Interpretacja indywidualna z dnia 23 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.854.2025.2.ŁW
Usługi związane z ochroną środowiska morskiego realizowane przez Wnioskodawcę, spełniające wymogi art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT, podlegają preferencyjnej 0% stawce VAT, przy założeniu istnienia odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej charakter tych usług.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie zastosowania preferencyjnej 0% stawki podatku od towarów i usług określonej w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy do realizowanych przez Państwa działań pomiarowych i badawczych. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 grudnia 2025 r. (wpływ 23 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(…) (zwany dalej Wnioskodawcą) jest (…) posiadającą osobowość prawną stanowiącą część systemu szkolnictwa wyższego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.). Wnioskodawca działa na podstawie powołanej ustawy, aktów wykonawczych do niej wydanych oraz statutu. Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 11 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy jest m.in. prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki.
Skarb Państwa – A ogłosił postępowanie przetargowe, którego celem miała być (…) dla lokalizacji w obszarze: Część 1 – (…), Część 2 – (…), Część 3 – (…), Część 4 – (…).
Wnioskodawca przystąpił do przetargu, w wyniku którego realizuje ww. świadczenia. Część 1, 3 oraz 4 jako lider konsorcjum (wraz z inną uczelnią wyższą oraz spółką prawa handlowego), część 4 jako podwykonawca spółki prawa handlowego. Każde z ww. działań realizowane jest na podstawie odrębnej umowy. Trzy umowy – dotyczące części 1, 3 oraz 4 – ze Skarbem Państwa podpisał Wnioskodawca. W tym przypadku Wnioskodawca odpowiada za całość realizowanych świadczeń przed zamawiającym (tj. Skarbem Państwa – A). Pozostałe podmioty to podwykonawcy Wnioskodawcy. W przypadku części 4 Wnioskodawca działa jako podwykonawca spółki prawa handlowego (i na jej rzecz wystawia faktury za przypisaną Wnioskodawcy część zadań). Umowę ze Skarbem Państwa podpisała zaś spółka prawa handlowego.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie pierwszej umowy (tzw. część 1 zamówienia): (…) Wnioskodawca ma obowiązek:
a)ocenić stan (…),
b)ocenić stan środowiska morskiego wokół (…) w wyznaczonym obszarze badań na podstawie szczegółowego rozpoznania wytyczonego obszaru pod względem zalegania innych materiałów niebezpiecznych stanowiących zagrożenie dla środowiska morskiego, w tym (...),
c)zweryfikować (...),
d)zweryfikować obecność innych zanieczyszczeń (...),
e)opracować plan (...).
Wymienione zadania są (oraz będą) realizowane poprzez badania geofizyczne (pomiary batymetryczne, sonarowe, magnetometryczne, pomiary prądów morskich), hydrochemiczne, geochemiczne, biologiczne oraz ekotoksykologiczne. Zakłada się, że (...). Docelowo Skarb Państwa planuje (...)).
Finalnie Wnioskodawca opracuje plan neutralizacji zagrożeń, tj. dokument służący zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniem środowiska morskiego wynikającego z zalegania (…). Plan neutralizacji zagrożeń zawierać będzie opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie on zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
Wnioskodawca nawiąże także kontakt z B celem uzyskania oceny oddziaływania na środowisko dla opracowanego planu neutralizacji. Przeprowadzona zostanie także analiza prawna wskazująca, czy ujęte w planie neutralizacji działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Celem wszystkich ujętych w lit. a-d wyżej badań jest sporządzenie finalnego dokumentu, tj. planu neutralizacji zagrożeń. Są to narzędzia niezbędne do opracowania planu neutralizacji zagrożeń, którego sporządzenie stanowi podstawowy cel umowy realizowanej przez Wnioskodawcę.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie trzeciej umowy (tzw. część 3 zamówienia): (…) Wnioskodawca ma obowiązek:
a)rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…), i kolejno w ich efekcie
b)opracować plany neutralizacji zagrożeń dla każdego ze zidentyfikowanych obiektów w obrębie badanych rejonów.
W tym przypadku Wnioskodawca weryfikuje występowanie pozostałości (...) w obrębie badanych obszarów morskich. Wynikiem prac będą dokumenty analityczne, które będą stanowić wytyczne do dalszego postępowania ze zidentyfikowanymi zagrożeniami środowiska morskiego. W ramach prac wykonywane są analizy dostępnych źródeł, tj. archiwów, wyników dotychczasowych projektów naukowo-badawczych ukierunkowanych na ocenę stanu środowiska, wyników innych prac badawczych związanych z wykrywaniem i neutralizacją materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego. W celu sporządzenia planów neutralizacji zagrożeń wykonywane są także badania środowiska morskiego w trzech modułach badawczych, tj. fizycznym, chemicznym i biologicznym.
Podobnie jak w poprzednim przypadku, finalnie Wnioskodawca opracuje plan/plany neutralizacji zagrożeń, tj. dokument/y służący/e zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniami środowiska morskiego występującymi w rejonie (…). Plan/y neutralizacji zagrożeń zawierać będzie/ą opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie on zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
Wnioskodawca nawiąże także kontakt z B celem uzyskania oceny oddziaływania na środowisko dla opracowanego planu neutralizacji. Przeprowadzona zostanie także analiza prawna wskazująca, czy ujęte w planie neutralizacji działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Celem opisanych badań jest sporządzenie finalnego dokumentu (lub dokumentów), tj. planu neutralizacji zagrożeń. Są to narzędzia niezbędne do opracowania planu/planów neutralizacji zagrożeń, którego sporządzenie stanowi podstawowy cel umowy realizowanej przez Wnioskodawcę.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie czwartej umowy (tzw. część 4 zamówienia): (…) Wnioskodawca ma obowiązek:
a)rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…), a w efekcie
b)opracować plan/plany neutralizacji zagrożeń dla każdego ze zidentyfikowanych obiektów w obrębie badanych rejonów.
W tym przypadku również Wnioskodawca weryfikuje występowanie (...) w obrębie badanych obszarów morskich (tzw. (…)). Wynikiem prac będą dokumenty stanowiące wytyczne do dalszego postępowania ze zidentyfikowanymi zagrożeniami środowiska morskiego. W ramach prac wykonywane są analizy dostępnych źródeł, tj. archiwów, wyników dotychczasowych projektów naukowo-badawczych ukierunkowanych na ocenę stanu środowiska, wyników innych prac badawczych związanych z wykrywaniem i neutralizacją materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego. W celu sporządzenia planów neutralizacji zagrożeń wykonywane są także badania środowiska morskiego w trzech modułach badawczych, tj. fizycznym, chemicznym i biologicznym.
Również w tym przypadku podsumowaniem badań będzie plan neutralizacji zagrożeń – dokument służący zdefiniowaniu działań ze zidentyfikowanymi na podstawie przeprowadzonych badań zagrożeniami środowiska morskiego w rejonie (…). Dokument ten (lub dokumenty) zawierać będzie opis ogólny zagrożeń z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływania aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenia dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie zawierać także szczegółową analizę ryzyk wynikających z zagrożeń wraz z metodologią zarządzania tymi ryzykami na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożeń (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
Wnioskodawca nawiąże także kontakt z B celem uzyskania oceny oddziaływania na środowisko dla opracowanego planu neutralizacji. Przeprowadzona zostanie także analiza prawna wskazująca, czy ujęte w planie neutralizacji działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Celem opisanych badań jest sporządzenie finalnego dokumentu (lub dokumentów), tj. planu neutralizacji zagrożeń. Są to narzędzia niezbędne do opracowania planu /planów neutralizacji zagrożeń, którego sporządzenie stanowi podstawowy cel umowy realizowanej przez Wnioskodawcę.
Umowa na prace dotyczące(…) (dotyczącej (…)) została podpisana między spółką prawa handlowego a Skarbem Państwa – A (jest to tzw. część 2 zamówienia). To spółka prawa handlowego odpowiada za całość prac polegających na:
a)pozyskaniu aktualnej wiedzy na temat (...),
b)rozpoznaniu czy na wytyczonym obszarze zalegają inne materiały niebezpieczne stanowiące zagrożenie dla środowiska, w tym (...),
c)rozpoznaniu rodzaju i wielkość zmian w rejonie (...),
d)określeniu (...),
e)uzupełnieniu wiedzy (...),
f)osiągnięciu stanu pełnej, aktualnej wiedzy niezbędnej do wypracowania decyzji co do zakresu, sposobu oraz technologii, jakimi powinny zostać wykonane działania zaradcze ograniczające dalszą degradację środowiska, a także działania (...),
g)przygotowaniu propozycji przyszłych działań (...),
h)opracowaniu planu (...).
Cele i zadania ujętego w literze h planu neutralizacji zagrożeń są tożsame z opisanymi powyżej.
We wrześniu 2025 r. Wnioskodawca podpisał z ww. spółką prawa handlowego umowę na realizację specjalistycznych usług niezbędnych do realizacji prac prowadzonych przez tę spółkę na rzecz Skarbu Państwa – A w ramach projektu (…).
W ramach swoich świadczeń Wnioskodawca ma obowiązek na wyznaczonej lokalizacji – z wykorzystaniem (...). Wynikiem prac Wnioskodawcy będzie raport z opisem makroskopowym (...). Wnioskodawca ma także opracować karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji (tzw. ALARP), (...). ALARP to zasada zarządzania ryzykiem, która oznacza „As Low As Reasonably Practicable” (tak nisko, jak to rozsądnie możliwe). Oznacza to, że ryzyko należy zredukować do poziomu, który jest racjonalnie osiągalny przy uwzględnieniu wysiłku, czasu i kosztów potrzebnych do jego dalszego zmniejszenia. Celem jest znalezienie równowagi między poziomem ryzyka a kosztami jego minimalizacji, tak aby koszt dalszej redukcji nie był nieproporcjonalny do uzyskanego dodatkowego bezpieczeństwa.
Zadaniem Wnioskodawcy jest zatem ocena i rzetelne określenie ryzyka jakie wywołuje dla środowiska morskiego(…). Ryzyko to należało będzie określić jako nieakceptowalne, akceptowalne bądź jako pomijalnie mały poziom ryzyka. Opracowane przez Wnioskodawcę karty bezpieczeństwa staną się elementem planu neutralizacji zagrożeń – jaki sporządzi spółka prawa handlowego – związanych (…).
Za wszystkie opisane czynności Wnioskodawcy należy się umownie określone ryczałtowe wynagrodzenie.
Doprecyzowanie opisu sprawy
W piśmie z 22 grudnia 2025 r. uzupełnili Państwo opis sprawy odpowiadając na poniższe pytania:
1.Czy świadczenia realizowane na podstawie zawartych umów, w których są Państwo liderem konsorcjum lub podwykonawcą, związane są bezpośrednio z ochroną środowiska morskiego?
Wnioskodawca uważa, że świadczenia realizowane na podstawie zawartych umów, w których Wnioskodawca jest liderem, związane są bezpośrednio z ochroną środowiska morskiego.
W tym przypadku, czynności Wnioskodawcy mają przede wszystkim charakter prewencyjny i eliminacyjny, a więc ochronny. Poprzez gruntowne dokonanie opisanych w stanie faktycznym świadczeń (m.in. badań) możliwe jest opracowanie – dla każdej z części zamówienia (a więc dla różnych obszarów środowiska morskiego) planu neutralizacji zagrożeń, tj. sformułowania oceny ryzyka jakie istnieje dla danego fragmentu środowiska morskiego, identyfikacji zanieczyszczeń oraz planów działań neutralizacyjnych. Świadczenia takie w pełni wpisują się w definicję ochrony środowiska ujętą w art. 3 pkt 32 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą ochronę środowiska stanowią działania umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej, przy czym ochrona taka polega w szczególności na przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom czy przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego.
Wnioskodawca uważa także, że świadczenia realizowane na podstawie zawartej umowy, w której Wnioskodawca jest podwykonawcą, także są związane z ochroną środowiska morskiego.
W myśl art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT, stawkę podatku w wysokości 0% stosuje się do usług związanych z ochroną środowiska morskiego.
Realizowane przez Wnioskodawcę czynności mają za przedmiot środowisko morskie – zarówno w rozumieniu słownikowym, jak również przepisów prawa. W ramach swoich świadczeń Wnioskodawca ma obowiązek na wyznaczonej lokalizacji (...). Wynikiem prac Wnioskodawcy będzie raport z opisem makroskopowym (...). Wnioskodawca ma także opracować karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych (tzw. ALARP), (...).
Świadczenia te dotyczą więc środowiska morskiego. Wiążą się ze środowiskiem morskim ze względu na swój cel oraz charakter. Wnioskodawca uważa, że realizowane przez Wnioskodawcę czynności stanowią usługi związane z ochroną tego środowiska morskiego. Są to świadczenia podejmowane celem chronienia, zachowania i odnowienia środowiska morskiego w sposób zapewniający jego naturalny kształt i znajdujące się w nim zasoby.
Czynności realizowane przez Wnioskodawcę mają na celu opracowanie karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych (tzw. ALARP), w których (...). Opracowane przez Wnioskodawcę karty bezpieczeństwa staną się elementem planu neutralizacji zagrożeń – jaki sporządzi spółka prawa handlowego – związanych (…). Tym samym, Wnioskodawca realizuje usługi związane z ochroną środowiska morskiego. ALARP to zasada zarządzania ryzykiem, która oznacza „As Low As Reasonably Practicable” (tak nisko, jak to rozsądnie możliwe). Oznacza to, że ryzyko należy zredukować do poziomu, który jest racjonalnie osiągalny przy uwzględnieniu wysiłku, czasu i kosztów potrzebnych do jego dalszego zmniejszenia. Celem jest znalezienie równowagi między poziomem ryzyka a kosztami jego minimalizacji, tak aby koszt dalszej redukcji nie był nieproporcjonalny do uzyskanego dodatkowego bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo morskie to bezpieczeństwo życia, zdrowia i mienia od zagrożeń środowiskowych i eksploatacyjnych, a także bezpieczeństwo środowiska morskiego przed zanieczyszczeniami będącymi produktami ubocznymi działalności ludzkiej na morzu. Bezpieczeństwo morskie to taki stan warunków na morzu, przy których zagrożenie dla zdrowia, życia i mienia oraz środowiska morskiego nie przekracza akceptowalnego poziomu ryzyka. Zadaniem Wnioskodawcy jest ocena i rzetelne określenie ryzyka jakie wywołuje dla środowiska morskiego (…). Ryzyko to należało będzie określić jako nieakceptowalne, akceptowalne bądź jako pomijalnie mały poziom ryzyka. M.in. na tej podstawie powstanie kompleksowy dokument zawierający plan neutralizacji zagrożeń.
2.Czy zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, dysponują Państwo dokumentacją, że czynności określone w ww. umowach, zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w przepisie art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy?
Wnioskodawca dysponuje (oraz będzie dysponował) dokumentacją, z której wynika (oraz będzie wynikało), że czynności Wnioskodawcy zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT. We wszystkich przypadkach, dokumentację tę stanowią dokumenty postępowania przetargowego ogłoszonego przez Skarb Państwa – A, z których wynika cel prac jaki będzie realizowany przez podmiot, (...) dla lokalizacji w obszarze: Część 1 – (…), Część 2 – (…), Część 3 – (…), Część 4 – (…).
Kolejno, dokumentem takim są umowy zawarte ze Skarbem Państwa.
W przypadku działań, gdzie Wnioskodawca jest liderem dokumentację stanowiły będą także tzw. plany neutralizacji zagrożeń, tj. dokumenty służące zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniem środowiska morskiego wynikającego z (…), dokument/y służący/e zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniami środowiska morskiego występującymi w rejonie (…) oraz dokument/y służący/e zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniami środowiska morskiego występującymi w rejonie (…).
Plan neutralizacji zagrożeń zawierać będzie opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie on zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko. Wnioskodawca nawiąże także kontakt z B celem uzyskania oceny oddziaływania na środowisko dla opracowanego planu neutralizacji. Przeprowadzona zostanie także analiza prawna wskazująca, czy ujęte w planie neutralizacji działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Podsumowując, Wnioskodawca uważa, że dokumenty związane z postępowaniem przetargowym, umowa zawarta ze Skarbem Państwa – A a także wszystkie dokumenty powstałe w toku realizacji zlecenia, w tym w szczególności plany neutralizacji zagrożeń stanowią dokumenty, o których mowa w art. 83 ust. 2 ustawy o VAT.
W przypadku działań, gdzie Wnioskodawca jest podwykonawcą dokumentację (poza dokumentami przetargowymi) stanowił będzie także raport z opisem makroskopowym (...) oraz opracowane karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji (tzw. ALARP), w których (...) oraz opracowane przez Wnioskodawcę karty bezpieczeństwa (które staną się finalnie elementem planu neutralizacji zagrożeń – jaki sporządzi spółka prawa handlowego) związane z (…).
Podsumowując, Wnioskodawca uważa, że dokumenty związane z postępowaniem przetargowym ogłoszonym przez Skarb Państwa – A, raport z opisem makroskopowym (…) oraz ww. karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych, w których (...) stanowią dokumenty, o których mowa w art. 83 ust. 2 ustawy o VAT.
3.W opisie sprawy wskazali Państwo m.in., że:
(…) Część 1, 3 oraz 4 jako lider konsorcjum (wraz z inną uczelnią wyższą oraz spółką prawa handlowego), część 4 jako podwykonawca spółki prawa handlowego.
W powyższym zapisie występuje sprzeczność. W związku z tym proszę jednoznacznie wskazać, w której części zamówienia występują Państwo jako lider konsorcjum, a w której jako podwykonawca.
Część 1, 3 oraz 4 opisanych w stanie faktycznym sprawy świadczeń Wnioskodawca realizuje jako lider konsorcjum (wraz z inną uczelnią wyższą oraz spółką prawa handlowego).
Część 2 opisanych w stanie faktycznym sprawy świadczeń Wnioskodawca realizuje jako podwykonawca spółki prawa handlowego.
Pytania
1.Czy względem realizowanych przez Państwa, opisanych w stanie faktycznym sprawy czynności określonych jako tzw. część 1, 3 oraz 4 zamówienia, zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT?
2.Czy względem realizowanych przez Państwa, opisanych w stanie faktycznym sprawy czynności określonych jako element tzw. części 2 zamówienia zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Państwa zdaniem, względem realizowanych przez Państwa, opisanych w stanie faktycznym sprawy czynności określonych jako tzw. część 1, 3 oraz 4 zamówienia, zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT, preferencyjną 0% stawkę podatku VAT stosuje się do usług ratownictwa morskiego, nadzoru nad bezpieczeństwem żeglugi morskiej i śródlądowej oraz usług związanych z ochroną środowiska morskiego i utrzymaniem akwenów portowych i torów podejściowych.
Jednocześnie w myśl art. 83 ust. 2 ustawy o VAT, ww. stawkę podatku w wysokości 0% stosuje się w przypadku prowadzenia przez podatnika dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że czynności te zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w tym przepisie.
Celem skorzystania z ww. preferencyjnego opodatkowania konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek:
1)realizowane czynności muszą stanowić usługi związane z ochroną środowiska morskiego,
2)podmiot realizujący czynności musi dysponować dokumentacją potwierdzającą charakter tych czynności.
Ustawa o VAT nie zawiera definicji legalnej pojęć: „ochrona środowiska” czy „ochrona środowiska morskiego”. Nie odsyła także w tej materii do innych aktów prawnych. Zgodnie więc z podstawową zasadą wykładni, tj. prymatem wykładni literalnej, pojęcia te należy rozumieć w sposób dosłowny (literalny, słownikowy). Według „Słownika Języka Polskiego PWN" (sjp.pwn.pl) ochrona oznacza „zabezpieczenie przed czymś niekorzystnym, złym lub niebezpiecznym”, zaś środowisko to m.in. „ogół elementów otoczenia”.
Pojęcia środowiska i jego ochrony znajdujemy także w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647). Przez ochronę środowiska rozumie się podjęcie lub zaniechanie działań umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej. Ochrona ta polega w szczególności na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom, przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego (w art. 3 pkt 13 ustawy Prawo ochrony środowiska). Natomiast przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska). Szczegółowe zasady ochrony wód określają przepisy ustawy Prawo wodne (art. 81 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).
W myśl art. 16 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960), ilekroć w ustawie jest mowa o celach środowiskowych dla wód morskich, rozumie się przez to pożądany stan podstawowych cech i właściwości wód morskich, w tym dna i skały macierzystej.
W kontekście sprawy zwrócić uwagę należy także na treść art. 4 Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego sporządzonej w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską w dniu 8 października 1999 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 346), zgodnie z którym konwencja ta ma zastosowanie do ochrony środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, które obejmuje wodę i dno morskie łącznie z ich żywymi zasobami i innymi formami życia w morzu.
Artykuł 15 Konwencji stanowi, że umawiające się Strony podejmą, indywidualnie i wspólnie, wszelkie właściwe środki w odniesieniu do obszaru Morza Bałtyckiego i jego przybrzeżnych ekosystemów, na które wpływ wywiera Morze Bałtyckie, w celu zachowania środowisk przyrodniczych i różnorodności biologicznej oraz ochrony procesów ekologicznych.
Wszystkie opisane w stanie faktycznym Państwa działania za przedmiot mają środowisko morskie – zarówno w rozumieniu słownikowym, jak również przywołanych przepisów prawa.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie pierwszej umowy (tzw. część 1 zamówienia): (…) (dotyczących (…)), mają Państwo obowiązek ocenić (…). Kolejno ocenić stan środowiska morskiego (…) w wyznaczonym obszarze badań na podstawie szczegółowego rozpoznania wytyczonego obszaru pod względem zalegania innych materiałów niebezpiecznych stanowiących zagrożenie dla środowiska morskiego, w tym obiektów (...).
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie trzeciej umowy (tzw. część 3 zamówienia): (…) mają Państwo obowiązek rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…). W tym przypadku weryfikują Państwo występowanie pozostałości (...).
Natomiast, w przypadku świadczeń realizowanych na podstawie czwartej umowy (tzw. część 4 zamówienia): (…), mają Państwo obowiązek rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…). W tym przypadku Państwo również weryfikują występowanie pozostałości (...).
Wymienione zadania są (oraz będą) realizowane poprzez badania geofizyczne (pomiary batymetryczne, sonarowe, magnetometryczne, pomiary prądów morskich), hydrochemiczne, geochemiczne, biologiczne oraz ekotoksykologiczne.
Finalnie, jako efekt wszystkich ww. czynności, opracują Państwo plany neutralizacji zagrożeń, tj. dokumenty służące zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniem środowiska morskiego wynikającego czy to (…), czy też ze zidentyfikowanymi zagrożeniami środowiska morskiego w wybranych obszarach (…).
Plany neutralizacji zagrożeń zawierać będą opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będą zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko. Nawiążą Państwo także kontakt z B celem uzyskania oceny oddziaływania na środowisko dla opracowanego planu neutralizacji. Przeprowadzona zostanie także analiza prawna wskazująca, czy ujęte w planie neutralizacji działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Celem opisanych badań jest sporządzenie finalnego dokumentu (lub dokumentów), tj. planu neutralizacji zagrożeń. Są to narzędzia niezbędne do opracowania planu/planów neutralizacji zagrożeń, którego sporządzenie stanowi podstawowy cel umowy realizowanej przez Państwa.
Wszystkie ww. świadczenia dotyczą więc środowiska morskiego. Wiążą się ze środowiskiem morskim ze względu na ich cel oraz charakter. Co więcej, stanowią usługi związane z ochroną tego środowiska morskiego. Co bowiem istotne, w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że preferencyjną 0% stawkę podatku VAT stosuje się nie tyle do usług ochrony środowiska morskiego, co względem usług związanych z ochroną środowiska morskiego. Zakresem pojęciowym normy prawnej objęte są nie tylko działania bezpośrednio związane z ochroną środowiska jak również czynności podejmowane celem chronienia, zachowania i odnowienia środowiska morskiego w sposób zapewniający jego naturalny kształt i znajdujące się w nim zasoby.
Z zapisu ustawowego, po zastosowaniu wykładni językowej, wywodzić należy, że zamysłem ustawodawcy było objęcie preferencyjną stawką podatku grupy usług szerszych niż tylko dotyczących samej ochrony bezpośredniej środowiska – także wszelkich usług z tą ochroną związanych. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1813/16, wydanym na tle podobnego do będącego przedmiotem wniosku stanu faktycznego.
Wykładni art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT dokonano także w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt I FPS 2/17, gdzie czytamy: „Jak zatem widać, związek konkretnej usługi ze wskazanym przez ustawodawcę celem, który warunkuje zastosowanie stawki 0%, jest różnie określany. Od ogólnego określenia – usługa związana z ... poprzez wskazanie usługi w konkretnym zakresie, dalej – określenie na czym konkretnie usługa ma polegać, aż do wyraźnego wskazania, że musi istnieć związek bezpośredni między usługą a wskazanym celem – np. czynności bezpośrednio związane z importem lub eksportem towarów. Przy założeniu racjonalnego działania ustawodawcy, nie można zrównać tych określeń i uznać, że znaczą to samo. Stopniowanie przez ustawodawcę związku pomiędzy usługą a konkretnym celem przebiega na linii od związku usługi z tym celem, poprzez umieszczenie jej w zakresie danego celu, aż do jej bezpośredniego związku. (...) Przy braku wskazania w art. 83 ust. 1 pkt 11, o jaki rodzaj związku w nim chodzi dopuszczalne jest przyjęcie, że każdy rodzaj związku uzasadnia zastosowanie tego przepisu”.
Opisane we wniosku Państwa czynności mają przede wszystkim charakter prewencyjny i eliminacyjny, a więc ochronny. Poprzez gruntowne dokonanie opisanych w stanie faktycznym świadczeń (m.in. badań) możliwe jest bowiem opracowanie – dla każdej z części zamówienia (a więc dla różnych obszarów środowiska morskiego) planu neutralizacji zagrożeń, tj. sformułowania oceny ryzyka jakie istnieje dla danego fragmentu środowiska morskiego, identyfikacji zanieczyszczeń oraz planów działań neutralizacyjnych.
Świadczenia takie w pełni wpisują się w definicję ochrony środowiska ujętą w art. 3 pkt 32 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą ochronę środowiska stanowią działania umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej, przy czym ochrona taka polega w szczególności na przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom czy przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego.
W cytowanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1813/16 sąd stwierdził również, że: „Nie ma przy tym wątpliwości, że te czynności, które I. wskazał we wniosku o interpretację są związane z ochroną środowiska morskiego. Mowa jest bowiem o tworzeniu dokumentacji niezbędnej do planowania i realizacji przedsięwzięć w środowisku morskim pod kątem oceny oddziaływania przedsięwzięć na to środowisko, badania środowiskowe w obszarach morskich, monitoring gatunków i siedlisk stanowiących przedmioty ochrony morskich obszarów europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000, opracowywanie programów ochrony środowiska dla polskich obszarów morskich, sporządzanie prognoz oddziaływania na środowisko, w ramach których określa się skutki realizacji programów, polityk lub strategii dla środowiska morskiego. Związek tego typu czynności z ochroną środowiska morskiego jest trudny do zanegowania”.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przy tym: „(...) poglądu sądu I instancji o hipotetycznym związku wskazanych przez I. usług z ochroną środowiska morskiego. Tego rodzaju usługi pozostają w takim związku z uwagi na ich treść i istotę, a nie z uwagi na to, czy zostaną wykorzystane przez podmioty, dla których będą świadczone”.
Sąd stwierdził dodatkowo, że niedopuszczalne jest: „(...) uzależnienie zastosowania stawki VAT 0% dla konkretnego podatnika od tego, czy i w jaki sposób usługa zostanie wykorzystana przez jej nabywcę, nie mówiąc już o tym, że niemożliwe byłoby zadeklarowanie przez świadczącego taką usługę podatku według właściwej dla usługi stawki, skoro byłaby ona zależna od tego, co uczyni nabywca usługi”.
Wyrok ten wprost przyznaje przymiot spełnienia przesłanek określonych art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT czynnościom polegającym na badaniach w środowisku morskim i sporządzaniu w oparciu o nie planów czy ocen oddziaływania podejmowanych przedsięwzięć, co bez wątpienia ma miejsce również w opisanym przez Państwa stanie faktycznym sprawy.
Tożsame stanowisko przyjął także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.747.2020.1.IR, stwierdzając, że: „Realizowane (...) przez Zainteresowanego czynności polegają/będą polegały m.in. na tworzeniu dokumentacji dotyczącej badania środowiska w obszarach morskich, monitoringu oraz wykonaniu oceny stanu zachowania gatunków i siedlisk stanowiących przedmiot działań ochronnych obszarów morskich (...) oraz uzyskaniu niezbędnych dokumentów wymaganych prawem, w szczególności na wykonanie badań, wystawienie i pozostawienie w morzu urządzeń pomiarowych” i uznając, że czynności te korzystają z opodatkowania preferencyjną 0% stawką podatku VAT na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT.
W kontekście sprawy nie sposób pominąć interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn., 0114-KDIP1-2.4012.577.2021.1.SST, w której organ podatkowy uznał, że takie świadczenia jak przygotowanie cyfrowego modelu terenu i obrazu mozaiki sonarowej w oparciu o pozyskane dane geofizyczne, pobranie próbek, przygotowanie informacji oraz pozyskanych danych sonarowania dna i w razie potrzeby przetworzenie danych oraz przygotowanie danych o zidentyfikowanych nowych obiektach podwodnych będącymi bronią mogącą zawierać bojowe środki trujące lub będącym wrakiem mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT. Stan faktyczny sprawy analizowanej w ww. interpretacji był zbliżony do stanu faktycznego objętego złożonym wnioskiem.
Podobne stanowisko przyjął także Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 19 maja 2011 r., sygn. IPPP3/443-239/11-4/KC, który uznał, że z preferencyjnego opodatkowania korzystają „(...) prace, obejmujące szereg czynności, wynikających z zadania „Monitoring Bałtyku w latach 2010-2011 w strefie głębokomorskiej”. Zakres prac realizowanych przez Wnioskodawcę jest szeroki i obejmuje: organizację i wykonanie odpowiedniej ilości rejsów badawczych umożliwiających zrealizowanie pomiarów parametrów fizycznych poborów prób do oznaczenia soli biogenicznych zmiennych biologicznych oraz substancji szkodliwych w zakresie określonym dla każdej z 21 stacji podstawowych jednej stacji wysokiej częstotliwości oraz 2 referencyjnych w ramach realizacji Programu Monitoringu Morza Bałtyckiego (...), wykonanie programu analiz laboratoryjnych z prób pobranych w roku 2010, przygotowanie materiałów ekspertyz i opracowań merytorycznych związanych ze współpracą GIOŚ i MŚ z HELCOM i EFA, zapewnienie obsługi merytorycznej na potrzeby opracowania oceny holistycznej stanu środowiska morskiego, opracowanie oceny stanu ekologicznego środowiska morskiego polskiej strefy ekonomicznej Bałtyku na podstawie danych monitoringowych z roku 2010 na tle dziesięciolecia 2000-2009, opracowanie oceny stanu ekologicznego środowiska morskiego polskiej strefy ekonomicznej Bałtyku na podstawie danych monitoringowych z roku 2011 na tle dziesięciolecia 2001-2010, utrzymanie serwisu internetowego oraz opracowanie wyników badan do HELCOM i EEA, gromadzenia i udostępniania danych pozyskiwanych w ramach stanu środowiska morskiego Morza Bałtyckiego w celu usprawnienia ich wymiany”.
Jednocześnie dokumenty związane z postępowaniem przetargowym, umowa zawarta ze Skarbem Państwa – A, a także wszystkie dokumenty powstałe w toku realizacji zlecenia, w tym w szczególności plany neutralizacji zagrożeń stanowią dokumenty, o których mowa w art. 83 ust. 2 ustawy o VAT.
Podsumowując, w pełni uzasadnione jest twierdzenie, że względem realizowanych przez Państwa, opisanych w stanie faktycznym sprawy czynności określonych jako (…) w obszarze: Część 1 – (…), Część 3 – (…), Część 4 – (…) zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT.
Ad 2.
Państwa zdaniem, względem realizowanych przez Państwa, opisanych w stanie faktycznym sprawy czynności określonych jako element tzw. część 2 zamówienia zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT.
Realizowane przez Państwa czynności mają za przedmiot środowisko morskie – zarówno w rozumieniu słownikowym, jak również przywołanych w pierwszej części uzasadnienia przepisów prawa. W ramach swoich świadczeń mają Państwo obowiązek na wyznaczonej lokalizacji wód morskich – z wykorzystaniem (...). Wynikiem Państwa prac będzie raport z opisem makroskopowym (...). Mają Państwo także opracować karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych (tzw. ALARP), w których (…).
Świadczenia te dotyczą więc środowiska morskiego. Wiążą się ze środowiskiem morskim ze względu na swój cel oraz charakter.
Co więcej, stanowią usługi związane z ochroną tego środowiska morskiego. Jak zaś podano w pierwszej części uzasadnienia, w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że preferencyjną 0% stawkę podatku VAT stosuje się nie tyle do usług ochrony środowiska morskiego, co względem usług związanych z ochroną środowiska morskiego. Zakresem pojęciowym normy prawnej objęte są nie tylko działania bezpośrednio związane z ochroną środowiska jak również czynności podejmowane celem chronienia, zachowania i odnowienia środowiska morskiego w sposób zapewniający jego naturalny kształt i znajdujące się w nim zasoby.
Czynności realizowane przez Państwa mają na celu opracowanie karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych (tzw. ALARP), w których (...). Opracowane przez Państwa karty bezpieczeństwa staną się elementem planu neutralizacji zagrożeń – jaki sporządzi spółka prawa handlowego – związanych z (…). Tym samym, realizują Państwo usługi związane z ochroną środowiska morskiego. ALARP to zasada zarządzania ryzykiem, która oznacza „As Low As Reasonably Practicable” (tak nisko, jak to rozsądnie możliwe). Oznacza to, że ryzyko należy zredukować do poziomu, który jest racjonalnie osiągalny przy uwzględnieniu wysiłku, czasu i kosztów potrzebnych do jego dalszego zmniejszenia. Celem jest znalezienie równowagi między poziomem ryzyka a kosztami jego minimalizacji, tak aby koszt dalszej redukcji nie był nieproporcjonalny do uzyskanego dodatkowego bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo morskie to bezpieczeństwo życia, zdrowia i mienia od zagrożeń środowiskowych i eksploatacyjnych, a także bezpieczeństwo środowiska morskiego przed zanieczyszczeniami będącymi produktami ubocznymi działalności ludzkiej na morzu. Bezpieczeństwo morskie to taki stan warunków na morzu, przy których zagrożenie dla zdrowia, życia i mienia oraz środowiska morskiego nie przekracza akceptowalnego poziomu ryzyka.
Zadaniem Państwa jest zatem ocena i rzetelne określenie ryzyka, jakie wywołuje dla środowiska morskiego (…) fakt, że (…). Ryzyko to należało będzie określić jako nieakceptowalne, akceptowalne bądź jako pomijalnie mały poziom ryzyka. M.in. na tej podstawie powstanie kompleksowy dokument zawierający plan neutralizacji zagrożeń. W kolejnym kroku Skarb Państwa zadecyduje o dalszych działaniach dotyczących już bezpośrednich czynności związanych z ochroną środowiska.
Jednocześnie dokumenty związane z postępowaniem przetargowym ogłoszonym przez Skarb Państwa – A, raport z opisem makroskopowym (…) oraz ww. karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji wodnych, w których (...) stanowią dokumenty, o których mowa w art. 83 ust. 2 ustawy o VAT.
Tym samym, Państwa zdaniem, realizowane przez Państwa świadczenia stanowią usługi związane z ochroną środowiska morskiego opodatkowane preferencyjną 0% stawką podatku od towarów i usług określoną w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy:
Stawkę podatku w wysokości 0% stosuje się do usług ratownictwa morskiego, nadzoru nad bezpieczeństwem żeglugi morskiej i śródlądowej oraz usług związanych z ochroną środowiska morskiego i utrzymaniem akwenów portowych i torów podejściowych.
W myśl art. 83 ust. 2 ustawy:
Opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 0% podlegają czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 7-18 i 20-22, w przypadku prowadzenia przez podatnika dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że czynności te zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w tym przepisie.
Analizując zapis powołanego wyżej przepisu art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy stwierdzić należy, że aby zastosować obniżoną, 0% stawkę podatku do usług związanych z ochroną środowiska morskiego, łącznie spełnione muszą być: kryterium rodzaju usług, tj. muszą one być związane z ochroną tego środowiska oraz kryterium ekosystemu, którego dotyczą – muszą dotyczyć środowiska morskiego.
Należy zauważyć, że zarówno w ustawie o podatku od towarów i usług, jak i rozporządzeniach wykonawczych do niej nie ma definicji legalnych pojęć „środowisko morskie” i „ochrona środowiska morskiego”. Ustawa nie odsyła również w tej materii do innych aktów prawnych.
Zgodnie z treścią art. 4 Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, sporządzonej w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 8 października 1999 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 346):
Niniejsza konwencja ma zastosowanie do ochrony środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, które obejmuje wodę i dno morskie łącznie z ich żywymi zasobami i innymi formami życia w morzu.
Z kolei art. 15 powyższej Konwencji stanowi:
Umawiające się Strony podejmą, indywidualnie i wspólnie, wszelkie właściwe środki w odniesieniu do obszaru Morza Bałtyckiego i jego przybrzeżnych ekosystemów, na które wpływ wywiera Morze Bałtyckie, w celu zachowania środowisk przyrodniczych i różnorodności biologicznej oraz ochrony procesów ekologicznych. Środki takie zostaną również podjęte w celu zapewnienia zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych na obszarze Morza Bałtyckiego. W tym celu Umawiające się Strony będą dążyć do przyjęcia dalszych dokumentów zawierających odpowiednie wytyczne i kryteria.
Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o ochronie środowiska – rozumie się przez to podjęcie lub zaniechanie działań, umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej; ochrona ta polega w szczególności na:
a) racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju,
b)przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom,
c)przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego.
Stosownie do art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska:
Ilekroć w ustawie jest mowa o środowisku – rozumie się przez to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami.
W myśl art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska:
Ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów.
Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska:
Ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych.
Zgodnie art. 81 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska:
Szczegółowe zasady ochrony wód określają przepisy ustawy – Prawo wodne.
Zgodnie z art. 16 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o celach środowiskowych dla wód morskich, rozumie się przez to:
a)pożądany stan podstawowych cech i właściwości wód morskich, w tym dna i skały macierzystej znajdujących się na obszarze morza terytorialnego, wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej i wód przybrzeżnych,
b) presje i oddziaływania na wody morskie, w tym na dno i skałę macierzystą znajdujące się na obszarze morza terytorialnego, wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej i wód przybrzeżnych
‒określone jakościowo lub ilościowo.
Z powyższego wynika, że nie funkcjonuje jednolita, uniwersalna definicja „środowiska morskiego”. Powołane wyżej akty prawne, regulują bardzo szeroko „ochronę środowiska”, w tym środowiska morskiego. Można zatem przyjąć, że pod pojęciem ochrony środowiska należy rozumieć działania mające na celu chronienie, zachowanie i odnowienie środowiska morskiego w sposób zapewniający jego naturalny kształt i znajdujące się w nim zasoby.
Istotnym aspektem jest określenie zasięgu środowiska morskiego podlegającego ochronie, a więc uznanie bądź nie brzegów morskich za jego element.
Z opisu sprawy wynika, żeSkarb Państwa – A ogłosił postępowanie przetargowe, którego celem miała być (…) dla lokalizacji w obszarze: Część 1 – (…), Część 2 – (…), Część 3 – (…), Część 4 – (…).
Przystąpili Państwo do przetargu, w wyniku którego realizują ww. świadczenia. Część 1, 3 oraz 4 jako lider konsorcjum (wraz z inną uczelnią wyższą oraz spółką prawa handlowego), część 4 jako podwykonawca spółki prawa handlowego. Każde z ww. działań realizowane jest na podstawie odrębnej umowy. Podpisali Państwo trzy umowy – dotyczące części 1, 3 oraz 4 – ze Skarbem Państwa. W tym przypadku odpowiadają Państwo za całość realizowanych świadczeń przed zamawiającym (tj. Skarbem Państwa – A). W przypadku części 2 działają Państwo jako podwykonawca spółki prawa handlowego (i na jej rzecz wystawia faktury za przypisaną Państwu część zadań). Umowę ze Skarbem Państwa podpisała zaś spółka prawa handlowego.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie pierwszej umowy (tzw. część 1 zamówienia): (…) (dotyczących (…)) mają Państwo obowiązek:
a)ocenić stan (...),
b)ocenić stan środowiska morskiego wokół wraku statku (…) w wyznaczonym obszarze badań na podstawie szczegółowego rozpoznania wytyczonego obszaru pod względem zalegania innych materiałów niebezpiecznych stanowiących zagrożenie dla środowiska morskiego, w tym (...),
c)zweryfikować (...),
d)zweryfikować obecność innych zanieczyszczeń (...),
e)opracować plan (...).
Wymienione zadania są (oraz będą) realizowane poprzez badania geofizyczne (pomiary batymetryczne, sonarowe, magnetometryczne, pomiary prądów morskich), hydrochemiczne, geochemiczne, biologiczne oraz ekotoksykologiczne. Zakłada się, że (...). Docelowo Skarb Państwa planuje (...).
Finalnie opracują Państwo plan neutralizacji zagrożeń, tj. dokument służący zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniem środowiska morskiego wynikającego z zalegania (…). Plan neutralizacji zagrożeń zawierać będzie opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie on zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie trzeciej umowy (tzw. część 3 zamówienia): (…) mają Państwo obowiązek:
a)rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…), i kolejno w ich efekcie
b)opracować plany neutralizacji zagrożeń dla każdego ze zidentyfikowanych obiektów w obrębie badanych rejonów.
W tym przypadku weryfikują Państwo występowanie pozostałości (...) w obrębie badanych obszarów morskich. Wynikiem prac będą dokumenty analityczne, które będą stanowić wytyczne do dalszego postępowania ze zidentyfikowanymi zagrożeniami środowiska morskiego. W ramach prac wykonywane są analizy dostępnych źródeł, tj. archiwów, wyników dotychczasowych projektów naukowo-badawczych ukierunkowanych na ocenę stanu środowiska, wyników innych prac badawczych związanych z wykrywaniem i neutralizacją materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego. W celu sporządzenia planów neutralizacji zagrożeń wykonywane są także badania środowiska morskiego w trzech modułach badawczych, tj. fizycznym, chemicznym i biologicznym.
Podobnie jak w poprzednim przypadku, finalnie opracują Państwo plan/plany neutralizacji zagrożeń, tj. dokument/y służący/e zdefiniowaniu działań do dalszego postępowania z zagrożeniami środowiska morskiego występującymi w rejonie (…). Plan/y neutralizacji zagrożeń zawierać będzie/ą opis ogólny zagrożenia z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływanie aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenie dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie on zawierać szczegółową analizę ryzyka wynikającego z zagrożenia wraz z metodologią zarządzania tym ryzykiem na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożenia (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
W przypadku świadczeń realizowanych na podstawie czwartej umowy (tzw. część 4 zamówienia): (…) mają Państwo obowiązek:
a)rozpoznać i ocenić zagrożenie środowiska morskiego wynikające z potencjalnej obecności materiałów niebezpiecznych w wybranych obszarach(…), a w efekcie
b)opracować plan/plany neutralizacji zagrożeń dla każdego ze zidentyfikowanych obiektów w obrębie badanych rejonów.
W tym przypadku również weryfikują Państwo występowanie (...) w obrębie badanych obszarów morskich (tzw. (…)). Wynikiem prac będą dokumenty stanowiące wytyczne do dalszego postępowania ze zidentyfikowanymi zagrożeniami środowiska morskiego. W ramach prac wykonywane są analizy dostępnych źródeł, tj. archiwów, wyników dotychczasowych projektów naukowo-badawczych ukierunkowanych na ocenę stanu środowiska, wyników innych prac badawczych związanych z wykrywaniem i neutralizacją materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego. W celu sporządzenia planów neutralizacji zagrożeń wykonywane są także badania środowiska morskiego w trzech modułach badawczych, tj. fizycznym, chemicznym i biologicznym.
Również w tym przypadku podsumowaniem badań będzie plan neutralizacji zagrożeń – dokument służący zdefiniowaniu działań ze zidentyfikowanymi na podstawie przeprowadzonych badań zagrożeniami środowiska morskiego w rejonie (…). Dokument ten (lub dokumenty) zawierać będzie opis ogólny zagrożeń z wyszczególnieniem wszelkich aspektów związanych z zagadnieniem (w tym aspekty historyczne, oddziaływania aktualne i przyszłe, wpływ na środowisko naturalne, zagrożenia dla ludzi, implikacje gospodarcze np. ograniczenia w zakresie inwestycji, rybołówstwa, żeglugi itp.). Będzie zawierać także szczegółową analizę ryzyk wynikających z zagrożeń wraz z metodologią zarządzania tymi ryzykami na przyszłość w okresie krótkoterminowym (do 3 lat) i długoterminowym (do 30 lat) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania zagrożeń (wskazanie metod, lokalizacji, częstotliwości, zakresu, wskaźników, oceny wyników monitoringu, sposobów raportowania). Plan uwzględniać będzie wyniki przeprowadzonych badań, dostępne metody neutralizacji zbadanych zagrożeń wraz z szacowaniem kosztów oraz rekomendację najlepszych metod neutralizacji, w tym ze względu m.in. na wykonalność, koszty i wpływ na środowisko.
Umowa na prace dotyczące(…) (dotyczącej (…)) została podpisana między spółką prawa handlowego a Skarbem Państwa – A (jest to tzw. część 2 zamówienia). To spółka prawa handlowego odpowiada za całość prac polegających na:
a)pozyskaniu aktualnej wiedzy na temat (...),
b)rozpoznaniu czy na wytyczonym obszarze zalegają inne materiały niebezpieczne stanowiące zagrożenie dla środowiskach, w tym (...),
c)rozpoznaniu rodzaju i wielkość zmian w rejonie (...),
d)określeniu (...),
e)uzupełnieniu wiedzy (...),
f)osiągnięciu stanu pełnej, aktualnej wiedzy niezbędnej do wypracowania decyzji co do zakresu, sposobu oraz technologii, jakimi powinny zostać wykonane działania zaradcze ograniczające dalszą degradację środowiska, a także działania (...),
g)przygotowaniu propozycji przyszłych działań (...),
h)opracowaniu planu (...).
We wrześniu 2025 r. podpisali Państwo z ww. spółką prawa handlowego umowę na realizację specjalistycznych usług niezbędnych do realizacji prac prowadzonych przez tę spółkę na rzecz Skarbu Państwa – A w ramach projektu (…).
W ramach swoich świadczeń mają Państwo obowiązek na wyznaczonej lokalizacji – z wykorzystaniem (...). Wynikiem Państwa prac będzie raport z opisem makroskopowym (...). Mają Państwo także opracować karty bezpieczeństwa dla wszystkich lokalizacji (tzw. ALARP), w których (...).
Państwa zadaniem jest ocena i rzetelne określenie ryzyka jakie wywołuje dla środowiska morskiego (…) fakt, że (…). Ryzyko to należy określić jako nieakceptowalne, akceptowalne bądź jako pomijalnie mały poziom ryzyka. Opracowane przez Państwa karty bezpieczeństwa staną się elementem planu neutralizacji zagrożeń – jaki sporządzi spółka prawa handlowego – związanych z (…).
Wskazali Państwo, że świadczenia realizowane na podstawie zawartych umów, w których są Państwo liderem, związane są bezpośrednio z ochroną środowiska morskiego.
Wskazali Państwo także, że świadczenia realizowane na podstawie zawartej umowy, w której są Państwo podwykonawcą, także są związane z ochroną środowiska morskiego.
Dysponują Państwo (oraz będą dysponować) dokumentacją, z której wynika (oraz będzie wynikało), że Państwa czynności zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy.
Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy względem realizowanych przez Państwa czynności określonych jako tzw. część 1, 3 i 4 zamówienia oraz jako element tzw. części 2 zamówienia, zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz opis sprawy należy stwierdzić, że skoro realizowane przez Państwa na podstawie zawartych umów czynności, stanowią usługi związane z ochroną środowiska morskiego i jak Państwo wskazali, dysponują Państwo (oraz będą dysponować) dokumentacją, z której wynika (oraz będzie wynikało), że Państwa czynności zostały wykonane przy zachowaniu warunków określonych w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy, to są Państwo uprawnieni do stosowania 0% stawki podatku od towarów i usług.
Podsumowując stwierdzam, że do realizowanych przez Państwa czynności określonych jako tzw. część 1, 3 i 4 zamówienia oraz jako element tzw. części 2 zamówienia, zastosowanie znajduje preferencyjna 0% stawka podatku od towarów i usług określona w art. 83 ust. 1 pkt 11 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowiskojest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
