Interpretacja indywidualna z dnia 30 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT1.4011.865.2025.2.MK

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowychzdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 28 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2009 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem (których łączy ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej) dokonali zakupu mieszkania w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Wobec braku wystarczających środków finansowych na zakup mieszkania położonego w A (...) przy ulicy B 1 m. 2 Wnioskodawczyni wraz z mężem zwrócili się do Banku o udzielenie kredytu.

Właścicielem mieszkania jest Wnioskodawczyni. W mieszkaniu Wnioskodawczyni wraz z mężem zamieszkują wspólnie, nieprzerwanie od jego zakupu. Akt notarialny zakupu mieszkania został zawarty w 2009 r. na kwotę 1.064.000 PLN. Cena obejmowała m.in. lokal mieszkalny (1.000.000 PLN) oraz udział w lokalu niemieszkalnym (garażu) (64.000 PLN).

W związku z zakupem mieszkania, które jest wyłączną własnością Wnioskodawczyni, 5 marca 2009 roku Wnioskodawczyni wraz z mężem zawarli z C Spółką Akcyjną z siedzibą w A (obecnie D S.A. z siedzibą w A) umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF. W umowie jako kwotę kredytu wskazano 311.973,54 CHF, pomimo faktu, że umowę wykonywano w walucie polskiej.

Kredyt został udzielony w celu: zakupu na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego numer 2 położonego w A przy ul. B 1 wraz z miejscami parkingowymi numer 3 i 4 oraz pokryciem kosztów wykończenia przedmiotowej nieruchomości (§ 1 ust. 1 Umowy). Spłata kredytu wraz z odsetkami ustalona została na 360 miesięcznych równych rat kapitałowo-odsetkowych (§ 1 ust. 4 Umowy).

21 sierpnia 2014 roku Strony zawarły Aneks do ww. Umowy, na mocy którego Bank zapewnił Kredytobiorcom możliwość dokonywania zmian waluty spłaty kredytu ze złotych na walutę waloryzacji oraz z waluty waloryzacji na złote w okresie obowiązywania umowy.

Kredyt został wypłacony w złotych polskich w formie bezgotówkowej w walucie PLN w dwóch transzach w 2009 roku.

W treści umowy podano jako kwotę kredytu 311.973,54 CHF. Z umowy wynika jednak, że Bank wypłaci kredyt Wnioskodawczyni i jej mężowi w PLN, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli kursów walut (...) Banku SA (§ 1 ust. 3A Umowy).

Zgodnie z § 31 ust. 1 „Kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z Umowy”.

Kredyt został zabezpieczony poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości, na zakup której Wnioskodawczyni i jej mężowi został udzielony kredyt hipoteczny.

Wnioskodawczyni wraz z mężem pozostają małżeństwem, a ich ustrój majątkowy to umowna rozdzielność majątkowa. Kredyt był spłacany przez Wnioskodawczynię i jej męża wspólnie.

Wnioskodawczyni wraz z mężem wystąpili przeciwko bankowi do Sądu z pozwem z 28 listopada 2023 roku o ustalenie i zapłatę wnosząc o:

1)ustalenie nieważności na podstawie art. 58 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c. całej umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF zawartej 5 marca 2009 roku, w konsekwencji:

2)zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powodów kwoty 340.482,13 PLN oraz 140.282,82 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu Pozwanemu do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych w wykonaniu nieważnej umowy w okresie od 5 marca 2009 roku do 21 września 2023 roku; ewentualnie – to jest w przypadku nieuznania żądania zawartego w ww. punkach za zasadne:

3)ustalenie niektórych postanowień umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF zawartej 5 marca 2009 roku, tj. § 1 ust. 3, § 1 ust. 3A, § 10 ust. 4, § 12 ust. 4, § 15 ust. 4 za abuzywne w rozumieniu art. 3851 k.c. i tym samym bezskuteczne względem powodów oraz ustalenie braku związania nimi Powodów na przyszłość i w konsekwencji:

4)zasadzenie od Pozwanego na rzecz Powodów kwoty 177.329,05 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu Pozwanemu do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nadpłat poczynionych w okresie od 5 marca 2009 roku do 21 września 2023 roku; w każdym przypadku:

5)zasądzenie od Pozwanego na rzecz każdego z Powodów zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Jednocześnie Bank wystąpił przeciwko Wnioskodawczyni i jej mężowi z pozwem wzajemnym o zwrot wypłaconego kapitału.

Następnie Bank zaproponował Wnioskodawczyni i jej mężowi zawarcie ugody, na mocy której zamiarem Stron jest polubownie rozstrzygnąć spór między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących Stronom roszczeń oraz uchylić niepewność co do roszczeń Stron związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy przez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym dokonanie wzajemnych rozliczeń, a w konsekwencji tego zakończenie Umowy oraz powstałych sporów w sposób definitywny i bez żadnych dalszych roszczeń którejkolwiek Strony.

W związku z zawarciem i wykonaniem postanowień Ugody Strony zgodnie ustalają, że nie będą dochodzić w przyszłości od siebie wzajemnie roszczeń związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy i zrzekają się wzajemnie wszelkich roszczeń z tego wynikających wykraczających poza zakres objęty Ugodą.

(§ 1 ust. 4) „(…) Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty, tj. 67.542,86 PLN”.

(§ 1 ust. 5) Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 PLN (100% stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

W ugodzie nie zostanie stwierdzona nieważność umowy kredytu. Powyższa ugoda nie została jeszcze zawarta i jest przez Strony negocjowana. Tym samym kwota wskazana w propozycji ugody może ulec zmianie. Termin podpisania ugody nie został jeszcze ustalony. Kredyt nie zostanie przewalutowany.

Na przedmiotowej nieruchomości nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Wnioskodawczyni nigdy wcześniej nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Podmiot udzielający ww. kredytu jest podmiotem, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionymi do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Uzupełnienie wniosku

Lokal mieszkalny (mieszkanie), stanowiący część budynku wielomieszkaniowego oraz lokal niemieszkalny (miejsca parkingowe 3 i 4 w garażu wielostanowiskowym), usytuowany na kondygnacji podziemnej tego budynku, ujawnione są w odrębnych księgach wieczystych, odpowiednio pod numerami: (...) oraz (...).

Porozumienie (ugoda) Stron skutkować będzie zamknięciem kredytu hipotecznego oraz zobowiązaniem banku do zapłaty na rzecz klienta (Wnioskodawczyni i jej męża) kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy spełnionym przez klienta (Wnioskodawczynię i jej męża) świadczeniem (dokonanymi wpłatami, tj. tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz składek na poczet ubezpieczenia) a świadczeniem banku (tj. wypłaconą kwotą kredytu). Ponadto treść Ugody stanowi, iż w przyszłości Strony nie będą występowały wobec siebie z jakimikolwiek roszczeniami wywodzonymi z postanowień Umowy, w tym roszczeniami związanymi z jej zawarciem lub wykonywaniem, a Ugoda w całości wyczerpuje wszelkie ich wzajemne roszczenia.

Z treści Ugody wynika, iż suma świadczeń spełnionych przez klienta (Wnioskodawczynię i jej męża) na rzecz banku przewyższa wartość świadczenia banku w postaci wypłaty kapitału kredytu, wobec czego Ugoda przewiduje zwrot na rzecz klienta (Wnioskodawczyni i jej męża) kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wzajemnymi świadczeniami Stron. Część świadczeń pieniężnych klienta (Wnioskodawczyni i jej męża), tj. rat kapitałowo-odsetkowych, była realizowana bezpośrednio w walucie CHF i została przeliczona przez bank zgodnie z Tabelą kursów średnich walut obcych Narodowego Banku Polskiego, obowiązującą na 14 października 2025 r., przy czym Strony nie wykluczają aktualizacji kursu na dzień podpisania Ugody.

Ugoda nie definiuje „umorzenia”, ani „zwolnienia z długu”, lecz określa sposób rozliczenia Stron poprzez wskazanie różnicy pomiędzy świadczeniami spełnionymi przez klienta (Wnioskodawczynię i jej męża), tj. tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz składek na poczet ubezpieczenia, a świadczeniem banku w postaci wypłaty kapitału kredytu. Porozumienie (ugoda) Stron skutkować będzie zamknięciem kredytu hipotecznego oraz zobowiązaniem banku do zapłaty na rzecz klienta (Wnioskodawczyni i jej męża) kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy spełnionym przez klienta świadczeniem (dokonanymi wpłatami) a świadczeniem banku (wypłaconą kwotą kredytu).

Kwota 67.542,86 zł odpowiada różnicy pomiędzy łączną wartością świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię i jej męża na rzecz banku, obejmujących raty kapitałowo-odsetkowe w wysokości 1.051.542,86 zł oraz składek na poczet ubezpieczenia w wysokości 16.000 zł, tj. łącznie 1.067.542,86 zł, a świadczeniem banku polegającym na wypłacie kapitału kredytu w wysokości 1.000.000 zł. A zatem wypłata kwoty 67.542,86 zł na rzecz Wnioskodawczyni i jej męża proponowana przez bank będzie stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone przez Wnioskodawczynię i jej męża do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (tj. rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat (tj. składek na poczet ubezpieczenia) związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostaną uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi.

Ponadto w Ugodzie wskazano, że „…Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty, tj. 67.542,86 zł…”. A zatem „pozostała kwota” to kwota różnicy pomiędzy łączną wartością świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię i jej męża na rzecz banku a świadczeniem banku polegającym na wypłacie kapitału kredytu.

Kwota stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego, które bank zwróci Wnioskodawczyni i jej mężowi jest równa kwocie poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Wnioskodawczynię i jej męża wydatków z tego tytułu.

Pytania

1.Czy przysługuje Wnioskodawczyni zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem udzielonym na cele mieszkaniowe, w sytuacji gdy doszło do umorzenia należności poprzez potrącenie wzajemnych roszczeń Wnioskodawczyni i Banku w ramach zawartej ugody?

2.Czy w związku z zawarciem ugody z bankiem i wypłatą przez bank kwoty ustalonej ugodą powstanie po stronie Wnioskodawczyni obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

3.Czy w wyniku zawarcia pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem a bankiem opisanej we wniosku ugody i wypłatą przez bank określonej ugodą kwoty stanowiącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego będzie skutkowało dla Wnioskodawczyni powstaniem przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

Zawarte przez Strony porozumienie (ugoda) prowadzić będzie do definitywnego zamknięcia kredytu hipotecznego oraz do powstania po stronie banku obowiązku zapłaty na rzecz klienta (Wnioskodawczyni i jej męża) kwoty odpowiadającej różnicy pomiędzy świadczeniami spełnionymi przez klienta (tj. uiszczonymi ratami kapitałowo-odsetkowymi oraz składkami na poczet ubezpieczenia) a świadczeniem spełnionym przez bank, obejmującym wypłatę kapitału kredytu. Ugoda stanowi ponadto, że Strony nie będą w przyszłości zgłaszać wobec siebie jakichkolwiek roszczeń wynikających z Umowy, w tym związanych z jej zawarciem lub wykonywaniem, a jej treść w pełni wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia Stron.

Z postanowień Ugody wynika, że suma świadczeń spełnionych przez klienta (Wnioskodawczynię i jej męża) na rzecz banku przewyższa wartość świadczenia banku polegającego na wypłacie kapitału kredytu. W konsekwencji Ugoda przewiduje zwrot na rzecz klienta kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wzajemnymi świadczeniami Stron. Część świadczeń pieniężnych klienta, w tym raty kapitałowo-odsetkowe, była uiszczana bezpośrednio w walucie CHF i została przeliczona przez bank według Tabeli kursów średnich walut obcych Narodowego Banku Polskiego obowiązującej na dzień 14 października 2025 r., przy czym Strony dopuszczają możliwość aktualizacji kursu na dzień podpisania Ugody.

Kwota 67.542,86 zł odpowiada różnicy pomiędzy łączną wartością świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię i jej męża na rzecz banku, obejmujących raty kapitałowo-odsetkowe w wysokości 1.051.542,86 zł oraz składek na poczet ubezpieczenia w wysokości 16.000 zł, tj. łącznie 1.067.542,86 zł, a świadczeniem banku polegającym na wypłacie kapitału kredytu w wysokości 1.000.000 zł. W rezultacie dojdzie do kompensaty wzajemnych wierzytelności, ponieważ w Ugodzie określono zarówno świadczenia spełnione przez Wnioskodawczynię i jej męża na rzecz banku, jak i świadczenie banku. Wierzytelności te ulegną potrąceniu do wysokości wierzytelności niższej. W wyniku przeprowadzonego potrącenia powstanie nadpłata po stronie klienta, która podlega zwrotowi.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u Wnioskodawczyni nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Ad 2

Uregulowanie przez bank wzajemnych rozliczeń w trybie proponowanej ugody – poprzez zapłatę kwoty 67.542,86 zł odpowiadającej różnicy pomiędzy świadczeniem spełnionym przez klienta (Wnioskodawczynię i jej męża) a świadczeniem banku – nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwota ta stanowi faktyczny zwrot środków uprzednio uiszczonych na rzecz banku tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych oraz składek na poczet ubezpieczenia, pobranych na podstawie umowy, której postanowienia były kwestionowane. Z punktu widzenia prawa podatkowego zwrot nienależnie pobranych kwot jest neutralny podatkowo, gdyż nie prowadzi do jakiegokolwiek definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika.

Kwota wypłacona w ramach ugody mieści się w granicach różnicy sald należności pomiędzy stronami i stanowi restytucję świadczenia nienależnego – zwrot kwot pobranych bez podstawy prawnej ponad roszczenie banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu. W rezultacie środki te należy traktować jako zwrot własnych pieniędzy Wnioskodawczyni i jej męża.

Wobec powyższego wypłata przez bank kwoty 67.542,86 zł jest dla Wnioskodawczyni neutralna podatkowo. Nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie rodzi obowiązku złożenia z tego tytułu jakiejkolwiek deklaracji, ani zapłaty podatku.

Ad 3

Zgodnie z art. 98 § 1-4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego:

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach zawartej ugody nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wysokość kwoty kosztów zastępstwa procesowego nie przewyższa poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków na usługę świadczoną przez profesjonalnego pełnomocnika, z którego Wnioskodawczyni korzysta zarówno w prowadzeniu postępowania sądowego przeciwko Bankowi, jak również w pozasądowych negocjacjach ugodowych. Kwota kosztów zastępstwa procesowego, przy wartości przedmiotu sporu wskazanego w pozwie, jest stawką minimalną w sprawach cywilnych, wskazaną w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. Dopiero bowiem na skutek złożenia przez Wnioskodawczynię i jej męża pozwu i prowadzonej sprawy sądowej Bank rozpoczął negocjacje ugodowe. W ocenie Wnioskodawczyni oczywiste jest, że gdyby nie pomoc profesjonalnego pełnomocnika, nie zostałyby podjęte negocjacje celem zawarcia ugody.

Wobec powyższego, skoro jak wskazano we wniosku kwota stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego, które Bank zobowiązuje się zwrócić na mocy postanowień ugody, jest niższa od kwoty opłat poniesionych przez Wnioskodawczynię i jej męża z tego tytułu, to stwierdzić należy, że zwrot ten nie będzie stanowił dla Wnioskodawczyni przychodu.

Koszty zastępstwa procesowego, które mają być zwrócone Wnioskodawczyni i jej mężowi przez Bank nie będą stanowiły przysporzenia po jej stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ponieważ, w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesowych, nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Środki te nie będą przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się jednak w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub należnych odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe – nie musi spłacać należności, do spłaty których był pierwotnie zobowiązany.

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Umorzoną kwotę wierzytelności kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak stanowi art. 917 Kodeksu cywilnego:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń – na zasadach, które określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672).

W Pani sytuacji nie znajdzie jednak zastosowania ww. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. W opisanym przez Panią zdarzeniu nastąpi potrącenie wierzytelności, do którego nie odnosi się to rozporządzenie. Rozporządzenie obejmuje swoim zakresem przypadki zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 498 Kodeksu cywilnego:

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju, prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. Wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia, tj. zapłacie.

Tak więc w analizowanej sprawie po Pani stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu wypłaty ww. kwoty 67.542,86 zł. W związku z zawarciem ugody otrzyma Pani zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazała Pani na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu. Kwota otrzymana na podstawie ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Pani majątku.

W konsekwencji wypłata przez Bank wskazanej we wniosku kwoty 67.542,86 zł nie będzie stanowić dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu do Pani wątpliwości dotyczących kwestii zwrotu kosztów postępowania, stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Mając na uwadze powyższe, zwrot kosztów procesu nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie przewyższy poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu. Zwrócone Pani koszty procesu będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem tych kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Pani własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostaną Pani zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów procesu będzie obojętna podatkowo.

W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do wykazania ww. kwot w zeznaniu podatkowym, ani zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)z zastosowaniem art. 119a;

2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.