Interpretacja indywidualna z dnia 3 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.800.2025.2.KK
Odpłatne udostępnienie infrastruktury zmodernizowanej przez Miasto w ramach inwestycji stanowiło czynność opodatkowaną VAT, uprawniającą do obniżenia podatku naliczonego proporcjonalnie do jej wykorzystania na cele gospodarcze, zgodnie z art. 86 i art. 91 ustawy o VAT. Pełne odliczenie jest możliwe tam, gdzie wydatki bezpośrednio dotyczą czynności opodatkowanych.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 14 stycznia 2026 r. (wpływ 14 stycznia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
X - miasto na prawach powiatu (dalej: „Miasto”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
W 2002 roku Miasto otrzymało od A nieużytkowany, (...) budynek w X, pełniący kiedyś funkcję (…), o powierzchni użytkowej ok. 8 000 m2 (dalej: „Nieruchomość”).
Miasto od 2016 r. prowadzi inwestycję mającą na celu zagospodarowanie Nieruchomości.
Miejski Zarząd Nieruchomości (dalej: „A”), tj. jednostka budżetowa Miasta objęta scentralizowanym rozliczeniem VAT, do dnia 30 sierpnia 2023 r. był administratorem Nieruchomości (od dnia 1 stycznia 2024 roku ponownie został administratorem Nieruchomości).
Pierwszym etapem inwestycji (I etap) mających na celu zagospodarowanie Nieruchomości była realizacja projektu pn. „(...)”. Projekt ten został dofinansowany ze środków unijnych w ramach programu (…).
W ramach pierwszego etapu zaadaptowana została pierwsza część Nieruchomości o powierzchni ok. 2700 m2 na Centrum Y .
Powyższy projekt składał się z dwóch zadań inwestycyjnych:
- wykonanie robót budowlanych wraz z parkingiem - termin realizacji (...) 2021 - (...) 2023 - prace polegały na: przebudowie parteru i czterech pięter północnego skrzydła Nieruchomości, o łącznej powierzchni ok. 2700 m2, z wykonaniem sal konferencyjnych, sal wystawowych, sanitariatów, wind i ciągów komunikacyjnych, całkowity remont dachu nad przebudowaną częścią Nieruchomości, a także remont doraźny pozostałej części dachu; wykonanie parkingu oraz placów przed i wokół Nieruchomości; wyburzenie tzw. „nowego budynku (...)”.
- wykonanie ekspozycji B - termin realizacji (...) 2022 - (...) 2023.
W dniu (...) 2023 r. spisano protokół zdawczo-odbiorczy na okoliczność przekazania Nieruchomości w związku z zakończeniem I etapu realizacji zadania pn. „(...) - przebudowa z rozbudową obiektu na Centrum Y wraz z zagospodarowaniem terenu”.
W dniu (...)a 2023 r. sporządzono akt notarialny, w którym to zostało ustanowione prawo użytkowania.
W związku z zawarciem umowy w formie aktu notarialnego przez Miasto (oddającego w użytkowanie) oraz Z (biorącego w użytkowanie), został przedstawiony protokół z uzgodnień spisany dnia (...) 2023 r. w X w sprawie ustanowienia w trybie bezprzetargowym odpłatnego prawa użytkowania na czas określony do (...) 2053 r. na nieruchomości gruntowej zabudowanej, stanowiącej przedmiot prawa użytkowania wieczystego przysługującego Miastu.
Wartość opłaty za użytkowanie 1 m2 została ustalona w wysokości 6,38 zł/m2 netto dla pomieszczeń biurowych. Powierzchnia biurowa objęta czynszem wyniosła 2056,05 m2. Za użytkowanie w okresie wrzesień-grudzień 2023 r.
Miasto wystawiło faktury VAT. Nieruchomość miała zostać obciążona prawem użytkowania w dwóch etapach, po zakończeniu robót budowlanych, tzn. I etap miał zostać obciążony prawem użytkowania po oddaniu przedmiotowego majątku do używania w sierpniu 2023 roku (budynek o powierzchni użytkowej 2748,45 m2 wraz z parkingiem i ekspozycją B ), a II etap - w maju 2024 roku (pozostała część budynku o powierzchni użytkowej 5320,50 m2).
W dniach 29 września 2023 - 13 października 2023 r. odbyła się kontrola działań zaplanowanych w etapie I projektu „(...)” (również w zakresie kwalifikowalności podatku VAT).
W związku z przeprowadzoną kontrolą Urząd Wojewódzki w (... )zwrócił się do Miasta, wskazując, że z informacji i dokumentów otrzymanych w czasie kontroli na miejscu wynika, że na Nieruchomości ustanowiono w trybie bezprzetargowym odpłatne użytkowanie na okres do 30 lat na rzecz Z , co nie zostało wcześniej przewidziane ani we wniosku o dofinansowanie projektu, ani w zatwierdzonym budżecie projektu co jest sprzeczne np. z zasadami dotyczącymi zachowania trwałości projektu.
Ponadto, dnia 30 listopada 2023 r. Miasto otrzymało - w odpowiedzi na złożony do Dyrektor(...)Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”) wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej.
We wniosku tym Miasto sformułowało pytanie, czy w związku z odpłatnym udostępnieniem nieruchomości, przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na ww. inwestycję. Odpowiedź wynikająca z powyższej interpretacji, miała być również podstawą do ewentualnego podjęcia przez Miasto ostatecznych decyzji w zakresie odliczenia VAT z wystawionych faktur oraz podjęcia dalszych działań.
Mając na względzie wnioski z kontroli oraz treść wydanego przez Dyrektora KIS postanowienia, Miasto podjęło decyzję o nie odliczaniu VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na inwestycję.
W związku z tym kwalifikowalność VAT w projekcie nie uległa zmianie.
Miasto w odpowiedzi na zapytania w toku kontroli wskazało również, że obecnie proceduje ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością na rzecz Z na podstawie umowy użyczenia, po wcześniejszym rozwiązaniu umowy użytkowania.
W odpowiedzi na wyjaśnienia i przesłane dokumenty organ kontrolujący potwierdził, że nieodpłatne korzystanie z nieruchomości przez Z może zostać uznane za zgodne z wymogami projektu.
W związku z powyższym, Z zrzekł się przysługującego mu ograniczonego prawa rzeczowego użytkowania do nieruchomości z dniem 1 stycznia 2024 roku, a Miasto zobowiązało się po złożeniu powyższego oświadczenia do wystąpienia do Sądu Rejonowego o wykreślenie w dziale (...) przysługującego na czas 30 lat odpłatnego prawa użytkowania nieruchomości na rzecz Z .
Ponadto Z nabyło prawo do dysponowania nieruchomością (o powierzchni ok. 2700 m2) na podstawie umowy uprawniającej do nieodpłatnego korzystania, oraz pobierania pożytków zawartej z Miastem (umowa odnosiła się do tej części Nieruchomości, której dotyczył akt notarialny i została zawarta pierwotnie na czas określony od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r., a następnie na okres: 01.04.2024 - 31.03.2025 r. i kolejno: 01.04.2025 - 31.03.2026 r.).
Ponadto postanowiono, że po złożeniu przez Z oświadczenia o zrzeczeniu się ograniczonego prawa rzeczowego, strony dokonają wydania-przejęcia Nieruchomości - Nieruchomość gruntowa, budynkowa oraz składniki majątkowe jej dotyczące, zostaną przez obecnego użytkownika (Z) przekazane A. W związku z ww. ustaleniami, mocą stosownego zarządzenia, przekazano w administrowanie A Nieruchomość zabudowaną budynkiem byłej (...) o powierzchni użytkowej 8.057.43 m². Nieruchomość została objęta prawem administrowania od dnia 1 stycznia 2024 roku.
II etap inwestycji - przedmiot zapytania
Drugim etapem inwestycji na Nieruchomości są roboty budowlane i wyposażeniowe w pozostałej części budynku o powierzchni użytkowej ok. 5300 m2.
Pierwsza część prac II etapu to roboty budowlane, tj. „(...)” zakończone w dn. 29.11.2024 r.
Wartość tego zadania wyniosła 44 791 974,90 zł brutto (w tym dofinansowanie z Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych w wysokości 24 300 000,00 zł).
W ramach tego etapu wykonano roboty ogólnobudowlane, a budynek wyposażony został tylko w niezbędnym zakresie do odbioru przez sanepid (m.in. sanitariaty, kuchnia w części restauracyjnej).
Na Miasto wystawiane zostały faktury VAT przez wykonawcę.
Ta część obiektu przeznaczona będzie m.in. na:
- wystawę „(...)” oraz wystawę czasową o powierzchni 799 m2,
- przestrzeń coworkingową,
- sale konferencyjne,
- strefę gastronomiczną,
- pomieszczenia edukacyjne i miejsca spotkań młodzieży.
Druga część prac w ramach II etapu będzie dotyczyła „(...)” - planowana realizacja w latach 2025-2027 (planowana wartość zadania 30 467 645,14 zł brutto).
W związku z tym Miasto (w dniu 28.08.2025 r.) złożyło wniosek o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: „EFRR”) w ramach działania FESL.10.09.ZIT.
Zakres projektu dofinansowanego w ramach środków unijnych - Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, stanowiący podstawę wpisu do Strategii Terytorialnej Subregionu Zachodniego, obejmuje:
- roboty budowlane i adaptacyjne przebudowy drugiej części budynku na obiekt o funkcji gospodarczej, edukacyjnej i społecznej,
- wyposażenie obiektu (m.in. meble, sprzęt niezbędny do funkcjonowania),
- wykonanie ekspozycji wraz z aranżacją przestrzeni ekspozycyjnych dla wystawy „(...)”,
- budowę parkingów niezbędnych do funkcjonowania obiektu -- parking przy (...)
- skomunikowanie obiektu (...) (...) (wewnętrzna droga dojazdowa do parkingu obiektu - droga jest własnością miasta i nie posiada statusu drogi publicznej) - dot. parkingu ul. (...).
W związku z ww. częścią prac, Miasto zleciło wykonanie „(...)”.
W związku z wykonaniem zleconej usługi wykonawca projektu wystawił na Miasto faktury, które zostały zapłacone w 2023 r. i 2024 r.
W ramach realizacji II etapu inwestycji zmodernizowane i wyposażone zostaną poszczególne pomieszczenia Nieruchomości o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5 320 m2 (dalej: „Infrastruktura”).
Dzięki realizacji projektu dojdzie do przywrócenia potencjału gospodarczego, społecznego i edukacyjnego zdegradowanemu obiektowi poprzemysłowemu (...) (...).
Budynek będzie wielofunkcyjny. Obiekt będzie pełnił funkcje: edukacyjną, społeczną oraz gospodarczą - w tej części obiektu mieścić się będzie m.in. część restauracyjna, klubokawiarnia, przestrzeń coworkingowa, konferencyjna, klub dla młodzieży.
W ramach realizacji projektu zostaną utworzone nowe miejsca pracy. W przestrzeni ekspozycyjnej drugiej części budynku przygotowanej dla wystawy „(...)”, będzie prezentowana ekspozycja o wydarzeniach sprzed ponad czterech dekad, które przeszły do historii jako (...).
Miasto nie odliczało dotychczas podatku VAT od otrzymanych faktur w ramach żadnego z etapów inwestycji.
Obecnie - jak wskazano powyżej -- Nieruchomością administruje A.
Efekty realizacji II etapu inwestycji (w miarę postępu prac/oddawania do użytkowania) są/będą przekazywane A, który będzie wykonywał czynności gospodarowania tym mieniem.
Wskutek konsultacji i uzgodnień, w których udział wzięli m.in. przedstawiciele A oraz właściwych wydziałów Urzędu Miasta X, w dniu (...) 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania Infrastruktury.
Na tę okoliczność sporządzono stosowne pismo wraz z uzasadnieniem.
Wynika z niej, że pomieszczenia modernizowane w ramach II etapu będą wykorzystywane w następujący sposób:
- część powierzchni, w tym pomieszczenia biurowe wraz z zapleczem sanitarnym oraz pomieszczenia gastronomiczne, zostanie wynajęta podmiotom zewnętrznym (niepowiązanym z Miastem),
- część powierzchni, w tym salki konferencyjne wraz z zapleczem, będzie przeznaczona do wspólnego korzystania (tzn. będzie ona przeznaczona zarówno na wynajem, jak i na inne cele, w tym działalność, która nie ma związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT),
- część powierzchni, w tym sanitariaty, biura, klub dla młodzieży i przestrzeń ekspozycyjna, zostanie nieodpłatnie udostępniona na rzecz Z .
Ww. podział zostanie uwzględniony w wewnętrznym regulaminie obiektu, który będzie dokładnie określał, które pomieszczenie przeznaczone jest do wynajęcia i na jakich warunkach, a które do nieodpłatnego korzystania.
Wybór najemców będzie dokonywany zgodnie z zasadami określonymi Zarządzeniem Nr (...) z dnia (...) 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad najmu lokali użytkowych stanowiących własność Miasta X.
W pierwszej kolejności ogłoszony zostanie przetarg publiczny.
W przypadku niewyłonienia najemcy w dwóch przetargach wynajmujący ma prawo wynająć te lokale zgodnie z par. 10 ust. 1 pkt a) wyżej przywołanego zarządzenia, tj. w trybie bezprzetargowym do 3 lat.
Opłata za najem ustalona zostanie zgodnie ze sporządzonym przez rzeczoznawcę operatem. Stawki najmu nie będą mogły w żadnym przypadku (trybu przetargowego/bezprzetargowego) być niższe, niż wynikające z aktualnie obowiązującego Zarządzenia Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia minimalnych stawek czynszowych i opłat za lokale użytkowe oraz inne obiekty użyteczności publicznej stanowiące własność Miasta X.
Infrastruktura (tj. pomieszczenia o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5 320 m2, znajdujące się w Nieruchomości, a których dotyczy II etap inwestycji) nie została jeszcze oddana do użytkowania.
Jakkolwiek bowiem (jak to wskazano już powyżej), pierwsza część prac II etapu została już zakończona w dn. 29.11.2024 r., to w ramach tego etapu wykonano roboty ogólnobudowlane i budynek wyposażony został tylko w niezbędnym zakresie do odbioru przez sanepid.
W zakresie wydatków (nabytych towarów i usług) zrealizowanych w ramach części pierwszej II etapu - z zastrzeżeniem wydatków na wyposażenie budynku -- Miasto nie jest w stanie ustalić wartości wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym:
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone na wynajem;
- części wspólne (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie);
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów.
Natomiast w odniesieniu do wydatków na wyposażenie budynku w ramach części pierwszej II etapu Miasto jest w stanie ustalić wartość wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym ustalić wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń, które mają być przeznaczone tylko na wynajem.
Miasto dokonałoby tego w oparciu o protokoły rzeczowo-finansowe i kosztorysy prac stanowiące załączniki do faktur od wykonawców.
Brak możliwości takiego przypisania dotyczy natomiast nabytej przez Miasto usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej II etapu).
Natomiast w zakresie wydatków (nabytych towarów i usług), które mają zostać zrealizowane w ramach części drugiej II etapu Miasto jest/będzie w stanie ustalić - w oparciu o kosztorysowe wartości poszczególnych prac/robót/wyposażenia (które następnie będą odzwierciedlone na fakturach wystawianych przez wykonawców/dostawców lub w załącznikach do tych faktur) - wartości wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym:
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone na wynajem;
- części wspólne (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie);
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów.
Ponadto, wskutek konsultacji i uzgodnień, w których udział wzięli m.in. przedstawiciele A oraz właściwych wydziałów Urzędu Miasta X, w dniu (...) 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania parkingów, które powstaną w ramach realizacji II etapu inwestycji. Na tę okoliczność sporządzono stosowne pismo wraz z uzasadnieniem.
Zgodnie z ww. decyzją:
- parking przy ul. (...) zostanie oddany w zarząd do A i będzie udostępniany nieodpłatnie;
- parking przy ul. (...) również zostanie oddany w zarząd do A, ale ma być płatny w określonym czasie. Przy czym, dopuszczone będzie bezpłatne parkowanie dla użytkowników obiektu (...) (...) na czas zwiedzania/korzystania.
Wydatki na planowane do budowy parkingi będzie można wydzielić z ogółu wydatków na Inwestycję (np. w oparciu o kosztorysowe wartości poszczególnych prac/robót, które następnie będą odzwierciedlone na fakturach wystawianych przez wykonawców/dostawców lub w załącznikach do tych faktur).
W związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami, w tym planowanym sposobem zagospodarowania efektów II etapu inwestycji oraz mając na uwadze właściwe przepisy o VAT, Miasto uważa, iż odpłatne udostępnienie Infrastruktury (zmodernizowanej i wyposażonej) w ramach II etapu inwestycji będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT.
A zatem, w związku z tym, Miastu przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z realizacją II etapu inwestycji w wysokości oraz na zasadach i w terminach przedstawionych poniżej:
1) w zakresie towarów i usług nabytych w związku z realizacją części pierwszej II etapu (z wyjątkiem wyposażenia budynku) oraz usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej etapu II):
- Miastu przysługuje prawo do odliczenia części VAT w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
2) w zakresie wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu:
a) wyposażenie powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia/na wynajem (m.in. sanitariaty i kuchnia w części restauracyjnej):
Miastu przysługuje prawo do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług (ustalonej w oparciu o protokoły rzeczowo-finansowe i kosztorysy stanowiące załączniki do faktur od wykonawców) w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
b) wyposażenie powierzchni/pomieszczeń, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta („części wspólne” - m.in. korytarze):
- Miastu przysługuje prawo do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług (ustalonej na podstawie protokołów rzeczowo-finansowych i kosztorysów stanowiących załączniki do faktur od wykonawców) w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres).
3) w zakresie towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu Miastu będzie przysługiwać prawo do:
a) odliczenia całości VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia (na wynajem);
b) odliczenia części VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na „części wspólne” (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie), w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których Miasto otrzyma faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
Ponadto, z racji opisanego powyżej planowanego sposobu zagospodarowania parkingu przy ul. (...), Miasto uważa, iż:
- będzie mu przysługiwać prawo do odliczenia części VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na ten parking, w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%);
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których Miasto otrzyma faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
Okres, w którym Miasto otrzymało faktury dokumentujące wydatki:
- poniesione w ramach części pierwszej II etapu - w m-cu : 4,5,6/2022, 2,3,4,5,6,7,9,10,11,12/2023, 1,2,3,5,6,7,9,10,11,12/2024,
- poniesione na wyposażenie budynku w ramach części pierwszej II etapu - w m-cu: 11,12/2024,
- poniesione na wykonanie „(...)” - w m-cu: 12/2023, 6/2024,
- poniesione w ramach części drugiej II etapu - w m-cu: 7/2023, 8,9/2025 - opracowanie i aktualizacja analizy prawnej oraz opracowanie dokumentacji aplikacyjnej,
- poniesione na budowę parkingu przy ul. (...) - w m-cu: 5,8,10/2024 - skomunikowanie, w m-cu: 3/2025 - program funkcjonalno-użytkowy,
- poniesione na budowę parkingu przy ul. (...) - w m-cu: 8/2025 - zakup terenu pod parking.
Miasto nie dokonało odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją II etapu inwestycji będącej przedmiotem wniosku. Zdecydowano, że odliczenie będzie dokonane po uzyskaniu rozstrzygnięcia wniosku o interpretację indywidualną, zgodnie z otrzymanym w niej stanowiskiem KIS.
Wnioskodawca jest w stanie wydzielić wydatki na budowę parkingów - odrębnie wydatki na budowę parkingu przy ul. (...) oraz wydatki na budowę parkingu przy ul. (...).
Część budynku o powierzchni ok. 5300 m2, objęta II etapem inwestycji do dnia podjęcia decyzji dotyczącej sposobu zagospodarowania infrastruktury 21 lutego 2025 r. nie była wykorzystywana przez Miasto do żadnych czynności.
Infrastruktura zmodernizowana/wybudowana w ramach II etapu inwestycji zostanie zaliczona do środków trwałych podlegających amortyzacji.
Część środków trwałych przekracza kwotę 15.000 zł, a część środków jest poniżej tej kwoty.
Część powyższych środków będą stanowiły nieruchomość.
Wskazanie czynności do których są/będą wykorzystywane towary i usługi:
- poniesione w ramach części pierwszej II etapu - do różnych kategorii czynności: opodatkowanych podatkiem VAT (powierzchnie/pomieszczenia przeznaczone na wynajem), opodatkowanych i niepodlegających opodatkowaniu (części wspólne) oraz niepodlegających opodatkowaniu (powierzchnie/pomieszczenia udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów). Miasto nie jest w stanie ustalić wartości wydatków przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia.
- poniesione na wyposażenie budynku w ramach części pierwszej II etapu - do różnych kategorii czynności (zgodnie ze wskazaniem ujętym we wniosku o interpretację):
a) opodatkowanych podatkiem VAT (wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń, które mają być przeznaczone tylko na wynajem),
b) opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu (wydatki na nabycie wyposażenia części wspólnych),
c) niepodlegających opodatkowaniu (wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów).
- poniesione na wykonanie „(...)” - do różnych kategorii czynności: opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu. Miasto nie jest w stanie ustalić wartości wydatków przypadających na poszczególne kategorie czynności.
- poniesione w ramach części drugiej II etapu - do różnych kategorii czynności (zgodnie ze wskazaniem ujętym we wniosku o interpretację):
a) opodatkowanych podatkiem VAT (powierzchnie/pomieszczenia przeznaczone na wynajem),
b) opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu (części wspólne),
c) niepodlegających opodatkowaniu (powierzchnie/pomieszczenia udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów).
- poniesione na budowę parkingu przy ul. (...) - do czynności niepodlegających opodatkowaniu,
- poniesione na budowę parkingu przy ul. (...) - do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu.
Całkowita szacowana wartość II etapu inwestycji (wysokość nakładów na realizację II etapu inwestycji) (dofinansowanie + wkład własny) wynosi:
- 27 582 523,69 zł netto,
- 33 926 504,14 zł brutto, w tym wnioskowane dofinansowanie 29 204 827,46 zł.
Wysokość wkładu własnego Miasta na realizację II etapu inwestycji wynosi:
- 3 838 761,53 zł netto,
- 4 721 676,68 zł brutto.
Inwestycja, o której mowa we wniosku służy zarówno do wypełniania zadań publicznoprawnych Miasta jak i do realizacji celów komercyjnych.
W odpowiedzi na pytania Organu:
a) „W jakiej wysokości Miasto będzie pobierało kwotę czynszu z tytułu najmu poszczególnych powierzchni Infrastruktury? Proszę wskazać kwotę netto i brutto tego czynszu.
b) Na rzecz jakich podmiotów Miasto będzie wynajmowało poszczególne powierzchnie Infrastruktury? W ramach tego pytania proszę m.in. o wskazanie, czy Miasto posiada udziały w podmiotach wynajmujących ww. powierzchnie. Jeżeli tak, to proszę wskazać, jaki jest udział procentowy Miasta w tych podmiotach.
c) Jakie są inne niż wysokość czynszu warunki najmu ww. powierzchni (np. czy najemcy ponoszą/będą ponosili jeszcze inne koszty związane z utrzymaniem powierzchni Infrastruktury itp.)?
d) Czy świadczenie pomiędzy Miastem, a najemcami powierzchni będzie ekwiwalentne?
e) Przy uwzględnieniu jakich czynników będzie dokonana kalkulacja czynszu powierzchni Infrastruktury? Należy szczegółowo je wymienić.
f) Czy wysokość czynszu będzie ustalana także w oparciu o:
- stawkę amortyzacji rocznej Infrastruktury,
- długość okresu użytkowania ww. majątku?
g) Czy wysokość czynszu będzie skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych?
h) Czy wynagrodzenie należne Miastu z tytułu najmu poszczególnych powierzchni Infrastruktury będzie niższe od wartości rynkowej, równe wartości rynkowej, czy też wyższe od tej wartości?
i) Czy wysokość czynszu po zakończeniu ww. inwestycji będzie skalkulowana z uwzględnieniem poniesionych nakładów na ww. inwestycję?
j) Czy ustalona kwota czynszu będzie stała, czy zmienna? Jeżeli ustalona kwota ww. czynszu będzie zmienna, to proszę wskazać w wyniku zaistnienia jakich czynników może dojść do zmiany kwoty czynszu?
k) Na jaki okres będą zawierane umowy najmu poszczególnych powierzchni Infrastruktury? Czy ww. umowy będą przedłużane? Jeżeli tak, to na jaki okres?
l) Jaka będzie łączna roczna wartość czynszu z tytułu najmu wszystkich poszczególnych powierzchni Infrastruktury? Proszę wskazać kwotę netto i brutto.
m) W jakiej relacji będzie pozostawała łączna wartość czynszu z tytułu najmu poszczególnych powierzchni Infrastruktury za rok z nakładami (dofinansowanie + wkład własny) poniesionymi na ww. inwestycję? Proszę podać wielkość procentową udziału.
n) Czy łączna wartość czynszu z tytułu najmu poszczególnych powierzchni Infrastruktury umożliwi zwrot poniesionych nakładów na ww. inwestycję? Jeżeli tak, to w jakim okresie czasu?
o) Na jakim poziomie będą kształtowały się dochody z tytułu najmu wszystkich poszczególnych powierzchni Infrastruktury w skali roku w stosunku do dochodów ogółem/dochodów własnych Miasta?
p) Czy łączny obrót z tytułu najmu wszystkich poszczególnych powierzchni Infrastruktury będzie znaczący dla budżetu Miasta w szczególności w odniesieniu do dochodów uzyskiwanych przez Miasto z tytułu ww. najmu w skali roku?”
wskazali Państwo:
a) „kwota czynszu możliwa będzie do podania po zleceniu i wykonaniu operatu szacunkowego, zawierającego kalkulację stawek czynszowych dla poszczególnych pomieszczeń;
b) jak wskazano we wniosku, w pierwszej kolejności ogłoszony zostanie przetarg publiczny - na dzień dzisiejszy nie wiadomo zatem, jakie podmioty przystąpią do przetargu i w ślad za tym, jakim podmiotom Miasto wynajmie te pomieszczenia;
c) ewentualni najemcy/korzystający niezależnie od czynszu zobowiązani będą do ponoszenia opłat za media oraz innych usług dostarczanych za pośrednictwem wynajmującego, np. za internet;
d) Miasto zleci wykonanie operatu szacunkowego m.in. w celu zapewnienia, aby świadczenie pomiędzy Miastem, a najemcami powierzchni było ekwiwalentne;
e) czynniki, z uwzględnieniem których będzie dokonana kalkulacja czynszu wynajmu powierzchni Infrastruktury, zostaną określone przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym.
Procedura określania wartości rynkowej nieruchomości (tu: czynszu najmu) podlegać będzie m.in. uregulowaniom ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832).
Z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika w szczególności, iż:
- sposoby określania wartości nieruchomości, stanowiące podejścia do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości,
- wyceny nieruchomości dokonuje się przy zastosowaniu podejść: porównawczego, dochodowego lub kosztowego, albo mieszanego, zawierającego elementy podejść poprzednich,
- wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Z kolei, z rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości wynika w szczególności, iż:
- określanie wartości nieruchomości poprzedza się analizą rynku nieruchomości, w szczególności w zakresie uzyskiwanych cen, stawek czynszów oraz warunków zawarcia transakcji, a także oględzinami nieruchomości.
- przy określaniu wartości nieruchomości, które ze względu na ich szczególne cechy i rodzaj nie są przedmiotem obrotu na lokalnym rynku nieruchomości lub w przypadku braku stawek czynszu na tym rynku, a także gdy liczba transakcji nieruchomościami podobnymi albo ich stawek czynszu jest niewystarczająca, można przyjmować odpowiednio ceny transakcyjne lub stawki czynszu uzyskiwane za nieruchomości podobne na regionalnym albo krajowym rynku nieruchomości.
f) czynniki, z uwzględnieniem których będzie dokonana kalkulacja czynszu wynajmu powierzchni Infrastruktury, zostaną określone przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym;
g) celem operatu szacunkowego będzie ustalenie wartości czynszu uwzględniającego realia rynkowe;
h) celem operatu szacunkowego będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu - wynagrodzenia należnego Miastu z tytułu najmu poszczególnych powierzchni;
i) wysokość czynszu oraz czynniki uwzględnione w kalkulacji czynszu wynajmu powierzchni Infrastruktury, zostaną określone przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym;
j) wysokość czynszu będzie waloryzowana co roku w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez GUS;
k) nie ustalono jeszcze okresów najmu; zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta X w sprawie szczegółowych zasad najmu lokali użytkowych stanowiących własność Miasta X umowy mogą być zawieranie: w trybie bezprzetargowym dla wybranych podmiotów (umowa do 3 lat), w drodze konkursu/przetargu na okres do 3 lat oraz w drodze przetargu na okres maksymalnie do 10 lat, z możliwością ich przedłużenia na kolejny okres po spełnieniu przez najemcę przesłanek określonych w niniejszym zarządzeniu.
l) możliwe do określenia dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego, którego celem będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu z tytułu najmu.
m) możliwe do określenia dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego, którego celem będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu z tytułu najmu.
n) możliwe do określenia dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego, którego celem będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu z tytułu najmu.
o) możliwe do określenia dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego, którego celem będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu z tytułu najmu.
p) możliwe do określenia dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego, którego celem będzie ustalenie rynkowej wartości czynszu z tytułu najmu.”
Pytania
1) Czy odpłatne udostępnienie części Infrastruktury (zmodernizowanej i wyposażonej w ramach II etapu inwestycji opisanej we wniosku) będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT?
2) Czy Miastu przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z realizacją II etapu tej inwestycji w wysokości oraz na zasadach i terminach przedstawionych we wniosku?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Zdaniem Miasta odpłatne udostępnienie części Infrastruktury (zmodernizowanej i wyposażonej w ramach II etapu inwestycji) stanowić będzie czynność opodatkowaną VAT.
Uzasadniając powyższe, wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, „przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel …”.
Z kolei w myśl z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT „przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7…”.
Podkreślenia wymaga jednak to, iż zarówno odpłatna dostawa towarów, jak również odpłatne świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu, jeżeli są wykonywane przez podmiot działający w charakterze podatnika VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Pod pojęciem działalności gospodarczej (w myśl ust. 2 powołanego artykułu) rozumie się natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przy czym, w zakresie czynności realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST), istotna jest także regulacja art. 15 ust. 6 powołanej ustawy, w myśl którego, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Na gruncie powyższych regulacji wskazuje się, iż gospodarowanie nieruchomościami przez gminę podlega VAT (por. m.in. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I FSK 889/21 oraz wyrok TSUE z 13 czerwca 2018 r. w sprawie - 665/16).
Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, ze względu na pozycję gminy jako podmiotu wpływającego istotnie na rynek nieruchomości i spełniającego w tym zakresie warunki postrzegania jako podatnika, nie jest uzasadnione wydzielanie z obrotu opodatkowanego nieruchomości sytuacji, kiedy transakcje dotyczące nieruchomości, którymi gmina dysponuje, łącznie mogą wywoływać znaczący wpływ na lokalny rynek nieruchomości (por. m.in. wyrok NSA z 10 marca 2020 r., sygn. akt I FSK 828/19).
W konsekwencji, uznać należy, iż odpłatne udostępnienie (wynajem) przez Miasto części Infrastruktury na rzecz podmiotów zewnętrznych (niepowiązanych z Miastem) stanowi przejaw działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Umowa najmu jest natomiast umową cywilnoprawną uregulowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.).
Tym samym w opinii Miasta, w związku z odpłatnym udostępnieniem (wynajmem) części Infrastruktury na rzecz podmiotów zewnętrznych (niepowiązanych z Miastem), Miasto działać będzie jako podatnik VAT.
Czynności te stanowić będą natomiast odpłatne świadczenie usług, które jest opodatkowane VAT (nie będzie w tym zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia od VAT).
Stanowisko Miasta znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych przepisów prawa podatkowego wydanych przez Dyrektora KIS.
Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 20 marca 2024 r., znak: 0114-KDIP4-1.4012.33.2024.2.AM, czytamy, iż „odpłatne usługi wynajmu, które świadczą/będą Państwo świadczyć na rzecz podmiotów korzystających z pomieszczeń w budynku IP, na podstawie zawartych umów są/będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu. Zatem umowy najmu dotyczą czynności cywilnoprawnych, które wykonują/będą Państwo wykonywać jako podatnik w myśl art. 15 ust. 1 ustawy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W ramach świadczenia usług wynajmu pomieszczeń w IP nie korzystają/nie będą Państwo korzystać z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. (...) Przepisy ustawy, ani rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla usługi polegającej na wynajmie pomieszczeń użytkowych, za którą będzie pobierane wynagrodzenie. Zatem czynność wynajmu pomieszczeń użytkowych w budynku Inkubatora Przedsiębiorczości na rzecz zewnętrznych podmiotów będzie opodatkowana podatkiem VAT”.
Ad 2.
W ocenie Wnioskodawcy, Wnioskodawca ma prawo do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z realizacją II etapu Inwestycji w wysokości oraz na zasadach i terminach przedstawionych we wniosku.
Uzasadniając powyższe, na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ww. ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z pewnymi zastrzeżeniami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Stosownie natomiast do art. 86 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest zatem związek zakupów z wykonywanymi czynnościami, których następstwem jest powstanie zobowiązania podatkowego.
Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wystarczającym jest, aby z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynikało, że zakupy dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Podatnik, w celu skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie musi zatem czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Zdaniem Miasta, w związku z planowanym odpłatnym udostępnieniem części Infrastruktury (co stanowi czynność opodatkowaną VAT), Miasto ma prawo do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z modernizacją i wyposażeniem Infrastruktury w zakresie, w jakim te towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
W ocenie Miasta wydatki związane z modernizacją i wyposażeniem Infrastruktury są konieczne i bezpośrednio związane z wykonywaniem przez Miasto czynności opodatkowanej VAT w postaci usługi najmu. Gdyby bowiem Miasto nie przystąpiło do realizacji inwestycji, świadczenie usługi najmu nie byłoby możliwe.
Stanowisko odmienne od przedstawionego przez Miasto pozostawałoby w sprzeczności z zasadą neutralności tego podatku, wyrażaną wielokrotnie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) oraz polskich sądów administracyjnych. Zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie -37/95 Ghent Coal: „Prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem, że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny”. Miasto pragnie również wskazać, że nie powinno być traktowane mniej korzystnie niż inne podmioty gospodarcze, dokonujące sprzedaży opodatkowanej VAT i korzystające z prawa do odliczenia VAT przy zakupie towarów lub usług niezbędnych do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Przy czym, z racji opisanego we wniosku sposobu zagospodarowania Infrastruktury (tj. część pomieszczeń będzie udostępniona nieodpłatnie na rzecz Z oraz innych podmiotów), należy uwzględnić także art. 86 ust. 2a ww. ustawy, w myśl którego, przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Jak stanowi art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Z kolei, w myśl ust. 2c ww. artykułu, przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Ponadto, jak stanowi ust. 22 tego artykułu, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie ww. regulacji wydane zostało Rozporządzenie MF.
Zgodnie z jego przepisami w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia MF).
Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia MF, jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku jednostki budżetowej (jaką jest A) sposób ustalony według wzoru:
A x 100
X = –––––––––
D
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez jednostkę budżetową, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
D - dochody wykonane jednostki budżetowej.
Odliczenie podatku naliczonego może być zatem częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych VAT.
Jednakże podatnik - w celu odliczenia podatku naliczonego - w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania.
W sytuacji, gdy przypisanie nabywanych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w myśl art. 86 ust. 2a ustawy.
Jak wskazano w treści wniosku, w zakresie wydatków (nabytych towarów i usług) zrealizowanych w ramach części pierwszej II etapu (z zastrzeżeniem wydatków na wyposażenie budynku) Miasto nie jest w stanie ustalić wartości wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym:
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone na wynajem;
- części wspólne (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie);
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów.
Natomiast w odniesieniu do wydatków na wyposażenie budynku w ramach części pierwszej II etapu Miasto jest w stanie ustalić wartość wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym ustalić wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń, które mają być przeznaczone tylko na wynajem.
Miasto dokonałoby tego w oparciu o protokoły rzeczowo-finansowe i kosztorysy prac stanowiące załączniki do faktur od wykonawców.
Brak możliwości takiego przypisania dotyczy także nabytej przez Miasto usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej II etapu).
Jednakże, w zakresie wydatków (nabytych towarów i usług), które mają zostać zrealizowane w ramach części drugiej II etapu Miasto jest/będzie w stanie ustalić - w oparciu o kosztorysowe wartości poszczególnych prac/robót/wyposażenia (które następnie będą odzwierciedlone na fakturach wystawianych przez wykonawców/dostawców lub w załącznikach do tych faktur) - wartości wydatków (nabytych towarów i usług) przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia, w tym:
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone na wynajem;
- części wspólne (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie);
- powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów.
Ponadto, wskutek konsultacji i uzgodnień, w których udział wzięli m.in. przedstawiciele A oraz właściwych wydziałów Urzędu Miasta X, w dniu (...) 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania parkingów, które powstaną w ramach realizacji II etapu inwestycji. Na tę okoliczność sporządzono stosowne pismo wraz z uzasadnieniem.
Zgodnie z ww. decyzją:
- parking przy ul. (...) zostanie oddany w zarząd do A i będzie udostępniany nieodpłatnie,
- parking przy ul. (...)również zostanie oddany w zarząd do A, ale ma być płatny w określonym czasie. Przy czym, dopuszczone będzie bezpłatne parkowanie dla użytkowników obiektu (...) (...) na czas zwiedzania/korzystania. Zarządzenie parkingiem przekazać do.
Wydatki na planowane do budowy parkingi będzie można wydzielić z ogółu wydatków na Inwestycję (np. w oparciu o kosztorysowe wartości poszczególnych prac/robót, które następnie będą odzwierciedlone na fakturach wystawianych przez wykonawców/dostawców lub w załącznikach do tych faktur).
Zdaniem Miasta sposób określenia proporcji wskazany w § 3 ust. 3 rozporządzenia MF jest zatem odpowiedni dla potrzeb ustalenia wysokości przysługującego Miastu odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z ww. infrastrukturą wykorzystywaną dla celów działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy niemożliwe jest dokonanie tzw. alokacji bezpośredniej (tu: np. w oparciu o kosztorysowe wartości poszczególnych prac/robót/wyposażenia poszczególnych pomieszczeń/powierzchni).
Jak bowiem wskazano we wniosku, Nieruchomości (której częścią jest Infrastruktura) oraz opisane we wniosku parkingi pozostaje/będzie pozostawać w administracji A - jednostki budżetowej Miasta, objętej scentralizowanym rozliczeniem VAT.
Na potwierdzenie stanowiska Miasta przywołać można m.in. interpretację Dyrektora KIS z dnia 20 listopada 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.428.2023.3.KFK:
„Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prawa prowadzi do wniosku, że jeżeli są Państwo w stanie przyporządkować ponoszone w ramach Inwestycji wydatki dotyczące prac wykończeniowych do danej części Budynku, które to wydatki Gmina będzie wykorzystywała - jak wskazali Państwo w opisie sprawy - wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to w tym zakresie będzie przysługiwało Państwu pełne prawo do odliczenia podatku VAT, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy. Prawo do odliczenia podatku VAT będzie przysługiwało, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Podsumowując, w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym w odniesieniu do wydatków inwestycyjnych związanych z pracami wykończeniowymi dotyczącymi części użytkowej Budynku, która będzie związana wyłącznie z działalnością gospodarczą Gminy podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (część użytkowa oraz parking), przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku VAT (100% podatku VAT naliczonego)”.
Ponadto, wedle stanowiska Dyrektora KIS wyrażonego w interpretacji indywidualnej z dnia 16 sierpnia 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.305.2024.1.AM:
„Skoro wydatki ponoszone w związku z realizacją zadania pn. „(...)” będą wykorzystywane do celów prowadzonej działalności gospodarczej oraz do celów innych niż działalność gospodarcza, a Państwo nie będą mieli możliwości przypisania poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności, to będzie Państwu przysługiwało częściowe prawo odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją ww. inwestycji zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.”.
Co też istotne, jak wskazano we wniosku, Infrastruktura (tj. pomieszczenia o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5 320 m2, znajdujące się w Nieruchomości, a których dotyczy II etap inwestycji) nie została jeszcze oddana do użytkowania. Jakkolwiek bowiem (jak to wskazano już powyżej), pierwsza część prac II etapu została już zakończona w dn. 29 listopada 2024 r., to w ramach tego etapu wykonano roboty ogólnobudowlane i budynek wyposażony został tylko w niezbędnym zakresie do odbioru przez sanepid.
Natomiast, wskutek konsultacji i uzgodnień, w których udział wzięli m.in. przedstawiciele A oraz właściwych wydziałów Urzędu Miasta X, w dniu 21 lutego 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania Infrastruktury. Na tę okoliczność sporządzono stosowne pismo wraz z uzasadnieniem.
Powyższa decyzja co do sposobu zagospodarowania Infrastruktury wyznacza zatem właściwy tryb i terminy odliczenia VAT od nabycia towarów i usług dotyczących Infrastruktury.
Jeśli chodzi bowiem o termin realizacji prawa do odliczenia VAT, to zasadniczo wskazać należy, iż zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Przy czym, jak wynika z art. 86 ust. 10b pkt 1 tej ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Ponadto, z ust. 11 tego artykułu wynika, że jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Z kolei, z ust. 13 wynika, iż jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
3) nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Co też istotne, w myśl art. 90c ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku nabytych towarów i usług, w odniesieniu do których kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie z art. 86 ust. 2a, po zakończeniu roku podatkowego, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku odliczonego przy ich nabyciu, uwzględniając dane dla zakończonego roku podatkowego. Przepisy art. 91 ust. 2-9 stosuje się odpowiednio.
Z kolei, art. 91 ust. 1 tej ustawy wskazuje, iż po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.
Przy czym, w myśl ust. 2, w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
Przy czym, jak stanowi ust. 4, w przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy (por. art. 91 ust. 5 ustawy o VAT).
W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:
1)opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;
2)zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu (por. art. 91 ust. 6 ustawy o VAT).
Co istotne (jak stanowi art. 91 ust. 7 ustawy o VAT), przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Ponadto, jak stanowi art. 91 ust. 7a tej ustawy, w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.
Z kolei (w myśl ust. 7b) w przypadku towarów i usług innych niż wymienione w ust. 7a, wykorzystywanych przez podatnika do działalności gospodarczej, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 7c.
Jak stanowi bowiem ust. 7c, jeżeli zmiana prawa do obniżenia podatku należnego wynika z przeznaczenia towarów lub usług, o których mowa w ust. 7b, wyłącznie do wykonywania czynności, w stosunku do których nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, lub wyłącznie do czynności, w stosunku do których takie prawo przysługuje - korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła ta zmiana. Korekty tej nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.
Ponadto, w myśl ust. 7d, w przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.
Natomiast, jak stanowi art. 91 ust. 8 ustawy o VAT, korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
W związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami, w tym planowanym sposobem zagospodarowania efektów II etapu inwestycji oraz mając na uwadze właściwe przepisy o VAT, uznać należy, iż Miastu przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z realizacją II etapu inwestycji w wysokości oraz na zasadach i w terminach przedstawionych poniżej:
1) w zakresie towarów i usług nabytych w związku z realizacją części pierwszej II etapu (z wyjątkiem wyposażenia budynku) oraz usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej II etapu):
- Miastu przysługuje prawo do odliczenia części VAT w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
2) w zakresie wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu:
a) wyposażenie powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia/na wynajem (m.in. sanitariaty i kuchnia w części restauracyjnej):
Miastu przysługuje prawo do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług (ustalonej w oparciu o protokoły rzeczowo-finansowe i kosztorysy stanowiące załączniki do faktur od wykonawców) w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
b) wyposażenie powierzchni/pomieszczeń, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta („części wspólne” - m.in. korytarze):
- Miastu przysługuje prawo do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług (ustalonej na podstawie protokołów rzeczowo-finansowych i kosztorysów stanowiących załączniki do faktur od wykonawców) w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres).
3) w zakresie towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu Miastu będzie przysługiwać prawo do:
a) odliczenia całości VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na powierzchnie/pomieszczenia, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia (na wynajem);
b) odliczenia części VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na „części wspólne” (rozumiane jako: przestrzenie/pomieszczenia wspólne, takie jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczenia, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - opodatkowanych/nieopodatkowanych, ponieważ z przestrzeni tych będą korzystać zarówno najemcy, jak i podmioty korzystające z pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie), w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%),
a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których Miasto otrzyma faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
Ponadto, z racji opisanego powyżej planowanego sposobu zagospodarowania parkingu przy ul. (...), Miasto uważa, iż:
- będzie mu przysługiwać prawo do odliczenia części VAT od nabytych towarów i usług, przypadających na ten parking, w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z Rozporządzeniem MF (prewspółczynnik ostateczny dla A za rok 2024/wstępny na rok 2025 wyniósł 31%);
- a prawo to Miasto będzie mogło zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części VAT od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których Miasto otrzyma faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
Aby dane świadczenie było uznane za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status, wynikający z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W świetle art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym.
Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo inwestycję mającą na celu zagospodarowanie Nieruchomości. Pierwsza część prac II etapu to roboty budowlane, tj. „(...)” zakończone 29 listopada 2024 r. W ramach tego etapu wykonano roboty ogólnobudowlane, a budynek wyposażony został tylko w niezbędnym zakresie do odbioru przez sanepid (m.in. sanitariaty, kuchnia w części restauracyjnej). Druga część prac w ramach II etapu będzie dotyczyła „(...)” - planowana realizacja w latach 2025-2027. W związku z ww. częścią prac, zlecili Państwo wykonanie „(...)”. W ramach realizacji II etapu inwestycji zmodernizowane i wyposażone zostaną poszczególne pomieszczenia Nieruchomości o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5320 m2. Efekty realizacji II etapu inwestycji (w miarę postępu prac/oddawania do użytkowania) są/będą przekazywane jednostce budżetowej, tj. Miejskiemu Zarządowi Nieruchomości, który będzie wykonywał czynności gospodarowania tym mieniem. 21 lutego 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania Infrastruktury. Pomieszczenia modernizowane w ramach II etapu będą wykorzystywane w następujący sposób:
- część powierzchni, w tym pomieszczenia biurowe wraz z zapleczem sanitarnym oraz pomieszczenia gastronomiczne, zostanie wynajęta podmiotom zewnętrznym (niepowiązanym z Miastem);
- część powierzchni, w tym salki konferencyjne wraz z zapleczem, będzie przeznaczona do wspólnego korzystania (tzn. będzie ona przeznaczona zarówno na wynajem, jak i na inne cele, w tym działalność, która nie ma związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT);
- część powierzchni, w tym sanitariaty, biura, klub dla młodzieży i przestrzeń ekspozycyjna, zostanie nieodpłatnie udostępniona na rzecz Z .
Ponadto, (...) 2025 r. Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania parkingów, które powstaną w ramach realizacji II etapu inwestycji. Zgodnie z ww. decyzją:
- parking przy ul. (...) zostanie oddany w zarząd do A i będzie udostępniany nieodpłatnie;
- parking przy ul. (...) również zostanie oddany w zarząd do A, ale ma być płatny w określonym czasie. Przy czym, dopuszczone będzie bezpłatne parkowanie dla użytkowników obiektu (...) (...) na czas zwiedzania/korzystania.
W rozpatrywanej sprawie, Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą opodatkowania podatkiem VAT odpłatnego udostępnienia części Infrastruktury (zmodernizowanej i wyposażonej w ramach II etapu).
Najem został zdefiniowany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 659 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
§ 1 Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
§ 2 Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju.
Najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wynajmującego, jak i najemcę - określone przepisami obowiązki. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Wobec tego umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy, w związku z czym stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie przedmiotu najmu przez najemcę.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług najem stanowi zatem świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wykonując cywilnoprawną umowę najmu, występują Państwo w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a czynność odpłatnego udostępnienia części infrastruktury na rzecz najemców na podstawie umów cywilnoprawnych stanowi usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy.
Ani w ustawie, ani też w wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych ustawodawca nie przewidział zwolnienia od podatku dla odpłatnego udostępniania infrastruktury do celów działalności gospodarczej na podstawie umowy najmu. Zatem czynność ta nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.
W konsekwencji odpłatne udostępnienie części Infrastruktury (zmodernizowanej i wyposażonej w ramach II etapu inwestycji opisanej we wniosku) będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia VAT od nabycia towarów i usług związanych z realizacją II etapu tej inwestycji w wysokości oraz na zasadach i terminach przedstawionych we wniosku.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Ponadto ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Według art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Na mocy § 1 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
W świetle zapisów § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego - rozumie się przez to:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
W rozporządzeniu ustawodawca podał ustalone według wzoru sposoby określania proporcji m.in. w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.
Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia:
Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku jednostki budżetowej sposób ustalony według wzoru:
A x 100
X = ––––––––––––
D
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez jednostkę budżetową, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
D - dochody wykonane jednostki budżetowej.
W myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia:
Przez obrót rozumie się podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników:
- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,
- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
- eksportu towarów,
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem, gdyby były wykonywane na terytorium kraju.
W myśl § 2 pkt 10 rozporządzenia:
Przez dochody wykonane jednostki budżetowej rozumie się dochody obejmujące dochody publiczne w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, z wyjątkiem dochodów, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b-d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, zrealizowane lub otrzymane przez tę jednostkę, wynikające ze sprawozdania z wykonania:
a) planu finansowego jednostki budżetowej oraz
b) planu dochodów i wydatków zgromadzonych na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jeżeli dana jednostka budżetowa prowadzi taki rachunek
- powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na zasilenie tej jednostki celem realizacji przypisanych jej zadań jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem środków przeznaczonych na wypłatę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych.
Jak stanowi § 3 ust. 5 rozporządzenia:
Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Wyłączenie powyższych transakcji z dochodów wykonanych jednostki budżetowej (mianownik proporcji) zapewnia spójność z wyłączeniem tych transakcji z obrotu z działalności gospodarczej (licznik proporcji) i ma na celu „oczyszczenie” kwoty przychodów przyjmowanej do wyliczenia proporcji z danych, które mogłyby zniekształcić proporcję.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Z podanych przez Państwa informacji wynika, że:
- towary i usługi nabyte w ramach części pierwszej II etapu będą wykorzystywane do różnych kategorii czynności: opodatkowanych podatkiem VAT (powierzchnie/pomieszczenia przeznaczone na wynajem), opodatkowanych i niepodlegających opodatkowaniu (części wspólne) oraz niepodlegających opodatkowaniu (powierzchnie/pomieszczenia udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów), a Państwo nie są w stanie ustalić wartości wydatków przypadających na poszczególne powierzchnie/pomieszczenia;
- towary i usługi nabyte na wyposażenie budynku w ramach części pierwszej II etapu będą wykorzystywane do różnych kategorii czynności:
a) opodatkowanych podatkiem VAT (wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń, które mają być przeznaczone tylko na wynajem),
b) opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu (wydatki na nabycie wyposażenia części wspólnych),
c) niepodlegających opodatkowaniu (wydatki na nabycie wyposażenia pomieszczeń udostępnionych nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów);
- towary i usługi nabyte na wykonanie „(...)” będą wykorzystywane do różnych kategorii czynności: opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu, a Państwo nie są w stanie ustalić wartości wydatków przypadających na poszczególne kategorie czynności;
- towary i usługi nabyte w ramach części drugiej II etapu będą wykorzystywane do różnych kategorii czynności:
a) opodatkowanych podatkiem VAT (powierzchnie/pomieszczenia przeznaczone na wynajem),
b) opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu (części wspólne),
c) niepodlegających opodatkowaniu (powierzchnie/pomieszczenia udostępnione nieodpłatnie na rzecz Z lub innych podmiotów).
- towary i usługi nabyte na budowę parkingu przy ul. (...) będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu.
- towary i usługi nabyte na budowę parkingu przy ul. (...) będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu.
Mając zatem na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, z którego wynika, że powstała w ramach II etapu inwestycji infrastruktura będzie wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych oraz niepodlegających opodatkowaniu VAT, przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług związane z realizacją ww. II etapu inwestycji wyłącznie w zakresie, w jakim te towary i usługi będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Należy zauważyć, że Państwa obowiązkiem jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Mają zatem Państwo obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku. W konsekwencji, z tytułu zakupów, które można przyporządkować wyłącznie do czynności opodatkowanych, przysługuje Państwu prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego. Jednocześnie w odniesieniu do zakupów, które w całości będą służyły czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia.
Natomiast w odniesieniu do tych zakupów, które wykorzystywane będą zarówno do celów prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej (czynności opodatkowane podatkiem VAT) oraz do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu), a Państwo nie będą w stanie ich powiązać z konkretnymi kategoriami działalności, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT.
Zatem w odniesieniu do wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu dotyczącego powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do czynności opodatkowanych, tj. odpłatnego udostępnienia/na wynajem oraz w odniesieniu do towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu dotyczących powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do czynności opodatkowanych, tj. odpłatnego udostępnienia (na wynajem), przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości.
Natomiast w odniesieniu do wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu dotyczącego powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do czynności niepodlegających opodatkowaniu, tj. nieodpłatnego udostępnienia oraz w odniesieniu do towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu dotyczących powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do czynności niepodlegających opodatkowaniu, tj. nieodpłatnego udostępnienia, a także w odniesieniu do towarów i usług dotyczących parkingu przy ul. (...), przeznaczonego wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu, nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Z kolei w odniesieniu do towarów i usług nabytych w związku z realizacją części pierwszej II etapu (z wyjątkiem wyposażenia budynku), przeznaczonych do różnych kategorii czynności, tj. opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, w odniesieniu do wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu dotyczącego części wspólnych, przeznaczonych do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, w odniesieniu do towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu dotyczących przestrzeni/pomieszczeń wspólnych, przeznaczonych do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz w odniesieniu do usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej etapu II), a także towarów i usług dotyczących parkingu przy ul. (...), przeznaczonego do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu, w stosunku do których nie są Państwo w stanie ustalić wartości przypadających na poszczególne kategorie czynności, przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego w oparciu o prewspółczynnik, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Zauważyć należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych uzasadnione jest - pomimo, że podatnikiem podatku VAT jest Miasto - wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposób określenia proporcji, obliczony odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych.
Podkreślić należy, że wyliczony dla jednostki organizacyjnej sposób określania proporcji znajdzie zastosowanie do zakupów towarów i usług zarówno dokonywanych przez tą jednostkę organizacyjną, jak i przez jednostkę samorządu terytorialnego (urząd), wykorzystywanych jednak przez tą jednostkę organizacyjną do ww. celów, tj. celów „mieszanych”.
Jak wynika z opisu sprawy, jednostką odpowiedzialną za zarządzanie powstałą infrastrukturą będzie jednostka organizacyjna Miasta - A. Zatem w przypadku nabycia ww. towarów i usług związanych z ww. II etapem inwestycji, kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu należy obliczyć zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników, z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji ustalonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej powstałą infrastrukturę, tj. A.
Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do dokonywania korekty zostały określone w art. 91 ustawy.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:
Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.
W myśl art. 91 ust. 2 ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
Stosownie do art. 91 ust. 3 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.
W świetle art. 91 ust. 4 ustawy:
W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.
Zgodnie z art. 91 ust. 5 ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.
W myśl art. 91 ust. 6 ustawy:
W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:
1) opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;
2) zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.
Na podstawie art. 91 ust. 7 ustawy:
Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Stosownie do art. 91 ust. 7a ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.
W świetle art. 91 ust. 7b ustawy:
W przypadku towarów i usług innych niż wymienione w ust. 7a, wykorzystywanych przez podatnika do działalności gospodarczej, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 7c.
Jak wynika z art. 91 ust. 7c ustawy:
Jeżeli zmiana prawa do obniżenia podatku należnego wynika z przeznaczenia towarów lub usług, o których mowa w ust. 7b, wyłącznie do wykonywania czynności, w stosunku do których nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, lub wyłącznie do czynności, w stosunku do których takie prawo przysługuje - korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła ta zmiana. Korekty tej nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.
W myśl art. 91 ust. 7d ustawy:
W przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.
Na podstawie art. 91 ust. 8 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
Z ww. przepisów wynika, że korekta, o której mowa w art. 91 ustawy, odnosi się do takich towarów, które stanowią u podatnika środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji, a także grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.
Przepisy art. 91 wprowadzają konstrukcję korekty podatku naliczonego dokonywaną z uwagi na zmianę struktury sprzedaży albo na zmianę pierwotnego przeznaczenia towaru lub usługi (z którą związany jest podatek naliczony). Wprowadzenie procedury korekty związane jest z faktem, że w systemie VAT obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego, tzn. w momencie nabycia. W tym momencie związek towaru z danym rodzajem czynności (opodatkowane, zwolnione, mieszane) ma zazwyczaj charakter planowany. Do czasu faktycznego wykorzystania nabytego towaru lub usługi faktyczny związek z danym rodzajem czynności może się zmienić, przekreślając prawo do odliczenia albo uzasadniając dokonanie odliczenia. Jednocześnie przepisy wprowadzają szczególny tryb korekty do wybranych składników majątku. Z uwagi na zazwyczaj wieloletni okres wykorzystania składników majątku zaliczanych do środków trwałych oraz nieruchomości ustawa przyjmuje zasadę dokonywania cząstkowej i równomiernej korekty w dłuższym czasie (dla nieruchomości przez 10 lat, a dla pozostałych składników majątku przez 5 lat). Regulacje te mają na celu urealnienie odliczenia podatku naliczonego. Ustawa zakłada bowiem, że środki trwałe (jako dobra o charakterze trwałym) zużywają się w określonym czasie, a nie jednorazowo. W tym też czasie stopniowo konsumowane jest prawo do odliczenia i należy je oceniać w dłuższej perspektywie czasu, a nie jednorazowo.
Analiza ww. przepisów wskazuje, że w przypadku zmiany przeznaczenia środka trwałego, tj. zarówno w sytuacji, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, jak również w sytuacji, gdy nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi, podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku.
Jednocześnie w art. 91 ust. 8 ustawy wskazano, że korekta ta (podatku naliczonego) dotyczy również sytuacji, gdy towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że infrastruktura zmodernizowana/wybudowana w ramach II etapu inwestycji zostanie zaliczona do środków trwałych podlegających amortyzacji. Część środków trwałych przekracza kwotę 15.000 zł, a część środków jest poniżej tej kwoty. Część powyższych środków będą stanowiły nieruchomość.
Jednocześnie wskazali Państwo, że Prezydent Miasta podjął decyzję dotyczącą sposobu zagospodarowania infrastruktury 21 lutego 2025 r. Infrastruktura (tj. pomieszczenia o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5 320 m2, znajdujące się w Nieruchomości, a których dotyczy II etap inwestycji) nie została jeszcze oddana do użytkowania. Jakkolwiek bowiem, pierwsza część prac II etapu została już zakończona w dniu 29 listopada 2024 r., to w ramach tego etapu wykonano roboty ogólnobudowlane i budynek wyposażony został tylko w niezbędnym zakresie do odbioru przez sanepid.
Zatem w rozpatrywanej sprawie jeszcze przed oddaniem infrastruktury powstałej w ramach II etapu inwestycji do użytkowania zdecydowali Państwo o zmianie przeznaczenia ww. infrastruktury - na działalność związaną zarówno z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz niepodlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem.
Tym samym, stosownie do art. 91 ust. 8 ustawy, powinni Państwo dokonać korekty podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług dokonanych przed podjęciem decyzji o zmianie przeznaczenia ww. infrastruktury, w taki sposób, że w miesiącu podjęcia decyzji o zmianie przeznaczenia ww. infrastruktury, tj. w miesiącu lutym 2025 r., powinni Państwo jednorazowo dokonać odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego.
W stosunku do faktur otrzymanych po tej dacie (zmianie przeznaczenia) należy brać pod uwagę poniższe przepisy.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Przy czym, co również istotne, zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Na podstawie z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Prawo do odliczenia powstaje w związku z powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu czynności będącej źródłem podatku naliczonego. Zatem jeżeli obowiązek podatkowy z tytułu danej czynności powstanie u dostawcy towarów czy usług, to u podatnika będącego odbiorcą tej czynności powstanie także prawo do odliczenia. O ile podstawą odliczenia podatku naliczonego będzie data powstania obowiązku podatkowego u dokonującego dostawy lub świadczącego usługi, dopiero w okresie otrzymania faktury (bądź dokumentu celnego) będzie możliwość zrealizowania prawa do odliczenia.
W sytuacji gdy podatnik nie zrealizował prawa do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (art. 86 ust. 10 ustawy), obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy mógł dokonać w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych.
Natomiast gdy podatnik nie dokonał odliczenia, to ma prawo dokonania takiej czynności (zgodnie z treścią art. 86 ust. 13 ustawy), poprzez skorygowanie deklaracji za okres, w którym to prawo powstało albo za ten okres i za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, z wyłączeniem dotyczącym podatnika wymienionego w art. 99 ust. 2 i 3 ustawy, jednak nie później niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Tym samym dla wydatków poniesionych po miesiącu podjęcia decyzji o zmianie przeznaczenia ww. infrastruktury, przysługuje Państwu prawo do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego na wskazanych powyżej zasadach wynikających z art. 86 ust. 10, ust. 10b pkt 1, ust. 11 i ust. 13 ustawy.
Podsumowując:
1) w zakresie towarów i usług nabytych w związku z realizacją części pierwszej II etapu (z wyjątkiem wyposażenia budynku) oraz usługi wykonania „(...)” (która dotyczyła części drugiej etapu II), przysługuje Państwu prawo do odliczenia części podatku naliczonego w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, a prawo to mogą Państwo zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
2) w zakresie wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu dotyczącego powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia/na wynajem (m.in. sanitariaty i kuchnia w części restauracyjnej), przysługuje Państwu prawo do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
3) w zakresie wyposażenia budynku nabytego w ramach części pierwszej II etapu dotyczącego powierzchni/pomieszczeń, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta („części wspólne” - m.in. korytarze), przysługuje Państwu prawo do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, a prawo to mogą Państwo zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okres rozliczeniowy 02/2025 r. (tj. poprzez korektę rozliczenia za ten okres);
4) w zakresie towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu dotyczących powierzchni/pomieszczeń, które mają zostać przeznaczone tylko do odpłatnego udostępnienia (na wynajem), będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia całości VAT od nabytych towarów i usług, a prawo to będą Państwo mogli zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których otrzymają Państwo faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT);
5) w zakresie towarów i usług, które zostaną nabyte w związku z realizacją części drugiej II etapu dotyczących przestrzeni/pomieszczeń wspólnych, takich jak np. korytarze, toalety oraz pomieszczeń, które będą wykorzystywane zarówno odpłatnie przez podmioty zewnętrzne oraz nieodpłatnie przez jednostki organizacyjne Miasta, w odniesieniu do których nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie poniesionych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności - będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, a prawo to będą Państwo mogli zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których otrzymają Państwo faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
6) w zakresie towarów i usług dotyczących parkingu przy ul. (...), będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego od nabytych towarów i usług w oparciu o prewspółczynnik (proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT) ustalony dla A zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, a prawo to będą Państwo mogli zrealizować poprzez wykazanie do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od nabycia ww. towarów i usług w rozliczeniu VAT (JPK_VAT) za okresy rozliczeniowe, w których powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okresy, w których otrzymają Państwo faktury dokumentujące te wydatki (tj. okresy wyznaczone stosownie do art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy oraz ze stanowiska własnego, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, w szczególności na wskazaniu przez Państwa, że „infrastruktura (tj. pomieszczenia o łącznej powierzchni użytkowej ok. 5 320 m2, znajdujące się w Nieruchomości, a których dotyczy II etap inwestycji) nie została jeszcze oddana do użytkowania.”
Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa. Z powyższych przepisów wynika, że organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuje wyjaśnienia stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, tj. nie przeprowadza dowodów, lecz dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Zatem w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) lub organ ustali, że wysokość czynszu z tytułu najmu ww. infrastruktury będzie odbiegała od realiów rynkowych i będzie skalkulowana na zbyt niskim poziomie lub też, że efekty inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych, interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
