Interpretacja indywidualna z dnia 19 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDWPT.4011.379.2025.2.KSM
Działalność twórcza w zakresie inżynierii budowlanej oraz programów komputerowych, a także działalność badawczo-rozwojowa realizowana przez spółkę spełniają wymogi art. 22 ust. 9b ustawy o PIT, co umożliwia zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem złożonym 22 grudnia 2025 r. – w odpowiedzi na wezwania.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
1.Informacje ogólne o Wnioskodawcy
… (dalej jako „…", „Spółka" lub „Wnioskodawca") jest częścią międzynarodowej grupy (...). Działalność … koncentruje się na (...). Misją Grupy jest „… (pol: „…”). Grupa zatrudnia około ... ekspertów, działając w ponad … krajach.
Spółka działa w Polsce od … r. (początkowo jako …), a od …r. funkcjonuje pod marką …. Spółka działa w strukturze globalnej w dwóch dywizjach: X i Y prowadzi działalność projektową, rozwojową i doradczą w czterech głównych lokalizacjach: (...). Zatrudnia w nich ok. ... ekspertów branżowych, w tym (...). Firma posiada w dywizji X certyfikaty (...), co potwierdza Jej zaangażowanie w jakość, bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój.
2. Opis prowadzonych prac
Działalność Spółki w Polsce jest zorganizowana w ramach dwóch głównych dywizji biznesowych: X oraz Y. Prace realizowane przez inżynierów Spółki mają charakter projektowy i są dostosowane do indywidualnych, specyficznych potrzeb i wymagań klientów. Każdy projekt jest odpowiedzią na unikalne wymagania, co wymusza poszukiwanie nowych, niestandardowych rozwiązań oraz nowoczesnych technologii projektowych. W ramach prowadzonych prac pracownicy Spółki opracowują koncepcje architektoniczno-konstrukcyjne obiektów (m.in. budynków użyteczności publicznej, hal przemysłowych, dróg, kolei, mostów oraz związanych z nimi sieciami technicznymi), tworzą dla nich indywidualne rozwiązania techniczne, konstrukcyjne czy materiałowe, przeprowadzają modelowanie i symulacje numeryczne (np. MES, CFD) pozwalające na optymalizację konstrukcji, opracowują dokumentacje projektowe. Pracownicy zaangażowani są w prace projektowe w interdyscyplinarnych zespołach, łączących wiedzę z branż instalacyjnej, drogowej, kolejowej, mostowej, środowiskowej i energetycznej. W zależności od zakresu prowadzonego projektu, pracownicy biorą też udział w procesie walidacji i optymalizacji rozwiązań na etapie budowy (autorski nadzór projektowy). W zależności od zakresu prowadzonych prac spółka zamierza kwalifikować prowadzone projekty do następujących grup projektowych:
1.Grupa 1: działalność twórcza w zakresie inżynierii budowlanej [E.];
2.Grupa 2: działalność twórcza w zakresie programów komputerowych [S.];
3.Grupa 3: projekty badawczo-rozwojowe [R.].
Dany projekt może zostać przypisany jednocześnie do kilku grup.
Dywizja X
Dywizja X koncentruje się na świadczeniu zaawansowanych, multidyscyplinarnych usług projektowych i doradczych dla kluczowych sektorów przemysłu, takich jak przemysł (...).
Struktura organizacyjna Dywizji X w Polsce obejmuje następujące jednostki:
-………………:
Dział ten odpowiada za zarządzanie …………………………..
-………………..: Zespół zajmuje się ……………….
-………………: Zespół zajmuje się ………………...
-……………….: Pracownicy tego działu zajmują się ……………...
Dywizja Y
Dywizja ta, z biurami w (...), specjalizuje się w projektach infrastrukturalnych i urbanistycznych, takich jak (...). Usługi obejmują pełen cykl życia projektu, od studiów wykonalności po projekty wykonawcze i nadzór.
-………………….: odpowiada za ……………...
Prace w zakresie rozwiązań cyfrowych
Obok zadań wymienionych powyżej pracownicy Spółki zaangażowani są w prace związane z tworzeniem, rozwojem i wdrażaniem zaawansowanych rozwiązań cyfrowych. W ramach cyfryzacji procesów projektowych Spółka wdraża i rozwija zaawansowane technologie cyfrowe w projektowaniu, takie jak …………(……………) i projektowanie parametryczne. Pracownicy tworzą i adaptują standardy ……………, opracowują nowe metodyki pracy oraz skrypty automatyzujące procesy projektowe w celu optymalizacji i podniesienia jakości tworzonych rozwiązań. Tworzone są również cyfrowe modele (tzw. ………………) całych instalacji, które pozwalają na testowanie różnych scenariuszy (np. awarii) w środowisku wirtualnym oraz na projektowanie i weryfikację nowych koncepcji sterowania przed ich wdrożeniem na obiekcie rzeczywistym. W Polsce narzędziem do tworzenia modeli cyfrowych jest ……………. - która jest cyfrowym odzwierciedleniem zakładu w branży elektrycznej, automatycznej i procesowej.
W ramach zaś globalnej koncepcji, której celem jest (...), podejmowane są działania obejmujące tworzenia dedykowanych modeli cyfrowych. Spółka zamierza kwalifikować projekty z tego obszaru odpowiednio do drugiej i trzeciej grupy projektowej [S.] [R.].
3. Twórczy charakter prac
Działalność pracowników Spółki, we wszystkich opisanych powyżej obszarach nie ma charakteru odtwórczego, mechanicznego czy rutynowego. Każdy projekt budowlany, system sterowania czy aplikacja jest odpowiedzią na unikalne wymagania klienta, specyficzne warunki brzegowe i ograniczenia, co wymusza poszukiwanie nowych, niestandardowych ścieżek rozwiązania problemu. W procesie projektowym inżynier podejmuje szereg subiektywnych, nierutynowych decyzji, które nie wynikają wprost z reguł technicznych czy algorytmów. Wybór koncepcji konstrukcyjnej, schematu statycznego, algorytmu sterowania czy architektury danego rozwiązania jest wynikiem indywidualnych przemyśleń, wiedzy i doświadczenia projektanta. Daje to możliwość uzyskania różnych, równorzędnych pod względem technicznym, ale odmiennych w swojej formie i strukturze rozwiązań, co świadczy o oryginalnym, osobistym wkładzie twórcy. Rezultatem prac są konkretne, ustalone w materialnej lub cyfrowej postaci wytwory, takie jak projekty budowlane i wykonawcze, dokumentacje rysunkowe, modele …………., programy komputerowe (w tym schematy logiki, funkcjonalne czy sekwencje do kontrolerów ………….), algorytmy, wizualizacje, opisy techniczne, analizy, specyfikacje i dokumentacja. W ramach prac cyfryzacyjnych pracownicy opracowują unikalne biblioteki obiektów, tworzą niestandardowe szablony projektowe w celu automatyzacji powtarzalnych zadań i tworzenia złożonych geometrii, co stanowi przejaw oryginalnej myśli inżynierskiej.
4. Zdobywanie i rozwijanie wiedzy
Opisane powyżej projekty realizowane przez Spółkę, ze względu na stopień skomplikowania i nowatorstwo, wymaga podejmowania działań o charakterze rozwojowym. Działania te nie polegają na prostym wykorzystaniu istniejących schematów, lecz na poszukiwaniu i opracowywaniu nowych lub ulepszonych rozwiązań technicznych, produktów, procesów lub usług. Projekty te rozpoczynają się od postawienia hipotez dotyczących możliwości rozwiązania danego problemu technicznego. Osiągniecie celu nie jest pewne i wiąże się z ryzykiem technicznym i naukowym.
Proces ma charakter iteracyjny i badawczy - obejmuje projektowanie, testowanie i walidację. Jego wynik często prowadzi do zdobycia nowej, niedostępnej wcześniej wiedzy w dziedzinie sterowania i optymalizacji. Celem tych prac jest tworzenie rozwiązań, które są obiektywnie nowe w skali przedsiębiorstwa lub branży, a nie jedynie rutynowym dostosowaniem istniejących produktów.
Oprócz czynności i efektów twórczych wykazanych powyżej, w ramach obowiązków pracowniczych mieszczą się także inne czynności, niebędące czynnościami o charakterze twórczym, jak np. zadania administracyjne, menadżerskie, organizacyjne czy techniczne.
5. Wynagrodzenie autorskie. Ewidencja prac
Spółka zamierza zawrzeć z pracownikami aneksy do umów o pracę zawierające postanowienia przenoszące na Spółkę autorskie prawa majątkowe do utworów stworzonych przez nich w ramach stosunku pracy oraz uściślające, jaka część wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie autorskie z tytułu rozporządzania przez pracowników tymi prawami. Zgodnie ze zmienionymi umowami o pracę, z chwilą przyjęcia utworu majątkowe prawa autorskie do przyjętego utworu zostaną przeniesione na Spółkę bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń woli.
Sposób wynagradzania pracowników regulowany będzie umową o pracę oraz wewnętrznymi regulaminami. Zgodnie z zapisami umów zawieranych z pracownikami, Spółka z tytułu świadczenia pracy będzie wypłacać pracownikowi wynagrodzenie zasadnicze (dalej jako Wm ), które będzie się składać z dwóch logicznych części:
-zryczałtowanego wynagrodzenia z tytułu przeniesienia na pracodawcę praw autorskich (dalej jako „wynagrodzenie autorskie” Wa), ustalanego w oparciu o formułę
Wa = Wm x P,
gdzie P - współczynnik procentowy określony dla danego stanowiska wewnętrznymi regulacjami obowiązującymi w Spółce,
-wynagrodzenia z tytułu wykonywania pozostałych obowiązków pracowniczych (dalej jako „wynagrodzenie pozostałe” Wp), obliczanego jako Wm – Wa.
Współczynnik P, na podstawie którego dokonany będzie podział wynagrodzenia zasadniczego dla danego stanowiska, zostanie określony w wyniku przeprowadzenia analizy potencjału kreatywności. Współczynnik ten będzie uwzględniał specyfikę pracy poszczególnych grup stanowisk. Takie uregulowania pozwolą na jednoznaczne wyliczenie kwoty wypłacanego pracownikowi wynagrodzenia autorskiego. Co istotne, wynagrodzenie autorskie wypłacane będzie jedynie w przypadku rzeczywistego powstania utworów i przejścia praw z tego tytułu na pracodawcę. Należy przy tym podkreślić, iż podział wynagrodzenia określony w umowie o pracę nie będzie odbywał się na podstawie czasu pracy przeznaczonego na pracę twórczą, nie będzie też określeniem czasu pracy przeznaczonej na pracę twórczą, jako że - jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 459/13 - „(...) praca twórcza cechuje się bowiem tym, że jej rezultat jest niepewny, toteż poświęcenie na nią określonego czasu wcale nie świadczy o uzyskaniu zamierzonych efektów w postaci utworów”.
Dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach twórczych Spółka zamierza korzystać z narzędzi informatycznych pozwalających na:
1.precyzyjne, imienne i bieżące prowadzenie ewidencji utworów tworzonych w ramach stosunku pracy;
2.każdorazowe dokonanie przez Spółkę oceny, czy praca zgłaszana przez pracownika spełnia przesłanki utworu, a tym samym czy może być przedmiotem prawa autorskiego;
3.precyzyjne określenie momentu przejścia majątkowych praw autorskich na Spółkę jako pracodawcę, a tym samym
4.momentu nabycia prawa do wynagrodzenia autorskiego oraz dokładne określenie kategorii tworzonego utworu (np. kod źródłowy programu komputerowego, grafika, publikacja, materiał audio-wideo, itp.) pozwalającej na stwierdzenie, czy dany utwór powstał w wyniku działalności wymienionej w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT (w szczególności pkt 1 i 8).
Na podstawie wprowadzonych mechanizmów oraz na podstawie prowadzonej ewidencji, Spółka precyzyjnie określa nie tylko jaka jest wysokość należnego pracownikowi wynagrodzenia autorskiego, ale też - po dokonaniu oceny zgłoszonych i przyjętych przez pracodawcę majątkowych praw autorskich do utworów stworzonych w ramach stosunku pracy oraz oceny kategorii zgłaszanych utworów - jaka część tegoż wynagrodzenia przypada na utwory będące efektem działalności twórczej wymienionej w art. 22 ust. 9b pkt 1 oraz 8. Spółka zamierza stosować 50% koszty uzyskania przychodów z uwzględnieniem normy prawnej zawartej w art. 22 ust 9a ustawy o PIT. Stosownie do tego przepisu przywołane koszty nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT. Dodatkowo Spółka zamierza stosować 50% koszty uzyskania przychodów wyłącznie do tej części wynagrodzenia autorskiego, która przypada za przejęcie majątkowych praw autorskich do utworów będących efektem działalności twórczej wymienionej w art. 22 ust. 9b. Spółka nie zamierza stosować 50% kosztów uzyskania przychodów do tej części wynagrodzenia autorskiego, które przypada na przejęcie majątkowych praw autorskich do utworów, które nie będą efektem działalności twórczej skatalogowanej w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT. Ze względu jednak na specyfikę prowadzonej przez Spółkę działalności, a tym samym zakres aktywności pracowników, najczęstszą sytuacją będzie jednak ta, w której całość wynagrodzenia autorskiego wypłacana będzie za przejęcie majątkowych praw autorskich do utworów będących efektem działalności twórczej wymienionej w art. 22 ust. 9b. Spółka nie zamierza stosować 50% kosztów uzyskania przychodów także do tej części wynagrodzenia, która przypada za wykonywanie obowiązków pracowniczych, w efekcie których nie powstają utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. 50% koszty uzyskania przychodu nie będą stosowane od wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz czas urlopu. Równocześnie, zgodnie z przyjętym modelem, jeśli w miesiącu nie nastąpi przekazanie żadnych utworów, podstawą naliczenia wynagrodzenia będzie kwota wynagrodzenia zasadniczego Wm określona w umowie, bez uwzględnienia podziału na część Wa oraz Wp, a co za tym idzie, bez zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Wskazali Państwo, że istota Państwa wątpliwości dotyczy wyrażonych w pytaniach 1-3 sprowadza się do wykładni sformułowań z art. 22 ust. 9b pkt 1 oraz art. 5a pkt 38-40 w zw. z art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT i dotyczy odpowiedniej kategoryzacji wykonywanych działań twórczych. Obowiązki płatnika składek, wynikające z przepisów art. 31, 32 ust. 2 i art. 41 ustawy o PIT, nie budzą wątpliwości Państwa jako, że w sposób zupełny zostały wyjaśnione przez Ministra Finansów w interpretacji ogólnej z dnia 15 września 2020 r. (sygn. DD3.8201.1.2018). Zgodnie z przyjętym podejściem wynikającym z interpretacji ogólnej Ministra Finansów – zastosowanie 50% KUP jest konsekwencją spełnienia przesłanek ustawowych, w tym kwalifikacji aktywności do odpowiedniej kategorii „działalności twórczej” oraz powstania utworu i rozporządzenia prawami autorskimi.
W uzupełnieniu wniosku z 22 grudnia 2025 r., udzielili Państwo odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1)Od którego roku zamierzają Państwo jako płatnik stosować 50% koszty uzyskania przychodu?
Odpowiedź: Rozważają Państwo rozpoczęcie stosowania 50% kosztów uzyskania przychodu w pierwszym lub drugim kwartale 2026 r.
2)Czy „utwory”, które powstają w efekcie prac Pracowników, przypisanych do każdej z grup projektowych:
·zawsze odznaczają się rzeczywiście oryginalnym, indywidualnym charakterem, zawsze są efektem wykreowania przez tych pracowników nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej,
·nie są efektem pracy, której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mającej charakter powtarzalny,
·nie są jedynie „techniczną” realizacją poleceń, które Państwo szczegółowo określają;
Odpowiedź: Efektem pracy pracowników, których dotyczy wniosek są różnego rodzaju prace. Jeśli w efekcie twórczych działań pracowników powstaje praca o indywidualnym charakterze (tj. „utwór” w rozumieniu prawa autorskiego), to zawsze odróżnia się ona od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem posiada cechę nowości, nie da się z góry określić rezultatu, nie jest to też techniczna, szczegółowo określona realizacja poleceń pracodawcy. Pracownik otrzymuje cel/problem do rozwiązania, a sposób realizacji, dobór narzędzi i ostateczny kształt utworu zależy od jego inwencji twórczej. Wnioskodawca zwraca uwagę, iż będzie identyfikować oraz ewidencjonować utwory tworzone w ramach stosunku pracy, a także każdorazowo weryfikować, czy zgłoszony rezultat pracy spełnia przesłanki utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz czy może stanowić przedmiot prawa autorskiego, w tym z przypisaniem do odpowiedniej kategorii utworu oraz określeniem momentu przejścia autorskich praw majątkowych. Oznacza to, że w zakresie „utworów” ujmowanych w ewidencji i będących podstawą wypłaty wynagrodzenia autorskiego Spółka przyjmuje, że są to rezultaty o rzeczywiście oryginalnym i indywidualnym charakterze, stanowiące przejaw działalności twórczej, ustalone w konkretnej postaci, a więc będące wykreowaniem nowej wartości niematerialnej w rozumieniu prawa autorskiego.
3)Czy Pracownicy, których dotyczy wniosek, są twórcami utworów w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24)?
Odpowiedź: Tak. Pracownicy Spółki w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych tworzą rezultaty pracy, które mogą stanowić utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze i są ustalone w konkretnej postaci, takiej jak w szczególności rysunki, modele, kod źródłowy oraz dokumentacja. W konsekwencji, w zakresie takich rezultatów pracy spełniających przesłanki utworu, pracownicy będą ich twórcami w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a Spółka – zgodnie z planowanymi aneksami do umów o pracę – będzie nabywać autorskie prawa majątkowe do tych utworów w ramach stosunku pracy, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń woli.
4)Czy opisana we wniosku działalność twórcza pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2, w odniesieniu do której mają być zastosowane 50% koszty uzyskania przychodów, wpisuje się/będzie się wpisywać we wszystkie niżej wymienione kryteria – jeżeli tak, to dlaczego:
-jest/będzie ukierunkowana na nowe odkrycia (działalność nowatorska – umożliwia/będzie umożliwiać pozyskanie nowej wiedzy, w szczególności w kontekście rozwoju nowych koncepcji i pomysłów związanych z projektowaniem nowych produktów lub procesów);
-jest/będzie oparta na oryginalnych, nieoczywistych koncepcjach i hipotezach (działalność twórcza wykluczająca wszelkie rutynowe, odtwórcze działania związane np. ze zmianami w produkcie) – prosimy opisać, jakie to koncepcje i jakie hipotezy oraz na czym polega ich oryginalność;
-jej efektem jest/będzie projektowanie i tworzenie produktów i procesów, które – w stosunku do dotychczasowej Państwa działalności – będzie miało nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter; czy te produkty i procesy w znacznym stopniu odróżniają są/będą odróżniać się od tych dotychczas funkcjonujących w Państwa ofercie albo w ogóle w praktyce gospodarczej – prosimy opisać, na czym polega ta innowacyjność oraz ulepszony charakter;
-czy prace te realizowane są w sposób indywidualnych i kreatywny, niepowtarzalny;
-jest/będzie zaplanowana formalnie i uwzględniona w budżecie (działalność systematyczna – przeprowadzana w sposób zaplanowany, przy użyciu określonych zasobów ludzkich i finansowych);
-brak jest pewności co do jej wyniku końcowego (działalność w warunkach niepewności);
-prowadzi/będzie prowadzić do uzyskania wyników, które mogą być powtórzone (działalność powtarzalna i/lub możliwa do odtworzenia).
Odpowiedź: Opisana we wniosku działalność twórcza pracowników zakwalifikowana do trzeciej grupy projektowej (R.) wpisuje się we wszystkie wskazane kryteria. Jest ona ukierunkowana na nowe odkrycia i pozyskanie nowej wiedzy, w szczególności w zakresie sterowania, optymalizacji procesów i analizy danych, co pozwala na rozwój nowych koncepcji w energetyce i przemyśle. Działalność ta jest oparta na oryginalnych, nieoczywistych koncepcjach i hipotezach, wykluczających rutynowe działania; koncepcje te obejmują m.in. nowe metody integracji modeli 3D z systemami zarządzania danymi, nowatorskie algorytmy sterowania dla przemysłu ………. oraz unikalne rozwiązania dekarbonizacyjne, których oryginalność polega na niestosowaniu dostępnych schematów, lecz tworzeniu rozwiązań obiektywnie nowych. Efektem tej działalności jest projektowanie i tworzenie produktów oraz procesów (np. ………….., zaawansowane instalacje przemysłowe), które w stosunku do dotychczasowej działalności mają nowy i innowacyjny charakter. Produkty te i procesy w znacznym stopniu odróżniają się od dotychczas funkcjonujących w ofercie Spółki i praktyce gospodarczej, a ich innowacyjność polega na zastosowaniu zaawansowanych technologii cyfrowych (…………, ………….) oraz unikalnych parametrów efektywności energetycznej. Prace te realizowane są w sposób indywidualny i kreatywny przez interdyscyplinarne zespoły. Działalność ta jest zaplanowana formalnie i uwzględniona w budżecie, będąc realizowaną w sposób systematyczny, ustrukturyzowany, z określonymi celami i zasobami. W działalności tej brak jest pewności co do wyniku końcowego, gdyż osiągnięcie celu wiąże się z ryzykiem technicznym i naukowym. Działalność ta prowadzi do uzyskania wyników, które mogą być powtórzone, w postaci ustalonej dokumentacji, modeli czy oprogramowania możliwych do odtworzenia.
5)Czy działalność pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2, jest/będzie prowadzona w celu:
·zwiększenia zasobów wiedzy – jeżeli tak, w jaki sposób dzięki tej działalności zwiększają się zasoby wiedzy, oraz
·wykorzystania zasobów wiedzy – jeżeli tak, to w czym (w jakich czynnościach, zadaniach) przejawia się wykorzystanie posiadanych już zasobów wiedzy;
Odpowiedź: Działalność pracowników jest prowadzona w celu zwiększenia zasobów wiedzy. Zasoby wiedzy zwiększają się poprzez zdobywanie nowych informacji w dziedzinie sterowania, optymalizacji, analizy danych oraz integracji technologii operacyjnych (…..) i informatycznych (……….) podczas realizacji iteracyjnych prac projektowych. Działalność ta jest prowadzona również w celu wykorzystania zasobów wiedzy, co przejawia się w czynnościach takich jak łączenie wiedzy z branż instalacyjnej, drogowej, energetycznej i informatycznej w celu opracowania nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań technicznych, produktów (np. instalacji biopaliwowych) i procesów (np. systemów bezpieczeństwa procesowego), które nie byłyby możliwe do stworzenia bez twórczego zastosowania posiadanej i nowo zdobytej wiedzy.
6)Czy działalność pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2, stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (wyraz własnej twórczości intelektualnej)? Jeśli tak, to należy wyjaśnić, w czym przejawia się twórczy charakter działalności opisanej? Należy wyjaśnić, jakie konkretne działania pracownicy Spółki podejmują, a w szczególności:
a)jakie konkretne działania zmierzające do usprawnienia (rezultatów prac pracowników) wytworzonych już wcześniej w praktyce gospodarczej zostały podjęte w celu realizacji projektu, w ramach którego pracownicy tworzą je i ulepszają?
b)w oparciu o jakie technologie zostały wytworzone „rezultaty prac pracowników”? Do czego służyły? Jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w Państwa praktyce gospodarczej zastosowano? Co powoduje, iż wytworzone nowe „rezultaty prac pracowników” lub usprawnione w znaczymy stopniu różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Państwa? Na czym polega ta oryginalność?
c)zastosowanie jakich technologii (rozwiązań, narzędzi) powoduje, iż „rezultaty prac pracowników” po ich wytworzeniu lub modyfikacji różnią się od rozwiązań już funkcjonujących u Państwa?
Odpowiedź: Działalność pracowników stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Twórczy charakter przejawia się w tym, że rezultaty prac (np. projekty konstrukcji, systemy sterowania) są wynikiem osobistych, subiektywnych wyborów projektanta, a nie mechanicznym zastosowaniem algorytmów.
a)W celu realizacji projektów podejmowane są konkretne działania zmierzające do usprawnienia wytworzonych już wcześniej w praktyce gospodarczej rezultatów, takie jak optymalizacja konstrukcji poprzez symulacje numeryczne (……., ………….), czy wdrażanie rozwiązań przemysłu …………. do istniejących systemów produkcji.
b)Rezultaty prac wytwarzane są w oparciu o technologie cyfrowego modelowania (………..), języki programowania (np. ……….) oraz interfejsy ……………. Służą one do projektowania i walidacji obiektów przemysłowych oraz infrastrukturalnych. Zastosowano nowe koncepcje, takie jak ………… (…………..) i zintegrowane modele 3D, które nie występowały wcześniej w rutynowej praktyce. Wytworzone nowe rezultaty różnią się od rozwiązań już funkcjonujących znaczącym stopniem zintegrowania danych, automatyzacją procesów projektowych oraz wyższą efektywnością energetyczną. Oryginalność polega na unikalnym dostosowaniu rozwiązań do specyficznych, jednostkowych uwarunkowań danego projektu.
c)Zastosowanie technologii takich jak projektowanie parametryczne, skrypty automatyzujące oraz zaawansowane symulacje powoduje, że rezultaty prac różnią się od rozwiązań już funkcjonujących u Wnioskodawcy wyższym poziomem zaawansowania technicznego i efektywności.
7)Odnośnie zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań w odniesieniu do działalności pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2, proszę szczegółowo opisać i wyjaśnić:
a)jakie cele na wstępie Państwa pracownicy postawili sobie w zakresie poszczególnych realizowanych przez nich projektów w poszczególnych latach oraz źródeł finansowania zaplanowanych prac?
b)jakie konkretnie cele zostały osiągnięte w poszczególnych latach, w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych nastąpiło opracowanie konkretnego rozwiązania praktycznego problemu lub innowacyjnego rozwiązania?
c)jakie harmonogramy w związku z tym zostały opracowane w poszczególnych latach, a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do poszczególnych projektów?
Odpowiedź:
a)Pracownicy na wstępie postawili sobie cele obejmujące opracowanie nowych technologii projektowych, rozwiązań procesowych, konstrukcyjnych i cyfrowych służących m.in. dekarbonizacji i wdrażaniu przemysłu ……….. Źródłem finansowania prac są środki własne Spółki oraz środki pozyskane z kontraktów komercyjnych.
b)W poszczególnych latach osiągnięto cele w postaci realizacji konkretnych, unikalnych projektów (np. ………….., model …………….). Nastąpiło to w ramach zasobów ludzkich obejmujących ok. ………………… ekspertów branżowych oraz odpowiednich zasobów rzeczowych (oprogramowanie, sprzęt IT) i finansowych.
c)Opracowane harmonogramy przewidywały etapy od koncepcji, przez projektowanie, aż po walidację i nadzór autorski. Harmonogramy te zostały zrealizowane zgodnie z cyklem życia poszczególnych projektów inżynieryjnych i badawczych.
8)Czy działalność pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2 opisana we wniosku prowadzona jest w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego systemu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia? Prosimy to opisać.
Odpowiedź: Działalność pracowników opisana we wniosku prowadzona jest w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny, według ustalonego systemu. Prace w Spółce, będącej częścią globalnej grupy, opierają się na ustrukturyzowanych procesach (………………), zdefiniowanych rolach i podziale na etapy (koncepcja, projekt, walidacja). Prace realizowane są na podstawie harmonogramów projektowych, z przyjęciem określonych celów technicznych i biznesowych do osiągnięcia dla każdego zadania.
9)W odniesieniu do działalności pracowników, o których mowa w pytaniu nr 2, przedstawionej we wniosku proszę wyjaśnić:
a)jakimi zasobami wiedzy dysponowali Państwa pracownicy przed rozpoczęciem realizacji poszczególnych projektów?
b)jaki rodzaj wiedzy i umiejętności wykorzystują i rozwijają Państwa pracownicy w ramach tej działalności? Przy użyciu jakich „innowacyjnych technologii” powstają poszczególne innowacyjne rozwiązania, jakie nowe zastosowania i usprawnienia odróżniają tworzone „rezultaty prac pracowników” od już istniejących?
c)jakie jest miejsce, sposób wykorzystania oraz selekcji tej wiedzy pod względem przydatności do realizacji każdego innowacyjnego projektu (jaka wiedza została wykorzystana)?
d)jakie produkty, usługi, procesy oferowali dotychczas Państwo w swojej działalności?
e)na jakich rozwiązaniach wiedzowych, technicznych, technologicznych, czy programistycznych oparte były te produkty, usługi, procesy?
f)co Państwo zaplanowali?
g)jakie cele Państwo sobie postawili?
h)w jaki sposób realizują Państwo zaplanowane przedsięwzięcie?
i)co jest efektem działań, tj. jakie nowe zastosowanie powstało przy realizacji opisanego projektu?
Odpowiedź:
a)Przed rozpoczęciem projektów pracownicy dysponowali wiedzą inżynierską z zakresu budownictwa, mechaniki, automatyki i inżynierii środowiska, a także wiedzą o dotychczas stosowanych standardach projektowych.
b)W ramach działalności pracownicy wykorzystują i rozwijają wiedzę z zakresu zaawansowanego modelowania 3D, programowania (……..), symulacji numerycznych oraz technologii procesowych (………….). Innowacyjne rozwiązania powstają przy użyciu technologii ……….., ………….. i narzędzi parametrycznych. Nowe zastosowania i usprawnienia odróżniające rezultaty od istniejących to m.in. automatyzacja powtarzalnych zadań projektowych i integracja modeli wielobranżowych.
c)Wiedza jest selekcjonowana pod kątem przydatności do specyficznych wymagań klienta i uwarunkowań lokalizacyjnych projektu; wykorzystywana jest wiedza interdyscyplinarna łącząca branże instalacyjne, drogowe i energetyczne.
d)Dotychczas Spółka oferowała usługi projektowe i doradcze w sektorach energii, przemysłu i infrastruktury.
e)Produkty te oparte były na wiedzy inżynierskiej, rozwiązaniach …….. i standardowych technologiach procesowych.
f)Zaplanowano transformację cyfrową procesów projektowych i rozwój kompetencji w obszarze zrównoważonego rozwoju.
g)Postawiono cele obejmujące tworzenie rozwiązań „………..”, dekarbonizację procesów i wdrażanie gospodarki obiegu zamkniętego.
h)Przedsięwzięcia realizowane są poprzez pracę zespołów projektowych w lokalizacjach w Polsce, współpracę z grupą globalną i wykorzystanie specjalistycznego oprogramowania.
i)Efektem działań są nowe zastosowania w postaci zoptymalizowanych konstrukcji, inteligentnych systemów sterowania i cyfrowych modeli instalacji przemysłowych.
10)Jakich „wszelkich utworów, które powstają w związku z ogółem działań podejmowanych w celu tworzenia programów komputerowych” dotyczy Państwa pytanie nr 3, proszę podać zamknięty katalog rodzajów „utworów”, które są efektem prac Pracowników; w szczególności, czy są to:
·kody źródłowe programów komputerowych,
·inne rodzaje „utworów” (jakie).
Odpowiedź: W procesie tworzenia programów komputerowych powstaje wiele typów utworów. Do obecnie zidentyfikowanych przez Spółkę należą:
-kody źródłowe programów komputerowych (w tym oprogramowanie maszyn, systemów sterowania, skryptów automatyzujących i algorytmów analitycznych),
-schematy logiki,
-schematy funkcjonalne,
-sekwencje do kontrolerów PLC,
-algorytmy,
-opisy koncepcji systemów informatycznych,
-analizy wymagań i systemowe,
-specyfikacje techniczne i funkcjonalne oprogramowania,
-instrukcje obsługi i wdrożenia oprogramowania,
-propozycje rozwiązań architektonicznych i systemowych,
-dokumentację techniczną oprogramowania,
-biblioteki obiektów cyfrowych,
-szablony projektowe,
-interfejsy użytkownika.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych utworem jest „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia”. Natura tej definicji wyklucza więc istnienie zamkniętego katalogu utworów. Wnioskodawca nie może więc wykluczyć, iż w błyskawicznie zmieniającym się świecie, w wyniku innowacji technologicznych, nie powstaną inne typy utworów (nowa postać), która nie została zidentyfikowana na powyższej liście.
11)Czy efektem czynności wykonywanych przez Pracowników, których dotyczy pytanie nr 3, będą:
-programy komputerowe podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
-utwory, które są elementem procesów twórczych ukierunkowanych na powstanie programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które są tworzone w Państwa Spółce (np. będą elementami takich programów)?
Odpowiedź: Tak. Efektem czynności wykonywanych przez Pracowników, których dotyczy pytanie nr 3, będą zarówno programy komputerowe podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (np. kody źródłowe, skrypty) jak i utwory, które są elementem procesów twórczych ukierunkowanych na powstanie programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (np. specyfikacje, architektura systemu, algorytmy), które są tworzone w Spółce.
12)Czy poszczególne „utwory”, które są efektem pracy Pracowników, o których mowa w pytaniu nr 3, składają się na powstanie programu komputerowego?
Odpowiedź: Tak. Poszczególne utwory, które są efektem pracy Pracowników, o których mowa w pytaniu nr 3, składają się na powstanie programu komputerowego w ujęciu funkcjonalnym i technicznym. Zarówno kod źródłowy, jak i specyfikacja, architektura czy algorytm są niezbędnymi i powiązanymi elementami procesu tworzenia finalnego rozwiązania informatycznego (programu).
Pytania
1)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym prace wykonywane przez pracowników Spółki dywizji biznesowych: X oraz Y opisanych powyżej, stanowią działalność twórczą w zakresie inżynierii budowlanej w rozumieniu art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PIT, co uprawni Spółkę jako płatnika do stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów zgodnie z opisanym we wniosku modelem?
2)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym prace wykonywane przez pracowników Spółki, a zakwalifikowane do trzeciej grupy projektowej, polegające na opracowywaniu nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań cyfrowych, zrównoważonych procesów technologicznych oraz projektów inżynieryjnych w warunkach niepewności co do wyniku, spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 ustawy o PIT, a tym samym stanowi działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT, co uprawni Spółkę jako płatnika do stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów zgodnie z opisanym we wniosku modelem?
3)Czy w świetle art. 22 ust. 9b ustawy o PIT „działalność twórczą w zakresie programów komputerowych” należy rozumieć jako korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi wyłącznie do programów komputerowych (tj. kodów źródłowych), czy jako korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi do wszelkich utworów, które powstają w związku z ogółem działań podejmowanych w celu tworzenia programów komputerowych rozumianych szeroko, jako wszelkie zestawy instrukcji kierowanych do systemów komputerowych a także jako wszelkie utwory niebędące bezpośrednio kodem wykonywalnym, ale powstające w związku z tworzeniem rozwiązań cyfrowych, co - zgodnie z normą art. 22 ust. 9, 9a oraz 9b - uprawni Spółkę jako płatnika do stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów zgodnie z opisanym we wniosku modelem?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na ww. pytania w części dotyczącej uznania działalności realizowanej przez pracowników za działalność twórczą w zakresie inżynierii budowlanej i programów komputerowych oraz działalności badawczo-rozwojowej. Natomiast w części dotyczącej możliwości zastosowania przez płatnika do wynagrodzeń pracowników 50% kosztów uzyskania przychodów zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1) i Ad. 3) Ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku.
Stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1 oraz pytania nr 3 dotyczy wyłącznie prawidłowego rozumienia pojęć ustawowych użytych w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT, tj. odpowiednio „działalności twórczej w zakresie programów komputerowych” oraz „działalności twórczej w zakresie inżynierii budowlanej”, a nie samej technicznej możliwości zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. Wnioskodawca wskazuje, że - zgodnie z przyjętymi w interpretacji ogólnej Ministra Finansów założeniami (dokument z 15 września 2020 r., znak DD3.8201.1.2018 opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z 18 września 2020 r. poz. 107.) - jeżeli w konkretnych okolicznościach dany rodzaj aktywności spełnia przesłanki „działalności twórczej” w rozumieniu art. 22 ust. 9b ustawy o PIT i prowadzi do powstania utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a następnie dochodzi do rozporządzenia prawami autorskimi (w tym przeniesienia majątkowych praw autorskich na pracodawcę) oraz wyodrębnienia w wynagrodzeniu części stanowiącej honorarium autorskie, to zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów jest konsekwencją spełnienia tych przesłanek. Przedmiotem niniejszego wniosku jest zatem ustalenie, czy charakter prac wykonywanych przez pracowników Spółki, opisany w zdarzeniu przyszłym, mieści się w znaczeniu wskazanych pojęć z art. 22 ust. 9b ustawy o PIT.
W ocenie Wnioskodawcy, pojęcie „działalności twórczej w zakresie programów komputerowych” należy rozumieć szeroko jako działalność, w ramach której powstają utwory chronione prawem autorskim, ukierunkowane na wytworzenie programu komputerowego lub jego elementów, jak również utwory powstające w związku z ogółem działań podejmowanych w celu tworzenia programów komputerowych, o ile mają one twórczy, indywidualny charakter i zostają ustalone w konkretnej postaci. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w zakresie opisanym w zdarzeniu przyszłym, prace pracowników w obszarze rozwiązań cyfrowych i automatyki - w takim zakresie, w jakim prowadzą do powstania utworów (w tym programu komputerowego lub jego części) oraz do przeniesienia majątkowych praw autorskich - spełniają przesłanki „działalności twórczej w zakresie programów komputerowych’’ w rozumieniu art. 22 ust. 9b ustawy o PIT, zgodnie z argumentacją przedstawioną we wniosku.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że pojęcie „działalności twórczej w zakresie inżynierii budowlanej’’ obejmuje twórczą działalność prowadzącą do powstania utworów o indywidualnym charakterze w obszarze inżynierii budowlanej, w szczególności wytworzonych w toku prac projektowych i inżynierskich, takich jak opracowania projektowe, modele, dokumentacja i inne rezultaty ustalone w postaci pozwalającej na objęcie ich ochroną prawa autorskiego. W ocenie Wnioskodawcy, prace pracowników opisane w zdarzeniu przyszłym – w zakresie, w jakim prowadzą do powstania takich utworów i do przeniesienia majątkowych praw autorskich na Spółkę - mieszczą się w rozumieniu „działalności twórczej w zakresie inżynierii budowlanej” w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT, zgodnie z argumentacją przedstawioną we wniosku.
Powyższe doprecyzowanie stanowiska pozostaje spójne z tym, że Spółka, działając jako płatnik i obliczając zaliczki według art. 32 ustawy o PIT oraz art. 41 ust. 1, zamierza stosować koszty uzyskania przychodów w takim kształcie, jaki wynika z kwalifikacji danej aktywności do właściwej kategorii z art. 22 ust. 9b ustawy o PIT oraz z faktu powstania utworu i rozporządzenia prawami autorskimi. Stąd też w niniejszej sprawie kluczowe jest rozstrzygnięcie interpretacyjne dotyczące znaczenia ww. pojęć oraz ich zastosowania do opisanych prac.
Odpowiednia klasyfikacja działań twórczych niejako „automatycznie” uprawni Spółkę jako płatnika do stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów zgodnie z opisanym we wniosku modelem i zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów zawartymi w interpretacji ogólnej nr DD3.8201.1.2018, o której mowa powyżej.
Ad. 2)
Działalność badawczo-rozwojowa
Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w świetle przedstawionych powyżej okoliczności należy uznać, iż opisane we wniosku prace prowadzone przez Spółkę w projektach zakwalifikowanych do trzeciej grupy projektowej [R.] stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na który wskazuje przepis art. 5a pkt 39 ustawy o PIT, badania naukowe są działalnością obejmującą:
1.badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2.badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Zgodnie z art 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na który wskazuje przepis art. 5a pkt 40 ustawy o PIT, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Powyższe przepisy wprowadzają kilka istotnych kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest możliwość uznania określonych działań za działalność badawczo-rozwojową (przy czym kryteria te muszą być spełnione łącznie).
Kluczowym więc dla uznania działań prowadzonych przez Spółkę za prace B+R są trzy łącznie spełnione kryteria:
1.cel: zwiększanie zasobów wiedzy i tworzenie nowych zastosowań,
2.twórczy charakter prowadzonych prac oraz
3.systematyczność w ich podejmowaniu.
Cel
W kwestii pierwszego z warunków, Spółka wskazuje, iż głównym celem realizowanych przez Nią projektów jest zwiększanie zasobów wiedzy inżynieryjnej oraz wykorzystanie tej wiedzy do tworzenia nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań technicznych i cyfrowych w przemyśle, energetyce i infrastrukturze. Spółka, będąc częścią globalnej struktury …………., opracowuje nowe technologie projektowe, rozwiązania procesowe, konstrukcyjne i cyfrowe, które służą:
-zwiększeniu efektywności energetycznej zakładów przemysłowych,
-ograniczaniu emisji i dekarbonizacji procesów,
-wdrażaniu rozwiązań Przemysłu ……,
-integracji inżynierii procesowej, automatyki i informatyki w systemach zarządzania energią i produkcją.
W ramach działalności realizowane są prace o charakterze rozwojowym: od koncepcji, przez projektowanie, prototypowanie i testy, po wdrożenia przemysłowe. Pracownicy Spółki stale zdobywają nową wiedzę w dziedzinie sterowania, optymalizacji i analizy danych, aby tworzyć nowe lub znacząco ulepszone produkty i usługi. Prace te bezpośrednio prowadzą do opracowania nowych rozwiązań i znaczących ulepszeń w technologiach dla przemysłu. W ramach prowadzonych projektów, pracownicy Spółki nie tylko łączą dotychczas istniejącą wiedzę i umiejętności, ale też zdobywają nową wiedzę i nowe umiejętności. Te działania prowadzą do opracowania nowych rozwiązań i znaczących ulepszeń w wyżej wymienionych dziedzinach, a także do tworzenia produktów dotychczas niedostępnych na rynku. Pracownicy, w wyniku swojej twórczej pracy, muszą znaleźć optymalne rozwiązania danych zagadnień. Wnioski i doświadczenia z tych prac są integrowane z globalnymi zasobami wiedzy grupy. Bezpośrednim celem jest opracowanie nowych lub znacząco ulepszonych produktów i ich funkcji, a zdobywana wiedza jest wykorzystywana do tworzenia konkretnych nowych zastosowań.
W związku z powyższym pierwszy warunek uznania działalności Spółki za działalność badawczo-rozwojową, należy uznać za wypełniony.
Twórczy charakter prac
W zakresie drugiego warunku odwołać się można do ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm., która definiuje pojęcie utworu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1.1 tejże ustawy przedmiotem prawa autorskiego jest „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór)”.
W przypadku prac prowadzonych przez Spółkę ten warunek jest w oczywisty sposób spełniony. Prace wykonywane przez pracowników mają wysoce twórczy i innowacyjny charakter. Projekty prowadzone przez Spółkę polegają na opracowaniu nowych koncepcji technicznych, układów sterowania, konstrukcji mechanicznych, algorytmów sterowania, rozwiązań cyfrowych, czy też metod wykorzystania systemów …………. Prace te wymagają niestandardowego podejścia, analizy złożonych zjawisk technicznych, a rezultaty powstają w wyniku indywidualnej, kreatywnej pracy zespołów projektowych. Projekty obejmują twórcze łączenie wiedzy z różnych dziedzin (np. automatyka, informatyka, termodynamika) w celu znalezienia nowych synergii. Indywidualny i twórczy charakter tych działań prowadzi do powstawania utworów chronionych prawem autorskim takich jak programy komputerowe (w tym biblioteki, makra czy skrypty), algorytmy, modele symulacyjne, bazy danych, dokumentacja techniczna, wizualizacje, koncepcje rozwiązań, prezentacje, materiały audio-wideo czy specyfikacje.
W związku z powyższym, drugi warunek uznania działalności Spółki za działalność badawczo-rozwojową, należy uznać za wypełniony.
Systematyczność
Spółka prowadzi swoją działalność w sposób systematyczny, a nie okazjonalny. Prowadzone prace rozwojowe są stałym i zorganizowanym elementem strategii firmy. Każdy projekt jest ściśle ustrukturyzowany, z jasno określonymi celami, harmonogramem i zasobami. Spółka angażuje się w długoterminowe projekty i konsekwentnie dokumentuje wszystkie etapy swojej działalności. Ciągłe zaangażowanie Spółki w te działania od lat potwierdza ich systematyczny charakter. Spółka prowadzi również stałą wymianę wiedzy z jednostkami …………. w …………. i ………….., co zapewnia ciągłość, metodyczność i standaryzację procesów rozwojowych. W związku z powyższym trzeci i ostatni warunek uznania działalności Spółki za działalność badawczo-rozwojową, należy uznać za wypełniony.
Tym samym, prace realizowane przez pracowników Spółki spełniają łącznie wszystkie warunki uznania ich za prace badawczo-rozwojowe w rozumieniu art. 5a pkt 38-40. W konsekwencji, w świetle art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PIT, prowadzenie prac badawczo-rozwojowych upoważni pracodawcę do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów w stosunku do tej części wynagrodzenia pracowników, która przypada za korzystanie przez nich z praw autorskich do utworów wykonywanych w ramach tej działalności.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w tej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Według art. 12 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Stosownie natomiast do art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
W art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
Jak wynika z art. 22 ust. 1 ustawy o podarku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Natomiast z art. 22 ust. 9 pkt 3 ww. ustawy wynika, że:
Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Przy czym, w myśl art. 22 ust. 9a ww. ustawy:
W roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1.
Stosownie do art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:
1) działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;
3) produkcji audialnej i audiowizualnej;
4) działalności publicystycznej;
5) działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;
6) działalności konserwatorskiej;
7) prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2509), do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;
8) działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.
Przymiotnik „twórczy”, który poprzedza wymieniane przez ustawodawcę w art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rodzaje działalności można zdefiniować jako mający na celu tworzenie; będący wynikiem tworzenia, a jako jego synonimy Słownik Języka Polskiego PWN wymienia m.in. przymiotniki: konstruktywny, kreatywny, kreacyjny. Nie ulega zatem wątpliwości, że objęte przedmiotowym przepisem efekty takiej działalności musi cechować kreatywność, unikalność czy osobiste ujęcie przez ich twórców.
Pojęcie twórczości
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć użytych w art. 22 ust. 9 pkt 3, takich jak „twórca”, „korzystanie przez twórców z praw autorskich” lub pojęć z nimi związanych, jak np. „utwór”.
Ustawodawca odsyła w tym względzie do odrębnych przepisów, przez które należy rozumieć ustawę z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24).
Według art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
W świetle natomiast art. 1 ust. 2 tej ustawy:
Przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
2) plastyczne;
3) fotograficzne;
4) lutnicze;
5) wzornictwa przemysłowego;
6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
7) muzyczne i słowno-muzyczne;
8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
9) audiowizualne (w tym filmowe).
W rozumieniu prawa autorskiego jako twórczy traktowany jest taki rezultat działalności, który na tyle związany jest z osobą twórcy, by było mało prawdopodobne, aby inna osoba podejmująca identycznie skierowany wysiłek twórczy uzyskała analogiczny lub zasadniczo zbliżony rezultat.
Przedmiotem prawa autorskiego są wszelkie przejawy działalności twórczej o indywidualnym charakterze bez względu na to, czy są to dzieła artystyczne, utwory naukowe lub literackie.
Jednocześnie, ponieważ w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostało zdefiniowane pojęcie „działalność twórcza”, to należy odwołać się do słownikowego znaczenia tego pojęcia. I tak – zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (wydanie internetowe) – działalność oznacza:
1)„zespół działań podejmowanych w jakimś celu”
2)„funkcjonowanie czegoś lub oddziaływanie na coś”.
Pojęcie „twórczy” oznacza natomiast:
1)„mający na celu tworzenie; też: będący wynikiem tworzenia”
2)„dotyczący twórców”.
Z kolei na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do której pośrednio odnosi się analizowany przepis art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalność twórcza oznacza, że ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia.
Definicja zawarta w tym przepisie odnosi się do dziedziny twórczości i odwołuje się do przynależności utworu do danej dziedziny twórczości, a nie do konkretnego rodzaju utworu. Ustawodawca nie zawęża przy tym zakresu przepisu do konkretnych utworów.
Rozumienie pojęcia „działalności twórczej w zakresie inżynierii budowlanej”
Proces tworzenia utworu z zakresu inżynierii budowlanej składa się z szeregu czynności koniecznych do stworzenia tego utworu. Na poszczególnych etapach tego procesu efekty pracy, które powstają, z reguły posiadają cechę nowości. Jednak cecha ta nie jest warunkiem wystarczającym do uznania danej działalności za twórczą i zastosowania z tego tytułu 50% kosztów uzyskania przychodów. Działalność twórcza musi obok cechy nowości posiadać również indywidualny charakter. Tylko rezultaty takiej działalności mogą być uznane za utwór.
Użyty w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „działalność w zakresie inżynierii budowlanej” odnosi się do ogółu działań, które posiadają cechę nowości i są podejmowane w celu tworzenia utworów inżynierskich.
W związku z powyższym, wskazaną w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „działalność w zakresie inżynierii budowlanej” należy rozumieć jako korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi do wszelkich utworów, które powstają w związku z ogółem działań podejmowanych w celu tworzenia utworów z zakresu inżynierii budowlanej.
Inżynierię budowlaną Słownik języka polskiego PWN określa jako „projektowanie i konstruowanie obiektów oraz urządzeń technicznych”. Budowla to „to, co zostało wybudowane”. „Działalnością twórczą w zakresie inżynierii budowlanej” będą więc czynności, które:
·mają charakter twórczy,
·są podejmowane w celu wznoszenia budowli z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa technicznego,
·w ich efekcie powstają utwory, których prawa są przenoszone.
Tak więc inżynieria budowlana ma za zadanie rozwiązać problemy konstrukcyjne zaprojektowanej budowli i dobór właściwych materiałów i technologii budowy.
Rozumienie pojęcia „działalności twórczej w zakresie programów komputerowych”
Katalog zawarty w art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia także jako podlegające ochronie prawnoautorskiej programy komputerowe.
W myśl art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Programy komputerowe podlegają ochronie jak utwory literackie, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 omawianej ustawy:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Podstawą przyznania ochrony prawnej dla programu komputerowego jest fakt, że stanowi on przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (wyraz własnej twórczości intelektualnej danego autora lub autorów), ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od przeznaczenia i sposobu wyrażania. O ocenie charakteru indywidualnej pracy twórczej nie decydują postanowienia umowy, ale rzeczywisty wkład pracy każdego z twórców programu komputerowego, co podlega każdorazowo odrębnej ocenie.
Jednocześnie ani ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie zawiera definicji legalnej programu komputerowego.
W odniesieniu do programu komputerowego, zgodnie z definicją słownikową (słownik języka polskiego SJP, dostęp na: https://sjp.pl/), oprogramowanie powinno być rozumiane jako „całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów”. Program komputerowy definiowany jest również jako ogół programów i procedur związanych z urządzeniami do przetwarzania danych, dla ułatwienia korzystania z tych urządzeń (Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, dostęp na: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/).
Zgodnie z motywem 7 preambuły do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24AME z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (Dz.U. UE. L 111 z dnia 5 maja 2009 r. str. 16), zwanej dalej Dyrektywą, dla celów Dyrektywy pojęcie „program komputerowy” obejmuje programy w jakiejkolwiek formie, w tym programy zintegrowane ze sprzętem komputerowym; pojęcie to obejmuje również przygotowawcze prace projektowe prowadzące do rozwoju programu komputerowego, z zastrzeżeniem że charakter prac przygotowawczych jest taki, że program komputerowy może korzystać z nich na późniejszym etapie. Odwołanie się do definicji z Dyrektywy przy interpretacji pojęcia programu komputerowego w rozumieniu ustawy o prawie autorskim jest uzasadnione, ponieważ przyjęta w polskim prawie konstrukcja ochrony programów komputerowych w ramach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi przeniesienie przepisów wspólnotowych i była wzorowana na rozwiązaniach ujętych w Dyrektywie Rady z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (91/250/EWG), zastąpionej Dyrektywą. Przepisy Dyrektywy jednoznacznie wskazują, że pojęcie programu komputerowego nie ogranicza się wyłącznie do formy jego wyrażenia w postaci kodu lub dokumentacji. Dyrektywa wskazuje, że utworami stanowiącymi formę wyrażenia podstaw i założeń programu niezbędnych do jego powstania będą np. opisy specyfikacji, architektury systemu, projekty interfejsów użytkownika, mapy ekranów interfejsów użytkownika.
Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. W wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie C-393/09 (Bezpecnostni softwarova asociace – Svaz softwarove ochrany przeciwko Ministerstwu Kultury) Trybunał uznał, że graficzne interfejsy użytkownika są częściami programu komputerowego umożliwiającymi wzajemne połączenie i interakcję wszystkich elementów oprogramowania i sprzętu komputerowego z innym oprogramowaniem i sprzętem, jak również z użytkownikami, tak aby stały się one w pełni funkcjonalne. W szczególności graficzny interfejs użytkownika jest interfejsem interakcji, pozwalającym na komunikację między programem komputerowym a użytkownikiem. W związku z tym graficzny interfejs użytkownika nie pozwala na powielanie tego programu komputerowego, lecz stanowi po prostu element tego programu, za pomocą którego użytkownicy wykorzystują właściwości omawianego programu.
Wynika z tego, że na program komputerowy z technicznego punktu widzenia składa się szereg elementów, w tym również takich jak interfejsy, wykresy, struktura programu, o ile spełniają wymagania przewidziane w art. 1 ustawy o prawie autorskim. Do tej kategorii należy więc zaliczyć także np. projekty interfejsu użytkownika programu komputerowego odzwierciedlające jego koncepcje, zawartość, sposób działania oraz funkcjonalność, mapy ekranów interfejsu użytkownika programu komputerowego, projekty koncepcji funkcjonalnej interfejsu użytkownika programu komputerowego, projekty mikrointerakcji, animacji zaprojektowanych dla interfejsu użytkownika programu komputerowego.
Oznacza to, że poszczególne elementy programu komputerowego w sensie technicznym i funkcjonalnym podlegają ochronie i stanowią utwory w rozumieniu prawa autorskiego, przy czym mogą podlegać ochronie jako program komputerowy (tu należy zaliczyć kod źródłowy) lub jako inny utwór (np. interfejs użytkownika). Wszystkie one stanowią elementy programu komputerowego i wynik działalności twórczej w zakresie programów komputerowych.
Zatem sformułowanie „działalność twórcza w zakresie programów komputerowych”, zawarte w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy korzystania i rozporządzania prawami autorskimi do wszelkich utworów, które powstają w związku z działaniami podejmowanymi w celu stworzenia programów komputerowych, począwszy od identyfikowania potrzeb biznesowych użytkownika końcowego, przez analizę wstępną rozwiązania informatycznego, projektowanie rozwiązania informatycznego, wytworzenie rozwiązania informatycznego, aż do komercjalizacji rozwiązania informatycznego.
Z opisu przedstawionego we wniosku wynika, że prace realizowane przez inżynierów Spółki mają charakter projektowy i są dostosowane do indywidualnych, specyficznych potrzeb i wymagań klientów. Każdy projekt jest odpowiedzią na unikalne wymagania, co wymusza poszukiwanie nowych, niestandardowych rozwiązań oraz nowoczesnych technologii projektowych. W ramach prowadzonych prac pracownicy Spółki opracowują koncepcje architektoniczno-konstrukcyjne obiektów (m.in. budynków użyteczności publicznej, hal przemysłowych, dróg, kolei, mostów oraz związanych z nimi sieciami technicznymi), tworzą dla nich indywidualne rozwiązania techniczne, konstrukcyjne czy materiałowe, przeprowadzają modelowanie i symulacje numeryczne (np. ………., ………..) pozwalające na optymalizację konstrukcji, opracowują dokumentacje projektowe. Pracownicy zaangażowani są w prace projektowe w interdyscyplinarnych zespołach, łączących wiedzę z branż instalacyjnej, drogowej, kolejowej, mostowej, środowiskowej i energetycznej. W zależności od zakresu prowadzonego projektu, pracownicy biorą też udział w procesie walidacji i optymalizacji rozwiązań na etapie budowy (autorski nadzór projektowy). Pracownicy Spółki w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych tworzą rezultaty pracy, które mogą stanowić utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze i są ustalone w konkretnej postaci, takiej jak w szczególności rysunki, modele, kod źródłowy oraz dokumentacja. W konsekwencji, w zakresie takich rezultatów pracy spełniających przesłanki utworu, pracownicy będą ich twórcami w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a Spółka – zgodnie z planowanymi aneksami do umów o pracę – będzie nabywać autorskie prawa majątkowe do tych utworów w ramach stosunku pracy, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń woli.
W procesie tworzenia programów komputerowych powstaje wiele typów utworów. Do obecnie zidentyfikowanych przez Spółkę należą kody źródłowe programów komputerowych (w tym oprogramowanie maszyn, systemów sterowania, skryptów automatyzujących i algorytmów analitycznych); schematy logiki; schematy funkcjonalne; sekwencje do kontrolerów …………; algorytmy; opisy koncepcji systemów informatycznych; analizy wymagań i systemowe; specyfikacje techniczne i funkcjonalne oprogramowania; instrukcje obsługi i wdrożenia oprogramowania; propozycje rozwiązań architektonicznych i systemowych; dokumentację techniczną oprogramowania; biblioteki obiektów cyfrowych; szablony projektowe; interfejsy użytkownika.
Efektem czynności wykonywanych przez Pracowników, których dotyczy pytanie nr 3, będą zarówno programy komputerowe podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (np. kody źródłowe, skrypty) jak i utwory, które są elementem procesów twórczych ukierunkowanych na powstanie programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (np. specyfikacje, architektura systemu, algorytmy), które są tworzone w Spółce. Poszczególne utwory, które są efektem pracy Pracowników, o których mowa w pytaniu nr 3, składają się na powstanie programu komputerowego w ujęciu funkcjonalnym i technicznym. Zarówno kod źródłowy, jak i specyfikacja, architektura czy algorytm są niezbędnymi i powiązanymi elementami procesu tworzenia finalnego rozwiązania informatycznego (programu).
Zatem biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz cytowanej wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzam, że prace wykonywane przez Państwa pracowników zakwalifikowanych do dywizji X oraz Y, spełniają definicję działalności twórczej w zakresie inżynierii budowlanej o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei, w świetle art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „działalność twórczą w zakresie programów komputerowych” należy rozumieć jako korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi do wszelkich utworów, które powstają w związku z ogółem działań podejmowanych w celu tworzenia programów komputerowych realizowanych przez Państwa pracowników. W tym znaczeniu, nie tylko kody źródłowe programów komputerowych wypełniają przesłanki wynikające z art. 22 ust. 9b pkt 1 omawianej ustawy, lecz także – wskazane przez Państwa utwory powstałe w procesie tworzenia programu komputerowego, tj. schematy logiki; schematy funkcjonalne; sekwencje do kontrolerów ………; algorytmy; opisy koncepcji systemów informatycznych; analizy wymagań i systemowe; specyfikacje techniczne i funkcjonalne oprogramowania; instrukcje obsługi i wdrożenia oprogramowania; propozycje rozwiązań architektonicznych i systemowych; dokumentację techniczną oprogramowania; biblioteki obiektów cyfrowych; szablony projektowe; interfejsy użytkownika.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 3 jest prawidłowe.
Rozumienie pojęcia „działalności badawczo-rozwojowej”
W świetle art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy :
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a)badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.)
b)badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ostatniej ustawy :
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1)badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2)badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Zatem z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji.
Z ustawowej definicji prac badawczo-rozwojowych wynika, że taka działalność musi mieć charakter twórczy. Posłużenie się tym sformułowaniem wskazuje, że działalność badawczo-rozwojowa to taka aktywność, która nastawiona jest na tworzenie nowych i oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, które nie mają odtwórczego charakteru. Po drugie, z art. 5a pkt 38 ustawy podatkowej wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi być podejmowana w systematyczny sposób. Najbardziej właściwą definicją systematyczności prowadzenia działalności B+R jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo „systematyczny” odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Podsumowując, działalność badawczo-rozwojowa to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia, w tym badań naukowych (nakierowanych na nową wiedzę i umiejętności) oraz prac rozwojowych (nakierowanych na wykorzystanie dostępnej wiedzy i umiejętności), w celu zwiększenia zasobów wiedzy do tworzenia nowych, zmienionych lub usprawnionych produktów, procesów lub usług (również w formie nowych technologii).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy dotyczące działalności badawczo-rozwojowej należy interpretować ściśle, a zatem do działalności badawczo-rozwojowej można zaliczyć tylko te działania podatnika, które wyczerpują znamiona definicji zawartej w treści art. 5a pkt 38-40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wynika z wniosku, opisana działalność twórcza pracowników zakwalifikowana do trzeciej grupy projektowej wpisuje się we wszystkie wskazane kryteria. Jest ona ukierunkowana na nowe odkrycia i pozyskanie nowej wiedzy, w szczególności w zakresie sterowania, optymalizacji procesów i analizy danych, co pozwala na rozwój nowych koncepcji w energetyce i przemyśle. Działalność ta jest oparta na oryginalnych, nieoczywistych koncepcjach i hipotezach, wykluczających rutynowe działania; koncepcje te obejmują m.in. nowe metody integracji modeli 3D z systemami zarządzania danymi, nowatorskie algorytmy sterowania dla przemysłu ………. oraz unikalne rozwiązania dekarbonizacyjne, których oryginalność polega na niestosowaniu dostępnych schematów, lecz tworzeniu rozwiązań obiektywnie nowych. Efektem tej działalności jest projektowanie i tworzenie produktów oraz procesów (np. cyfrowe bliźniaki, zaawansowane instalacje przemysłowe), które w stosunku do dotychczasowej działalności mają nowy i innowacyjny charakter. Produkty te i procesy w znacznym stopniu odróżniają się od dotychczas funkcjonujących w ofercie Spółki i praktyce gospodarczej, a ich innowacyjność polega na zastosowaniu zaawansowanych technologii cyfrowych (……., ………….) oraz unikalnych parametrów efektywności energetycznej. Prace te realizowane są w sposób indywidualny i kreatywny przez interdyscyplinarne zespoły. Działalność ta jest zaplanowana formalnie i uwzględniona w budżecie, będąc realizowaną w sposób systematyczny, ustrukturyzowany, z określonymi celami i zasobami. W działalności tej brak jest pewności co do wyniku końcowego, gdyż osiągnięcie celu wiąże się z ryzykiem technicznym i naukowym. Działalność ta prowadzi do uzyskania wyników, które mogą być powtórzone, w postaci ustalonej dokumentacji, modeli czy oprogramowania możliwych do odtworzenia. Działalność pracowników jest prowadzona w celu zwiększenia zasobów wiedzy. Zasoby wiedzy zwiększają się poprzez zdobywanie nowych informacji w dziedzinie sterowania, optymalizacji, analizy danych oraz integracji technologii operacyjnych (………) i informatycznych (……….) podczas realizacji iteracyjnych prac projektowych. Działalność ta jest prowadzona również w celu wykorzystania zasobów wiedzy, co przejawia się w czynnościach takich jak łączenie wiedzy z branż instalacyjnej, drogowej, energetycznej i informatycznej w celu opracowania nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań technicznych, produktów (np. ……………) i procesów (np. ……………), które nie byłyby możliwe do stworzenia bez twórczego zastosowania posiadanej i nowo zdobytej wiedzy. Działalność pracowników stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Twórczy charakter przejawia się w tym, że rezultaty prac (np. projekty konstrukcji, systemy sterowania) są wynikiem osobistych, subiektywnych wyborów projektanta, a nie mechanicznym zastosowaniem algorytmów. Pracownicy na wstępie postawili sobie cele obejmujące opracowanie nowych technologii projektowych, rozwiązań procesowych, konstrukcyjnych i cyfrowych służących m.in. dekarbonizacji i wdrażaniu przemysłu ….. Działalność pracowników opisana we wniosku prowadzona jest w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny, według ustalonego systemu. Prace w Spółce, będącej częścią globalnej grupy, opierają się na ustrukturyzowanych procesach (………….), zdefiniowanych rolach i podziale na etapy (koncepcja, projekt, walidacja). Prace realizowane są na podstawie harmonogramów projektowych, z przyjęciem określonych celów technicznych i biznesowych do osiągnięcia dla każdego zadania.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności oraz cytowane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzam, że prace wykonywane przez Państwa pracowników zakwalifikowanych do trzeciej grupy projektowej, spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 w związku z art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania tej interpretacji.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
