Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.983.2025.1.JS
Środki uzyskane jako dofinansowanie z Funduszu podlegają opodatkowaniu VAT jako dodatek do ceny świadczonych usług, a wynagrodzenie z komercjalizacji wyników badań stanowi podstawę opodatkowania jako odpłatne świadczenie usług.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
·prawidłowe w zakresie:
-uznania środków z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... za wynagrodzenie za realizację czynności opodatkowanych (pytanie nr 2),
-uznania środków finansowych w części przypadającej na Państwa (tj. części z 15% wartości środków finansowych uzyskanych z komercjalizacji) za podstawę opodatkowania z tytułu realizacji czynności opodatkowanych (pytanie nr 3),
·nieprawidłowe w zakresie:
-nieuznania za podstawę opodatkowania środków finansowych – w części dystrybuowanej na Państwa rzecz – otrzymywanych ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... (pytanie nr 1),
-braku uznania przekazania przez Państwa własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego - w przypadku, gdy finalnie nie dojdzie do komercjalizacji - za nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT (pytanie nr 4).
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych realizacji zadania badawczego pod nazwą: „...”, akronim: „...”. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
... (zwana dalej Wnioskodawcą) jest publiczną uczelnią akademicką posiadającą osobowość prawną stanowiącą część systemu szkolnictwa wyższego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o PSWiN. Wnioskodawca działa na podstawie powołanej ustawy, aktów wykonawczych do niej wydanych oraz statutu. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 11 pkt 1-5 oraz pkt 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy jest:
·prowadzenie kształcenia na studiach;
·prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;
·prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki;
·prowadzenie kształcenia doktorantów;
·kształcenie i promowanie kadr uczelni;
·upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, w tym przez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych, informacyjnych i archiwalnych.
Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT), jak również zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT).
Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (będąca poza zakresem ustawy o VAT) to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji, dotacji celowych oraz innych różnego typu dofinansowań. Odpłatna działalność Wnioskodawcy to głównie odpłatne usługi kształcenia oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi również działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, polegającą m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, odpłatnej sprzedaży wydawnictw, czy też innej sprzedaży opodatkowanej tym podatkiem. Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług to także tzw. komercjalizacja wyników badań (czyli sprzedaż wyników badań, odpłatne udzielanie licencji do wyników prac badawczych, rozwojowych, wdrożeniowych etc. lub też inne formy odpłatnego ich udostępniania).
W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca wykonuje różnego typu badania i projekty. Realizacja badań i projektów wymaga ponoszenia znacznych wydatków finansowych. Wydatki te pokrywane są ze środków własnych Wnioskodawcy, subwencji, dotacji, dofinansowań oraz różnego typu grantów finansowych. Wiele instytucji, w tym państwowych i międzynarodowych agencji rządowych, ogłasza konkursy na finansowanie działalności badawczej (m.in. realizowanej przez uczelnie publiczne czy też instytuty naukowe lub badawcze). Instytucje te ogłaszają konkurs (z określonej dziedziny), zainteresowane jednostki aplikują w konkursie i po spełnieniu warunków konkursowych otrzymują grant/dofinansowanie/dotację etc. Dofinansowanie jest otrzymane na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, czy też umowy na realizację projektu dofinansowanego z danego źródła finansowego.
Dnia (..) została uchwalona ustawa o (...). Zgodnie z art. (...) tej ustawy, Fundusz (...), zwany dalej „Funduszem”, finansuje działalność naukową (...).
Jak podaje art. (...) środki Funduszu przeznacza się na: (...).
Na mocy art. (...)
(...) jest finansowany ze środków (...).
Na podstawie art. (...). Dnia (...) został wydany przez Ministra (...) komunikat o podmiocie zarządzającym (...). W komunikacie tym podano, że na podstawie art. (...) Minister (...) informuje, że podmiotem zarządzającym (...) w obszarze (...) jest (...) (zwany dalej Instytutem ...). W dniu (...) wydano komunikat zmieniający i podano, że Instytut ... zarządza (...) w obszarze (...). Do zadań podmiotu zarządzającego (czyli Instytutu ...) należy organizacja i przeprowadzanie otwartych konkursów ofert na wyłonienie zespołów badawczych, organizacja pracy ekspertów, podpisanie umów o finansowanie, nadzór i wsparcie realizacji zadań badawczych, dystrybucja środków funduszu, realizacja procesu komercjalizacji wypracowanych nowych technologii i produktów.
Instytut ... poinformował o ogłoszeniu otwartego konkursu ofert (nr ...) na wyłonienie zespołów badawczych prowadzących działalność naukową w formie ... w obszarze (...). Jak już wskazano, program ... (zwany dalej także Program.) to nowatorska formuła prowadzenia badań (...).
Wnioskodawca wraz z trzema instytutami ... oraz dwoma ... zdecydowali się przygotować i złożyć wniosek w ww. konkursie. Kolejno, przywołane podmioty zawarły umowę konsorcjum. Wnioskodawca jest Jednostką Naukową, czyli podmiotem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 3-6 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym działalność naukową będzie prowadził Lider i z którym Podmiot Zarządzający zawrze Umowę. Pozostałe instytucje będą posiadały status konsorcjantów.
Na mocy umowy konsorcjum Wnioskodawca (jako Jednostka Naukowa) został upoważniony przez wszystkich członków konsorcjum do złożenia wniosku o dofinansowanie w imieniu konsorcjum, występowania w imieniu członków konsorcjum wobec Instytutu ... oraz innych podmiotów w związku z projektem, zawarcia w imieniu i na rzecz konsorcjum z Instytutem ... umowy o dofinansowanie projektu, a także reprezentowania członków konsorcjum w kontaktach z Instytutem ... w związku z wykonywaniem umowy (§ 2 ust. 5 umowy konsorcjum). Każdy z konsorcjantów jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zgodnie z przywołanym powyżej upoważnieniem zawartym w umowie konsorcjum Wnioskodawca (tj. Jednostka Naukowa) zawrze z Instytutem ... umowę o finansowanie zespołu badawczego. Wzór umowy jest znany – stanowił załącznik do ogłoszenia otwartego konkursu ofert (nr ...) na wyłonienie zespołów badawczych. Jeżeli dojdzie do pozytywnego rozstrzygnięcia konkursu, po zawarciu umowy projekt będzie wspólnie realizowany przez konsorcjum. Cel projektu to wspólna realizacja zadania badawczego pod nazwą: „...”, akronim: „...”.
W ramach projektu, osoby zatrudnione przez Wnioskodawcę oraz pozostałych członków konsorcjum (na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej) będą wykonywać czynności zmierzające do realizacji wskazanego powyżej badania. Osoby te utworzą tzw. Zespół Badawczy i będą realizowały Zadanie Badawcze. Wszelkie wytworzone w ramach Zadania Badawczego wyniki działalności naukowej (w tym know-how związane z tymi wynikami) podlegające lub mogące podlegać ochronie prawnej (które przysługują członkom konsorcjum jako podmiotom zatrudniającym zespół badawczy – na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej) staną się docelowo własnością Skarbu Państwa – Ministra (...) (dalej także Ministra ...). Podmiotem zobowiązanym i umocowanym do nabycia w imieniu i na rzecz Ministra ... całości podlegających lub mogących podlegać ochronie prawnej wyników działalności naukowej (zwanych dalej własnością intelektualną) jest Instytut .... Instytut ..., jako podmiot zarządzający w imieniu i na rzecz Ministra ..., dokonuje wszelkich czynności jakie mają doprowadzić do skutecznej komercjalizacji powstałej w ramach projektu własności intelektualnej (rozumianej jako odpłatna sprzedaż praw, odpłatne udzielanie licencji do praw, czy inne odpłatne wykorzystanie wyników Zadania Badawczego), tj. pierw do doprowadzenia do objęcia wyników ochroną prawną, a dalej (po uzyskaniu tej ochrony) do odpłatnej sprzedaży.
Jeżeli z tytułu komercjalizacji (czyli sprzedaży zrealizowanej w imieniu i na rzecz Ministra ...) uzyskane zostaną jakiekolwiek wpływy, to po pomniejszeniu o koszty jakie doprowadziły do tej komercjalizacji (sprzedaży):
·65% tych środków jest wypłacana twórcom, czyli bezpośrednio osobom fizycznym będącym członkami Zespołu Badawczego jakie wytworzyły lub współwytworzyły własność intelektualną (zgodnie z ich udziałem twórczym),
·15% tych środków jest przekazywana Jednostce Naukowej oraz pozostałym członkom konsorcjum,
·pozostała część środków trafia do Funduszu (...).
Zarówno finansowanie Zadania Badawczego jak i przyszła redystrybucja środków z komercjalizacji odbywać się będzie z wykorzystaniem rachunku bankowego Wnioskodawcy (Jednostki Naukowej). Wnioskodawca będzie zobowiązany przekazać środki należne wskazanym podmiotom.
Najważniejsze postanowienia umowy o finansowanie Zespołu Badawczego jaka zostanie zawarta z instytutem ...
W umowie o finansowanie Zespołu Badawczego ze środków Funduszu ... jaka zostanie zawarta z Instytutem ... (zwanej dalej umową o finansowanie) Wnioskodawca określany będzie jako Jednostka Naukowa, natomiast Instytut ... określony zostanie jako Podmiot Zarządzający. Co istotne, w ramach umowy o finansowanie za Lidera uznaje się osobę fizyczną o uznanym dorobku naukowym, zatrudnioną w ramach stosunku pracy lub zaangażowania w ramach stosunku cywilnoprawnego w Jednostce Naukowej. Liderem może być tylko jedna osoba fizyczna, posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora, w którejkolwiek z dyscyplin naukowych w dziedzinie (...).
Poprzez umowę o finansowanie Jednostka Naukowa (czyli Wnioskodawca) przyjmuje na siebie obowiązki i odpowiedzialność związane z realizacją umowy, a w szczególności Zadania Badawczego w ramach (...), w tym realizacji Zadania Badawczego przez Zespół Badawczy, a Podmiot Zarządzający zobowiązuje się do przekazania środków z Funduszu na finansowanie Zespołu (przez Zespół lub Zespół Badawczy rozumie się zespół badawczy prowadzący działalność naukową pod kierunkiem Lidera, w ramach ...) - par. 2 umowy o finansowanie. Zespół Badawczy składa się z członków zespołu, którzy są zatrudnieni na podstawie stosunku pracy lub zaangażowania na podstawie stosunku cywilnoprawnego będącego poza zakresem działalności gospodarczej.
Jak podaje par. 9 umowy o finansowanie zakres Zadania Badawczego wskazany jest w załączniku nr 2 do umowy (ust. 1). Jednostka Naukowa zobowiązuje się do zapewnienia realizacji Zadania Badawczego w zakresie określonym w Załączniku nr 2 (ust. 2). Harmonogram realizacji Zadania Badawczego określa załącznik nr 2 do umowy (ust. 3). Kosztorys realizacji Zadania Badawczego także określa załącznik nr 2 do umowy. Kosztorys stanowi wiążący plan finansowy (ust. 4). Jednostka Naukowa jest zobowiązana i zapewnia osiągnięcie założonych celów i wskaźników określonych w załączniku nr 2 do umowy (ust. 5). Dodatkowo, zgodnie z par. 25 ust. 6 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa odpowiada za działania lub zaniechania Innych Jednostek, Zespołu i członków Zespołu jak za własne.
Par. 10 umowy o finansowanie określa warunki i tryb przekazywania środków finansowych przez Instytut ... (jako podmiot zarządzający).
Zgodnie z par. 10 ust. 1 umowy o finansowanie, wszelkie środki finansowe pochodzące z Funduszu (czyli Funduszu ...) będą przekazywane Jednostce Naukowej przez Podmiot Zarządzający (czyli Instytut ...). Jednostka Naukowa zapewnia, odpowiada i zobowiązuje się do dalszej dystrybucji finansowania, w zależności od okoliczności, do Lidera, Członków Zespołu lub Innych Jednostek (Inne Jednostki to podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 3-6 i 8 PSWiN [tj. uczelnie, Polska Akademia Nauk, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze, międzynarodowe instytuty naukowe lub inne podmioty prowadzące głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły] lub inna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która nie jest jednostką naukową, a która zatrudnia lub angażuje co najmniej jedną osobę wchodzącą w skład Zespołu Badawczego).
W przypadku Zadania Badawczego: „...”, akronim: „...” status Jednostki Naukowej ma Wnioskodawca, a status Innej Jednostki mają pozostali członkowie konsorcjum.
Wskazane powyżej środki finansowe będą przekazywane Jednostce Naukowej z góry raz na kwartał zgodnie z harmonogramem płatności na podstawie wniosków o płatność (par. 10 ust. 4, ust. 7 i ust. 8 umowy o finansowanie). Warunkiem płatności środków innych niż pierwsza transza jest m.in. złożenie przez Jednostkę Naukową oraz akceptacja przez Instytut ... wszystkich uprzednich raportów okresowych (par. 10 ust. 8 umowy o finansowanie). Do raportów Jednostka Naukowa zobowiązana jest załączyć zestawienie wydatków poniesionych w okresie sprawozdawczym (par. 10 ust. 12 umowy o finansowanie).
Na podstawie par. 10 ust. 13 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa zobowiązana jest do prowadzenia wyodrębnionej rachunkowości na potrzeby realizacji umowy o finansowanie, w sposób prawidłowy, przejrzysty i rzetelny, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z realizacją przedmiotu umowy.
Na mocy par. 10 ust. 15 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa może przeznaczać środki finansowe z Funduszu tylko na wydatki kwalifikowalne i nie może ich używać w jakimkolwiek innym celu.
Jak podaje par. 11 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa jest bezwzględnie zobowiązana do stosowania i przestrzegania zasad kwalifikowalności wydatków Zespołów Badawczych. Wydatki poniesione niezgodnie z zasadami kwalifikowalności podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
W par. 12 umowy o finansowanie określono przypadki kiedy Instytut ... ma prawo wstrzymać lub przerwać finansowanie Zespołu Badawczego (np. wydatkowanie środków niezgodnie z zasadami kwalifikowalności, niezgodność umowy konsorcjum z regulaminem komercjalizacji czy umową o finansowanie, nieosiągnięcie wyników zaplanowanych na danym etapie Zadania Badawczego, brak raportów okresowych, niewykonywanie lub niewłaściwe wykonywanie postanowień umowy, itp.). Na mocy § 12 ust. 3 umowy o finansowanie Podmiot Zarządzający wstrzymuje finansowanie Zespołu Badawczego m.in. w przypadku wystąpienia pojedynczych istotnych nieprawidłowości. Za istotne nieprawidłowości, zgodnie z § 12 ust. 4 umowy o finansowanie uważa się w szczególności:
•wydatkowanie przekazanych środków niezgodnie z umową lub przepisami prawa, w szczególności zaś z ogólnymi zasadami kwalifikowalności wydatków Zespołów Badawczych prowadzących działalność naukową w formie (...),
•wydatkowanie przekazanych środków niezgodnie z zakresem Zadania Badawczego,
•stwierdzenie okoliczności zagrażających prawidłowej, w tym terminowej, realizacji umowy,
•niezgodność postanowień umowy konsorcjum z postanowieniami regulaminu komercjalizacji, umowy o finansowanie lub umowy o zarządzanie (...),
•wystąpienie sytuacji, które uniemożliwią uzyskanie ochrony własności intelektualnej lub komercjalizację własności intelektualnej, w szczególności w przypadku braku zdolności patentowej, naruszenia obcych praw wyłącznych lub braku potencjału komercjalizacyjnego.
W oparciu o treść § 12 ust. 6 umowy o finansowanie po otrzymaniu wyjaśnień Podmiot Zarządzający podejmuje decyzję o:
a)zakończeniu wstrzymania finansowania; lub
b)przedłużeniu wstrzymania finansowania na wskazany okres; lub
c)przerwaniu finansowania.
Jednocześnie, po decyzji o przerwaniu finansowania wszelkie wydatki ponoszone przez Jednostkę Naukową, strony zgodnie uznają za niekwalifikowalne (§ 12 ust. 9 umowy o finansowanie). Z powyższego wynika zatem, że w przypadku decyzji o zakończeniu finansowania członkowie konsorcjum zasadniczo nie są zobowiązani do zwrotu uzyskanego i prawidłowo wydatkowanego dofinansowania.
Owszem § 13 umowy o finansowanie reguluje kwestie zwrotu środków, ale dotyczy to głównie kwot uznanych za niekwalifikowane (jak w każdej standardowej umowie regulującej kwestie dofinansowań i dotacji). W myśl § 13 ust. 1 i 3 umowy o finansowanie, zwrot jakichkolwiek kwot finansowania, w tym w szczególności kwot uznanych w całości lub w części za wydatki niekwalifikowalne, nastąpi nie później niż w terminie 7 (siedmiu) dni roboczych od dnia doręczenia Jednostce Naukowej przez Podmiot Zarządzający wezwania do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia następnego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu środków (ust. 1). W przypadku gdy skutki finansowe stwierdzonego naruszenia są pośrednie, rozproszone lub trudne do oszacowania, Podmiot Zarządzający może wezwać Jednostkę Naukową do zwrotu środków, w wysokości stanowiącej iloczyn wysokości zakwestionowanego finansowania oraz ryczałtowej stawki procentowej w wysokości 5%, 10%, 25% lub 100%. Jednostce Naukowej nie przysługuje uprawnienie żądania zastosowania określonej stawki (ust. 3).
Natomiast brak efektu badawczego nie został w umowie o finansowanie wskazany jako sytuacja skutkująca koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania. W szczególności, jeżeli w ramach realizacji Zadania Badawczego nie powstaną żadne prawa własności intelektualnej albo nie uda się ich skutecznie objąć ochroną prawną lub skomercjalizować - okoliczności te nie powodują obowiązku zwrotu dofinansowania wypłacanego na podstawie umowy o dofinansowanie. Również w przypadku uznania bezcelowości kontynuacji prac badawczych, członkowie konsorcjum nie zwracają dotychczas uzyskanego i prawidłowo wydatkowanego finansowania.
Zgodnie z par. 14 ust. 1 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa zobowiązuje się do współpracy z Podmiotem Zarządzającym oraz innymi podmiotami wskazanymi przez Podmiot Zarządzający, w szczególności Skarbem Państwa – ministrem właściwym do spraw (...), w czynności, działaniach i postępowaniach zmierzających do:
a)uzyskania stosownej ochrony własności intelektualnej, w szczególności w zakresie uzyskiwania praw wyłącznych, w szczególności w działaniach podejmowanych przed odpowiednimi organami i urzędami administracji publicznej, w tym poprzez udzielanie odpowiedzi na pytania dotyczące własności intelektualnej oraz udzielanie pomocy w opracowywaniu dokumentacji niezbędnej do zgłoszenia własności intelektualnej do ochrony lub opracowanie takiej dokumentacji,
b)dokonania komercjalizacji własności intelektualnej, w tym w szczególności udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące własności intelektualnej, jak również uczestniczenia w negocjacjach z podmiotami trzecimi zainteresowanymi uzyskaniem praw do własności intelektualnej,
przez cały okres realizacji Zadania Badawczego oraz co najmniej przez okres, w którym prawa te będą przysługiwało Ministrowi. W ust. 2 ww. paragrafu wskazano, że Jednostka Naukowa zobowiązuje się zapewnić taką samą współpracę Innych Jednostek, Zespołów Badawczych i jego Członków – w szczególności poprzez zawarcie stosownych zapisów w umowie konsorcjum.
W par. 15 ust. 1 umowy o finansowanie wskazano, że zasady zarządzania własnością intelektualną oraz komercjalizacji własności intelektualnej, jak również przekazywania środków z komercjalizacji, określa Regulamin zarządzania i komercjalizacji, który stanowi załącznik nr 5 do umowy o finansowanie.
W par. 15 ust. 2 umowy o finansowanie zawarto oświadczenie Podmiotu Zarządzającego, w świetle którego poprzez umowę o zarządzanie (...) zawartą pomiędzy Podmiotem Zarządzającym a Ministrem ..., został zobowiązany i umocowany do nabycia w imieniu i na rzecz Ministra ..., całości własności intelektualnej. W kolejnym zdaniu wskazano, że Jednostka Naukowa oświadcza, że godzi się na to i zobowiązuje się zrealizować powyższe zobowiązanie, w tym zapewnić realizację tego zobowiązania przez Inne Jednostki i Zespół Badawczy.
Zgodnie z par. 15 ust. 3 umowy o finansowanie, wszelkie prawa w najszerszym możliwym przepisami prawa zakresie, w tym w szczególności prawa majątkowe do własności intelektualnej oraz upoważnienie do wykonywania autorskich praw osobistych nabywa Minister ... na zasadach określonych w Regulaminie oraz w umowie o finansowanie. Do przeniesienia praw, o których mowa wyżej zobowiązana jest Jednostka Naukowa.
W myśl par. 15 ust. 5 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa jest zobowiązana do zapewnienia, że całość własności intelektualnej będzie przysługiwała Jednostce Naukowej w takim zakresie, aby Jednostka Naukowa mogła przenieść całość własności intelektualnej, wolnej od jakichkolwiek praw lub roszczeń osób trzecich, na Ministra ..., w najszerszym możliwym przez prawo zakresie.
Na mocy par. 15 ust. 6 umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa została zobowiązana do zawarcia stosownych postanowień w umowie konsorcjum, gwarantujących osiągnięcie celu, o którym mowa w par. 15 ust. 3 i 5 umowy o finansowanie.
Na mocy par. 15 ust. 8 umowy o finansowanie, Minister ... nabędzie od Jednostki Naukowej wszelkie możliwe prawa do własności intelektualnej z chwilą złożenia przez Jednostkę Naukową oświadczenia o przeniesieniu na Ministra ... własności intelektualnej, bez konieczności składania jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń woli lub wiedzy. W przypadku gdy Jednostka Naukowa nie złoży ww. oświadczenia Ministrowi ... nabędzie własność intelektualną z chwilą zakończenia realizacji Zadania Badawczego, a jeśli to nie nastąpi przed rozwiązaniem umowy o finansowanie, z momentem rozwiązania umowy, bez konieczności składania jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń woli lub wiedzy.
Zgodnie z par. 15 ust. 10 umowy o finansowanie, w przypadku gdy Jednostka Naukowa nie złoży oświadczenia o przeniesieniu własności intelektualnej w zakresie i terminie wynikającym z umowy o finansowanie, Jednostka Naukowa będzie zobowiązana do zwrotu wszelkich otrzymanych na podstawie umowy o finansowanie środków finansowych.
Na mocy par. 15 ust. 15 umowy o finansowanie, koszty zapewnienia ochrony własności intelektualnej oraz komercjalizacji własności intelektualnej ponosi Podmiot Zarządzający.
W celu dokonania komercjalizacji własności intelektualnej, Podmiot Zarządzający jest uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji w zakresie dokonania komercjalizacji własności intelektualnej, w szczególności wyboru sposobu komercjalizacji (par. 15 ust. 16 umowy o finansowanie). Podmiot Zarządzający będzie uprawniony do zastosowania każdej z dopuszczalnych prawem form komercjalizacji własności intelektualnej (par. 15 ust. 17 umowy o finansowanie).
Podmiot zarządzający jest uprawniony do przyjmowania od podmiotów trzecich wszelkich środków z komercjalizacji (par. 15 ust. 21 umowy o finansowanie).
Mocą par. 17 umowy o finansowanie Instytut ... sprawuje nadzór nad realizacją umowy, w tym Zadania Badawczego oraz prawidłowością wydatkowania środków Funduszu. W ramach nadzoru Instytut ... może żądać informacji wyjaśniających, przeprowadzać kontrole, żądać raportów, dokonywać okresowej weryfikacji realizacji zadań. Natomiast mocą par. 19 i par. 20 umowy o finansowanie Instytut ... może dokonywać kontroli wszelkich aspektów wykonania umowy.
Jednostka Naukowa zobowiązuje się do składania raportów okresowych oraz końcowego (par. 18 umowy). Celem raportów jest opisywanie postępów merytorycznych realizacji Zadania Badawczego oraz rozliczenia wydatków poniesionych w okresie sprawozdawczym.
W myśl par. 10 ust. 2 umowy o finansowanie, środki z komercjalizacji w części należnej Jednostce Naukowej, Innym jednostkom oraz Członkom Zespołu Badawczego są wypłacane przez Podmiot Zarządzający Jednostki Naukowej, na zasadach określonych w Regulaminie zarządzania i komercjalizacji (stanowi on załącznik nr 5 do umowy o finansowanie, zwany dalej Regulaminem). Jednostka Naukowa zapewnia, odpowiada i zobowiązuje się do dalszej dystrybucji środków z Komercjalizacji, w zależności od okoliczności, do Lidera, Członków Zespołu lub Innych Jednostek.
Na mocy par. 15 ust. 22 umowy o finansowanie, środki z komercjalizacji, po odjęciu poniesionych w związku z tą komercjalizacją kosztów, obliczone zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie oraz w umowie o zarządzanie (...), w części należnej Jednostce Naukowej lub Innym Jednostkom lub Twórcom (Twórcą jest osoba fizyczna będąca Członkiem Zespołu Badawczego, która tworzyła lub współtworzyła własność intelektualną), zostaną przekazane przez Podmiot Zarządzający Jednostce Naukowej celem i z nakazem rozdysponowania w następujący sposób:
a)65% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Twórcom zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie;
b)15% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Jednostce Naukowej lub innym Jednostkom, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie zarządzania i komercjalizacji.
Pozostałe środki z komercjalizacji zostaną rozdysponowane przez Podmiot Zarządzający zgodnie z umową o zarządzanie (...).
Zgodnie z par. 23 ust. 2 umowy o finansowanie, postanowienia umowy konsorcjum nie mogą być sprzeczne z postanowieniami Regulaminu oraz umowy o finansowanie. Jednostka Naukowa zobowiązuje się poinformować Inne jednostki oraz Członków Zespołu o treści umowy o finansowanie oraz zapewnić pełną praktyczną skuteczność jej postanowień w odniesieniu do Innych Jednostek oraz Członków Zespołu, w szczególności poprzez umowę konsorcjum.
Najważniejsze postanowienia Regulaminu zarządzania i komercjalizacji Własności Intelektualnej
Regulamin zarządzania i komercjalizacji Własności Intelektualnej stosuje się do Członków Zespołu Badawczego, prowadzących działalność naukową w formie (...), zatrudnionych w ramach stosunku pracy lub zaangażowanych w ramach stosunku cywilnoprawnego, w Jednostce Naukowej lub Innych Jednostkach. Postanowienia Regulaminu stosuje się do Jednostki Naukowej oraz Innych Jednostek oraz do Podmiotu Zarządzającego.
W par. 2 ust. 1 Regulaminu podano, że określa on w szczególności:
a)prawa i obowiązki Podmiotu Zarządzającego w zakresie zarządzania, korzystania, ochrony i komercjalizacji własności intelektualnej;
b)prawa i obowiązki Członków Zespołu Badawczego, w zakresie ochrony i korzystania z własności intelektualnej oraz jej komercjalizacji;
c)zasady oraz tryb nabywania przez Ministra własności intelektualnej, tryb podejmowania decyzji o komercjalizacji oraz decyzji o zabezpieczeniu i ochronie własności intelektualnej;
d)zasady zabezpieczenia i ochrony własności intelektualnej;
e)zasady i procedury komercjalizacji;
f)zasady podziału środków z komercjalizacji;
g)zasady i tryb ujawniania i upowszechniania wiedzy dotyczącej własności intelektualnej.
W par. 2 ust. 2 Regulaminu wskazano, że ma on zastosowanie do własności intelektualnej powstałej na podstawie umowy o finansowanie, zawartej pomiędzy Podmiotem Zarządzającym a Jednostką Naukową.
Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z postanowieniami Regulaminu (w tym znaczeniu Wnioskodawca posługuje się tymi pojęciami w obrębie niniejszego wniosku o interpretację):
a)komercjalizacja oznacza zespół działań faktycznych i prawnych mających na celu zapewnienie wykorzystania komercyjnego lub użytkowego własności intelektualnej, polegających w szczególności na przeniesieniu praw do własności intelektualnej na rzecz osoby trzeciej, w tym na rzecz spółki celowej lub udzielenie takiej osobie praw do korzystania z własności intelektualnej, w szczególności w drodze licencji;
b)własność intelektualna oznacza podlegające lub mogące podlegać ochronie prawnej wyniki pracy Zespołu Badawczego będące dobrem niematerialnym, lub know-how związane z tymi wynikami, a w szczególności:
•wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe lub topografie układu scalonego, w rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej, obejmujące również prawa do uzyskania praw wyłącznych na powyższe rozwiązania, już udzielone prawa wyłączne do powyższych rozwiązań, informacje i doświadczenia techniczne potrzebne do korzystania z powyższych rozwiązań oraz prawo pierwszeństwa do uzyskania ww. praw;
•utwory oraz przedmioty praw pokrewnych, w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
•wyhodowana albo odkryta i wyprowadzona odmiana rośliny, w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin;
•bazy danych, w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych;
•projekty racjonalizatorskie;
•inne prawa ochronne niewskazane powyżej, w tym m.in. przewidziane przez prawo międzynarodowe, prawo Unii Europejskiej oraz prawo krajowe państw innych niż Rzeczpospolita Polska;
•nieujawnione do wiadomości publicznej i mające wartość gospodarczą informacje, niepodlegające ochronie prawami wyłącznymi, utrwalone lub nie w postaci materiałów, dokumentów, opracowań, związane lub wynikające z prowadzenia działalności naukowej przez Zespół Badawczy (know-how).
W myśl par. 8 ust. 1 Regulaminu, komercjalizację własności intelektualnej przeprowadza się poprzez:
a)komercjalizację bezpośrednią, która polega na sprzedaży własności intelektualnej albo oddawaniu jej do korzystania,
b)komercjalizację pośrednią, która polega na obejmowaniu lub nabywaniu udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych w zamian za wniesienie do spółki w charakterze aportu własności intelektualnej lub praw do korzystania z niej.
Zgodnie z par. 4 Regulaminu wskazano, że (poniżej ustępy tego paragrafu): (...).
Na mocy par. 4 ust. 9 Regulaminu, Podmiot Zarządzający, w imieniu Skarbu Państwa – Minister ..., będzie zarządzał własnością intelektualną, w szczególności w celu zapewnienia właściwej ochrony własności intelektualnej oraz jej komercjalizacji. W ust. 12 wskazano również, że będzie uprawniony do podejmowania decyzji w zakresie dokonania komercjalizacji własności intelektualnej, w szczególności do wyboru sposobu komercjalizacji.
Podmiot Zarządzający podejmuje decyzję odnośnie ochrony własności intelektualnej, terminu jej zgłoszenia do odpowiedniego urzędu ds. własności przemysłowej oraz odpowiada za wymianę korespondencji z urzędami, dotrzymywanie wszelkich terminów urzędowych, wnoszenie opłat urzędowych związanych z procesem uzyskiwania ochrony patentowej, a także utrzymania jej w mocy lub rezygnacji z tej ochrony (par. 4 ust. 13 Regulaminu).
Podmiot Zarządzający jest uprawniony do wykonywania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących własności intelektualnej, w tym w szczególności, zawierania umów z podmiotami trzecimi, występowania przed organami administracji publicznej, prowadzenia negocjacji z podmiotami zainteresowanymi jej nabyciem (par. 4 ust. 14 Regulaminu).
Na mocy par. 5 ust. 1 Regulaminu, Członkowie Zespołu Badawczego mają prawo do wykorzystywania wytworzonej własności intelektualnej na potrzeby realizacji Zadania Badawczego w ramach (...) do czasu zakończenia realizacji Zadania Badawczego.
Zgodnie z par. 6 ust. 1 Regulaminu, Jednostka Naukowa, za pośrednictwem Lidera, zgłasza Podmiotowi Zarządzającemu wytworzenie przez Zespół Badawczy Własności Intelektualnej, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia wytworzenia Własności Intelektualnej. Do zgłoszenia własności intelektualnej służy Karta Własności Intelektualnej, która stanowi załącznik nr 2 do Regulaminu. W Karcie Własności Intelektualnej jest określony procentowy udział twórczy każdego z Twórców w opracowaniu Własności Intelektualnej. Procentowy udział Twórców musi być potwierdzony własnoręcznym podpisem każdego z Twórców.
Na mocy par. 9 ust. 1 Regulaminu, Podmiot Zarządzający jest uprawniony i zobowiązany do przyjmowania w imieniu Skarbu Państwa – Ministra ... od Odbiorców Własności Intelektualnej Środków z Komercjalizacji.
Środki z Komercjalizacji, po odjęciu poniesionych w związku z tą komercjalizacją kosztów komercjalizacji, w części należnej Jednostce Naukowej lub Innym Jednostkom oraz Twórcom, zostaną przekazane przez Podmiot Zarządzający Jednostce Naukowej celem i z nakazem rozdysponowania w następujący sposób:
a)65% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Twórcom zgodnie z ich udziałem twórczym zadeklarowanym w Karcie Własności Intelektualnej;
b)15% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Jednostce Naukowej lub Innym Jednostkom. Środki z komercjalizacji przysługujące danej Jednostce Naukowej lub Innym Jednostkom zostaną obliczone w proporcji zgodnej z proporcją wynikającą z udziału twórczego danego Twórcy (lub Twórców) z Jednostki Naukowej lub Innej Jednostki, zadeklarowaną w Karcie Własności Intelektualnej;
c)Pozostałe środki z komercjalizacji zostaną przekazane na rzecz Funduszu, zgodnie z umową o zarządzanie (...).
Środki z Komercjalizacji, o których mowa wyżej lub prawo do przyszłych środków z komercjalizacji przysługują przez cały okres ich uzyskiwania (par. 9 ust. 3 Regulaminu).
Najważniejsze postanowienia umowy konsorcjum
Umowa konsorcjum określa zasady reprezentacji konsorcjum oraz wskazuje Jednostkę Naukową. Ponadto wymienia członków Zespołu Badawczego, Lidera Zespołu Badawczego oraz wskazuje ich obowiązki. Konsorcjanci w umowie nazywani są także partnerami.
W § 2 ust. 1 i 2 umowy konsorcjum wskazano, że strony podejmują współpracę celem przeprowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych w zakresie Zadania Badawczego, a Jednostką Naukową projektu jest Wnioskodawca.
W myśl § 3 ust. 1 umowy konsorcjum, strony zobowiązują się do wykonania postanowień umowy z zachowaniem należytej staranności i z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności (best practice). Strony zobowiązują się do prawidłowej i terminowej realizacji obowiązków wynikających z umowy oraz do realizacji projektu z należytą starannością i wykorzystaniem dofinansowania zgodnie z prawem, wnioskiem o finansowanie, regulaminem konkursu, w tym z regulaminem zarządzania i komercjalizacji własności intelektualnej i umową o dofinansowanie oraz oświadczają, że znają i akceptują treść wyżej wymienionych w niniejszym ustępie dokumentów i uznają ich treść za obowiązującą względem siebie.
W myśl § 3 ust. 21 i 22 umowy konsorcjum, strony zobowiązują się do informowania opinii publicznej zarówno w trakcie realizacji projektu, jak i po jego zakończeniu (w tym w szczególności przy okazji konferencji i innych wystąpień publicznych oraz publikowania materiałów) o tym, że działalność naukowa Zespołu Badawczego jest lub była finansowana w ramach programu (...) ze środków Funduszu (...). Strony zobowiązują się do niezlecania sobie nawzajem realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych, a także do nieangażowania jako personelu projektu pracowników partnera przez Jednostkę Naukową i odwrotnie.
Na mocy § 3 ust. 24 umowy konsorcjum partnerzy zobowiązują się do nieprowadzenia jakiejkolwiek działalności konkurencyjnej dotyczącej w sposób pośredni lub bezpośredni projektu, w ramach której dochodzi lub może dojść do ujawnienia lub wykorzystania własności intelektualnej lub działalności, która (lub której wynik) utrudnia lub uniemożliwia (lub rozsądnie oceniając utrudniałby lub uniemożliwiałby) zapewnienie skutecznej ochrony lub komercjalizacji własności intelektualnej.
Jak podaje § 4 ust. 1.3 umowy konsorcjum do obowiązków Wnioskodawcy należy m.in. prowadzenie spraw i reprezentowanie konsorcjum w kontaktach z Podmiotem Zarządzającym, podpisywanie oświadczeń, listów, protokołów uzgodnień oraz innych dokumentów określonych w umowie o dofinansowanie.
Stosownie do § 4 ust. 2 umowy konsorcjum, w zakresie dotyczącym komercjalizacji własności intelektualnej, Jednostka Naukowa jest zobowiązana w szczególności do współpracy z Podmiotem Zarządzającym oraz innymi podmiotami wskazanymi przez Podmiot Zarządzający, w szczególności Skarbem Państwa – ministrem właściwym do spraw ..., w czynnościach, działaniach i postępowaniach zmierzających do: a) uzyskania stosownej ochrony własności intelektualnej, b) dokonania komercjalizacji Własności intelektualnej.
W § 8 umowy konsorcjum (zatytułowanym rozliczenia) wskazano, że:
1.finansowanie projektu odbywać się będzie zgodnie z postanowieniami umowy o finansowanie, regulaminem konkursu, a także zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (ust. 1).
2.projekt jest dofinansowany ze środków wynikających z umowy o finansowanie. Uzyskane w ramach dofinansowania środki gromadzone będą na koncie Jednostki Naukowej (ust. 2).
3.każda ze stron ponosi we własnym zakresie koszty związane z uczestnictwem w konsorcjum i wykonywaniem swoich zobowiązań, które nie znajdują pokrycia w umowie o finansowanie.
4.Jednostka Naukowa upoważnia partnerów do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w projekcie, zgodnie z postanowieniami wniosku o finansowanie (ust. 5).
5.środki finansowe na realizację projektu nie mogą być wydatkowane na inne cele niż określone w niniejszej umowie i w umowie o finansowanie (ust. 6).
6.Jeżeli transza środków przeznaczonych na finansowanie projektu wpłynie na rachunek Jednostki Naukowej, to niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od daty wpłynięcia danej transzy dofinansowania na rachunek Jednostki Naukowej, Jednostka Naukowa powiadomi o tym fakcie partnerów; Jednostka Naukowa zobowiązana jest do przelewu na rachunki bankowe partnerów, nie później niż w ciągu 14 dni, należnych im środków finansowych po otrzymaniu tych środków od Podmiotu Zarządzającego, zgodnie z zasadami zawartymi w umowie o finansowanie; w sytuacji odpowiedzialności jednej ze stron za niewykonanie bądź nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z umowy o finansowanie, strona ta ponosi odpowiedzialność finansową wobec Podmiotu Zarządzającego oraz pozostałych stron w zakresie wynikającym z niewykonania bądź nienależytego wykonania tych obowiązków; Jednostka Naukowa przekazuje należne partnerom środki finansowe na wyodrębnione rachunki bankowe partnerów, których numery partnerzy zobowiązują się przekazać Jednostce Naukowej po podpisaniu przez Jednostkę Naukową umowy o finansowanie (ust. 7).
Każda ze Stron odpowiada za wykonanie przypadających na nią prac określonych w harmonogramie realizacji projektu oraz za prawidłowe wydatkowanie przyznanych jej środków finansowych (§ 9 ust. 1 umowy konsorcjum). Partnerzy odpowiadają solidarnie z Jednostką Naukową za wszelkie zobowiązania finansowe wynikające z umowy o finansowanie w kwocie odpowiadającej udziałowi finansowemu danego podmiotu w realizacji Zadania Badawczego (§ 9 ust. 2 umowy konsorcjum). Strona odpowiedzialna za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z niniejszej umowy lub umowy o finansowanie zobowiązana jest wobec pozostałych stron do naprawienia wszelkich szkód powstałych z tego tytułu. Powyższe dotyczy także obowiązku naprawienia szkody wobec osób trzecich (§ 9 ust. 6 umowy konsorcjum). Jeżeli Podmiot Zarządzający zażąda zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami lub wystąpi o zapłatę innej należności, w tym kary umownej, obowiązkiem zadośćuczynienia roszczeniom finansowym obciążona będzie ta strona, której zawinione zachowanie stanowi podstawę roszczeń Podmiotu Zarządzającego (§ 9 ust. 7 umowy konsorcjum).
Zapis § 11 umowy reguluje kwestię praw majątkowych do wyników projektu. Strony oświadczają, że minister właściwy do spraw ... stanie się podmiotem wolnym od jakichkolwiek praw lub roszczeń osób trzecich, całości własności intelektualnej, wynikającej z pracy Zespołu Badawczego i uprawnień z nią związanych, w najszerszym dopuszczalnym przez prawo zakresie, oraz że zobowiązują się do zawarcia stosownych postanowień, gwarantujących osiągnięcie tego celu, w umowach zawartych z osobami fizycznymi, osobami prawnymi lub innymi jednostkami nieposiadającymi osobowości prawnej, w szczególności z członkami Zespołu Badawczego (ust. 1).
Partnerzy zobowiązują się do przeniesienia w odrębnych umowach całości własności intelektualnej, o której mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu na Jednostkę Naukową, w takim zakresie, aby Jednostka Naukowa mogła przenieść całość własności intelektualnej, wolnej od jakichkolwiek praw lub roszczeń osób trzecich, na Ministra ..., w najszerszym możliwym przez prawo zakresie (ust. 2 zdanie pierwsze). Strony gwarantują przeniesienie przez członków Zespołu Badawczego własności intelektualnej na Jednostkę Naukową lub partnera (w zależności od tego, gdzie członek Zespołu Badawczego jest zatrudniony lub zaangażowany), w taki sposób, aby ostatecznie Jednostka Naukowa mogła przenieść prawa do własności Intelektualnej na Ministra ..., na zasadach i w zakresie określonym w umowie o finansowanie, regulaminie zarządzania i komercjalizacji własności intelektualnej oraz wytycznych konkursu lub innych wytycznych Podmiotu Zarządzającego (ust. 3).
Partnerzy zobowiązują się do współpracy z Jednostką Naukową w zakresie składania przez Jednostkę Naukową Karty Własności Intelektualnej, zgodnie z regulaminem zarządzania i komercjalizacji własności intelektualnej (ust. 9). Jednostka Naukowa przekazuje środki z komercjalizacji na rzecz partnerów oraz twórców w ciągu 30 dni od ich faktycznego otrzymania od Podmiotu Zarządzającego, pod warunkiem zgodnego określenia przez twórców wkładu twórczego w opracowanie własności intelektualnej (ust. 11).
Jednocześnie w § 15 ust. 6 umowy konsorcjum, umowa nie zawiera postanowień lub sformułowań, które byłyby sprzeczne z umową o finansowanie.
Gdyby nie zawarta umowa o dofinansowanie Wnioskodawca nie miałby możliwości prowadzenia opisanych w stanie faktycznym badań. Otrzymywana kwota dofinansowania jest uzależniona od wielkości kosztów, jakie generuje Zadanie Badawcze (od ilości oraz wielkości zadań przypisanych do poszczególnych konsorcjantów, w tym Wnioskodawcy). Wnioskodawca wraz z pozostałymi konsorcjantami wspólnie składają wniosek konkursowy na dofinansowanie projektu. We wniosku wskazane są zadania przypisane do poszczególnych konsorcjantów oraz koszty ich realizacji – inaczej koszty jakie generują (tzw. koszty kwalifikowalne). We wniosku ujęte są tzw. koszty bezpośrednie zadań, koszty pośrednie zadań oraz całkowity budżet projektu z podziałem na poszczególnych konsorcjantów. We wniosku ujęty jest także kosztorys realizacji projektu (haromonogram). W konsekwencji wartość dofinansowania zależy od wartości kosztów wykonania zadań określonych we wniosku konkursowym, a zatem kosztów zadań realizowanych m.in. przez Wnioskodawcę w tym projekcie. Ani Wnioskodawca (jako Jednostka Naukowa) ani pozostali członkowie konsorcjum nie mają prawnej możliwości wykorzystania środków w innych celach niż w zakresie realizowanego Zadania Badawczego.
W związku z realizacją Zadania Badawczego Wnioskodawca będzie ponosił następujące wydatki oraz nabywał następujące towary i usługi:
1.wynagrodzenia Zespołu Badawczego oraz personelu administracyjnego (w tym zarządzającego Zadaniem Badawczym), który zatrudniony jest przez Wnioskodawcę (na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia),
2.tzw. koszty pośrednie wyliczone ryczałtem (na koszty pośrednie składają się m.in. koszty mediów doprowadzanych do laboratoriów, koszty wyposażenia biurowego i materiałów biurowych etc.),
3.koszty odpisów amortyzacyjnych od aparatury naukowo-badawczej i środków trwałych w zakresie niezbędnym i przez okres niezbędny do realizacji Zadania Badawczego,
4.koszty podwykonawstwa i usług obcych niezbędnych do prowadzenia działalności naukowej przez Zespół Badawczy bezpośrednio związanych z realizacją Zadania Badawczego,
5.materiały przeznaczone do bezpośredniego zużycia przy realizacji Zadania Badawczego, tj. surowce, półprodukty, odczynniki,
6.usługi związane z wyjazdami służbowymi, konferencje, konsultacje, szkolenia (koszty udziału w konferencjach i szkoleniach,
7.koszty usług transportowych niezbędnych do prawidłowej realizacji prac badawczych, etc.
Wszystkie wymienione wydatki ujęte zostały w kosztorysie Zadania Badawczego (w zadaniach przypisanych do Wnioskodawcy) i są finansowane z dofinansowania objętego umową o finansowanie Zespołu Badawczego ze środków Funduszu (...).
Faktury dokumentujące nabycia towarów i usług, dzięki którym realizowana jest część Zadania Badawczego przypisana do Wnioskodawcy wystawiane będą każdorazowo na Wnioskodawcę.
Pytania
1.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że otrzymywane ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... - na podstawie umowy o finansowanie – środki finansowe (w części dystrybuowanej na rzecz Wnioskodawcy) nie będą stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że otrzymane - z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - środki finansowe będą stanowiły wynagrodzenie za realizację czynności opodatkowanych?
3.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że podstawą opodatkowania podatkiem VAT z tytułu realizacji czynności opodatkowanych - gdzie wynagrodzenie określone zostało jako podział zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - będzie wartość środków finansowych w części przypadającej na Wnioskodawcę (tj. część z 15% wysokości środków z komercjalizacji)?
4.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że przekazanie przez Wnioskodawcę własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego – w przypadku, gdy finalnie nie dojdzie do komercjalizacji - nie będzie stanowiło nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT (tj. czynności, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT)?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1
Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... - na podstawie umowy o dofinansowanie – środki finansowe (w części dystrybuowanej na rzecz Wnioskodawcy) nie będą stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
1.ani jako zapłata (wynagrodzenie) z tytułu sprzedaży,
2.ani jako dopłata (finansowanie) mające bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (tj. Polski), eks... towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (tj. Polski).
Jak podaje art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1.przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Jednocześnie, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Z powyższych przepisów wynika, że ze sprzedażą (czyli czynnością opodatkowaną podatkiem VAT) mamy do czynienia w sytuacji, gdy:
1.istnieje określone zachowanie (ewentualnie zaniechanie) podatnika podatku VAT,
2.zachowanie to jest realizowane na rzecz odrębnego od podatnika podatku VAT podmiotu (osoby fizycznej, prawnej, etc.),
3.zachowanie to wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego (działanie jest konsekwencją istnienia tego stosunku zobowiązaniowego) oraz
4.w zamian za swoje określone zachowanie podatnik podatku VAT oczekuje określonego stosunkiem zobowiązaniowym wynagrodzenia.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usługi ma bardzo szeroki zakres. Nie obejmuje ono wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Jednakże przepisy te wyraźnie także podają, że dostawa towarów czy świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT tylko wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy, które w analizowanym przypadku, zdaniem Wnioskodawcy, nie mają zastosowania – o czym w dalszej części niniejszego wniosku). Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę od podmiotu, który tę usługę uzyskał lub od tzw. podmiotu trzeciego, ale z określeniem, że jest to kwota należna za wykonane świadczenie, należy uznać że czynności wykonywane są w ramach zawartej umowy oraz, że zdarzenie należy uznać za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą. Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego (konkretnego) świadczenia. Musi wystąpić bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.
Jak czytamy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I FSK 461/15: „Szerokie określenie zakresu przedmiotowego u.p.t.u. nie oznacza jednak, że świadczeniem usług jest każda czynność, czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania lub zaniechania innej strony. W orzeczeniach C-154/80, C-89/81, C-16/93, C-498/99 (publ. www.curia.europa.eu), odnoszących się do podobnych kwestii, jak w tej sprawie TSUE [Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – przypis Wnioskodawcy] stwierdził, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynności opodatkowane VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
•istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje wzajemne świadczenie,
•wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
•istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
•odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
•istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.”
Zdaniem Wnioskodawcy, stan faktyczny sprawy opisany w niniejszym wniosku – w związku z prowadzeniem Zadania Badawczego finansowanego ze środków Ministra ... i przeniesienia własności intelektualnej będącej efektem tego Zadania Badawczego (czyli podlegających lub mogących podlegać ochronie prawnej wyników pracy Zespołu Badawczego będących dobrem niematerialnym, lub know-how związanych z tymi wynikami) - nie wypełnia ww. cech.
Wiele agencji rządowych czy powołanych do tego instytucji dofinansowuje prace naukowe oraz badawcze. Ogłasza konkursy z danej dziedziny, ocenia czy złożone wnioski aplikacyjne (konkursowe) mają szanse na realizację (i wpisują się w tematykę konkursu) i kolejno finansuje opisane we wnioskach przedsięwzięcia (badanie naukowe, prace rozwojowe, etc.). W złożonych wnioskach (które po wyborze stanowią załącznik do umowy o finansowanie) podmioty aplikujące opisują nie tylko cel badawczy, czy zasadność i szanse powodzenia projektu. Wskazują także – zgodnie z regulaminami projektowymi – wydatki jakie muszą ponieść, aby ten cel zrealizować. Umowa o finansowanie to umowa z jednej strony zobowiązująca pomioty aplikacyjne do realizacji badania, a z drugiej zobowiązująca instytucję finansującą do opłacenia wskazanych we wniosku kosztów.
Identyczna sytuacja zaistnieje w opisanym w niniejszym wniosku stanie fatycznym sprawy. Wnioskodawca (wraz z pozostałymi członkami konsorcjum) aplikował w otwartym konkursie z obszaru (...). Organizatorem konkursu jest Instytut ... jako podmiot zarządzający środkami Funduszu (...). Wnioskodawca (wraz z pozostałymi członkami konsorcjum) złożył wniosek konkursowy, w którym opisał zagadnienie badawcze, uzasadnił szanse na jego powodzenie i realizację, uzasadnił potencjał komercjalizacyjny wyników badań jakie chce realizować, a także wskazał dokładnie koszty jakie będą niezbędne do poniesienia, aby badanie zrealizować. Rodzaje kosztów jakie można było ująć we wniosku były (oraz są) ściśle określone w regulaminie konkursu (są to m.in. wynagrodzenia Zespołu Badawczego, koszty wykorzystania infrastruktury badawczej, w tym koszty amortyzacji własnej aparatury, zakup materiałów, drobnych urządzeń, usług zewnętrznych niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia zaplanowanych badań). Jeżeli zaproponowane przez konsorcjum zagadnienie badawcze zostanie – z uwagi na swój potencjał - wytypowane do dofinansowania, wówczas zostanie z Instytutem ... (jako podmiotem zarządzającym środkami Funduszu ...) podpisana umowa o dofinansowanie.
Otrzymywane finansowanie będzie pokrywało koszty jakie ponosi Wnioskodawca (a także pozostali członkowie konsorcjum) celem realizacji Zadania Badawczego. Nie można uznać, że między Wnioskodawcą (a także pozostałymi członkami konsorcjum) a Instytutem ... lub Ministra ... zaistnieje związek prawny podobny do relacji usługodawcy - usługobiorcy, w ramach którego następuje wzajemne świadczenie. Ani Instytut ... ani Minister ... nie mieli/nie mają zapotrzebowania na konkretną usługę, gdzie szukaliby jej wykonawcy i gotowi byliby uiścić za jej nabycie stosowne wynagrodzenie. Konsorcjum (w tym Wnioskodawca) nie zobowiąże się względem Instytutu ... lub Ministra ... do realizacji na ich rzecz (któregokolwiek z pomiotów) określonego świadczenia. Konsorcjum (w tym Wnioskodawca) zobowiąże się do realizacji (wg swojej najlepszej wiedzy i woli) Zadania Badawczego jakie zostało zgłoszone w konkursie, czyli sprawdzenia pewnej określonej we wniosku konkursowym tezy badawczej. Konkurs nie określał i nie narzucał konkretnych zadań, tez jakie mają zostać zbadane w ramach Zadań Badawczych. Inicjatywa w tym zakresie należała będzie wyłącznie do konsorcjum, w którym występuje Wnioskodawca. Zakreślony był jedynie obszar badawczy (...). Wnioskodawca miał także wykazać potencjał komercjalizacyjny zaproponowanego Zadania Badawczego (gdyby Zadanie Badawcze zakończyło się sukcesem).
Wartość otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie środków pieniężnych nie będzie stanowiła wartości faktycznie przekazanej w zamian za realizację usługi. Jak już podano, Wnioskodawca zrealizuje własną tezę badawczą (a nie zleconą czynność). Od Instytutu ... (jako podmiotu zarządzającego) dostanie zaś środki na pokrycie kosztów tego badania (nazywanego Zadaniem Badawczym). Finansowanie nie będzie pozostawało w bezpośrednim związku z żadną czynnością, która miałaby być opodatkowana podatkiem VAT (również z przeniesieniem własności intelektualnej do wyników badań na rzecz Ministra ... – o czym dalszej części uzasadnienia). Wnioskodawca nie wycenia swoich świadczeń, nie kalkuluje w sposób nawet zbliżony do działań wolnorynkowych planowanych kosztów i przychodów z przedsięwzięcia. Będzie listował jedynie kwoty jakie muszą zostać poniesione w związku z realizacją Zadania Badawczego (koszty wynagrodzeń, koszty mediów, nabycia towarów oraz usług wykorzystywanych do realizacji zadania, itp.).
W ocenie Wnioskodawcy, Zadanie Badawcze nie będzie realizowane ani na rzecz Instytutu ... ani Ministra .... Za pośrednictwem Instytutu ... dystrybuowane będą jedynie środki publiczne przeznaczone na jego realizację. Otrzymane dofinansowanie nie będzie stanowiło konsekwencji wykonania świadczenia (na rzecz Instytutu ... czy też Ministra ...), a jedynie pokrycie poniesionych kosztów jakie powstaną przy realizacji Zadania Badawczego. Celem zawartej umowy konsorcjum było/jest złożenie do Instytutu ... wniosku o dofinansowanie realizacji Zadania Badawczego, a w przypadku otrzymania przedmiotowego finansowania – wspólna jego realizacja.
Nie ma w tym przypadku znaczenia, że Wnioskodawca po realizacji Zadania Badawczego (w przypadku jego powodzenia) zobowiązany będzie doprowadzić do sytuacji, gdzie własność intelektualna wyników badań finalnie zostanie przeniesiona na rzecz Ministra .... Czynność ta (przeniesienie własności intelektualnej) nie będzie bowiem niezależna od faktu otrzymania dofinansowania na pokrycie kosztów realizacji Zadania Badawczego. Nie będzie konsekwencją otrzymanego dofinansowania. Stanowi element niezwiązany z samym dofinansowaniem. Nie będzie to czynność jaką można uznać za świadczenie wzajemne realizowane w zamian za otrzymane dofinansowanie. Przeniesienie własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego służy bowiem całkiem innym celom (i to odpłatnym). Przeniesienie praw do wyników Zadania Badawczego jest niezbędne do przeprowadzenia kolejnej czynności, tj. dokonania przez Ministra ... (w imieniu którego działa Instytut ...) procesu komercjalizacji wyników badań (tj. pierw ochrony prawnej wyników oraz kolejno sprzedaży praw do tych wyników, wykorzystania wyników w odpłatnych celach, etc.).
W wyniku zaś procesu komercjalizacji Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) otrzyma od Ministra ... wynagrodzenie należne w wysokości 15% środków uzyskanych z komercjalizacji (po potrąceniu kosztów jakie doprowadziły do tej komercjalizacji). Środki z komercjalizacji przysługują Wnioskodawcy od Ministra ... przez cały okres ich uzyskiwania (przez Ministra ...). Tylko w tym celu - tj. aby uzyskać środki finansowe z finalnego efektu sprzedaży – Wnioskodawca przenosi na Ministra ... prawa własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego. Przeniesienie własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego następuje odpłatnie, ale nie w ramach finansowania Zadania Badawczego (czyli własnych prac Wnioskodawcy), a w ramach wynagrodzenia jakie przysługuje Wnioskodawcy z tytułu przyszłej komercjalizacji (jaka będzie miała miejsce, gdy Instytut ... obejmie wyniki badań ochroną prawną oraz kolejno dokona ich sprzedaży – w imieniu i na rzecz Ministra ...). Wnioskodawca uzyska wynagrodzenie za przeniesienie własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego – na mocy szczególnej konstrukcji wprowadzonej instytucją ... – z chwilą finalnej komercjalizacji wyników Zadania Badawczego.
Brak efektu badawczego nie został w umowie o finansowanie wskazany także jako sytuacja skutkująca koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania. W szczególności, jeżeli w ramach realizacji Zadania Badawczego nie powstaną żadne prawa własności intelektualnej albo nie uda się ich skutecznie objąć ochroną prawną lub skomercjalizować - okoliczności te nie powodują obowiązku zwrotu dofinansowania wypłacanego na podstawie umowy o dofinansowanie. Również w przypadku uznania bezcelowości kontynuacji prac badawczych, członkowie konsorcjum nie zwracają dotychczas uzyskanego i prawidłowo wydatkowanego finansowania.
Zdaniem Wnioskodawcy, stan faktyczny sprawy opisany w niniejszym wniosku nie pozwala także na postawienie tezy, że otrzymane od Ministra ... (za pośrednictwem Instytutu ...) finansowanie będzie posiadało cechy tzw. dotacji do ceny.
Jak już podano, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę (…) włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Z zacytowanego przepisu wynika, że podstawa opodatkowania to zarówno zapłata otrzymana od beneficjenta świadczenia (nabywcy towaru lub usługi) jak i otrzymana od strony trzeciej jakakolwiek kwota, którą można uznać za dofinansowanie mające bezpośredni wpływ na cenę konkretnej przyszłej transakcji. Aby wskazaną identyfikację charakteru dofinansowania prowadzić oraz wywodzić z niej skutek zawarty w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT (tj. dopłaty do ceny) musi najpierw istnieć dostawa towarów lub świadczenie usług i to jest element kluczowy. Oznacza to, że wyrażenie podatkowej oceny dofinansowania z punktu widzenia wpływu na cenę usługi (wynagrodzenia za nią) wymaga wystąpienia takiego stanu, w którym jest podmiot otrzymujący dofinansowanie i jednocześnie działa on w charakterze usługodawcy świadczącego określoną usługę na rzecz konkretnego usługobiorcy. Za to bowiem (tj. za świadczenie usługi) ma otrzymać lub otrzymuje zapłatę. Tym samym konieczna jest rodzaju relacja, gdzie wykonanie świadczenia na rzecz usługobiorcy, z zapłatą za nie od tego ostatniego (tj. usługobiorcy) lub od osoby trzeciej realizowane jest w stosunku do podmiotu spełniającego umówione świadczenie, czyli usługodawcy. Bez świadczenia usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, otrzymywane dofinansowania pozostają obojętne dla kategorii prawnej nazywanej podstawą opodatkowania. Wystąpienie podstawy opodatkowania wiąże się z czynnościami opodatkowanymi, czyli świadczeniem usługi, która dodatkowo – z zasady - musi posiadać charakter odpłatny. Zależność między nimi jest przy tym taka, że można mówić o świadczeniu usługi bez odpłatności za usługę, ale nie można mówić o odpłatności usługi przy braku usługi. Z bezpośrednim wpływem danego dofinansowania na cenę usługi mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy istnieje usługa, jest ona wyceniona (ma określoną kwotę należą) oraz jednocześnie dofinansowanie pomniejsza wartość tej kwoty należnej. Dofinansowania nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT i nie obniżające bezpośrednio ich ceny (tj. kwoty należnej) nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu ustawy o VAT.
Opisanego w stanie faktycznym dofinansowania nie można także uznać za tzw. dopłatę do ceny. Skoro nie zaistnieje świadczenie, które można uznać za odpłatną usługę - czy inaczej, w ogóle za usługę - wówczas nie zaistnieje także tzw. dopłata do ceny tego świadczenia. Aby zaistniała tzw. dopłata do ceny musi zaistnieć obecny/przyszły bezpośredni nabywca świadczenia i realizowanego za odpłatnością. Musi być znany konkretny przedmiot transakcji, nabywca świadczenia jak i wysokość wynagrodzenia należnego, które dzięki dofinansowaniu jest bezpośrednio pomniejszane. Stan faktyczny analizowanej sprawy cech tych nie posiada.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, nie można opisanego w stanie faktycznym dofinansowania traktować jako dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, gdyż jak wskazano powyżej Wnioskodawca (na etapie realizacji Zadania Badawczego) w ogóle nie będzie realizował czynności, które można uznać za świadczenia wykonywane na rzecz Ministra ..., Instytutu ... czy też innego podmiotu (jako zlecone przez Ministra ..., Instytut ... czy też inny podmiot) za odpłatnością. Nie zaistnieje także cena jakiegokolwiek świadczenia. Nie zaistnieje powiązanie kwoty dofinansowania z ewentualnym, konkretnym wynikiem Zadania Badawczego, które wskazywałoby na to, że dofinansowanie to stanowi dopłatę do ceny za przeniesienie własności intelektualnej do wyniku Zadania Badawczego powstałego w toku prac badawczych, jako pokrycie części jej wartości lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny.
Wnioskodawca planuje docelowo uzyskać wynagrodzenie z tego tytułu, że własność intelektualna będąca wynikiem Zadania Badawczego powstała przy jego udziale (na zasadach opisanych w stanie faktycznym sprawy). Formuła ... i wprowadzone w jego ramach rozwiązania prowadzą do powstania (w przyszłości) sprzedaży opodatkowanej przez Wnioskodawcę (i pozostałych konsorcjantów). Jest to główny i nadrzędny cel konstrukcji (...). Sprzedaż ta będzie jednak zrealizowana dopiero na etapie komercjalizacji wyników badań i podziału zysku z tego tytułu należnych (m.in. Wnioskodawcy). Wartość otrzymywanego obecnie dofinansowania nie ma zaś żadnego (nawet pośredniego) związku z uzyskaniem przyszłych planowanych – określonych regulaminem komercjalizacji oraz umową o finansowanie – 15% środków z komercjalizacji.
Na zakończenie tej części rozważań warto dodać, że tematyka charakteru dofinansowań udzielanych w związku z realizacją projektów badawczych była niejednokrotnie przedmiotem wykładni zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. W orzecznictwie wielokrotnie jednolicie prezentowane było (oraz jest) stanowisko (w stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych zbliżonych do przedstawionego przez Wnioskodawcę w niniejszym wniosku – zbliżonych, bowiem nie przewidywały uzyskiwania przyszłych środków z komercjalizacji; przewidywały finansowanie projektu, gdzie finalnie podmiot realizujący projekt miał nieodpłatnie przenieść prawa własności intelektualnej na wytypowany podmiot – np. ministra), według którego dofinansowanie otrzymane przez podatnika, które dotyczy pokrycia kosztów realizowanego przez niego projektu (będącego efektem przeprowadzonego konkursu i podpisania umowy o dofinansowanie) ma charakter dofinansowania kosztów realizacji tego projektu. Takie dofinansowanie jest bowiem przeznaczone na wydatki niezbędne do wykonania projektu, i w konsekwencji, brak jest uzasadnienia dla stanowiska, że bądź stanowi ono wynagrodzenie za wykonanie świadczenia bądź też stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT poprzez uznanie je za dofinansowanie mające bezpośredni wpływ na cenę świadczenia.
Przykładowo można podać:
1.wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1840/21 (orzeczenie nieprawomocne), gdzie czytamy: „Zdaniem Sądu rację ma zatem Skarżący twierdząc, że dofinansowanie z NCBiR nie stanowi w stanie faktycznym tej sprawy wynagrodzenia za świadczone usługi. Ponadto właścicielem autorskich praw majątkowych powstałych w wyniku wykonania projektu jest z mocy prawa Skarb Państwa. Nie można dopatrzeć się więc bezpośredniego związku dofinansowania z ceną świadczeń. Taki bezpośredni związek zachodziłby jedynie wówczas, gdyby cena, za jaką swoją usługę lub towar konsorcjanci sprzedadzą nabywcom, zależała od kwoty dotacji. Z wniosku o interpretację nie wynika, aby istniało powiązanie kwoty dofinansowania z ewentualnym, konkretnym wynikiem prac badawczych, które wskazywałoby na to, że dofinansowanie to stanowi dopłatę do ceny praw powstałych w toku prac badawczych, jako pokrycie części ich wartości lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny”,
2.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FSK 1836/21 (orzeczenie prawomocne), gdzie sąd wskazał: „W zaskarżonym wyroku zasadnie dostrzeżono, że dofinansowanie z NCBiR nie ma charakteru wynagrodzenia za świadczone usługi. Ponadto właścicielami praw własności intelektualnej z mocy prawa zostaje Skarb Państwa. Nie można więc dopatrzeć się bezpośredniego związku dofinansowania z ceną świadczeń. Taki bezpośredni związek miałby miejsce wtedy, gdyby cena, za jaką swoją usługę lub towar Partnerzy sprzedawać będą nabywcom, była zależna od kwoty dotacji. Z okoliczności przedstawionych przez Instytut nie wynika, aby istniało powiązanie kwoty dofinansowania z ewentualnym, konkretnym wynikiem prac badawczych i rozwojowych, które mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, że dofinansowanie to stanowi dopłatę do ceny praw powstałych w toku realizacji projektu naukowo- badawczego, jako pokrycie części ich wartości lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny.”,
3.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 466/20 (orzeczenie prawomocne), gdzie podano: „W zaskarżonym wyroku zasadnie dostrzeżono, że dofinansowanie z N. nie ma charakteru wynagrodzenia za świadczone usługi. Ponadto właścicielami praw własności intelektualnej pozostają Partnerzy (w wariancie 1) lub z mocy prawa - Skarb Państwa (w wariancie nr 2, zaś w wariancie nr 1 może być uprawniony do nieodpłatnego korzystania z praw własności intelektualnej i praw związanych). Nie można więc dopatrzeć się bezpośredniego związku dofinansowania z ceną świadczeń. Taki bezpośredni związek miałby miejsce wtedy, gdyby cena, za jaką swoją usługę lub towar Partnerzy sprzedawać będą nabywcom, była zależna od kwoty dotacji. Z okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę nie wynika, aby istniało powiązanie kwoty dofinansowania z ewentualnym, konkretnym wynikiem prac badawczych i rozwojowych, które mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, że dofinansowanie to stanowi dopłatę do ceny praw powstałych w toku realizacji projektu naukowo-badawczego, jako pokrycie części ich wartości lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny.”.
Identycznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I FSK 1478/19, z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 326/19, z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1875/16, z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 1363/18, czy też wyroku z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 274/19.
Przedmiotem analizy sądów administracyjnych były także wprost identyczne –jak przedstawiony przez Wnioskodawcę – stany faktyczne (dotyczące dokładnie dofinansowań uzyskiwanych od Funduszu ... w ramach projektów (...) – dokładnie takich samych dofinansowań jakie będzie uzyskiwał Wnioskodawca wraz z pozostałymi członkami konsorcjum). We wszystkich wydanych wyrokach Wojewódzkie Sądy Administracyjne jednolicie uznały, że opisane we wniosku o interpretację dofinansowanie nie będzie stanowić podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Tezy te znajdują się w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 630/24, z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt I FSK 2063/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. III SA/Wa 1597/23 (orzeczenie nieprawomocne), z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1763/23 (orzeczenie nieprawomocne), wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 451/24 (orzeczenie nieprawomocne), czy też wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 200/24 (orzeczenie nieprawomocne).
Podsumowując, otrzymywane ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... - na podstawie umowy o dofinansowanie – środki finansowe (w części dystrybuowanej na rzecz Wnioskodawcy) nie będą stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Ad 2
Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane - z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - środki finansowe będą stanowiły wynagrodzenie, za realizację czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Celem mechanizmu realizacji badań naukowych w ramach ... jest finalna komercjalizacja wyników Zadania Badawczego, tj. docelowa odpłatna sprzedaż praw do wyników badań. Przy czym konstrukcja ... przewiduje, że sprzedaż ta powstanie w momencie, gdy własność intelektualna wyników badań realizowanych w ramach (...) zostanie objęta ochroną prawną i znajdzie finalnego nabywcę.
Już na etapie ogłaszania konkursu oraz składania wniosków konkursowych podmioty aplikujące muszą wykazać wysokie prawdopodobieństwo powodzenia wprowadzenia na rynek za odpłatnością (czyli sprzedaży) praw do wyników badań (jeżeli tylko Zadanie Badawcze zakończy się sukcesem, a wyniki badania zostaną objęte ochroną prawą). Samo Zadanie Badawcze wykonywane jest w ramach badań naukowych finansowanych ze środków publicznych. Jest to czynność własna Wnioskodawcy (i pozostałych członków konsorcjum), niepewna w efektach i finansowana z Funduszu (...)j. Własność intelektualna wyników Zadania Badawczego jest przenoszona finalnie przez wszystkich członków konsorcjum (w tym Wnioskodawcę) na rzecz Ministra .... Kolejno, Instytut ... (jako podmiot zarządzający w imieniu i na rzecz Ministra ...) stara się doprowadzić do zapewnienia ochrony własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego oraz do samej komercjalizacji tych wyników. Członkowie Zespołu Badawczego oraz konsorcjanci (w tym Wnioskodawca) są zobowiązani do współpracy z Instytutem ..., Ministrem ... oraz innymi podmiotami wskazanymi przez Instytut ... w czynnościach zmierzających do uzyskania stosownej ochrony własności intelektualnej oraz dokonania jej komercjalizacji. W chwili sprzedaży przez Instytut ... (w imieniu i na rzecz Ministra ...) praw do wyników badań wynagrodzenie na rzecz Wnioskodawcy (a także Twórców oraz pozostałych członków konsorcjum) z tytułu komercjalizacji staje się należne.
W tym momencie aktywuje się bezpośredni związek pomiędzy świadczoną przez Wnioskodawcę usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że należna Wnioskodawcy – z tytułu komercjalizacji - kwota stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę. Należna zapłata jest konsekwencją wykonania świadczenia. Pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Uzyskiwane przez Wnioskodawcę - określone Regulaminem komercjalizacji oraz umową o dofinansowanie – kwoty z tytułu udziału w korzyściach z komercjalizacji (czyli sprzedaży przez Instytut ... w imieniu i na rzecz Ministra ...) praw do wyników Zadania Badawczego stanowić będą wynagrodzenie za świadczoną usługę, zdefiniowaną w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ:
1.między Wnioskodawcą a Ministrem ... istnieje związek prawny, w ramach którego będzie następowało świadczenie wzajemne - wynagrodzenie należne Wnioskodawcy w zamian za możliwość objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra ... (celem komercjalizacji) z tych wyników,
2.wynagrodzenie otrzymane przez Wnioskodawcę stanowić będzie wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługę (tj. możliwość objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra ... [celem komercjalizacji] z tych wyników) – jest to wartość określona Regulaminem komercjalizacji oraz umową o dofinansowanie,
3.będzie istniała bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie Wnioskodawcy - otrzymane wynagrodzenie,
4.odpłatność za otrzymane świadczenie będzie pozostawała w bezpośrednim związku z czynnością, która będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – wysokość należności wypłacanej Wnioskodawcy przez Ministra ... będzie zależna od wielkości sprzedaży dokonanej przez Ministra ... (jej rodzaju, częstotliwości). Sprzedaż realizowana przez Ministra ... będzie zasadniczo odbywała się na warunkach rynkowych, a więc nie będzie opierać się jedynie o wartość poniesionych kosztów (tak jak ma to miejsce w finansowaniu Zadania Badawczego). Istnieje więc związek należnego wynagrodzenia z możliwością objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra z finalnie objętej ochroną własności intelektualnej,
5.wartość świadczenia wzajemnego będzie wyrażona w pieniądzu.
Zatem uzyskiwane przez Wnioskodawcę środki z komercjalizacji (czyli de facto z tytułu udziału w wynagrodzeniu jakie Minister ... uzyska ze sprzedaży praw do wyników badań realizowanych przez Wnioskodawcę) stanowić będą wynagrodzenie za usługę, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Bez znaczenia w tym przypadku jest fakt, że należna Wnioskodawcy kwota nie będzie wynikała bezpośrednio ze świadczenia przez Wnioskodawcę usługi osobie trzeciej. Powyższe wynika ze specyficznej konstrukcji sprzedaży jaka została wprowadzona w ramach ....
Ad 3
Zdaniem Wnioskodawcy, podstawą opodatkowania podatkiem VAT z tytułu realizacji czynności opodatkowanych - gdzie wynagrodzenie określone zostało jako podział zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - będzie wartość środków finansowych w części przypadającej na Wnioskodawcę (tj. przypadająca na Wnioskodawcę część z 15% środków z komercjalizacji).
Jak wskazano w uzasadnieniu do stanowiska nr 2 mechanizm realizacji badań naukowych w ramach ... przewiduje finalną komercjalizację wyników Zadania Badawczego, tj. docelową odpłatną sprzedaż praw do wyników badań. Przy czym konstrukcja ... przewiduje, że sprzedaż ta powstanie w momencie, gdy prawa własności intelektualnej do wyników badań realizowanych w ramach (...) znajdą finalnego nabywcę. W tym momencie aktywuje się bezpośredni związek pomiędzy świadczoną przez Wnioskodawcę usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że należna Wnioskodawcy – z tytułu komercjalizacji - kwota stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę. Należna zapłata jest konsekwencją wykonania świadczenia (przeniesienia własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego).
Przy czym, jak podaje art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca (tutaj Wnioskodawca) otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy lub osoby trzeciej.
W myśl par. 10 ust. 2 umowy o finansowanie, środki z komercjalizacji w części należnej Jednostce Naukowej, Innym jednostkom oraz Członkom Zespołu Badawczego są wypłacane przez Podmiot Zarządzający Jednostce Naukowej, na zasadach określonych w Regulaminie zarządzania i komercjalizacji. Jednostka Naukowa zapewnia, odpowiada i zobowiązuje się do dalszej dystrybucji środków z Komercjalizacji, w zależności od okoliczności, do Lidera, Członków Zespołu lub Innych Jednostek. Jednocześnie, jak podaje par. 15 ust. 22 umowy o finansowanie, środki z komercjalizacji, po odjęciu poniesionych w związku z tą komercjalizacją kosztów, obliczone zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie oraz w umowie o zarządzanie (...), w części należnej Jednostce Naukowej lub Innym Jednostkom lub Twórcom (Twórcą jest osoba fizyczna będąca Członkiem Zespołu Badawczego, która tworzyła lub współtworzyła własność intelektualną), zostaną przekazane przez Podmiot Zarządzający Jednostce Naukowej celem i z nakazem rozdysponowania w następujący sposób:
a)65% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Twórcom zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie;
b)15% środków z komercjalizacji zostanie przekazane Jednostce Naukowej lub innym Jednostkom, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie zarządzania i komercjalizacji.
Z umowy o dofinansowanie oraz regulaminu komercjalizacji jednoznacznie wynika, że Wnioskodawcy – z tytułu sprzedaży zrealizowanej przez Wnioskodawcę – przysługiwać będzie część z 15% środków uzyskanych z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra .... Wartość ta stanowić będzie określone art. 29a ust. 1 ustawy o VAT: „wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca (tutaj Wnioskodawca) ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy lub osoby trzeciej”. Jest to wartość znana Wnioskodawcy od samego początku (jeszcze przed złożeniem wniosku konkursowego), na którą się godzi i jednocześnie, której kolejno ma prawo oczekiwać oraz dochodzić po ziszczeniu się określonych w umowie o dofinansowanie warunków.
Ad 4
Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie przez Wnioskodawcę własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego – w przypadku, gdy finalnie nie dojdzie do komercjalizacji - nie będzie stanowiło nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT (tj. czynności, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT).
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (tj. Polski). Jednocześnie, jak podano w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług (czyli za czynność opodatkowaną podatkiem VAT) uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Przy czym w przypadku podmiotów takich jak Wnioskodawca przez działalność rozumie się zarówno działalność ściśle gospodarczą (rozumianą jako odpłatne świadczenie usług, odpłatną sprzedaż towarów – zarówno opodatkowanych podatkiem VAT jak i zwolnionych od tego podatku) jak i tzw. działalność nieodpłatną statutową (rozumianą tutaj jako np. nieodpłatne kształcenie, nieodpłatne badania własne itp.).
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy celem mechanizmu realizacji badań naukowych w ramach ... jest finalna komercjalizacja wyników Zadania Badawczego, tj. docelowa odpłatna sprzedaż praw do wyników badań. Przy czym konstrukcja ... przewiduje, że sprzedaż ta powstanie (po stronie Wnioskodawcy) w momencie, gdy własność intelektualna wyników badań realizowanych w ramach (...) zostanie objęta ochroną prawną i znajdzie finalnego nabywcę (ochrony oraz sprzedaży dokonuje instytut ... w imieniu Ministra ...).
Zdarzyć się jednakże może, że Instytut ... uzna, iż z uwagi na obiektywne przesłanki przekazana przez Wnioskodawcę (jak wykazano, z założenia odpłatnie) własność intelektualna nie zostanie objęta ochroną prawną (z uwagi np. na zbyt niski potencjał komercjalizacyjny) lub też, mimo najlepszych działań instytutu ..., z przyczyn obiektywnych do finalnej sprzedaży praw nie dojdzie (np. nie znajdzie się chętny aby je nabyć). Wówczas finalnie okaże się, że – z przyczyn obiektywnych – świadczenie Wnioskodawcy (post factum) zostało zrealizowane nieodpłatnie.
Zdaniem Wnioskodawcy, wówczas nie można uznać, że w ogóle zastosowanie znajdzie hipoteza art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy czynność od samego początku – z zamiaru Wnioskodawcy – ma charakter nieodpłatny. Taki był odgórny cel i zamiar stron. W ww. przypadku sytuacja taka nie ma miejsca. Celem Wnioskodawcy jest uzyskanie wynagrodzenia z tytułu zbycia – z założenia - odpłatnego własności intelektualnej (w wysokości 15% środków z komercjalizacji po potrąceniu jej kosztów przez Instytut ...).
Jednakże, z ostrożności, nawet przyjmując stanowisko odmienne (że aktywuje się w takiej sytuacji hipoteza art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT) nie będziemy mieli do czynienia z czynnością opodatkowaną podatkiem VAT. Wykładnia art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT nakazuje bowiem ustalić w jakim celu dokonane zostaje nieodpłatne przekazanie świadczeń (tutaj usług). Jeżeli w celu niezwiązanym z działalnością Wnioskodawcy – wówczas mamy do czynienia z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT (jaką należy rozliczyć poprzez tzw. samoopodatkowanie). Jako cel niezwiązany z działalnością Wnioskodawcy należy uznać cel, z którego korzyści odnosi jedynie podmiot trzeci (uzyskujący prawa), a Wnioskodawca nie ma z tego tytułu żadnej wartości dodanej. Podmiot trzeci zamiast nabyć odpłatnie usługę otrzymuje ją w swoim „prywatnym” celu nieodpłatnie.
W stanie faktycznym sprawy przedstawionej we wniosku takiej tezy postawić nie można. Wnioskodawca po realizacji Zadania Badawczego (w przypadku jego powodzenia) przeniesie własność intelektualną wyników badań. Przeniesienie własności intelektualnej do wyników Zadania Badawczego będzie bowiem niezbędne do przeprowadzenia czynności jaka ma nastąpić – w wyniku wprowadzenia nowatorskiego rozwiązania wdrażania wyników badań naukowych do gospodarki w formie tzw. ... - tj. dokonania przez Ministra ... (w imieniu którego działa Instytut ...) procesu komercjalizacji tych wyników badań (sprzedaży praw do tych wyników, wykorzystania wyników w odpłatnych celach, etc.). W wyniku zaś procesu komercjalizacji Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) ma otrzymać od Ministra ... wynagrodzenie należne w wysokości 15% środków uzyskanych z komercjalizacji (po potrąceniu kosztów jakie poniósł Instytut ..., aby doprowadzić do tej komercjalizacji). Środki z komercjalizacji będą przysługiwać Wnioskodawcy od Ministra ... przez cały okres ich uzyskiwania (przez Ministra ...). Tylko w tym celu, tj. aby uzyskać wynagrodzenie z finalnego efektu sprzedaży wyników badań, Wnioskodawca będzie przenosił własność intelektualną do wyników Zadania Badawczego.
Będzie to jedynie środek prowadzący do dalszego celu pozwalający na finalne uzyskanie przez Wnioskodawcę wynagrodzenia z tytułu komercjalizacji wyników Zadania Badawczego w konstrukcji wprowadzonej ustawą o (...), Regulaminem komercjalizacji oraz umową o dofinansowanie. Będzie to więc czynność ściśle związana z działalnością Wnioskodawcy (zrealizowana celem uzyskania przyszłych zysków z tytułu realizacji czynności opodatkowanych podatkiem VAT). Dlatego w przypadku zaistnienia obiektywnych przeszkód jakie uniemożliwią wskazaną komercjalizację (de facto niezależnych od Wnioskodawcy) nie zostanie wypełniona dyspozycja art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
·prawidłowe w zakresie:
-uznania środków z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... za wynagrodzenie za realizację czynności opodatkowanych (pytanie nr 2),
-uznania środków finansowych w części przypadającej na Państwa (tj. części z 15% wartości środków finansowych uzyskanych z komercjalizacji) za podstawę opodatkowania z tytułu realizacji czynności opodatkowanych (pytanie nr 3),
·nieprawidłowe w zakresie:
-nieuznania za podstawę opodatkowania środków finansowych – w części dystrybuowanej na Państwa rzecz – otrzymywanych ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... (pytanie nr 1),
-braku uznania przekazania przez Państwa własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego - w przypadku, gdy finalnie nie dojdzie do komercjalizacji - za nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT (pytanie nr 4).
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
·w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
·świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Przy czym oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE/Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą”. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE.
W sprawie C‑16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał w wyroku z 3 marca 1994 r. zauważył, że:
„czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
W wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, ECLI:EU:C:2011:700 Trybunał wskazał:
„(…) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.
W tym świetle świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKGKraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo)”. (pkt 17-19)
Natomiast w wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon d’Or SARL przeciwko Ministre de lÉconomie et des Finances, ECLI:EU:C:2014:185 Trybunał wskazał, że:
„(...) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej. (zob. podobnie wyrok w sprawach połączonych C-54/09 i C-55/09, Loyalty Management UK i Baxi Group EU:C:2010:590, pkt 56)”.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Dana czynność (usługa) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym – w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Jednocześnie, aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny. Pozwala na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Status podatnika podatku od towarów i usług wynika również z okoliczności dokonania czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
We wniosku wskazali Państwo, że są Państwo publiczną uczelnią akademicką posiadającą osobowość prawną. Są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowymi zadaniami Państwa jest m.in. prowadzenie kształcenia na studiach, prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki.
Państwa działalnośćobejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT), jak również zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT).
Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji, dotacji celowych oraz innych różnego typu dofinansowań. Odpłatna działalność Państwa to głównie odpłatne usługi kształcenia oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Państwa, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług polega m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, odpłatnej sprzedaży wydawnictw. Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług to także tzw. komercjalizacja wyników badań (czyli sprzedaż wyników badań, odpłatne udzielanie licencji do wyników prac badawczych, rozwojowych, wdrożeniowych etc. lub też inne formy odpłatnego ich udostępniania).
W ramach prowadzonej działalności wykonują Państwo różnego typu badania i projekty. Realizacja badań i projektów wymaga ponoszenia znacznych wydatków finansowych. Wydatki te pokrywane są ze środków własnych Państwa, subwencji, dotacji, dofinansowań oraz różnego typu grantów finansowych.
Wyjaśnili Państwo, że program ... (....) to (...).
Podmiotem zarządzającym (...) w obszarze (...) jest ..., który poinformował o ogłoszeniu otwartego konkursu ofert (nr ...) na wyłonienie Zespołów Badawczych prowadzących działalność naukową w formie ... w obszarze (...).
Wraz z trzema instytutami ... oraz dwoma ... zdecydowali się Państwo przygotować i złożyć wniosek w ww. konkursie. Podmioty te zawarły umowę konsorcjum. Państwo są Jednostką Naukową, w której działalność naukową będzie prowadził Lider i z którą Podmiot Zarządzający zawrze Umowę. Pozostałe instytucje będą posiadały status konsorcjantów.
Na mocy umowy konsorcjum Państwo (jako Jednostka Naukowa) zostali upoważnieni przez wszystkich członków konsorcjum do złożenia wniosku o dofinansowanie w imieniu konsorcjum, występowania w imieniu członków konsorcjum wobec Instytutu ... oraz innych podmiotów w związku z projektem, zawarcia w imieniu i na rzecz konsorcjum z Instytutem ... umowy o dofinansowanie projektu, a także reprezentowania członków konsorcjum w kontaktach z Instytutem ... w związku z wykonywaniem umowy.
Państwo zawrą z Instytutem ... umowę o finansowanie Zespołu Badawczegi.
Cel projektu to wspólna realizacja zadania badawczego pod nazwą: „...”, akronim: „...”.
W ramach projektu, osoby zatrudnione przez Państwa oraz pozostałych członków konsorcjum (na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej) będą wykonywać czynności zmierzające do realizacji wskazanego powyżej badania.
Wszelkie wytworzone w ramach Zadania Badawczego wyniki działalności naukowej (w tym know-how związane z tymi wynikami) podlegające lub mogące podlegać ochronie prawnej (które przysługują członkom konsorcjum jako podmiotom zatrudniającym Zespół Badawczy – na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej) staną się docelowo własnością Skarbu Państwa – Ministra ... (dalej także Ministra ...). Podmiotem zobowiązanym i umocowanym do nabycia w imieniu i na rzecz Ministra ... całości podlegających lub mogących podlegać ochronie prawnej wyników działalności naukowej (zwanych dalej własnością intelektualną) jest Instytut .... Instytut ..., jako podmiot zarządzający w imieniu i na rzecz Ministra ..., dokonuje wszelkich czynności jakie mają doprowadzić do skutecznej komercjalizacji powstałej w ramach projektu własności intelektualnej (rozumianej jako odpłatna sprzedaż praw, odpłatne udzielanie licencji do praw, czy inne odpłatne wykorzystanie wyników Zadania Badawczego), tj. najpierw do doprowadzenia do objęcia wyników ochroną prawną, a dalej (po uzyskaniu tej ochrony) do odpłatnej sprzedaży.
Jeżeli z tytułu komercjalizacji (czyli sprzedaży zrealizowanej w imieniu i na rzecz Ministra ... uzyskane zostaną jakiekolwiek wpływy, to po pomniejszeniu o koszty jakie doprowadziły do tej komercjalizacji (sprzedaży):
·65% tych środków jest wypłacana twórcom, czyli bezpośrednio osobom fizycznym będącym członkami Zespołu Badawczemu jakie wytworzyły lub współwytworzyły własność intelektualną (zgodnie z ich udziałem twórczym),
·15% tych środków jest przekazywana Jednostce Naukowej oraz pozostałym członkom konsorcjum,
·pozostała część środków trafia do Funduszu (...).
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy otrzymywane ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... - na podstawie umowy o finansowanie – środki finansowe (w części dystrybuowanej na Państwa rzecz) nie będą stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz czy otrzymane - z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - środki finansowe będą stanowiły wynagrodzenie za realizację czynności opodatkowanych (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
W świetle art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Na podstawie art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z powyższych przepisów wynika, że, co do zasady, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.
Do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Zatem w sytuacji, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia.
Dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy niezbędne jest więc wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.
W tym kontekście istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach:
·C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz
·C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).
W wyroku z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.
W wyroku z 13 czerwca 2002 r. w sprawie C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.
Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.
Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.
Jeżeli otrzymywane dofinansowanie (dotacja) jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związane z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), takie dofinansowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dofinansowanie nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować je jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.
W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi – tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest stwierdzenie, że dotacja przekazywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zauważyć, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów.
W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
W świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego konsorcjum nie może być uznane za podatnika VAT, a relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT) – dla potrzeb podatku od towarów i usług – nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.
A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Oznacza to, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej.
Jak wyżej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
W analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie.
Środki finansowe, które otrzymają Państwo ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... na realizację Zadania Badawczego o akronimie „...” należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług.
Istotne jest, że przedmiotem Zadania Badawczego jest określone zagadnienie, którego celem będzie wspólna realizacja zadania badawczego pod nazwą: „....
Wszelkie wytworzone w ramach Zadania Badawczego wyniki działalności naukowej (w tym know-how związane z tymi wynikami) podlegające lub mogące podlegać ochronie prawnej (które przysługują członkom konsorcjum jako podmiotom zatrudniającym Zespół Badawczy – na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej) staną się docelowo własnością Skarbu Państwa – Ministra .... Podmiotem zobowiązanym i umocowanym do nabycia w imieniu i na rzecz Ministra ... całości podlegających lub mogących podlegać ochronie prawnej wyników działalności naukowej (zwanych dalej własnością intelektualną) jest Instytut ....
Instytut ..., jako podmiot zarządzający w imieniu i na rzecz Ministra ..., dokonuje wszelkich czynności jakie mają doprowadzić do skutecznej komercjalizacji powstałej w ramach projektu własności intelektualnej (rozumianej jako odpłatna sprzedaż praw, odpłatne udzielanie licencji do praw, czy inne odpłatne wykorzystanie wyników Zadania Badawczego), tj. najpierw do doprowadzenia do objęcia wyników ochroną prawną, a dalej (po uzyskaniu tej ochrony) do odpłatnej sprzedaży. Jeżeli z tytułu komercjalizacji (czyli sprzedaży zrealizowanej w imieniu i na rzecz Ministra ...) uzyskane zostaną jakiekolwiek wpływy, to otrzymają Państwo część tych środków w zakresie odpowiadającym Państwa udziałowi twórczemu.
Ostatecznym beneficjentem czynności wykonywanych przez Państwa w związku z realizacją projektu będzie Skarb Państwa – Ministra .... Fakt, że nie będą Państwo pobierać odpłatności od ostatecznego beneficjenta za wykonanie określonych czynności w ramach projektu, nie oznacza, że ww. świadczenia wykonają Państwo nieodpłatnie. W tej sytuacji zapłatą za te świadczenia będą środki finansowe otrzymane od Instytutu ..., nazwane przez Państwa we wniosku dofinansowaniem. Jak bowiem wskazano powyżej, nie ma znaczenia, od kogo dostawca towaru bądź świadczący usługę otrzymuje zapłatę.
Tym samym, realizację Zadania Badawczego określonego w projekcie należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług. W przedmiotowej sprawie zostaną bowiem spełnione wszystkie przesłanki, aby uznać wykonywane przez Państwa w ramach projektu czynności za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W analizowanym przypadku będzie istniał bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem, polegającym na realizacji Zadania Badawczego, w ramach którego zostanie wytworzona własność intelektualna, a otrzymanym w zamian od osoby trzeciej wynagrodzeniem.
Istotne jest, że w odpowiedzi na ogłoszenie Instytutu ... o otwartym konkursie zdecydowali się Państwo – wraz z trzema instytutami ... oraz dwoma ... – zawiązać konsorcjum i złożyć wniosek w tym konkursie, a finansowanie zostanie przyznane wyłącznie na realizację Zadania Badawczego i nie będą go mogli Państwo przeznaczać na inny cel niż wydatki kwalifikowalne w projekcie. Dofinansowanie zostanie więc przyznane w związku z konkretnym świadczeniem, a nie na Państwa ogólną działalność. A zatem przedmiotowe dofinansowanie będzie miało związek z ceną świadczonych usług, gdyż bezpośrednio będzie wpływało na cenę świadczenia (beneficjent nie będzie wnosił opłaty za własność intelektualną, którą otrzyma w wyniku realizacji projektu), zatem będzie zwiększało podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Odnosząc się do Państwa stanowiska należy podkreślić, że na gruncie podatku VAT nie ma żadnego znaczenia czy wynagrodzenie za wykonaną czynność pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. Jeśli czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna.
Nie można się z Państwem zgodzić, że „Ani Instytut ... ani Minister ... nie mieli/nie mają zapotrzebowania na konkretną usługę, gdzie szukaliby jej wykonawcy i gotowi byliby uiścić za jej nabycie stosowne wynagrodzenie. Konsorcjum (w tym Wnioskodawca) nie zobowiąże się względem Instytutu ... lub Ministra ... do realizacji na ich rzecz (któregokolwiek z pomiotów) określonego świadczenia.”
Z przedstawionej przez Państwa sekwencji działań oraz przedstawionych zapisów umów jednoznacznie wynika, że będą realizowali Państwo skonkretyzowane świadczenie na rzecz konkretnego beneficjenta na podstawie określonego stosunku prawnego:
1.Instytut ... ogłosił konkurs ofert na wyłonienie Zespołu Badawczego,
2.zdecydowali się Państwo (wraz z konsorcjantami) złożyć ofertę, w której przedstawili Państwo zagadnienie badawcze oraz określili cenę za jego realizację, ustaloną na poziomie kosztów, które zostaną poniesione,
3.zakładają Państwo, że Instytut ... wytypuje Państwa wniosek do dofinansowania i zawrą Państwo umowę określającą prawa i obowiązki stron, dotyczącą realizacji Zadania Badawczego i warunków przekazywania środków finansowych, a także praw do wyników realizacji projektu,
4.będą realizowali Państwo Zadanie Badawcze, w wyniku którego będzie mogła powstać własność intelektualna,
5.Skarb Państwa – Minister ... nabędzie własność intelektualną,
6.Instytut ... podejmie działania w celu komercjalizacji własności intelektualnej,
7.będą otrzymywali Państwo część środków, które Instytut ... uzyska z komercjalizacji – w zakresie odpowiadającym Państwa udziałowi twórczemu.
Reasumując – zaproponowali Państwo Instytutowi ... wykonanie określonej usługi, a Instytut ... przyjmie Państwa ofertę i zobowiąże się do zapłaty wynagrodzenia w wysokości poniesionych przez Państwa kosztów oraz części kwot uzyskanych ze sprzedaży rezultatów projektu.
Przy czym należy mieć na uwadze, że w analizowanej sprawie będą Państwo zobowiązani, aby przenieść wytworzoną w ramach Zadania Badawczego całość własności intelektualnej na Ministra ....
A zatem zarówno dofinansowanie, przeznaczone na realizację Zadania Badawczego i przekazanie własności intelektualnej na rzecz Ministra ... jak i wpływy z komercjalizacji własności intelektualnej wytworzonej w wyniku realizacji Zadania Badawczego, będą stanowiły wynagrodzenie za usługę świadczoną przez Państwa na rzecz Instytutu ....
W analizowanej sprawie nie można rozpatrywać odrębnie procesu realizacji Zadania Badawczego i wytworzonej w jego wyniku własności intelektualnej. Wprawdzie we wniosku o wydanie interpretacji rozgraniczają Państwo te pojęcia, należy jednak zwrócić uwagę, że celem projektu jest realizacja zadania badawczego pod nazwą: „...”. W konsekwencji dofinansowanie na realizację Zadania Badawczego jest dofinansowaniem na wytworzenie określonej w projekcie wartości intelektualnej, która następnie zostanie przekazana na rzecz Instytutu ... w imieniu i na rzecz Ministra ... i docelowo – skomercjalizowana.
Nie można się z Państwem zgodzić, że przeniesienie własności intelektualnej na Ministra ... nie jest konsekwencją otrzymanego dofinansowania. We wniosku wskazali Państwo, że wszelkie wytworzone w ramach Zadania Badawczego wyniki działalności naukowej staną się docelowo własnością Skarbu Państwa - Ministra .... Ponadto przedstawili Państwo wybrane postanowienia regulaminu komercjalizacji, z których wynika, że Minister ... nabędzie własność intelektualną wytworzoną w wyniku realizacji Zadania Badawczego niezależnie od tego, czy Państwo złożą oświadczenie wymagane umową o finansowanie, czy nie. Oznacza to, że przeniesienie własności intelektualnej na Ministra ... będzie konsekwencją otrzymanego dofinansowania. Jak wskazano powyżej, otrzymają Państwo dofinansowanie na ściśle określone Zadanie Badawcze, a jednym ze świadczeń, jakie mają Państwo zrealizować w ramach realizacji umowy o finansowanie, będzie przeniesienie na Ministra ... własności intelektualnej – czyli praw do wyników działalności naukowej (w tym know-how) podlegających lub mogących podlegać ochronie prawnej (które przysługują członkom konsorcjum jako podmiotom zatrudniającym Zespół Badawczy – na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej).
W odniesieniu do kwot, które mają Państwo otrzymać z tytułu komercjalizacji, wskazać należy, że będą stanowiły one wynagrodzenie za świadczoną usługę, zdefiniowaną w art. 8 ust. 1 ustawy, ponieważ:
1.między Państwem a Ministrem ... będzie istniał związek prawny, w ramach którego będzie następowało świadczenie wzajemne - wynagrodzenie należne Państwu w zamian za możliwość objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra ..., w imieniu i na rzecz którego będzie działał Instytut ... (celem komercjalizacji) z tych wyników,
2.wynagrodzenie otrzymane przez Państwa będzie stanowiło wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługę (tj. możliwość objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra ..., w imieniu i na rzecz którego będzie działał Instytut ... [celem komercjalizacji] z tych wyników) – będzie to wartość określona Regulaminem komercjalizacji oraz Umową o Finansowanie,
3.będzie istniała bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po Państwa stronie - otrzymane wynagrodzenie,
4.odpłatność za otrzymane świadczenie będzie pozostawała w bezpośrednim związku z czynnością, która będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - wysokość należności wypłacanej Państwu przez Instytut ..., który działa w imieniu i na rzecz Ministra ..., będzie zależna od wielkości sprzedaży dokonanej przezInstytut .... Sprzedaż realizowana przez Instytut ..., który działa w imieniu i na rzecz Ministra ..., będzie zasadniczo odbywała się na warunkach rynkowych, a więc nie będzie opierać się jedynie o wartość poniesionych kosztów (tak jak będzie to miało miejsce w finansowaniu Zadania Badawczego). Będzie istniał więc związek należnego wynagrodzenia z możliwością objęcia ochroną prawną wyników Zadania Badawczego oraz korzystania przez Ministra ... z finalnie objętej ochroną własności intelektualnej,
5.wartość świadczenia wzajemnego będzie wyrażona w pieniądzu.
Wobec powyższego, w analizowanym przypadku będzie istniał bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem - realizacją Zadania Badawczego - a otrzymanym od osoby trzeciej wynagrodzeniem w zamian za przeniesienie powstałej jako efekt realizacji Zadania Badawczego własności intelektualnej.
Tym samym otrzymane przez Państwa dofinansowanie oraz środki z komercjalizacji stanowić będą wynagrodzenie za usługę, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, że otrzymywane ze środków Funduszu ... za pośrednictwem Instytutu ... - na podstawie umowy o dofinansowanie – środki finansowe (w części dystrybuowanej na rzecz Państwa) nie będą stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy – jest zatem nieprawidłowe.
Natomiast stanowisko w zakresie pytania nr 2, że otrzymane - z tytułu podziału zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - środki finansowe będą stanowiły wynagrodzenie za realizację czynności opodatkowanych podatkiem VAT – jest prawidłowe.
W pytaniu nr 3 sformułowali Państwo wątpliwości, czy podstawą opodatkowania podatkiem VAT z tytułu realizacji czynności opodatkowanych - gdzie wynagrodzenie określone zostało jako podział zysku z komercjalizacji zrealizowanej przez Instytut ... w imieniu Ministra ... - będzie wartość środków finansowych w części przypadającej na Państwa (tj. część z 15% wysokości środków z komercjalizacji).
Z cytowanego wyżej art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej.
Jak wykazano w odpowiedzi na pytania nr 1 i 2, dofinansowanie oraz środki z komercjalizacji stanowić będą wynagrodzenie za usługę. Dofinansowanie będzie miało związek z ceną świadczonych usług, gdyż bezpośrednio będzie wpływało na cenę świadczenia, zatem będzie zwiększało podstawę opodatkowania.
Zysk z komercjalizacji należy rozumieć jako wpływy ze sprzedaży własności intelektualnej pomniejszone o koszty, jakie doprowadziły do tej komercjalizacji (sprzedaży). Zostaną one podzielone w następujący sposób:
·65% tych środków jest wypłacana twórcom, czyli bezpośrednio osobom fizycznym będącym członkami Zespołów Badawczych jakie wytworzyły lub współwytworzyły własność intelektualną (zgodnie z ich udziałem twórczym),
·15% tych środków jest przekazywana Jednostce Naukowej oraz pozostałym członkom konsorcjum,
·pozostała część środków trafia do Funduszu (...).
W związku ze sprzedażą własności intelektualnej otrzymają Państwo zatem część z 15% zysku z komercjalizacji, która stanowić będzie podstawę opodatkowania z tytułu realizacji komercjalizacji własności intelektualnej wytworzonej w ramach Zadania Badawczego.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest zatem prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także kwestii, czy przekazanie przez Państwa własności intelektualnej wyników Zadania Badawczego – w przypadku, gdy finalnie nie dojdzie do komercjalizacji - nie będzie stanowiło nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT stanowiącego czynność, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).
Z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem).
Zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, im...u lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Nieodpłatne świadczenie usług – co do zasady – nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych m.in. w powołanym powyżej art. 8 ust. 2 ustawy. Wynika z niego, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione określone warunki:
·w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa – użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa do odliczenia – w całości lub w części – podatku naliczonego m.in. przy nabyciu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),
·w przypadku świadczenia usług – świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zatem dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności, wtedy nie zostanie spełniona przesłanka, aby uznać taką nieodpłatną czynność za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu. Stwierdzenie takie jest jednak uzależnione od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowaniu – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy – podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zysk, wizerunek czy odbiór przez kontrahentów. Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć te nieodpłatne usługi, które są wykonywane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. Jeśli podejmowane przez podmiot działania mają na celu przyniesienie korzyści prowadzonej działalności gospodarczej, to tym samym są związane z jej prowadzeniem, a więc, jak to określa art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, czyli za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.
Jak Państwo wskazali, jednym z założeń projektu jest przekazanie wartości intelektualnej, wytworzonej w ramach realizacji Zadania Badawczego, na rzecz Ministra ... w celu komercjalizacji, tj. sprzedaży praw do własności intelektualnej za pośrednictwem Instytutu ... i przekazania części uzyskanych środków na Państwa rzecz.
Jak wskazano powyżej, przekazanie praw do wyników działalności naukowej (w tym know-how) na rzecz Instytutu ... (a docelowo – na Ministra ...) i planowana komercjalizacja będą nierozerwalnie związane z procesem wytworzenia wartości intelektualnej w ramach realizacji Zadania Badawczego. Do przekazania praw i komercjalizacji dojdzie tylko wtedy, jeśli własność intelektualna zostanie wytworzona.
Jeżeli Instytut ... nie sprzeda praw do własności intelektualnej wytworzonej w projekcie i w konsekwencji Państwo nie otrzymają swojej części wpływów z komercjalizacji, nie będzie to oznaczało, że świadczenie na rzecz Instytutu ... – przekazanie praw do własności intelektualnej – będzie świadczeniem nieodpłatnym, gdyż zapłatą za to świadczenie będą otrzymane przez Państwa środki w ramach finansowania Projektu (Zadania Badawczego).
W analizowanej sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdyż świadczenie realizowane na rzecz Instytutu ... będzie odpłatne nawet pomimo braku komercjalizacji.
W związku z powyższym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za nieprawidłowe.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa wyroków sądów administracyjnych, należy zaznaczyć, że wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami odnoszącymi się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy.
Zatem powołane przez Państwa orzecznictwo zostało potraktowane jako element argumentacji strony, nie miały one natomiast mocy wiążącej w analizowanej sprawie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
