Interpretacja indywidualna z dnia 22 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.174.2025.2.PB
Powtórzenie nieważnego aktu notarialnego darowizny nie wywołuje skutków podatkowych z datą pierwotnej, nieważnej umowy. Faktyczne zawarcie nowej umowy darowizny po rozwodzie powoduje, że obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu darowizny w dniu zawarcia nowego aktu, a nabywca zostaje zaliczony do III grupy podatkowej.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 16 października 2025 r., przesłany przez (…) za pismem z 22 października 2025 r. Znak: (…) o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ponownego zawarcia umowy darowizny w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem 12 listopada 2025 r. (wpływ 12 listopada 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A (Wnioskodawczyni) i B pozostawali małżeństwem od 6 czerwca 2015 r. Jeszcze przed zawarciem małżeństwa, tj. w dniu 30 marca 2015 r. na mocy umowy sprzedaży oraz oświadczenia o ustanowieniu hipoteki – aktu notarialnego Rep. A numer (…) sporządzonego przez notariusza (…) nabyli, każdy w ½ części, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w (…), dla którego Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą numer KW (…).
W dniu 24 sierpnia 2022 r. B umową darowizny – aktem notarialnym Rep. A numer (…) sporządzonym przez notariusza (…) darował żonie A należący do niego udział w wielkości ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego przy (…). A stała się wyłączną właścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do ww. lokalu mieszkalnego. Uczestniczącym w czynności małżonkom notariusz wydał wypisy sporządzonego aktu notarialnego Rep. A nr (…), na podstawie którego, został na rzecz A dokonany wpis prawa własności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej. Jako że darczyńca i obdarowany byli małżonkami, a darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego nie wystąpił po stronie obdarowanej podatek od spadków i darowizn, ani konieczność sporządzenia odrębnej deklaracji.
W dniu 21 września 2023 r. Sąd Okręgowy (…) orzekł o rozwiązaniu małżeństwa A i B przez rozwód.
W połowie 2025 r. A została powiadomiona przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej (…), iż notariusz (…) zmarła (…) 2023 r., a likwidator kancelarii ustalił, iż w kancelarii znajduje się kilka niepodpisanych i bez nadanego numeru repertorium aktów notarialnych. Wśród niepodpisanych przez notariusza aktów likwidator odnalazł dokument umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r., na mocy której B darował żonie – A swój udział w lokalu mieszkalnym przy (…) zatytułowany akt notarialny i zawierający podpisy A i B, jednak niezawierający podpisu notariusza, ani uzupełnionego numeru repertorium. W sprawie niepodpisanych aktów zostało wszczęte postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową (…). Jednocześnie w Prokuraturze zajęto się sprawą nieważnych – w ocenie prokuratora – aktów notarialnych.
Zawiadomieniem Prokuratury Okręgowej (…) Prokurator Okręgowy domagał się by Sąd Rejonowy (…) ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie ½ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, gdyż zdaniem Prokuratora akt notarialny – umowa darowizny z 24 sierpnia 2022 r. Rep. A (…) – sporządzony przed notariuszem (…) jest nieważny z powodu jego niepodpisania przez notariusza, a zatem wpis własności udziału na rzecz uczestniczki był od początku bezpodstawny.
Postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym (…) umorzył postępowanie wywołane zawiadomieniem (…), albowiem w jego ocenie na obecnym etapie nie sposób przesądzić, iż umowa była nieważna wyłącznie na tej podstawie, iż nie zawierała podpisu notariusza.
Skargę na przedmiotowe postanowienie wywiódł jednak Prokurator Okręgowy, wskutek czego orzeczenie Referendarza Sądowego utraciło moc. Następnie Sąd Rejonowy (…) zawiadomił A o tym, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego (…) z 22 września 2025 r., rozpoznającego skargę Prokuratora, 23 września 2025 r. do księgi wieczystej KW nr (…) wpisano ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie ½ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, w związku z nieważnością umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r. Rep. A (…) – sporządzonej przez notariusza (…) z powodu braku podpisu notariusza.
Okręgowa Izba Notarialna (…), biorąc odpowiedzialność za błąd członka Izby Notarialnej wyznaczyła notariuszy do powtórzenia nieważnych aktów notarialnych.
W przypadku Wnioskodawczyni A samo powtórzenie czynności nie rozwiązuje jednak problemów stąd wynikających. Abstrahując od kwestii istnienia po stronie dawnego darczyńcy dalszej woli obdarowania Wnioskodawczyni swoim udziałem, zważyć należy, iż strony nie są już aktualnie małżeństwem. Po rozwodzie małżonkowie nie należą już zatem do 0 grupy podatkowej, a są traktowani jak osoby obce, a zatem znajdzie tu zastosowanie III grupa podatkowa. To zaś z kolei potencjalnie może mieć wpływ na ewentualne wystąpienie należnego podatku od spadku i darowizn i jego wysokość.
Ponadto, na moment pierwotnej darowizny (w 2022 r.) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu miało wartość ok. 220.000,00 złotych (a udział ½ –110.000,00 złotych). Aktualnie zaś wartość nieruchomości wynosi ok. 350.000,00 złotych.
Pytanie
Czy w okolicznościach tej sprawy powtórzenie nieważnego aktu spowoduje po stronie A obowiązek zapłaty podatku?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, powtórzenie nieważnej umowy darowizny przez byłych już małżonków, nie będzie powodowało powstania po stronie Wnioskodawczyni (pomimo rozwodu z darczyńcą) obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn z uwagi na fakt, iż jest to jedynie powtórzenie obarczonej brakami w zakresie formy umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r., z jednoczesnym ustaleniem, iż umowa skuteczna będzie od daty poprzedzającej jej zawarcie, tj. od dnia 24 sierpnia 2022 r. (data zawarcia pierwotnej, nieważnej umowy darowizny).
Przepisy Kodeksu cywilnego zezwalają bowiem na określenie przez strony umowy jej skuteczności od chwili innej, niż chwila zawarcia umowy, może to być także chwila od niej wcześniejsza. Zgodnie z art. 70 § 1 k.c. w razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane – w chwili przystąpienia przez drugą stronę do wykonania umowy.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż: wyrażona w tym przepisie norma, jak wyjaśniono w literaturze przedmiotu, dotyczy w istocie nie chwili zawarcia umowy, lecz chwili jej skuteczności, i ma charakter tzw. reguły interpretacyjnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., III CKN 108/97). Oznacza to, że znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy strony nie określiły w sposób nie pozostawiający wątpliwości chwili, od której umowa wywiera skutki prawne.
Nie ma przy tym – co do zasady – przeszkód, w każdym razie w takich przypadkach jak występujący w niniejszej sprawie, aby strony uzgodniły, że umowa będzie skuteczna od chwili poprzedzającej jej zawarcie. Założeniem art. 70 § 1 k.c. jest – co do zasady – dopuszczalność określenia przez strony umowy jej skuteczności od chwili innej niż chwila zawarcia umowy; może to być także chwila od niej
wcześniejsza (wyrok SN z 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt II CSK 403/13, OSNC-ZD 2015, nr 3, poz. 34).
Skoro zatem strony w powtórzonej umowie darowizny w formie aktu notarialnego ustalą, iż umowa skuteczna będzie z datą wsteczną (od 24 sierpnia 2022 r.) kiedy jeszcze strony umowy pozostawały w małżeństwie, to po stronie Wnioskodawczyni nie wystąpi należny do zapłaty podatek od spadków i darowizn bowiem – na gruncie tej konkretniej umowy darowizny (skutecznej z datą wsteczną) będą dalej traktowani jako 0 grupa podatkowa i nie wystąpi należny podatek do zapłaty.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie to ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.
W myśl art. 890 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
§ 2. Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron.
Na podstawie art. 172 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 558):
Umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Wypis tego aktu notariusz przesyła niezwłocznie spółdzielni.
Stosownie do art. 157 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu.
§ 2. Jeżeli umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości została zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności.
Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że A (Pani) i B pozostawali małżeństwem od 6 czerwca 2015 r. Jeszcze przed zawarciem małżeństwa, tj. w dniu 30 marca 2015 r. nabyli, każdy w ½ części, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego (…). W dniu 24 sierpnia 2022 r. B umową darowizny – aktem notarialnym darował Pani należący do niego udział w wielkości ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego przy (…). Uczestniczącym w czynności małżonkom notariusz wydał wypisy sporządzonego aktu notarialnego, na podstawie którego, został na Pani rzecz dokonany wpis prawa własności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej. Jako że darczyńca i obdarowany byli małżonkami, a darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego nie wystąpił po stronie obdarowanej podatek od spadków i darowizn, ani konieczność sporządzenia odrębnej deklaracji. W dniu 21 września 2023 r. sąd orzekł o rozwiązaniu Państwa małżeństwa przez rozwód. W połowie 2025 r. została Pani powiadomiona przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej (…), iż notariusz (…) zmarła (…) 2023 r., a likwidator kancelarii ustalił, iż w kancelarii znajduje się kilka niepodpisanych i bez nadanego numeru repertorium aktów notarialnych. Wśród niepodpisanych przez notariusza aktów likwidator odnalazł dokument umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r., na mocy której B darował żonie – Pani swój udział w lokalu mieszkalnym przy (…) zatytułowany akt notarialny i zawierający podpisy A i B, jednak niezawierający podpisu notariusza, ani uzupełnionego numeru repertorium. W sprawie niepodpisanych aktów zostało wszczęte postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową (…). Jednocześnie w Prokuraturze zajęto się sprawą nieważnych – w ocenie prokuratora – aktów notarialnych. 23 września 2025 r. do księgi wieczystej KW nr (…) wpisano ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie ½ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, w związku z nieważnością umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r. Okręgowa Izba Notarialna (…), biorąc odpowiedzialność za błąd członka Izby Notarialnej wyznaczyła notariuszy do powtórzenia nieważnych aktów notarialnych. W przypadku Pani samo powtórzenie czynności nie rozwiązuje jednak problemów stąd wynikających. Abstrahując od kwestii istnienia po stronie dawnego darczyńcy dalszej woli obdarowania Panią swoim udziałem, zważyć należy, iż strony nie są już aktualnie małżeństwem. Na moment pierwotnej darowizny (w 2022 r.) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu miało wartość ok. 220.000,00 zł (a udział ½ –110.000,00 zł). Aktualnie zaś wartość nieruchomości wynosi ok. 350.000,00 zł.
Wskazać należy, że brak podpisu notariusza na oryginale aktu notarialnego nie nadaje umowie mocy prawnej. Wymóg opatrzenia aktu notarialnego podpisem notariusza zawarty jest w art. 92 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1001), zgodnie z którym:
Akt notarialny powinien zawierać:
1) dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony - godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu;
2) miejsce sporządzenia aktu;
3) imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządziła osoba wyznaczona do zastępstwa notariusza lub upoważniona do dokonywania czynności notarialnych - nadto imię i nazwisko tej osoby;
4) imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli lub pełnomocników, a także innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
4a) jeżeli obejmuje nabycie nieruchomości przez cudzoziemca lub objęcie lub nabycie przez niego udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków w spółce handlowej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku osoby fizycznej - informację o jej obywatelstwie, a w przypadku podmiotu z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - określenie lub oświadczenie, czy podmiot ten jest cudzoziemcem w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, wraz z uzasadnieniem;
5) oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty;
6) stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy spisywaniu aktu;
7) stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany;
8) podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
9) podpis notariusza.
Na podstawie art. 73 ust. 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.
Natomiast odnosząc się do przywołanego przez Panią we własnym stanowisku art. 70 § 1 Kodeksu cywilnego, wskazać należy, że zgodnie z jego treścią:
§ 1. W razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane - w chwili przystąpienia przez drugą stronę do wykonania umowy.
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny:
Czas i miejsce zawarcia umowy między osobami, które są jednocześnie obecne przy dokonywaniu czynności prawnej, wyznaczają okoliczności złożenia zgodnych oświadczeń woli. Komentowany przepis dotyczy przede wszystkim sytuacji, gdy umowa jest zawierana bez jednoczesnej obecności obu stron. Kontrahenci mogą wówczas sami ustalić czas i miejsce zawarcia umowy (co do konieczności stosowania w pierwszym rzędzie reguł wykładni oświadczeń woli sformułowanych w art. 65 KC zob. wyr. SN z 15.4.2004 r., IV CK 236/03, Legalis). Mogą to jednak czynić tylko w granicach ofertowego trybu zawierania umów określonego w KC (tak Z. Radwański, w: SystemPrPryw, t. 2, 2008, Nb 60, s. 342). Oznacza to, że niedopuszczalne jest ustalenie miejsca lub czasu, które nie mają żadnego związku z procesem składania i przyjmowania oferty. Artykuł 70 KC znajduje zastosowanie wyłącznie do zawierania umów w trybie ofertowym (wniosek z wyr. SN z 15.6.2010 r., II CSK 27/10, Biul. SN 2010, Nr 9). (Komentarz do art. 70 KC red. serii Osajda/red. tomu Borysiak 2024, wyd. 33/Przemysław Mikłaszewicz) (podkreślenie i pogrubienie Organu)
Tym samym powołany przez Panią art. 70 § 1 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Nie można zatem zgodzić się z Panią, iż jest to jedynie powtórzenie obarczonej brakami w zakresie formy umowy darowizny z 24 sierpnia 2022 r., z jednoczesnym ustaleniem, iż umowa skuteczna będzie od daty poprzedzającej jej zawarcie, tj. od dnia 24 sierpnia 2022 r. (data zawarcia pierwotnej, nieważnej umowy darowizny). Akt notarialny powinien zawierać, zgodnie z przytoczonym powyżej art. 92 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o notariacie, dzień, miesiąc i roksporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony –godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy wskazać należy, że akt notarialny z 24 sierpnia 2022 r. w związku z jego niepodpisaniem przez notariusza jest nieważny. Skoro zatem dla zawarcia umowy darowizny udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego przy (…) wymagany był akt notarialny (przepis prawa zastrzega bowiem formę aktu notarialnego dla tego typu umowy) to nieważność tego aktu oznacza nieważność dokonanej czynności. Tym samym akt notarialny z 24 sierpnia 2022r. nie wywołał skutków podatkowych. Mając natomiast na względzie wyżej powołane przepisy Kodeksu cywilnego i Prawa o notariacie nie ma możliwości prawnej jego „powtórzenia” z datą wsteczną. W przedmiotowej sprawie konieczne jest – o ile w istocie w dalszym ciągu istnieje taka wola obu stron – zawarcie nowego (drugiego) aktu notarialnego, który będzie wywoływał skutki prawne z datą jego sporządzenia.
Przechodząc na grunt ustawy o podatku od spadków i darowizn, zauważyć należy, że stosownie do treści art. 5 tej ustawy:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1)36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2)27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3)5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Jak wynika z art. 14 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1)do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2)do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3)do grupy III - innych nabywców.
Z uwagi na to, iż byłych małżonków nie wiąże ani stosunek pokrewieństwa, ani stosunek powinowactwa, to w świetle powyższego darowiznę, którą Pani były mąż dokona na Pani rzecz należy uznać, zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy za otrzymaną od podmiotu zaliczonego do III grupy podatkowej.
Podatek oblicza się na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 ww. ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia, kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające opodatkowaniu, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe, o których mowa w art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1-3.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. z 2023 r. poz. 1226):
Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:
| Kwoty nadwyżki w zł | Podatek wynosi | |
| ponad | do | |
| 3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej | ||
| 11 833 | 12% | |
| 11 833 | 23 665 | 1420 zł i 16% od nadwyżki ponad 11 833 zł |
| 23 665 | 3313 zł 20 gr i 20% od nadwyżki ponad 23 665 zł | |
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zawarcie umowy darowizny udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, będzie stanowiła wartość nabytego udziału w ww. prawie po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według jego stanu w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. z chwilą złożenia przez Pani byłego męża (darczyńcę) oświadczenia w formie aktu notarialnego.
W myśl art. 17a ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.
Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek jest pobierany przez płatnika.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Notariusze są płatnikami podatku od dokonanej w formie aktu darowizny.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skoro darowizna udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego – zgodnie z wymogiem zawartym w art. 172 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – dokonana zostanie w formie aktu notarialnego, to nie będzie obowiązku składania zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, stosownie do postanowień art. 17a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Wobec powyższego, Pani stanowisko, zgodnie z którym strony w powtórzonej umowie darowizny w formie aktu notarialnego ustalą, iż umowa skuteczna będzie z datą wsteczną (od 24 sierpnia 2022 r.) kiedy jeszcze strony umowy pozostawały w małżeństwie, to po stronie Wnioskodawczyni nie wystąpi należny do zapłaty podatek od spadków i darowizn bowiem – na gruncie tej konkretniej umowy darowizny (skutecznej z datą wsteczną) będą dalej traktowani jako 0 grupa podatkowa i nie wystąpi należny podatek do zapłaty, należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?