Jakie dane nabywcy powinny się znaleźć na fakturze za lokal kupiony wspólnie, gdy będzie on wykorzystywany przez jednego z małżonków w swojej działalności

PROBLEM

Małżonkowie pozostający w ustroju ustawowej wspólności majątkowej nabyli lokal niemieszkalny do majątku wspólnego. W akcie notarialnym oboje widnieją jako nabywcy, przy czym jeden z małżonków złożył oświadczenie, że działa jako przedsiębiorca i zamierza wykorzystywać lokal wyłącznie w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w związku z czym będzie odliczał podatek VAT.

Jakie dane nabywcy powinny zostać wskazane na fakturze dokumentującej zakup lokalu? Czy faktura powinna być wystawiona na oboje małżonków (jako współwłaścicieli majątku wspólnego), czy wyłącznie na tego małżonka, który wykorzystuje lokal w działalności gospodarczej i jest podatnikiem VAT?

RADA

Faktura dokumentująca zakup lokalu niemieszkalnego powinna zostać wystawiona wyłącznie na tego małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą i będzie wykorzystywał lokal do czynności opodatkowanych VAT, z podaniem jego danych identyfikacyjnych oraz numeru NIP.

Choć lokal został nabyty do majątku wspólnego małżonków, to – zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – przedmiotami majątkowymi służącymi jednemu z małżonków do prowadzenia działalności gospodarczej ten małżonek zarządza samodzielnie. Oznacza to, że na gruncie podatku VAT lokal staje się składnikiem majątku przedsiębiorstwa tego małżonka, który faktycznie wykorzystuje go w działalności.

Prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje wyłącznie podatnikowi, o którym mowa w ustawie o VAT, a więc temu podmiotowi, który nabywa towar w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Skoro tylko jeden z małżonków spełnia ten warunek, to on powinien być jedynym nabywcą wskazanym na fakturze.

Wystawienie faktury na oboje małżonków przy jednoczesnym wskazaniu numeru NIP tylko jednego z nich jest rozwiązaniem formalnie wadliwym i potencjalnie ryzykownym, ponieważ:

• małżonkowie nie są jednym podatnikiem VAT,

• każdy z nich posiada odrębny podatkowy numer identyfikacyjny,

• przepisy wymagają wskazania jednego nabywcy oraz jego numeru identyfikującego na potrzeby VAT.

Taka faktura może zostać zakwestionowana przez organy podatkowe jako nieprawidłowa formalnie, co może prowadzić do sporu o prawo do odliczenia podatku naliczonego. Dla bezpieczeństwa podatkowego prawidłowym rozwiązaniem jest więc wystawienie faktury wyłącznie na małżonka–przedsiębiorcę, niezależnie od tego, że zakup został dokonany do majątku wspólnego i oboje małżonkowie są wskazani jako nabywcy w akcie notarialnym.

Marian Szałucki