Interpretacja indywidualna z dnia 2 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.165.2025.5.DR, 0114-KDIP3-2.4011.904.2025.5.MJ
Zobowiązanie do przejęcia długu w trybie art. 519 § 1 KC nie stanowi darowizny w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jest to czynność odpłatna, gdyż zwolnienie z długu należy traktować jako odpowiednik ceny za przeniesienie prawa własności nieruchomości, co powoduje obowiązek podatkowy w świetle ustawy o PIT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych:
- w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przejęcia długu na podstawie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnego - jest nieprawidłowe;
- w zakresie uznania w podatku dochodowym od osób fizycznych, że przychodem Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania jest połowa niespłaconej jeszcze kwoty kredytu - jest nieprawidłowe;
- w pozostałym zakresie - jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 3 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnili go Państwo pismem z 24 listopada 2025 r. (data wpływu 1 grudnia 2025 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
Pan T. G.
(…);
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
Pani L. G.
(…);
Opis zdarzenia przyszłego (sformułowany ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)
Wnioskodawcy są osobami fizycznymi pozostającymi w związku małżeńskim w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (…). Wnioskodawcy są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego o wartości rynkowej około 600.000,00 zł oraz miejsca postojowego o wartości rynkowej około 25.000,00 zł w ramach współwłasności ułamkowej (dalej: „Majątek Nieruchomy”). Majątek Nieruchomy został nabyty (…) przed powstaniem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej i jest objęty wspólnością w częściach ułamkowych, nie zaś wspólnością małżeńską. Większość środków na zakup pochodziła ze wspólnego kredytu hipotecznego od banku (…) (dalej: „Bank”), udzielonego na podstawie umowy o kredyt hipoteczny (…) (dalej: „Kredyt”). Kredyt jest zabezpieczony hipoteką ustanowioną na lokalu mieszkalnym. Do spłaty kredytu na dzień dzisiejszy pozostało 359.223,00 zł.
Wnioskodawcy postanowili się rozwieść. (…) Wnioskodawca - T. G. złożył do właściwego sądu pozew o rozwód bez orzekania o winie. Następnie w dniu (…) Wnioskodawca - T. G. przekazał żonie, tj. Wnioskodawczyni L. G. środki pieniężne w wysokości 130.000,00 zł w formie darowizny. Powyższa darowizna została wykonana poprzez przelew bankowy z osobistego rachunku bankowego Wnioskodawcy T. G. na osobisty rachunek bankowy Wnioskodawczyni L. G.. Powyższe rachunki osobiste stanowią majątki odrębne każdego z małżonków. Środki przekazane przez Wnioskodawcę T. G. tytułem darowizny pochodziły z jego majątku odrębnego. Powyższa darowizna została zgłoszona do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Do dnia dzisiejszego rozwód nie nastąpił. Przed orzeczeniem rozwodu Wnioskodawcy planują ustanowić rozdzielność majątkową na podstawie umowy. Następnie zaś planują dokonać zniesienia współwłasności Majątku Nieruchomego na podstawie umowy darowizny zawartej przed notariuszem (dalej: „Planowana Umowa”). Na podstawie Planowanej Umowy:
- Wnioskodawca T. G. otrzyma wyłączną własność Majątku Nieruchomego wskutek darowizny od Wnioskodawczyni L. G. jej udziału w Majątku Nieruchomym;
- Wnioskodawca T. G. zobowiąże się zwolnić Wnioskodawczynię L. G. od obowiązku spłaty zadłużenia wynikającego z Kredytu, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości i spłacić całość pozostałego zadłużenia z Kredytu;
- Wnioskodawca T. G. zobowiąże się podjąć działania na rzecz uzyskania zgody Banku na przejęcie przez niego na wyłączność całości zobowiązań z tytułu Kredytu w trybie art. 519 § 1 KC;
- W przypadku gdyby Bank odmówił zgody na przejęcie długu wyłącznie przez Wnioskodawcę T. G., to Wnioskodawca T. G. przyjmie odpowiedzialność względem Wnioskodawczyni L. G. za to, że wierzyciel nie będzie od niej żądał spełnienia świadczenia i wówczas będzie zobowiązany dokonać całkowitej spłaty tych zadłużeń;
- Żadna ze Stron nie otrzyma spłat od drugiej. Jednocześnie każda ze Stron zrzeknie się wobec drugiej wszelkich roszczeń.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
1. W odpowiedzi na polecenie doprecyzowania stanu faktycznego w zakresie charakteru umowy - według projektu notarialnego tej umowy nosi ona tytuł: „Umowa zniesienia współwłasności nieruchomości oraz umowa darowizny. Tytuł umowy wymyślił notariusz, wykonujący zawód zaufania publicznego, nie zaś Wnioskodawcy. Wnioskodawcy nie ingerują w czynności i kompetencje zawodowe notariusza. W ocenie Wnioskodawców planowana umowa ma jednak charakter umowy darowizny.
2. W odpowiedzi na polecenie przeformułowania pytań nr 1 i 2 i stanowisk do tychże - odpowiednie poprawki zostały dokonane w korekcie ORD-WS.
3. W odpowiedzi na rzekome sprzeczności w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawców do pytania nr 4 - nie ma w tym przypadku żadnej sprzeczności i twierdzenia tut. Organu budzą zdziwienie.
a) Okoliczność, że w stanowisku Wnioskodawcy wskazują, iż skoro ewentualne zwolnienie Wnioskodawczymi z długu przez Bank - w wyniku przejęcia wierzytelności w całości przez Wnioskodawcę - stanowi w istocie rodzaj darowizny, to przychód Wnioskodawczyni z tego tytułu nie może podlegać podatkowi dochodowemu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT (jako przychód podlegający ustawie o podatku od spadków i darowizn), nie jest w żadnym razie sprzeczne z twierdzeniem, że nawet gdyby hipotetycznie uznać, iż to świadczenie jednak podlega podatkowi dochodowemu, to i tak korzystałoby ono ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.
b) Powyższe twierdzenia to dwie różne, ale logicznie niesprzeczne podstawy prawne prowadzące do tego samego rezultatu, tj. braku obowiązku zapłaty podatku dochodowego przez Wnioskodawców. Pierwsza koncepcja opiera się na przyjęciu, że zdarzenie w ogóle nie wchodzi w zakres ustawy o PIT (przepis wyłączający - art. 2 ust. 1 pkt 3), druga zaś - że nawet gdyby organ przyjął odmienną kwalifikację i uznał, że PIT ma zastosowanie, to zastosowanie znajduje jednocześnie zwolnienie przedmiotowe (art. 21 ust. 1 pkt 125). Wnioskodawcy nie twierdzą zatem, że to samo świadczenie jest jednocześnie opodatkowane i nieopodatkowane, lecz przedstawiają różne poziomy argumentacji na wypadek różnego stanowiska organu. Wnioskodawcy nie wiedzą bowiem, czy organ podzieli pogląd zasadniczy, dlatego przygotowany jest pogląd ewentualny, który prowadzi do tego samego rezultatu. Tego rodzaju konstrukcja, tj. przedstawienie argumentacji zasadniczej oraz argumentacji „na wypadek niepodzielenia” jej przez organ jest prawidłową i dopuszczalną techniką wykładni oraz argumentacji prawnej.
4. W odpowiedzi na rzekome niejednoznaczności w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawców do pytania nr 5 - również w tym przypadku nie istnieje żadna niejasność.
a) Wnioskodawcy wyraźnie wskazali, że pytanie to zostało sformułowane z ostrożności procesowej, tj. na wypadek, gdyby organ interpretacyjny nie podzielił ich zasadniczego stanowiska, zgodnie z którym w opisanej sytuacji po stronie Wnioskodawczyni w ogóle nie powstaje przychód.
b) Dopuszczalne i całkowicie naturalne jest w takim przypadku przedstawienie pytania alternatywnego (ewentualnego), tj. „jeżeli jednak organ uzna, że przychód powstaje, to czy korzysta on ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT?”. Taka konstrukcja pytania nie stanowi żadnej sprzeczności, lecz jest standardową i racjonalną techniką formułowania wniosku o interpretację. Pozwala ona bowiem Wnioskodawcom uzyskać pełną ochronę prawną zarówno w razie uwzględnienia, jak i nieuwzględnienia ich zasadniczego poglądu.
c) Stanowisko przedstawione „z ostrożności” ma charakter subsydiarny: jeżeli organ przyjmie odmienną kwalifikację i uzna, że przychód jednak powstaje, to powinien on korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT. Wnioskodawcy korzystają z przysługującego im prawa do sformułowania pytań także na wypadek, gdyby organ nie zgodził się z ich podstawową oceną prawną. Nie jest to przejaw chwiejności czy niespójności stanowiska, lecz wyraz dbałości o kompleksowe rozstrzygnięcie wszystkich możliwych warunkowo konsekwencji podatkowych danego zdarzenia.
d) W konsekwencji nie można twierdzić, że stanowisko w zakresie pytania nr 5 jest wewnętrznie sprzeczne - przeciwnie, jest ono wewnętrznie konsekwentne, a pytanie „z ostrożności” stanowi jedynie logiczne dopełnienie zasadniczej argumentacji, a nie jej zaprzeczenie.
Pytania (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy otrzymanie przez jednego Wnioskodawcę całości udziałów w Majątku Nieruchomym w wyniku zniesienia współwłasności między Wnioskodawcami wskutek darowizny swojego udziału przez Wnioskodawczynię powoduje u niego powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
2. Czy otrzymanie przez jednego Wnioskodawcę całości udziałów w Majątku Nieruchomym w wyniku darowizny swojego udziału przez Wnioskodawczynię podlega ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn i jest zwolnione z podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy?
3. Czy w przypadku, gdy Wnioskodawca zobowiąże się względem Wnioskodawczyni, że spłaci całość długu z tytułu Kredytu i dokona rzeczywiście tej spłaty, nie przejmując na wyłączność długu, to czy u Wnioskodawczyni powstanie z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub podatkiem od darowizn?
4. Czy w przypadku, gdy Wnioskodawca przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 KC, zaś Wnioskodawczyni zostanie zwolniona całkowicie z długu w sposób bezwzględny, to czy u Wnioskodawczyni powstanie z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub podatkiem od darowizn?
5. Czy w przypadku uznania, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 KC, to Wnioskodawczyni otrzymuje z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, to przychodem Wnioskodawczyni jest połowa niespłaconej jeszcze kwoty kredytu?
Państwa stanowisko w sprawie(sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)
Ad. 1.
Zdaniem Wnioskodawców otrzymanie przez Wnioskodawcę całości udziałów w Majątku Nieruchomym w wyniku zniesienia współwłasności między Wnioskodawcami spowodowanej darowizną swojego udziału przez Wnioskodawczynię na rzecz Wnioskodawcy nie powoduje u niego powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Po pierwsze, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, zgodnie z którym nie stosuje się przepisów ustawy o PIT do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. W niniejszej sprawie Majątek Nieruchomy został nabyty przed zawarciem małżeństwa i nie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Po drugie, do przychodu Wnioskodawcy T. G. z tytułu otrzymania udziału w Majątku Nieruchomym od Wnioskodawczyni L. G. stosuje się art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn w związku z faktem, że powyższe przeniesienie nastąpi na podstawie darowizny. W konsekwencji, w wyniku wyżej opisanego zniesienia współwłasności lokalu przed rozwiązaniem małżeństwa połączonego z darowizną oraz przejęciem odpowiedzialności za dług Wnioskodawca T. G. przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, nie otrzyma. Osoba ta ma bowiem otrzymać w darowiźnie od swojej żony jej udział w Majątku Nieruchomym. Skoro jednak jest to darowizna, to nie podlega ona podatkowi dochodowemu. Potwierdza to wprost art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Jak zaś stwierdzono w wyroku WSA w Łodzi z 27 listopada 2020 r., I SA/Łd 376/20, LEX nr 3104062: Nabycie w drodze darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, w stosunku do niego nie stosuje się przepisów u.p.d.o.f., co wynika z regulacji zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawców jest prawidłowe.
Ad. 2.
Zdaniem Wnioskodawców otrzymanie przez Wnioskodawcę T. G. całości udziałów w Majątku Nieruchomym w wyniku otrzymania od Wnioskodawczyni L. G. darowizny jej udziału podlega ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn i jest zwolnione z podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 (winno być: art. 1 ust. 1 pkt 2 i 4) ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn („ustawa PSD”) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny lub nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Na podstawie art. 1a pkt 1 ww. ustawy przepisy ustawy o nieodpłatnym zniesieniu współwłasności stosuje się odpowiednio do nieodpłatnego nabycia własności rzeczy wspólnej (wspólnego prawa majątkowego) albo jej części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność. W niniejszej sprawie Wnioskodawcy chcą dokonać nieodpłatnego zniesienia współwłasności i darowizny. Wskutek tego podzielony zostanie Majątek Nieruchomy stanowiący ich współwłasność w częściach ułamkowych (art. 196 § 1 KC), zaś Wnioskodawca T. G. otrzyma nieodpłatnie od Wnioskodawczyni całość jej udziałów we współwłasności Majątku Nieruchomego. Oznacza to, że ta czynność będzie podlegać Ustawie PSD jako darowizna.
Jednocześnie przychód jaki uzyska z tytułu ww. czynności Wnioskodawca T. G. będzie podlegać zwolnieniu na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy PSD. Potwierdza to wprost art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy PSD, zgodnie z którym: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: [...] zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.” Skoro więc darowizna/nieodpłatne zniesienie współwłasności nastąpi między Wnioskodawcami jako małżonkami w trakcie trwania związku małżeńskiego, to będzie ona zwolniona z podatku. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy transakcja będzie uznana za darowiznę, jak i za nieodpłatne zniesienie współwłasności, co potwierdza odwołanie się w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy PSD do obowiązków podatkowych powstałych zarówno na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy PSD (darowizna), jak i na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy PSD ( nieodpłatne zniesienie współwłasności). Jednocześnie Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku zgłaszania ww. darowizny do urzędu skarbowego, aby skorzystać z ww. zwolnienia. Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy PSD obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawców jest prawidłowe.
Ad. 3.
Zdaniem Wnioskodawców w przypadku, gdy Wnioskodawca zobowiąże się względem Wnioskodawczyni, że spłaci całość długu z tytułu Kredytu i dokona rzeczywiście tej spłaty, nie przejmując na wyłączność długu, to u Wnioskodawczyni nie powstanie z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub podatkiem od darowizn.
Po pierwsze, w takiej sytuacji u Wnioskodawczyni nie powstanie przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W niniejszej sprawie Wnioskodawcy są solidarnie zobowiązani do spłaty Kredytu i tak pozostanie, jeśli Bank nie wyrazi zgody na przejęcie całości długu przez Wnioskodawcę T. G. Stosownie zaś do art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny („KC”) kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). W myśl natomiast § 2 tego przepisu aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidami pozostają zobowiązani. Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika więc, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych (tak: interpretacja indywidualna z dnia 8 lutego 2013 r., ITPB2/415-1023/12/TJ). W sytuacji więc, gdy jedna ze stron zobowiązania solidarnego spłaci całość zadłużenia bez woli czynienia tego w celu obdarowania pozostałych stron tego zobowiązania, a jedynie w zamiarze zwolnienia się z długu, poprzez samą zapłatę całości, czy też części zobowiązania solidarnego nie może dojść do obdarowania kogokolwiek. Dłużnik solidarny spłaca bowiem własny dług, a nie cudzy (tak: interpretacja indywidualna z dnia 8 lutego 2013 r., ITPB2/415-1023/12/TJ). W związku z powyższym stwierdzić należy, że spłata na rzecz Banku całości zobowiązania wynikającego z Kredytu przez Wnioskodawcę T. G. - dłużnika solidarnego również zobowiązanego z tytułu Kredytu, nie spowoduje w momencie jej dokonania powstania dla Wnioskodawczyni L. G. przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W takiej sytuacji nie występuje bowiem u Wnioskodawczyni L. G. trwałe przysporzenie w majątku. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w decyzjach organów i zostało przedstawione w następujących interpretacjach indywidualnych: 1. IBPB-2-1/4511-179/15/MCz z dnia 26 sierpnia 2015 r.; 2. IPPB3/423-876/14-5/AG z dnia 5 grudnia 2014 r.; 3. ITPB2/415-1023/12/TJ z dnia 8 lutego 2013 r.; 4. 0112-KDIL2-2.4011.812.2024.2.AG z dnia 13 lutego 2025 r.
Po drugie, w takiej sytuacji u Wnioskodawczyni nie powstanie przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W wyniku bowiem ewentualnej, samodzielnej spłaty Kredytu nie dochodzi do żadnej z czynności podlegających ustawie PSD. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy PSD: „Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: 1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego; 2) darowizny, polecenia darczyńcy; 3) zasiedzenia; 4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności; 5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu; 6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności”. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy PSD: „Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci”. Do katalogu czynności podlegających podatkowi od spadków i darowizn nie należy spłata czyjegoś długu, ani tym bardziej spłata długu przez osobę, która też jest dłużnikiem solidarnym. Oznacza, że ta czynność w ogóle nie podlega podatkowi od spadków i darowizn. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w decyzjach organów i zostało przedstawione w następujących interpretacjach indywidualnych: 1. interpretacja indywidualna z dnia 30 listopada 2018 r., 0111-KDIB2-2.4015.101.2018.1.BFP; 2. interpretacja indywidualna z dnia 7 czerwca 2021 r., 0111-KDIB2-3.4015.73.2021.2.BB; 3. interpretacja indywidualna z dnia 30 października 2024 r., 0111-KDIB2-2.4015.149.2024.1.KK; 4. interpretacja indywidualna z dnia 20 maja 2021 r., 0111-KDIB2-3.4015.47.2021.2.BD.
Przykładowo zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora KIS z dnia 7 czerwca 2021 r., 0111-KDIB2-3.4015.73.2021.2.BB: „spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez Wnioskodawczynię wraz z rodzicami) przez rodziców Wnioskodawczyni nie rodzi po jej stronie skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż czynność ta nie przesądza o darowiźnie. Tym samym po stronie Wnioskodawczyni nie powstanie obowiązek w podatku od spadków i darowizn z tego tytułu, co oznacza, że nie jest także zobowiązana do składania zgłoszenia SD-Z2”. Z kolei jak stwierdzono w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 30 listopada 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-2.4015.101.2018.1.BFP. (...) źródłem spłaty rat kredytu przez rodziców Wnioskodawcy jest umowa kredytu hipotecznego. Taka umowa stanowi odrębny od umowy darowizny stosunek zobowiązaniowy. Spłaty kredytu przez współkredytobiorcę, tj. dłużnika solidarnego z umowy kredytu, nie można zakwalifikować jako darowizny. Oznacza to, że powyższe nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Tym samym z tytułu spłaty rat kredytu przez rodziców na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek składania zgłoszenia SD-Z2, które służy do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych”. Jak zaś stwierdzono w interpretacji indywidualnej z dnia 20 maja 2021 r., 0111-KDIB2-3.4015.47.2021.2.BD: „Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz powołane wyżej uregulowania prawne należy zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawczyni, że spłata przez rodziców (dłużników solidarnych) całości lub części rat kredytu, nie może być postrzegana w kategorii darowizny. Oznacza to, że powyższe nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Tym samym z tytułu spłaty rat kredytu przez rodziców na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek składania zgłoszenia SD-Z2, które służy do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych”.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawców jest prawidłowe.
Ad. 4.
Zdaniem Wnioskodawców w przypadku, gdy Wnioskodawca przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 KC, zaś Wnioskodawczyni zostanie zwolniona całkowicie z długu w sposób bezwzględny, to przychód Wnioskodawczyni z tego tytułu należy traktować jako darowiznę, która podlega podatkowi od spadków i darowizn i jest zwolniona od podatku.
Po pierwsze, nieodpłatne zwolnienie z długu jest rodzajem darowizny, które podlega ustawie PSD. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna z dnia 6 maja 2025 r., 0111-KDIB2-3.4015.89.2025.1.MD, zgodnie z którą: Najczęstsza przyczyną nieodpłatnego zwolnienia z długu jest causa donandi. W tych przypadkach zwolnienie z długu zostaje dokonane przez zawarcie umowy darowizny uregulowanej w przepisach art. 888 i następne Kodeksu cywilnego. Podobnie stwierdzono również w interpretacji indywidualnej z dnia 19 lipca 2024 r., 0111-KDIB2-3.4015.107.2024.2.AD.
Po drugie, skoro zwolnienie Wnioskodawczyni L. G. z długu przez Bank w wyniku jego przejęcia w całości przez Wnioskodawcę T. G. stanowi rodzaj darowizny, to przychód Wnioskodawczyni L. G. z tego tytułu nie może podlegać podatkowi dochodowemu zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Po trzecie, skoro zwolnienie z długu Wnioskodawczyni L. G. nastąpi w wyniku przejęcia całości długu przez Wnioskodawcę, to będzie to darowizna Wnioskodawcy na rzecz Wnioskodawczyni. W konsekwencji, przychód jaki uzyska z tytułu ww. czynności Wnioskodawczyni L. G. będzie podlegać zwolnieniu na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy PSD, jeśli zgłosi ten fakt właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstanie w chwili zawarcia przez Wnioskodawcę T. G. z Bankiem umowy o przejęciu przez niego długu na wyłączność. Jeśli więc czynność ta nastąpi w trakcie trwania związku małżeńskiego, jak planują to Wnioskodawcy, to przychód Wnioskodawczyni L. G. z tego tytułu będzie zwolniony z podatku od spadków i darowizn.
Po czwarte, niezależnie jednak od powyższego w świetle art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20. Nawet więc, jeśli to świadczenie podlega podatkowi dochodowemu, to jednocześnie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT. Jak bowiem stwierdzono w Interpretacji indywidualnej z dnia 4 marca 2019 r., 0113-KDIPT2-2.4011.542.2018.6.AKR: Zatem, w sytuacji gdy wskutek przejęcia przez męża Wnioskodawczyni długu z tytułu pożyczek udzielonych Wnioskodawczyni przed zawarciem związku małżeńskiego i pożyczek udzielonych po zawarciu związku małżeńskiego bez zgody drugiego małżonka, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność majątkiem osobistym, zaspokojenie długu nastąpi z majątku osobistego małżonka Wnioskodawczyni, przejęcie długu Wnioskodawczyni przez Jej męża stanowi dla Niej przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Jednakże, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy, wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawców jest prawidłowe.
Ad. 5.
Zdaniem Wnioskodawców w przypadku uznania, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 KC, to Wnioskodawczyni otrzymuje z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, to przychodem Wnioskodawczyni będzie połowa niespłaconej jeszcze kwoty kredytu. Powyższe pytanie Wnioskodawcy zadają z ostrożności, gdyż ich zdaniem przychód w takiej sytuacji w ogóle nie powstaje, a jeśli powstaje to jest zwolniony na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.
Po pierwsze, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodem są wyłącznie wartości stanowiące realne, definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika; ujęcie przychodowe wymaga zatem rzeczywistego wzbogacenia. Po drugie, w stosunku zobowiązaniowym łączącym współdłużników solidarnych - przy braku odmiennej umowy - rozkład ciężaru długu następuje według reguły z art. 376 § 1 KC, czyli w częściach równych. O ile więc w relacji zewnętrznej (wobec banku) zwolnienie Wnioskodawczyni może mieć charakter „pełny”, o tyle w relacji wewnętrznej między współdłużnikami każdy z nich od początku odpowiada za dług jedynie w granicach własnego udziału. Przejęcie długu w rozumieniu art. 519 KC nie stanowi umorzenia zobowiązania jako takiego, lecz zmianę osoby dłużnika za zgodą wierzyciela; konsekwencją jest to, ze drugi współdłużnik spełnia świadczenie w zakresie własnego udziału „na własny rachunek”, a ewentualne przysporzenie po stronie Wnioskodawczyni dotyczy tylko nadwyżki ponad ten udział. W świetle art. 11 ust 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT brak jest podstaw, aby za przychód uznać wartość obejmującą również część długu, która - zgodnie z art. 376 § 1 KC - obciążała drugiego współdłużnika, gdyż jej przejęcie nie powoduje wzrostu majątku Wnioskodawczyni, lecz spełnienie przez drugiego współdłużnika jego własnego ciężaru. Opodatkowaniu może zatem podlegać jedynie ta część zwolnienia, która odpowiada udziałowi Wnioskodawczyni w długu (co do zasady połowa), chyba że strony wprost ukształtowały odmienny rozkład ciężaru w stosunkach wewnętrznych. Przyjęcie odmiennego poglądu, zgodnie z którym przychód odpowiadałby całej wartości przejętego kredytu, prowadziłoby do opodatkowania świadczenia, które nie stanowi definitywnego przysporzenia po stronie Wnioskodawczym, pozostając w sprzeczności zarówno z konstrukcją przepisów o solidarności dłużników, jak i z zasadą, że opodatkowaniu podlega wyłącznie rzeczywiste wzbogacenie podatnika.
W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawców jest prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1) 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2) 27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3) 5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Natomiast w myśl art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
W myśl art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z treści przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi jest to małżeństwo.
Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że są Państwo małżeństwem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (…). Są Państwo współwłaścicielami lokalu mieszkalnego o wartości rynkowej około 600.000,00 zł oraz miejsca postojowego o wartości rynkowej około 25.000,00 zł w ramach współwłasności ułamkowej (Majątek Nieruchomy). Majątek Nieruchomy został nabyty (…) przed powstaniem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej i jest objęty wspólnością w częściach ułamkowych, nie zaś wspólnością małżeńską. Większość środków na zakup pochodziła ze wspólnego kredytu hipotecznego, udzielonego na podstawie umowy o kredyt hipoteczny. Kredyt jest zabezpieczony hipoteką ustanowioną na lokalu mieszkalnym. Do spłaty kredytu na dzień dzisiejszy pozostało 359.223,00 zł.
Postanowili się Państwo rozwieść. (…) Pan T. G. złożył do właściwego sądu pozew o rozwód bez orzekania o winie. Następnie w dniu 18 kwietnia 2025 r. Pan T. G. przekazał żonie, L. G. środki pieniężne w wysokości 130.000,00 zł w formie darowizny. Do dnia dzisiejszego rozwód nie nastąpił. Przed orzeczeniem rozwodu Wnioskodawcy planują ustanowić rozdzielność majątkową na podstawie umowy. Następnie zaś planują dokonać zniesienia współwłasności Majątku Nieruchomego na podstawie umowy darowizny zawartej przed notariuszem (dalej: „Planowana Umowa”). Na podstawie Planowanej Umowy m. in.
- Wnioskodawca T. G. otrzyma wyłączną własność Majątku Nieruchomego wskutek darowizny od Wnioskodawczyni L. G. jej udziału w Majątku Nieruchomym;
- Żadna ze Stron nie otrzyma spłat od drugiej. Jednocześnie każda ze Stron zrzeknie się wobec drugiej wszelkich roszczeń.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz przedstawione zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że nabycie przez Pana T. G. udziału w Majątku Nieruchomym od Pani L. G., które nastąpi - jak wynika z uzupełnienia wniosku - w drodze darowizny korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W związku z tym, że ww. umowa darowizny będzie sporządzona w formie aktu notarialnego, dla spełnienia warunków do zwolnienia w takiej sytuacji nie będzie konieczne zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego, co wynika z treści przywołanego powyżej art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W tym zakresie Państwa stanowisko dotyczące darowizny udziału w Majątku Nieruchomym w zakresie podatku od spadków i darowizn uznałem za prawidłowe.
Przechodząc natomiast do rozstrzygnięcia zagadnienia na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuję, że zagadnienie dotyczące podatku od spadków i darowizn stanowi zagadnienie wstępne względem podatku dochodowego od osób fizycznych.
Na podstawie bowiem art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.
Zacytowany przepis dotyczy sytuacji podatników osiągających dochód (przychód), który co do zasady może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a który uzyskany został przez nich w sposób nieodpłatny, na podstawie jednego z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jego rolą jest zapobieżenie sytuacji, w której to samo przysporzenie majątkowe powodowałoby powstanie obowiązku podatkowego w dwóch podatkach, czego skutkiem byłoby podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia majątkowego.
Skoro zatem nabycie przez Pana T. G. udziału w Majątku Nieruchomym od Pani L. G., które nastąpi - jak wynika z uzupełnienia wniosku - w drodze darowizny, będzie podlegało przepisom o podatku od spadków i darowizn, to - stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ do takich przychodów nie stosuje się przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pana stanowisko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jest prawidłowe.
Przechodząc do kwestii spłaty całości długu z tytułu Kredytu przez Pana T. G. należy wskazać, że zgodnie z art. 366 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).
§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika więc, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych.
Zatem w sytuacji, gdy strona zobowiązania solidarnego spłaca całość zadłużenia bez woli czynienia tego w celu obdarowania pozostałych stron tego zobowiązania, a jedynie w zamiarze zwolnienia się z długu, poprzez samą zapłatę całości, czy też części zobowiązania solidarnego nie może dojść do obdarowania kogokolwiek. Dłużnik solidarny spłaca bowiem własny dług, a nie cudzy.
Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że na podstawie Planowanej Umowy m. in. Pan T. G. zobowiąże się zwolnić Panią L. G. od obowiązku spłaty zadłużenia wynikającego z Kredytu, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości i spłacić całość pozostałego zadłużenia z Kredytu.
Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej uregulowania prawne należy stwierdzić, że spłata przez Pana T. G. (dłużnika solidarnego) wspólnego kredytu hipotecznego, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn po stronie Pani L. G.
Tym samym Państwa stanowisko dotyczące spłaty wspólnego kredytu hipotecznego przez Pana T. G. w zakresie podatku od spadków i darowizn należy uznać za prawidłowe.
W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wskazuję, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z treści wniosku wynika, że Pan T. G. otrzyma wyłączną własność Majątku Nieruchomego wskutek darowizny od Pani L. G. jej udziału w Majątku Nieruchomym. Pan T. G. zobowiąże się zwolnić Panią L. G. od obowiązku spłaty zadłużenia wynikającego z Kredytu, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości i spłacić całość pozostałego zadłużenia z Kredytu. Z treści wniosku wynika, że Zainteresowani są solidarnie odpowiedzialni za spłatę kredytu.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami prawa bankowego.
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.):
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Jak już wskazano powyżej, z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników określonej w art. 366 Kodeksu cywilnego wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych. W sytuacji więc, gdy strona zobowiązania solidarnego spłaca całość lub część zadłużenia bez woli czynienia tego w celu obdarowania pozostałych stron tego zobowiązania, a jedynie w zamiarze zwolnienia się z długu, poprzez samą zapłatę całości, czy też części zobowiązania solidarnego nie może dojść do obdarowania kogokolwiek. Dłużnik solidarny spłaca bowiem własny dług, a nie cudzy.
Stosownie do treści art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.
Treść powyższego przepisu wskazuje więc, że z chwilą spełnienia świadczenia przestaje istnieć jakikolwiek stosunek pomiędzy wierzycielem a współdłużnikami solidarnymi. Natomiast dłużnik, który spełnił świadczenie, przestaje być współdłużnikiem solidarnym i staje się wierzycielem dla pozostałych współdłużników. Dawni współdłużnicy są dalej dłużnikami - lecz wobec innego wierzyciela (dłużnika, który wierzyciela zaspokoił), w stosunku do którego odpowiadają każdy za przypadającą na niego część długu.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela z prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
Wobec tego, w przypadku gdy Pan T. G. (dłużnik solidarny) zobowiąże się względem Pani L. G., że spłaci całość długu z tytułu Kredytu i dokona rzeczywiście tej spłaty, nie przejmując na wyłączność długu, to nie powstanie u Pani L. G. przychód z tego tytułu podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, Państwa stanowisko dotyczące spłaty wspólnego kredytu hipotecznego przez Pana T. G. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych należy również uznać za prawidłowe.
Przechodząc do kwestii skutków podatkowych zawarcia umowy przejęcia długu na podstawie art. 519 Kodeksu cywilnego należy zauważyć, iż z wniosku wynika, że Pan T. G. zobowiąże się podjąć działania na rzecz uzyskania zgody Banku na przejęcie przez niego na wyłączność całości zobowiązań z tytułu Kredytu w trybie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego.
Państwa zdaniem, gdy Wnioskodawca przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnego, zaś Wnioskodawczyni zostanie zwolniona całkowicie z długu w sposób bezwzględny, to przychód Wnioskodawczyni z tego tytułu należy traktować jako darowiznę, która podlega podatkowi od spadków i darowizn i jest zwolniona od podatku.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Zgodnie z art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego:
Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).
Stosownie do art. 519 § 2 ww. Kodeksu cywilnego:
Przejęcie długu może nastąpić:
1) przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2) przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.
W świetle powyższego, przejęcie długu jest umową, na mocy której osoba trzecia nieuczestnicząca do tej pory w stosunku zobowiązaniowym staje się dłużnikiem, zwalniając od odpowiedzialności dotychczasowego dłużnika. Umowa przejęcia długu jest zawierana bądź za zgodą dłużnika - gdy jej stronami są wierzyciel i osoba trzecia, bądź za zgodą wierzyciela - gdy jej podmiotami są dłużnik i przejemca.
Przejęcie długu polega na tym, że w istniejącym stosunku zobowiązaniowym osoba trzecia wstępuje w dług w miejsce dotychczasowego dłużnika, dłużnik zaś zostaje z długu zwolniony. Charakterystycznymi cechami przejęcia długu jest to, że dochodzi do sukcesji singularnej przejemcy długu w dług określonego dłużnika, w następstwie czego dług staje się własnym długiem przejemcy (inaczej: nabycie przez przejemcę długu jako własnej powinności), zwolnienia z długu dotychczasowego dłużnika oraz zachowania tożsamości przejmowanego zobowiązania. Darowizna to natomiast umowa, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego, przy równoczesnym braku nałożenia na niego obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Korzyść osiągana przez jedną stronę umowy nie znajduje odpowiednika po drugiej stronie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro w niniejszej sprawie nastąpi zawarcie umowy przejęcia długu na podstawie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnego, to umowa ta - jako niewymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn - nie będzie objęta zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn. Co za tym idzie czynność przejęcia długu dokonana na podstawie tej umowy nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Zatem przejęcie długu przez Pana T. G. nie stanowi darowizny na rzecz Pani L. G., tym samym nie podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn.
W związku z powyższym, w części dotyczącej przejęcia długu na podstawie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnegow zakresie podatku od spadków i darowizn, uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Natomiast, w zakresie Państwa wątpliwości czy w przypadku, gdy Pan T. G. przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 KC, zaś Pani L. G. zostanie zwolniona całkowicie z długu w sposób bezwzględny, to czy u Pani L. G. powstanie z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stwierdzam, co następuje.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu.
Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są „inne źródła”.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Wyliczenie zawarte w art. 20 ust. 1 ww. ustawy jest zatem jedynie wyliczeniem przykładowym. Tym samym powyższa ustawa w swoich założeniach daje podstawy prawne, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
W świetle natomiast art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy:
Wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że:
- jesteście Państwo współwłaścicielami lokalu mieszkalnego oraz miejsca postojowego (majątek nieruchomy), który nabyliście 23 marca 2023 r.,
- większość środków na zakup ww. majątku nieruchomego pochodziła ze wspólnego kredytu hipotecznego,
- na podstawie Planowanej Umowy Pan T. G. otrzyma od Pani L. G. jej udział w majątku nieruchomym, wobec czego stanie się Pan wyłącznym właścicielem lokalu mieszkalnego oraz miejsca postojowego;
- Pan T. G. zobowiąże się podjąć działania na rzecz uzyskania zgody Banku na przejęcie przez niego na wyłączność całości zobowiązań z tytułu Kredytu w trybie art. 519 § 1 KC.
Państwa zdaniem, gdy Zainteresowany przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 § 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnego, zaś Zainteresowana zostanie zwolniona całkowicie z długu w sposób bezwzględny, to przychód Zainteresowanej z tego tytułu należy traktować jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
W prawie cywilnym pojęcie „świadczenia” rozpatruje się na tle stosunku zobowiązaniowego w ten sposób, że przez świadczenie rozumie się zachowanie dłużnika zgodne z treścią zobowiązania i polegające na zadośćuczynieniu podlegającego ochronie interesowi wierzyciela (art. 353 Kodeksu cywilnego). Najogólniej rzecz biorąc, świadczenie polegać może na zachowaniu się czynnym - działaniu lub zachowaniu się biernym, tj. zaniechaniu, czyli powstrzymywaniu się od jakiegoś działania. Dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. W doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że na pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” składają się łącznie dwa elementy: po pierwsze - chodzi o wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, w wyniku których podatnik otrzymuje w sposób nieodpłatny, tj. niezwiązany z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy, oraz po drugie - takie przysporzenie majątkowe jest uzyskiwane kosztem innego podmiotu.
Świadczenia nieodpłatne to szczególnego rodzaju świadczenia, w przypadku których otrzymujący odnosi określoną korzyść pod tytułem darmym, co oznacza, że nie świadczy nic w zamian. Świadczenie ma charakter nieodpłatny tylko wówczas, gdy otrzymujący w związku z wykonanym na jego rzecz świadczeniem nie świadczy niczego w zamian ani obecnie, ani też w przyszłości. Przychód może być wyrażony wyłącznie w pieniądzu. Stąd też przychodem są nie tyle same świadczenia, lecz ich wartość. Przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnie rzeczy lub praw oraz wartości innych nieodpłatnych świadczeń powstaje w przypadku, gdy podatnik otrzymuje rzecz, prawo lub innego rodzaju świadczenie w sposób nieodpłatny, podczas gdy w warunkach rynkowych otrzymanie tego rodzaju świadczenia odbywałoby się z zachowaniem odpłatności.
Zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się - za wyjątkiem przypadków określonych w pkt 1-3: na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Jak wynika z treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Instytucję zmiany dłużnika (w tym przejęcia długu) regulują przepisy ustawy Kodeks cywilny.
Zgodnie z ww. art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego:
Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).
Natomiast art. 523 ww. ustawy stanowi, że:
Jeżeli w umowie o przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zwolnić zbywcę od związanych z własnością długów, poczytuje się w razie wątpliwości, że strony zawarły umowę o przejęcie tych długów przez nabywcę.
Ponadto zgodnie z art. 392 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli osoba trzecia zobowiązała się przez umowę z dłużnikiem zwolnić go od obowiązku świadczenia, jest ona odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.
Podkreślić należy, że do stwierdzenia powstania przychodu warunkiem koniecznym jest uzyskanie przysporzenia majątkowego. Podstawową formą odpłatnego zbycia jest sprzedaż oraz zamiana. Zgodnie z zasadą swobody umów, odpłatne zbycie może nastąpić także w innej formie. Zaznaczyć należy, że „cena odpłatnego zbycia wyrażona w umowie nie musi być wyrażona w pieniądzu (wartościach pieniężnych). Nie jest bowiem wykluczone, że zapłatą za przeniesienie własności rzeczy lub przeniesienie praw będzie inna forma przysporzenia majątkowego” (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Lex, 2010, wyd. II). Tym samym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności. Zatem, pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej).
Potwierdzeniem powyższych spostrzeżeń jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r., sygn. akt SA/Gd 2258/95, w którym wywiedziono, że: „zapłatę ceny sprzedaży można wyrazić nie tylko w pieniądzu, lecz również poprzez inne określenie jej wartości, w tym m.in. przez zwolnienie z długu, czy też potrącenie wymagalnych wierzytelności. Taki sposób rozliczenia się sprzedającego i kupującego nie pozbawia zawartej umowy tego elementu, jakim jest określenie ceny sprzedaży”. Podobnie stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 133/09, który orzekł, że odpłatnością może być także zwolnienie nabywcy z długu.
Charakterystyczną cechą odpłatnego zbycia jest ekwiwalentność świadczeń stron, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego. Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku. Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu ze długu.
W rozpatrywanej sprawie przeniesienie przez Panią L. G. swojego udziału w lokalu mieszkalnym oraz miejscu postojowym na Pana T. G. w zamian za zwolnienie i przejęcie długu będzie więc odpłatnym zbyciem tego udziału, natomiast dla osoby, która w zamian za otrzymany udział z tego długu zwalnia, będzie nabyciem tego udziału.
Skoro zatem w przedstawionej sprawie, konsekwencją zbycia przez Panią L. G. swojego udziału w lokalu mieszkalnym oraz miejscu postojowym będzie przejęcie przez drugiego współwłaściciela całości pozostałego do spłaty kredytu, zaciągniętego pierwotnie przez Panią L. G. i drugiego współwłaściciela, należy uznać, że celem tej czynności jest odpłatne zbycie przez Panią udziału w nieruchomości, natomiast przejęcie w całości kredytu przez drugiego współwłaściciela jest formą odpłatności za przeniesienie własności.
Zatem planowane przeniesienie (sprzedaż) - przez Panią L. G. na Pana T. G. (drugiego współwłaściciela) w zamian za przejęcie długu (całego pozostałego do spłaty kredytu hipotecznego) - swojego udziału w lokalu mieszkalnym oraz miejscu postojowym, nabytego przez Panią w 2023 r., będzie stanowiło źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.
Uzyskany z ww. tytułu dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w myśl, którego:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Zgodnie z art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
W myśl art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Wobec tego w Państwa sprawie nie znajdzie zastosowania zwolnienie przedmiotowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż przychód z tytułu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, nie korzysta z ww. zwolnienia.
W związku z powyższym, w części dotyczącej przejęcia długu na podstawie art. 519 § 1 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także tego, czy w przypadku uznania, że w sytuacji, gdy Pan T. G. przejmie całość długu z tytułu Kredytu na siebie w trybie art. 519 KC, a Pani L. G. otrzyma z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, to przychodem Pani L. G. będzie połowa niespłaconej jeszcze kwoty kredytu.
Stosownie do treści art. 19 ust. 1 powołanej ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z treścią art. 30e ust. 4 cytowanej ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością), np. koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, itp.
Ustalenie kosztów uzyskania przychodu odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ww. ustawy w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
Stosownie do art. 22 ust. 6c ustawy:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e wskazanej ustawy:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Natomiast w myśl art. 22 ust. 6f ww. ustawy:
Koszty nabycia lub koszty wytworzenia, o których mowa w ust. 6c, są corocznie podwyższane, począwszy od roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie lub wytworzenie zbywanych rzeczy lub praw majątkowych, do roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym nastąpiło ich zbycie, w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszych trzech kwartałów roku podatkowego w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,,Monitor Polski''.
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że w omawianej sprawie dochodem Pani L. G. z tytułu odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym oraz miejscu postojowym, będzie różnica pomiędzy przychodem określonym na podstawie art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi na podstawie art. 22 ust. 6c ww. ustawy.
Skoro zwolnienie z długu jest formą odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części, to wartość długu, z którego Pani L. G. zostanie zwolniona będzie elementem (częścią) wynagrodzenia za przeniesienie prawa własności udziału w nieruchomości (lokalu mieszkalnym wraz z miejscem postojowym) - odpowiednikiem części ceny.
Zatem przychodem z odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym oraz miejscu postojowym jest wartość długu, z którego zostanie Pani L. G. zwolniona (kwota kredytu przejęta przez drugiego właściciela jaka pozostała do spłaty na dzień zawarcia umowy, pod warunkiem, że wyraża wartość rynkową tego udziału), a nie jak Państwo twierdzą - połowa niespłaconej jeszcze kwoty kredytu.
Zatem w tej części Państwa stanowisko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych również uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Rozpatrując niniejszą sprawę tut. Organ interpretacyjny przyjął zgodnie z treścią zadanych pytań, że mamy do czynienia z odrębnymi przypadkami, tj. darowizną udziałów w nieruchomości (pyt. 1 i 2), spłatą kredytu bez przejęcia długu (pyt. 3) oraz przejęciem długu w trybie art. 519 Kodeksu cywilnego (pyt. 4), a także zbyciem udziałów w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu (pyt. 5).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan T. G. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
