Interpretacja indywidualna z dnia 12 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.931.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 21 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 21 listopada 2025 r. (wpływ 16 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wraz z mężem zaciągnęła Pani w Banku (…), kredyt we frankach szwajcarskich na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego na terenie miejscowości (…). Umowa przedmiotowego kredytu hipotecznego została podpisana z (…) przez Panią i Pani małżonka w dniu 3 listopada 2006 r. Kredytobiorcami jest Pani i Pani mąż. Kwota kredytu została określona we CHF. Kredyt przeznaczony był zgodnie z zawartą umową oraz zapisem § 1 ust. 2 umowy cyt.: „Kredyt przeznaczony jest na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego, zwanego dalej „Nieruchomością” opisanego szczegółowo w § 3 ust. 1 realizowanego przez (…), zwanej dalej „Inwestorem”, który zawarł z Kredytobiorcą umowę zobowiązującą Inwestora do wybudowania tego budynku oraz ustanowienia - po zakończeniu budowy - użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynku i przeniesieniu prawa do lokalu na Kredytobiorcę, zwanej dalej „Umową o Budowę”. W dniu podpisania umowy kredytu, byli Państwo małżeństwem a między Panią i małżonkiem obowiązywał ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej. Przez cały okres spłaty i w chwili obecnej, czyli do dnia złożenia wniosku o interpretację stan ten nie zmienił się.

Kredyt ten w całości przeznaczyli Państwo na budowę domu w zabudowie szeregowej i to była jedyna inwestycja finansowana w taki sposób. Bank dokonał zabezpieczenia na hipotece wybudowanego domu położonego przy ul. (...). Dom przy ul. (…) jest przez Państwa zamieszkały. Do dziś spłacają Państwo kredyt hipoteczny zaciągnięty w banku we frankach szwajcarskich. Na nieruchomości tej nigdy nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Poza tą nieruchomością, w chwili obecnej, posiada Pani dwie nieruchomości w majątku odrębnym nabyte w spadku po zmarłym bracie w dniu (…)2025 roku aktem poświadczenia dziedziczenia (data śmierci brata to (…)2025 r.). Jest Pani jedyną spadkobierczynią po bracie. W skład spadku wchodzi między innymi lokal mieszkalny nr 3, stanowiący odrębną nieruchomość usytuowany w (…) objęty księgą wieczystą KW nr (…) prowadzona przez Sąd Rejonowy (...) Wydział Ksiąg Wieczystych oraz gospodarstwo rolne o powierzchni (...) ha. Gospodarstwo to położone jest w (...).

Obecnie na podstawie złożonego przez Panią i Pani małżonka, wspólnie pozwu przeciwko Bankowi (…), prowadzone jest postępowanie sądowe o ustalenie nieważności umowy kredytu i zapłatę kwoty (…) PLN. Sprawa obecnie toczy się przed sądem apelacyjnym (postępowanie z powództwa Klienta). Równolegle Bank (…) złożył w Sądzie okręgowym pozew przeciwko Pani i Pani małżonkowi o zapłatę kwoty (…) PLN tytułem zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie zawartej umowy kredytu (postępowanie z powództwa Banku). Postępowanie toczy się. Celem przyspieszenia i minimalizacji kosztów, bank wystąpił do Pani i Pani małżonka z propozycją ugody i umorzenia zadłużenia.

Dodatkowo Bank zaproponował, że zwróci Kredytobiorcom, czyli Pani i Pani mężowi kwotę (…) PLN tytułem pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z umowy. W § 3 ust. 2 proponowanej ugody bank podał zapis następującej treści: „Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie (…) CHF („Aktualne Zadłużenie”), na którą to kwotę składają się: a. Kapitał kredytu pozostający do spłaty: (…) CHF, b. Odsetki umowne od kapitału kredytu: (…) CHF, c. Pozostałe odsetki, opłaty i koszty: (…) CHF”. Dalej w § 3 ust. 3 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Wartość aktualnego zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 18 września 2025 r. w wysokości 4,5601 PLN/CHF, wynosi łącznie: (…) PLN”. Dalej w § 3 ust. 5 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Z dniem zawarcia ugody: a. Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z umowy i w związku z nią, b. Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu”. Dalej w § 3 ust. 8 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Klient oświadcza, że został poinformowany przez Bank o wystąpieniu po jego stronie przychodu do opodatkowania w kwocie, o której mowa w § 3 ust. 3 powyżej, w związku ze zwolnieniem z długu (umorzeniem) w zakresie części kredytu oraz o możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku od tego przychodu na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe ( Dz. U. z 2022 r. poz. 592 ze zm. wprowadzoną Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Dz.U. z 2024 r., poz. 1912).

W razie spełnienia warunków dla zaniechania poboru podatku określonych w rozporządzeniu, Klient zobowiązuje się do złożenia oświadczenia stanowiącego Załącznik B do ugody. Niezłożenie oświadczenia zostanie uznane przez Bank za niespełnienie warunków do zaniechania poboru podatku. W takiej sytuacji Bank wystawi Klientowi informację PIT-11. Jednocześnie Bank zastrzega sobie prawo do wystawienia Klientowi informacji PIT-11 również w razie zidentyfikowania przez Bank, że informacje wskazane przez Klienta w oświadczeniu są nieprawdziwe”. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe ( Dz. U. z 2022 r. poz. 592 ze zm. wprowadzoną Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Dz.U. z 2024 r., poz. 1912), aby skorzystać z możliwości zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, należy spełnić poniższe warunki: 1) kredyt mieszkaniowy udzielony został przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, 2) kredyt mieszkaniowy został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, 3) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, 4) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, 5) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona pkt 3 inwestycji mieszkaniowej, 6) zaniechanie poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., 7) kwoty umarzanych wierzytelności, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez Kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Po przeanalizowaniu ww. warunków stwierdziła Pani razem z mężem, że spełniają Państwo wymogi do zwolnienia z podatku dochodowego kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, określone w ww. rozporządzeniu. W § 3 ust. 4 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Klienta kwoty (…) PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń: (i) otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), oraz (ii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik D do Ugody”. Powyższa kwota nie została sprecyzowana przez Bank. Stanowi ona zwrot części spłaconych już rat kredytu (łącznie z odsetkami). Ta dodatkowa kwota wynegocjowana i uzgodniona z Bankiem nie będzie stanowić dla Państwa dodatkowej korzyści majątkowej, będzie jedynie częścią wpłaconych do tej pory rat kredytu. W § 3 ust. 7 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Spłaty dokonane przez Klienta (w części odpowiadającej spłacie rat kapitałowych i odsetkowych) w okresie pomiędzy dniem sporządzenia tej Ugody (tj. 19 września 2025 r.) a datą rozliczenia ugody zostaną zwrócone przez Bank na ostatni znany Bankowi rachunek bankowy Klienta, z którego wpłynęły środki pieniężne.

W razie wątpliwości co do prawidłowości aktualnego numeru rachunku Klienta Bank zastrzega możliwość kontaktu telefonicznego z Klientem celem potwierdzenia sposobu rozliczenia. Ewentualna nadpłata dokonana w walucie CHF zostanie zwrócona w walucie PLN, po jej przeliczeniu według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego z dnia dokonania przez Klienta określonej wpłaty. W przypadku wskazania przez Klienta rachunku prowadzonego w CHF, bank zwróci ewentualną nadpłatę w tej walucie. „Kwoty zwrócone na podstawie § 3 ust. 7 proponowanej ugody również nie będą stanowić dla Państwa dodatkowej korzyści majątkowej, będą jedynie częścią wpłaconych do tej pory rat kredytu. Celem przyspieszenia i minimalizacji kosztów, chciałaby Pani razem z małżonkiem, w najbliższym czasie podpisać ugodę w wersji zaproponowanej przez Bank.

W uzupełnieniu wskazała Pani, że kredyt zaciągnięty w 2006 r został udzielony przez podmiot bankowy (…) Bank. Działalność (…) Banku w Polsce, w czasie, gdy działał jako odrębny podmiot, podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, którym była Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). (…) Bank (…) został (...), po uzyskaniu zgody KNF. W wyniku (…) Bank przestał istnieć jako samodzielny bank detaliczny. Bank (…) stał się jego następcą prawnym i przejął wszelkie zobowiązania, w tym te wynikające z umów kredytowych (np. kredytów frankowych). (…) Bank (…) był w pełni uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania banków w Polsce, w szczególności na podstawie Prawa bankowego. Obecnie podmiotem, który jest następcą prawnym (…) Banku (w tym w zakresie kredytów, np. frankowych) jest Bank (…), który w dalszym ciągu jest bankiem podlegającym nadzorowi KNF. Działalność Banku (…) jest ograniczona głównie do obsługi już istniejących klientów.

W § 3 ust. 2 proponowanej ugody bank podał zapis następującej treści: „Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie (…) CHF („Aktualne Zadłużenie”), na którą to kwotę składają się: a. Kapitał kredytu pozostający do spłaty: (…) CHF, b. Odsetki umowne od kapitału kredytu: (…) CHF, c. Pozostałe odsetki, opłaty i koszty: (…) CHF”. Dalej w § 3 ust. 3 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Wartość aktualnego zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 18 września 2025 r. w wysokości 4,5601 PLN/CHF, wynosi łącznie: (…) PLN”. Dalej w § 3 ust. 5 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „Z dniem zawarcia ugody: a. Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z umowy i w związku z nią, b. Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu”. A zatem zgodnie z treścią ww. zapisów ugody na kwotę zadłużenia, które proponuje umorzyć bank składają się: kapitał kredytu pozostający do spłaty, odsetki umowne od kapitału kredytu, pozostałe odsetki, opłaty i koszty. Prowizje i opłaty były niezbędne do zawarcia umowy kredytu.

Pozostałe odsetki, opłaty, koszty w wysokości (…) CHF zostały poniesione jako opłaty i koszty, które były niezbędne do zawarcia przez Państwa i kontynuowania umowy z bankiem. Powyższa kwota nie została sprecyzowana przez Bank w zakresie jej części składowych. Natomiast bezsprzecznie stanowi ona zwrot wcześniej poniesionych przez Państwa wydatków stanowiących element umowy.

Nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

W § 3 ust. 4 proponowanej ugody bank umieścił zapis: „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Klienta kwoty (…) PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń: (i) otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), oraz (ii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik D do Ugody”. Powyższa kwota nie została sprecyzowana przez Bank w zakresie części składowych. Stanowi ona część spłaconych już rat kredytu (kapitał z odsetkami). W wyniku zawarcia ugody bank zatrzymuje kwotę, która stanowi równowartość udzielonego kredytu i część środków mieszczących się w różnicy, pomiędzy kwotą którą zapłacili Państwo na rzecz banku z tytułu spłaty kredytu na dzień spisania ugody, a kwotą wypłaty dokonanej przez Bank z tytułu wykonania umowy. Kwoty te są szczegółowo opisane w § 3 ust. 1 proponowanej ugody: „W wykonaniu umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę (…) PLN. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę (…) PLN i (…) CHF (...)”.

Kwoty wynegocjowane i uzgodnione z Bankiem w § 3 ust. 4 proponowanej ugody, nie zostały sprecyzowana przez Bank w zakresie składowych. Bezsprzeczne jest, że są to kwoty, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne bankowi (stały się nadpłatą). Kwoty te nie będą stanowić dla Pani dodatkowej korzyści majątkowej, będą jedynie zwrotem części wpłaconych do tej pory rat kredytu.

Pytanie

Czy w przypadku przyszłego umorzenia przez Bank części kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2006 r., zastosowanie w stosunku do Pani znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe oraz czy dodatkowe kwoty zwrotu w wysokości (…) PLN oraz w kwocie wpłaconych rat kredytu w okresie pomiędzy dniem sporządzenia ugody a datą rozliczenia ugody będą powodowały powstanie po Pani stronie przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, w przypadku przyszłego umorzenia przez Bank części kredytu hipotecznego spełnia Pani warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe dotyczące zwolnienia z podatku dochodowego umorzonego kredytu, gdyż:

1)wierzytelność umorzona zgodnie z zaproponowaną Ugodą wynika z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w CHF na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej położonej w Polsce, przy ulicy (…);

2)kredyt został udzielony w dniu 3 listopada 2006 r. czyli przed dniem 15 stycznia 2015 r. i zabezpieczony jest w postaci hipoteki;

3)do dnia zawarcia Ugody nie skorzystała Pani jako osoba fizyczna z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego;

4)Bank udzielający Pani kredytu hipotecznego i jego działalność podlegają nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i bank uprawniony jest do udzielania kredytu na podstawie odrębnych ustaw i pozwoleń;

5)kredyt ten został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 punkt 1 ustawy PIT;

6)zaniechanie będzie miało zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia podpisania ugody do dnia 31 grudnia 2026 r.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa, w związku z zaplanowanym w najbliższym czasie (do końca 2026 r.) umorzeniem przez Bank, w wyniku zawartej ugody, kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego będzie mogła Pani skorzystać z ww. zaniechania.

W Pani ocenie kwoty przyszłego zwrotu, w wysokości (…) PLN oraz w kwocie wpłaconych rat kredytu w okresie pomiędzy dniem sporządzenia ugody a datą rozliczenia ugody, nie będą stanowić dla Pani przychodu do opodatkowania, ponieważ stanowić będą jedynie część wpłaconych do tej pory rat kredytu i nie będą dla Pani dodatkową korzyścią finansową. Nie będą one dla Pani przysporzeniem majątkowym. Nie będą powodować faktycznego przyrostu Pani majątku, a jedynie będą zwrotem wcześniej wpłaconych środków.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W analizowanej sprawie wskazała Pani, że w ramach prowadzonych negocjacji z bankiem, planowane jest zawarcie ugody w wyniku której dojdzie m.in. do umorzenia Pani zadłużenia. Umorzenie będzie dotyczyło kwoty kapitału kredytu pozostałego do spłaty, odsetek umownych od kapitału kredytu oraz pozostałych odsetek, opłat i kosztów. Prowizje i opłaty były niezbędne do zawarcia umowy kredytowej. Ugodę tę zamierza Pani podpisać do 31 grudnia 2026 r.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank ww. wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, zaciągniętego w 2006 roku, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu ww. kredytu hipotecznego, należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1)kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2)kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4)kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;

5)kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Dodać należy, że dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Pani wątpliwość budzi m.in. to, czy w przypadku umorzenia przez bank części kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2006 r., zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Omawiane rozporządzenie odwołuje się w swej treści do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w tym artykule.

W przywołanym wyżej przepisie art. 21 ust. 25 pkt 1 w literze d) wymieniona została m.in. budowa budynku mieszkalnego.

Kredyt, który otrzymała Pani w 2006 r. został zaciągnięty i przeznaczony na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, w którym do dziś Pani zamieszkuje.

W ramach proponowanej ugody bank zwolni Panią z długu (umorzy zadłużenie). Umorzenie będzie dotyczyło kwoty kapitału pozostałego do spłaty, odsetek umownych od kapitału oraz pozostałych odsetek, opłat i kosztów. Prowizje i opłaty były niezbędne do zawarcia umowy kredytu.

Przepis § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów podaje: Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Zatem, z literalnego brzmienia przywołanego § 1 ust. 2 rozporządzenia wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego.

Mając na względzie przedstawiony przez Panią opis zdarzenia przyszłego oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez bank wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego przez Panią w 2006 r. nabudowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowe stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Jednakże, do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem ww. wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Kolejną kwestią budzącą Pani wątpliwości są skutki podatkowe wypłaty na Pani rzecz proponowanej w ugodzie kwoty (…) PLN oraz kwoty wpłaconych rat kredytu w okresie pomiędzy dniem sporządzenia ugody a datą rozliczenia ugody.

Wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Wskazała Pani w sprawie: Bezsprzeczne jest, że są to kwoty, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne bankowi (stały się nadpłatą). Kwoty te nie będą stanowić dla mnie dodatkowej korzyści majątkowej, będą jedynie zwrotem części wpłaconych do tej pory rat kredytu.

Wobec powyższego, skoro kwoty które Pani otrzyma od banku w wyniku zawartej ugody, stanowić będą zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych), a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych stały się nienależne bankowi, to otrzymanie tych środków pieniężnych nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.