚ.
Przenosząc powyższe na grunt analizowanego zdarzenia przyszłego, trzeba nadmienić, iż struktura cash poolingu, jako usługa finansowa, nie została szczegółowo uregulowania na gruncie przepisów polskiego prawa podatkowego. Cash pooling funkcjonuje w oparciu o zasadę swobody umów wynikająca z art. 3531 Kodeksu Cywilnego, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku ani zasadom współżycia społecznego. Pomimo braku formalnie wyodrębnionego zespołu regulacji normującego funkcjonowanie struktury cash poolingu, ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach cash poolingu, podmiotem świadczącym usługę jest podmiot odpowiadający za organizację przepływów pieniężnych.
W przedmiotowym modelu cash poolingu, podmiotem, odpowiadającym za funkcjonowanie systemu cash poolingowego, tj. w szczególności za administrację i zarządzanie Systemem, będzie Spółka Dominująca. To Spółka Dominująca będzie wykonywała szereg czynności składających się na usługę w postaci zarządzania płynnością finansową. Dodatkowo, jak zostało wskazane w zdarzeniu przyszłym będzie również naliczała z tego tytułu odpowiednie odsetki i opłaty na podstawie zawartej Umowy.
Jedyną aktywnością Spółki i pozostałych Uczestników będzie angażowanie własnych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach, poprzez ich przekazywanie. Z tytułu samego udostępnienia nie jest przewidziane żadne wynagrodzenie dla Uczestników oraz Spółki. W ramach samego udostępnienia środków nie jest przewidziane ekwiwalentne świadczenie poza działaniem Spółki dominującej. Uczestnicy będą mogli jedynie otrzymywać odsetki lub być zobowiązani do ich zapłaty. Zatem w odniesieniu do działań Spółki oraz Uczestników brak jest odbiorcy podejmowanych przez nich działań czy ekwiwalentności i wzajemności. Brak również tak istotnego elementu - wynagrodzenia z tytułu uczestnictwa w ramach systemu cash pool i udostępnienia środków, które może znaleźć odzwierciedlenie w pieniądzu.
Z uwagi na charakterystyczne cechy przedstawionego systemu należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie podmiotem świadczącym usługi będzie jedynie Spółka Dominująca, która będzie wykonywała czynności polegające na: udostępnieniu usługi, wykonywaniu usługi w ramach Umowy, tj. obsłudze Systemu, zapewnieniu kompleksowej informacji o wzajemnych rozliczeniach uczestników, obliczaniu odsetek oraz dokonywaniu transferów pomiędzy Uczestnikami Umowy, za które to czynności będzie pobierać opłaty, natomiast Uczestnicy (w tym Spółka) cash poolingu będą beneficjentami usług świadczonych przez Spółkę Dominującą.
Mając na uwadze powyższe, w opinii Spółki żaden z Uczestników Systemu (poza Spółką Dominującą) nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT, bowiem przesłanki składające się na definicję usługi nie pozostają spełnione kumulatywnie.
Dodatkowo, zgodnie z art. 8 ust. 2 Ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza.
W opinii Spółki, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym powyższe przepisy nie znajdą zastosowania z uwagi na fakt, że zawarcie Umowy, jest związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez wszystkich Uczestników w tym Spółkę. Innymi słowy nie będą one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza spółek z Grupy (...). Ponadto, nie dochodzi do „użycia towarów” przedsiębiorstwa czy zaangażowania w transakcje podmiotów wskazanych w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
Dodatkowo należy wskazać, że stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS:
- z 12 października 2021 r., nr: 0114-KDIP4-3.4012.459.2021.4.MAT, w której czytamy: „Mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu), polegające jedynie na posiadaniu Rachunku operacyjnego wykorzystywanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, za pośrednictwem którego realizowane będą wpływy i wypływy środków finansowych nie będą stanowić odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot usługi cash poolingu. Wnioskodawca nie będzie otrzymywał żadnego wynagrodzenia za jakąkolwiek konkretną czynność w związku z jego uczestnictwem w Systemie Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). Wnioskodawca może jedynie otrzymywać odsetki, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dodatnie (w przypadku posiadania salda ujemnego na Rachunku Głównym Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odsetek). Zatem z tytułu wykonywania ww. czynności, Wnioskodawca nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym czynności Wnioskodawcy wykonywane w ramach Systemu Cash Poolingu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.”,
- z 30 grudnia 2022 r., nr: 0111-KDIB3-1.4012.823.2022.1.WN, w której czytamy: „Tym samym, Państwa Spółka uczestnicząc w systemie cash poolingu jako Agent nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Podejmowane przez Państwa Spółkę jako Agenta czynności w ramach opisanej umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usługi, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy.”,
- z 1 grudnia 2023 r., nr: 0112-KDIL1-3.4012.465.2023.2.JŚ, w której czytamy: „Zatem należy stwierdzić, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako korzystającego z systemu zarządzania płynnością finansową, czynności wykonywane przez Niego w ramach zawartej Umowy cash pooling, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, w ramach opisanego Systemu, działalność Spółki jako Uczestnika na podstawie zawartej Umowy i korzystanie z Systemu, nie będzie stanowiła świadczenia usług w rozumieniu ustawy, zatem nie będą Państwo podatnikiem VAT z tego tytułu. W związku z przystąpieniem do opisanego Systemu i wykorzystaniem rachunku bankowego na potrzeby rozliczeń, dokonywanych w ramach Systemu oraz pełnieniem roli Uczestnika, Wnioskodawca nie będzie wykonywać czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.”
- z 1 grudnia 2023 r., nr: 0112-KDIL1-3.4012.463.2023.2.MR, w której czytamy: „Zatem należy stwierdzić, że w świetle ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy, jako korzystającego z systemu zarządzania płynnością finansową, czynności wykonywane przez Niego w ramach zawartej Umowy cash pooling, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Podejmowane przez Wnioskodawcę czynności w ramach opisanej Umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy. W konsekwencji, w ramach opisanego Systemu, działalność Spółki jako Uczestnika na podstawie zawartej Umowy i korzystanie z Systemu cash poolingu, nie będzie stanowiła świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, zatem nie będą Państwo podatnikiem VAT z tego tytułu. W związku z przystąpieniem do opisanego Systemu i wykorzystaniem rachunku bankowego na potrzeby rozliczeń, dokonywanych w ramach Systemu oraz pełnieniem roli Uczestnika, Wnioskodawca nie będzie wykonywać czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.”
Mając na uwadze, że idea działania Systemu sprowadza się do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali, pozwala to na wzajemne kompensowanie bieżących nadwyżek i przejściowych niedoborów, powstałych u podmiotów uczestniczących w Systemie, a to z kolei umożliwia minimalizować koszty zewnętrznego kredytowania działalności członków Grupy.
W kontekście przedstawionych wyżej okoliczności i charakterystycznych cech Systemu należy zauważyć, iż Spółka jest wyłącznie podmiotem nabywającym kompleksową usługę finansową, którą na jej rzecz (i innych Uczestników) świadczy odpłatnie Spółka Dominująca, tj. Spółka wyłącznie korzysta z efektywnego zarządzania środkami finansowymi/płynnością finansową. Spółka w tej relacji jest jedynie nabywcą usługi świadczonej na jej rzecz przez Spółkę Dominującą. Wszelkie czynności podejmowane przez Spółkę (sprowadzające się do udostępnienia środków z jej rachunku) w ramach Systemu, są wykonywane wyłącznie w celu umożliwienia wykonania ww. operacji przez Spółkę Dominującą, będących istotą Systemu. Ponadto, Spółce (ani żadnemu z Uczestników), z tytułu żadnej z dokonywanych przez nich czynności nie przysługuje jakiekolwiek ustalone wynagrodzenie (potencjalne odsetki wynikają bowiem z funkcjonowania samego Systemu).
W efekcie, w opisanym Systemie to wyłącznie Spółka Dominująca będzie mogła zostać uznana za podatnika VAT, świadczącego usługi w rozumieniu przepisów art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Tym samym, Spółka jako bierny uczestnik Systemu nie świadczy jakiejkolwiek usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT na rzecz Spółki Dominującej czy też pozostałych Uczestników. Spółka nie podejmuje w ramach opisanego Systemu żadnych aktywnych działań na rzecz Spółki Dominującej oraz pozostałych Uczestników Systemu z tytułu których podmioty te odnosiłyby faktyczne korzyści (inne niż wynikające z samego funkcjonowania Systemu). W konsekwencji, również ewentualne odsetki, które Spółka może otrzymywać w związku z uczestnictwem w Systemie, związane są jedynie z posiadaniem nadwyżek środków finansowych na rachunku bankowym włączonym do Systemu i nie powinny być łączone z jakimikolwiek usługami świadczonymi przez Spółkę na rzecz Spółki Dominującej czy któregokolwiek z Uczestników. W związku z tym, transfery dotyczące samych odsetek do Spółki nie powinny być ujmowane w rozliczeniach VAT Spółki (zdaniem Spółki pozostają one bowiem poza regulacjami VAT). Odpowiednio również odsetki kosztowe, które Spółka może zapłacić w przypadku pojawienia się przejściowych niedoborów, nie stanowią wynagrodzenia za jakiekolwiek usługi świadczone na jej rzecz przez Spółkę Dominującą czy przez Uczestników (jest to wyłącznie element funkcjonowania Systemu, realizujący założenia usługi kompleksowego zarządzania środkami finansowymi/płynnością finansową). Wynagrodzeniem Spółki Dominującej z tytułu świadczenia usługi udostępnienia Systemu i jego administrowania/zarządzania jest bowiem osobna opłata z tytułu bieżącej obsługi Systemu. Innymi słowy również te odsetki są wynikiem uczestnictwa Spółki w Systemie i nie stanowią wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności wykonywane na rzecz Spółki (w związku z tym nie powinny być ujmowane w rozliczeniach VAT).
Podsumowując, w opinii Spółki:
- uczestnictwo i dokonywanie rozliczeń w ramach Umowy nie stanowi czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT;
- uczestnictwo Spółki w Systemie nie generuje po stronie Spółki jakichkolwiek transakcji sprzedaży w rozumieniu VAT i obowiązku ich rozliczeń w polskiej deklaracji VAT, w tym w szczególności w zakresie odsetek otrzymywanych w ramach Systemu.
Ad 3.
Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów będących podatnikami (w rozumieniu zapisów art. 28a ustawy o VAT) jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Przez import usług natomiast, zgodnie z treścią art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, należy rozumieć świadczenie usług z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.
Z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wynika, że przy spełnieniu następujących warunków:
- usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju,
- usługobiorcą jest - w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT,
- podatnikami VAT są usługobiorcy tych usług.
Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy oraz uwzględniając, że Spółka Dominująca nie posiada w Polsce ani siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w opinii Spółki nabywane przez nią usługi, świadczone przez Spółkę Dominującą, podlegają opodatkowaniu jako import usług na terytorium Polski zgodnie z art. 28b w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Do rozliczenia w zakresie VAT tej transakcji obowiązana jest Spółka, stając się podatnikiem jako nabywca przedmiotowych usług.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.
Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
W ocenie Spółki, Spółka Dominująca wykonuje na rzecz Spółki jako Uczestnika szereg czynności składających się łącznie na usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową, czyli cash poolingu. Biorąc pod uwagę specyfikę tych usług, zdaniem Spółki świadczone na jej rzecz przez Spółkę Dominującą usługi, mieszczą się we wskazanym katalogu zwolnionych z VAT usług finansowych. Jednocześnie wśród wymienionych w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT czynności wyłączonych ze zwolnienia nie ma usług cash poolingu, stąd nie są one objęte wyłączeniem ze zwolnienia.
Analogiczne stanowisko zostało wyrażone m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:
- z 14 kwietnia 2023 r. sygn. 0112-KDIL1-3.4012.45.2023.2.MR,
- z 9 lutego 2023 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.683.2022.3.JJ,
- z 9 grudnia 2021 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.691.2021.3.DS.
W związku z powyższym, zdaniem Spółki, usługi nabywane przez Spółkę od Spółki Dominującej w związku z uczestnictwem w Systemie, stanowią z perspektywy Spółki import usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, a tym samym podlegają zwolnieniu z VAT.
W związku z powyższym Zainteresowany wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego na wstępie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 i w art. 8 ww. ustawy.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Co istotne, oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Ponadto, zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zatem dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prowadzą Państwo działalność związaną z międzykontynentalnym transportem lotniczym i morskim, oraz z logistyką dystrybucyjną i magazynowaniem. Są Państwo członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej specjalizującej się w świadczeniu usług spedycji i logistyki (Grupa). Spółka Dominująca Grupy ma swoją siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Pomiędzy Państwem a Spółką Dominującą doszło do zawarcia umowy dotyczącej systemu zarządzania środkami pieniężnymi Grupy, składającego się z różnych elementów służących do zarządzania przepływami i zapotrzebowaniem na środki pieniężne w Grupie (Umowa).
Jednym z elementów tego systemu jest cash pooling (System) służący do zarządzania płynnością poszczególnych członków Grupy. Sprowadza się on do konsolidacji sald rachunków bankowych uczestników tworzących Grupę umożliwiając optymalizację procesem zarządzania środkami finansowymi, dzięki przelewaniu nadwyżek środków pieniężnych lub pokryciu niedoborów środków występujących na rachunkach bankowych poszczególnych uczestników.
Uczestnikami Systemu (udostępniającymi/korzystającymi ze środków w ramach Systemu) poza Państwem będą podmioty z Grupy niemające siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Uczestnicy).
Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem. W związku z powyższym Spółka Dominująca prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Państwa) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account). Spółka Dominująca ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Ponadto Spółka Dominująca będzie dokonywała stosownych dyspozycji przelewów środków pieniężnych w ramach Systemu. Spółka Dominująca otrzymuje z tytułu powyższych czynności wynagrodzenie od Państwa.
Posiadają Państwo rachunek bankowy prowadzony w walucie euro (Państwa Rachunek Biznesowy). Spółka Dominująca prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Państwa) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account). Dla Spółki Dominującej prowadzony jest rachunek główny w walucie euro (Target Account), na którym konsolidowane są środki pieniężne Uczestników w ramach Systemu. W ramach Systemu środki są przekazywane z rachunków Uczestników na rachunek bankowy Spółki Dominującej (Target Account).
Natomiast Settlement Account służy w szczególności do księgowania codziennych przelewów sald między Państwa Rachunkiem Biznesowym a Target Account (które konwertowane są na walutę, w której prowadzony jest Settlement Account). Ponadto rozliczane są tu również odsetki należne na podstawie Umowy.
Na koniec dnia środki pieniężne w danej walucie posiadane na rachunkach bankowych Uczestników (w tym Państwa) należących do Systemu są przenoszone na konto bankowe Spółki Dominującej (Target Account). W przypadku wystąpienia niedoboru środków na rachunkach danego z Uczestników, rachunki te są zasilane z rachunku Spółki Dominującej w celu wyzerowania stanu rachunku tego danego Uczestnika. W konsekwencji powyższego dochodzi do zwiększenia/zmniejszenia salda dodatniego/ujemnego rozliczeń w ramach Systemu.
W Państwa przypadku środki pieniężne z Państwa Rachunku Biznesowego, które przenoszone są na koniec dnia na Target Account, są konwertowane na walutę PLN (złoty polski), w którym prowadzony jest Państwa Settlement Account.
W ramach Systemu występują Państwo jako podmiot, który dokonuje przelewu środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków pieniężnych Uczestników (czyli jest podmiotem przekazującym środki pieniężne do Systemu).
Zgodnie z Umową, Spółka Dominująca ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Wynikające z tego saldo podlega oprocentowaniu. Wynikające z tego odsetki są zapisywane na Settlement Account. Zatem Państwu (jako Uczestnikowi) przysługują odsetki od środków przekazanych do Systemu, które są naliczane kwartalnie na podstawie dziennego salda na koncie rozliczeniowym.
Ponadto, kiedy potrzebują Państwo środków pieniężnych na zapłatę kontrahentom/dostawcom, wówczas wskazane środki pieniężne przechodzą z Target Account na Państwa Rachunek Biznesowy i są konwertowane na PLN na Settlement Account. Innymi słowy środki są konwertowane na Settlement Account (na PLN) oraz wracają na Państwa Rachunek Biznesowy, skąd dopiero są dokonywane płatności na rzecz Państwa kontrahentów/dostawców w euro. Zatem dokonują Państwo płatności w euro na rzecz kontrahentów/dostawców korzystając ze środków pieniężnych będących na Państwa Rachunku Biznesowym. Kwota środków przelana z Target Account pomniejsza salda zaksięgowane na Settlement Account.
Będą Państwo (podobnie jak inni Uczestnicy) przekazywać nadwyżki środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków występujących u innych Uczestników. Będą Państwo (podobnie jak inni Uczestnicy) otrzymywali odsetki od środków przekazanych do Systemu. Poza powyższym jako Uczestnik Systemu nie będą Państwo dokonywać innych czynności na rzecz Spółki Dominującej bądź innych Uczestników w ramach Umowy.
W przypadku, w którym będą Państwo potrzebować środków pieniężnych, wówczas może być zawarta umowa pożyczki ze Spółką Dominującą regulująca warunki jej otrzymania. Ponadto mogą Państwa łączyć ze Spółką Dominującą lub innymi Uczestnikami inne umowy transakcyjne, niemniej nie będą to umowy towarzyszące Umowie ani odnoszące się do czynności podmiotów w ramach Systemu.
Ponadto Inni Uczestnicy (niż Państwo) będą korzystać ze środków pieniężnych udostępnionych w ramach Systemu w celu pokrycia występujących u nich niedoborów tych środków.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy Państwa uczestnictwo i rozliczenia dokonywane w ramach Umowy nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy oraz czy Państwa uczestnictwo w Systemie nie generuje po Państwa stronie jakichkolwiek transakcji sprzedaży w rozumieniu VAT i obowiązku ich rozliczeń w polskiej deklaracji VAT, w tym w szczególności w zakresie odsetek otrzymywanych w ramach Systemu.
Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie zawierają regulacji dotyczących umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana - umowa cash poolingu porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.
Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników, to na jego rachunek trafiają środki finansowe.
Usługa cash poolingu jest zatem usługą zazwyczaj wykonywaną przez bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.
Z uwagi na cechy charakterystyczne Systemu cash poolingu należy zauważyć, że w analizowanej sprawie, w roli usługodawcy występuje Spółka Dominująca, która będzie obsługiwała Umowę. W przedstawionym systemie zarządzania płynnością finansową, Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem, prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Państwa) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account), ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Ponadto Spółka Dominująca będzie dokonywała stosownych dyspozycji przelewów środków pieniężnych w ramach Systemu. Spółka Dominująca będzie wykonywała na rzecz Państwa oraz pozostałych Uczestników, szereg czynności. W praktyce więc, to Spółka Dominująca jako usługodawca, a więc podmiot organizujący operacje konsolidacji środków pieniężnych podmiotów uczestniczących w strukturze cash poolingu, dla tych usług jest podatnikiem VAT.
Państwo jako Uczestnik Systemu Cash poolingu nie będą świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z wniosku, wykonywanie czynności związanych z funkcjonowaniem Umowy cash pooling będzie leżało w gestii Spółki Dominującej. Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem. W związku z powyższym prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Państwa) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account). Spółka Dominująca ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Ponadto Spółka Dominująca będzie dokonywała stosownych dyspozycji przelewów środków pieniężnych w ramach Systemu. Z tytułu powyższych czynności Spółka Dominująca otrzymuje wynagrodzenie od Państwa. Państwa udział w strukturze cash poolingowej jako Uczestnik będzie co do zasady bierny. Będą Państwo (podobnie jak inni Uczestnicy) przekazywać nadwyżki środków pieniężnych w celu pokrycia niedoborów środków występujących u innych Uczestników. Będą Państwo (podobnie jak inni Uczestnicy) otrzymywali odsetki od środków przekazanych do Systemu. Poza powyższym jako Uczestnik Systemu nie będą Państwo dokonywać innych czynności na rzecz Spółki Dominującej bądź innych Uczestników w ramach Umowy.
Zatem, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Państwa jako Uczestnika umowy zarządzania płynnością finansową, ograniczone czynności wykonywane przez Państwa w ramach tej Umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Tym samym, otrzymane przez Państwa odsetki od środków przekazanych do Systemu nie będą stanowiły wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.
Podejmowane przez Państwa czynności w ramach opisanej Umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z opłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż Państwa działalność gospodarcza.
W związku z powyższym, Państwa działalność jako Uczestnika w ramach Umowy, w związku z uczestnictwem w Systemie cash poolingu, nie będzie stanowiła świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Nie będą Państwo wykonywać czynności opodatkowanych podatkiem VAT i nie będą Państwo podatnikiem VAT z tego tytułu. W konsekwencji uczestnictwo Spółki w Systemie nie generuje po stronie Spółki jakichkolwiek transakcji sprzedaży w rozumieniu VAT i obowiązku ich rozliczeń w polskiej deklaracji VAT, w tym w szczególności w zakresie odsetek otrzymywanych w ramach Systemu.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i 2 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy w ramach opisanego Systemu nabywają Państwo od Spółki Dominującej usługę finansową, która powinna zostać rozliczona na gruncie VAT jako import usług finansowych zwolnionych z VAT.
Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.
Ponadto, w przypadku świadczenia usług, gdy jeden z kontrahentów posiada siedzibę poza terytorium kraju, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
W myśl art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:
1)ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a)podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b)osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2)podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o imporcie usług - rozumie się przez to świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy:
Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a)usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
b)usługobiorcą jest:
- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
- w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,
- w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy:
W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4 i 5, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.
Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy:
Przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.
Jak już wyżej wykazano, w analizowanej sprawie, w roli usługodawcy występuje Spółka Dominująca, która będzie obsługiwała Umowę. W przedstawionym systemie zarządzania płynnością finansową, Spółka Dominująca zarządza i administruje Systemem, prowadzi w imieniu Uczestników (w tym Państwa) rozliczeniowe rachunki bankowe (Settlement Account), ustala saldo na Settlement Account codziennie przy zamykaniu rachunków. Ponadto Spółka Dominująca będzie dokonywała stosownych dyspozycji przelewów środków pieniężnych w ramach Systemu. Z tytułu powyższych czynności Spółka Dominująca otrzymuje wynagrodzenie od Państwa. Spółka Dominująca będzie wykonywała na rzecz Państwa oraz pozostałych Uczestników, szereg czynności. Zatem Spółka Dominująca będzie świadczyła usługi, za które będzie otrzymywała wynagrodzenie od Państwa. Usługi te będą opodatkowane VAT zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy.
W myśl definicji zawartej w art. 2 ust. 9 ustawy, importem usług jest świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie natomiast z tym przepisem, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi w przypadku, gdy usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, a usługobiorcą jest - w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.
Z opisu sprawy wynika, że Spółka Dominująca posiada siedzibę na terytorium Luksemburga, jest zarejestrowana jak podatnik VAT UE oraz nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski. W związku z powyższym to na Państwu spoczywa obowiązek rozliczenia nabywanych usług, do których ma zastosowanie art. 28b ustawy. W takim przypadku spełnione są wszystkie warunki uprawniające do zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W konsekwencji, z tytułu nabycia usług świadczonych przez Spółkę Dominującą w ramach Umowy będą Państwo zobowiązani do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W odniesieniu do możliwości zwolnienia od podatku nabywanych przez Państwa usług należy wskazać, że ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.
Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 cyt. ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.
Zatem biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej Umowy cash-poolingu a także to, że wśród wymienionych w art. 43 ust. 15 cyt. ustawy czynności wyłączonych ze zwolnienia nie ma usług cash-poolingu (zarządzania płynnością finansową), należy stwierdzić, że usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Spółkę Dominującą na Państwa rzecz, w ramach opisanego Systemu, podlegać będą zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.
Tym samym w przypadku nabycia przez Państwa opisanych usług zarządzania płynnością finansową (cash poolingu), miejscem ich świadczenia i opodatkowania - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 tej ustawy - będzie terytorium kraju, w którym usługobiorca (a więc Państwo) posiada siedzibę (tj. Polska).
W konsekwencji w opisanej sytuacji, w której usługodawca, czyli Spółka Dominująca, nie posiada siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, będą Państwo zobowiązani do rozpoznania importu usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, przy czym czynność ta korzystać będzie ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej,
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem, niniejsza interpretacja nie wywiera skutków prawnych dla Spółki Dominującej - jako świadczącego usługę zarządzania płynnością finansową, a także innych Uczestników.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
