Interpretacja indywidualna z dnia 2 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.902.2025.1.TK
Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu realizacji projektu finansowanego ze środków unijnych, gdyż związane z nim czynności wykonywane są w reżimie publiczno-prawnym, a majątek nie jest wykorzystywany do działalności opodatkowanej."} W przypadku jakichkolwiek pytań lub potrzeby dalszych wyjaśnień, jestem do dyspozycji.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „(…)”.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina posiada status podatnika VAT czynnego w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.), zwaną dalej u.p.t.u. o numerze NIP (…).
Jako jednostka samorządu terytorialnego Gmina posiada osobowość prawną nadaną przez art. 165 Konstytucji RP oraz art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, 1436).
Zadania własne Gminy określone są w art. 7 tej ustawy oraz uszczegółowione w przepisach szczególnych – konkretyzujących ich realizację.
Zgodnie z art. 7 ww. ustawy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
Zadania te obejmują w szczególności sprawy:
1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej,
2) gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
3a) działalności w zakresie telekomunikacji,
4) lokalnego transportu zbiorowego,
5) ochrony zdrowia,
6) pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych,
6a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej,
7) gminnego budownictwa mieszkaniowego,
8) edukacji publicznej,
9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,
10) kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
11) targowisk i hal targowych,
12) zieleni gminnej i zadrzewień,
13) cmentarzy gminnych,
14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego,
15) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
16) polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej,
16a) polityki senioralnej,
17) wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej,
18) promocji gminy,
19) współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
20) współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.
Przypomnienia wymaga też fakt, iż gmina oprócz zadań własnych realizuje wiele zadań zleconych – co wynika z art. 166 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż „jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić jednostkom samorządu terytorialnego wykonywanie innych zadań publicznych. Ustawa określa tryb przekazywania i sposób wykonywania zadań zleconych”.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organami gminy są:
1)rada gminy,
2)wójt (burmistrz, prezydent miasta).
W myśl art. 26 ust. 1 tej ustawy organem wykonawczym gminy jest wójt, zaś zgodnie z ust. 4 w miastach powyżej 100.000 mieszkańców organem wykonawczym jest prezydent miasta. Wójt wykonuje swoje zadania za pośrednictwem urzędu, którego jest kierownikiem (art. 33 ust. 1).
Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107, 1907) prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100.000 mieszkańców (...). Miastem takim jest więc Gmina (…).
Zadania powiatu określone są w art. 4 tej ustawy.
Tak więc do zadań gminy będącej miastem na prawach powiatu oprócz zadań nałożonych przez ustawę o samorządzie gminnym dochodzą także zadania nałożone przez ustawę o samorządzie powiatowym.
Zgodnie z art. 9 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483) sektor finansów publicznych tworzą m.in. jednostki samorządu terytorialnego, jednostki budżetowe oraz samorządowe zakłady budżetowe.
Jednostkami budżetowymi, zgodnie z art. 11 tej ustawy są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, działające na podstawie statutu określającego w szczególności ich nazwę, siedzibę i przedmiot działalności. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.
Na skutek wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 stwierdzone zostało, iż gminna jednostka organizacyjna, której działalność gospodarcza nie spełnia kryterium samodzielności w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, nie może być uznana za podatnika podatku od wartości dodanej odrębnie od gminy, w której skład jednostka ta wchodzi.
W konsekwencji tego należy uznać, że samorządowe jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o VAT, zatem wszelkie czynności przez nie dokonywane powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła.
Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie TSUE za obowiązkowe uznano „scentralizowanie” w samorządach rozliczeń w zakresie podatku VAT.
Gmina od 1 stycznia 2017 r. rozpoczęła scentralizowane rozliczanie podatku od towarów i usług, tj. procesem tym objęte zostały wraz z Urzędem Miasta (…) wszystkie gminne jednostki budżetowe oraz samorządowy zakład budżetowy.
Formalną podstawę ww. działania stanowi art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 280).
Jedną z jednostek budżetowych podlegających procesowi scentralizowanych rozliczeń na podstawie ww. ustawy jest (…).
(…), zwany dalej Zespołem, działa na podstawie:
1) uchwały nr (…) z 7 grudnia 1995 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą „(…)” w (…), zmienionej uchwałą nr (…) z dnia 14 listopada 1996 r. oraz uchwałą nr (…) Rady (…) z 19 listopada 2009 r.;
2) uchwały nr (…) Rady (…) z 28 stycznia 1999 r. w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego Gminy pod nazwą (…) w jednostkę budżetową.
Zgodnie ze swoim statutem Zespół realizuje zadania pomocy społecznej należące do zadań własnych i zleconych gminy i powiatu określonych ustawami oraz zadania pomocy społecznej przyjęte do realizacji na podstawie zawartych porozumień z organami administracji rządowej lub jednostkami samorządu terytorialnego.
Celem działalności Zespołu jest wspieranie osób i rodzin, które ze względu na wiek, chorobę, niepełnosprawność lub inną sytuację kryzysową wymagają częściowej pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, a także niesienie pomocy obywatelom (…) w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium ich kraju, w tym w zakresie ich zakwaterowania.
Z pomocy jednostki mogą korzystać osoby, które zostały skierowane lub zgłoszone przez pracowników socjalnych lub inne instytucje, oraz osoby zgłaszające się samodzielnie.
W związku z podpisaniem 20 listopada 2025 r. przez Gminę umowy o dofinansowanie projektu pn. „(…)” w ramach programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, zgodnie z umową, Beneficjent zobligowany jest do uzyskania interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w zakresie braku prawa do odliczenia podatku VAT od nakładów poniesionych w projekcie.
Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie podatek od towarów i usług (VAT) określony został w projekcie jako wydatek kwalifikowalny.
Celem projektu jest rozwój usług i integracji społecznej w społeczności lokalnej poprzez wykonanie robót remontowo-budowalnych wraz z zakupem wyposażenia w dwóch ośrodkach: (…) dla seniorów przy (…) oraz (…), które wchodzą w skład (…).
Zakres projektu obejmuje m.in.:
1)wykonanie robót remontowo-budowlanych w:
·(…) obejmujących m.in.:
-montaż klimatyzatorów,
-wykonanie sali do muzykoterapii,
-przystosowanie toalet na potrzeby osób z niepełnosprawnościami,
-montaż wewnętrznej tężni soli,
-montaż markiz,
-wykonanie zewnętrznej tężni soli,
-wykonanie utwardzenia z deski tarasowej;
·(…) obejmujących m.in:
-montaż klimatyzatorów,
-montaż wewnętrznej groty solnej,
-montaż markiz,
-wykonanie zewnętrznej tężni soli;
2)zakup wyposażenia do:
· (…) m.in.: meble, instrumenty muzyczne do zajęć muzykoterapii, kocioł warzelny do rozszerzenia usługi dowozu domowych obiadów, ławki do uzupełnienia przestrzeni zewnętrznej,
· (…), m.in.: ławki do uzupełnienia przestrzeni zewnętrznej.
3)koszty pośrednie,
4)usługi zewnętrzne – szkolenia pracowników (…) (bezkosztowo).
Wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu obejmują koszt montażu 7 kompletów klimatyzatorów do pomieszczeń administracyjnych w budynku (…).
Ponadto informuję, że projekt stanowi inwestycję o potencjale niekomercyjnym, tj. nie jest ukierunkowany na osiąganie zysku.
Po zakończeniu realizacji projektu infrastruktura pozostanie własnością Gminy. Przebudowanymi obiektami będzie zarządzać, na podstawie obowiązujących statutów, (…), który będzie odpowiedzialny za prawidłowe ich utrzymanie i eksploatację.
Majątek wykorzystywany będzie do świadczenia na rzecz potrzebujących usług o charakterze nieodpłatnym oraz odpłatnym, lecz na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, ustalanych w drodze decyzji administracyjnej, a więc w reżimie publiczno-prawnym.
Majątek wytworzony w ramach projektu nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności wykonywanych w reżimie cywilno-prawnym, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Realizacja projektu stanowi wypełnienie zadań Gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym – skonkretyzowanych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214, 1302).
Pytanie
Czy Gminie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „(…)”?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „(…)”.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl ust. 2 działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z ust. 6 nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Wydatki na nabycie towarów i usług w ramach projektu pn. „(…)” dotyczyć będą realizacji zadań nałożonych przez przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Na podstawie art. 86 ust. 1 w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Biorąc pod uwagę, iż majątek wytworzony w ramach projektu nie będzie służył do dokonywania czynności opodatkowanych (prowadzenia sprzedaży opodatkowanej) przez Gminę nie wystąpi podstawowa przesłanka przedmiotowa, o której mowa w art. 86 ust. 1 ww. u.p.t.u.
Podkreślić też należy, iż nie wystąpi również przesłanka podmiotowa wynikająca z ww. przepisu, gdyż przepis art. 86 ust. 1 operuje pojęciem „podatnika, o którym mowa w art. 15”, gdyż realizując ww. projekt Gmina nie występuje w ogóle w tym charakterze, lecz w charakterze podmiotu o którym mowa w art. 15 ust. 6 u.p.t.u.
Podkreślić należy, iż art. 15 ust. 6 ustawy o VAT jest implementacją do krajowego porządku prawnego art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L.2006.347.1).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 Dyrektywy krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
(…) świadczy pomoc zainteresowanym i zakwalifikowanym do niej osobom nieodpłatnie lub odpłatnie.
Odpłatność pobierana przez Gminę w związku z działalnością (…) na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT – odbywa się w reżimie publiczno-prawnym, jej warunki i wysokość ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej.
Działalność Zespołu jako jednostki budżetowej Gminy wykonującej zadania pomocy społecznej wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 z późn. zm.) objęta jest interpretacją ogólną Ministra Finansów nr PT1.8101.3.2019 z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z realizacją zadań publicznych w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej, nałożonych na nie odrębnymi przepisami.
W ww. interpretacji ogólnej czytamy m.in.:
„(...) W odniesieniu do zadań w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego należy wskazać, że warunki ich realizacji (reżim) określają ustawy szczególne dotyczące oświaty i pomocy społecznej. Z przepisów tych ustaw wynika m.in. krąg osób, do których kierowane są określone świadczenia, warunki przyznania prawa do korzystania z nich, sposób kształtowania odpłatności za te świadczenia (co do zasady wysokość odpłatności powiązana jest z sytuacją majątkową beneficjenta) i ewentualnych zwolnień od opłat, warunki jakie musi spełniać podmiot realizujący te świadczenia.
Istotne jest (w świetle wcześniej omówionych przesłanek przemawiających za uznaniem, określonej czynności za działalność gospodarczą), że odpłatność za świadczenia w ramach realizacji ww. zadań, jeśli występuje, nie jest, co do zasady, ustalana według kryteriów rynkowych – ich wysokość określana jest na podstawie przepisów prawa i nie ma zwykle związku z rzeczywistymi kosztami, które ponosi jednostka samorządu terytorialnego.
Zasadniczo również warunki realizacji przedmiotowych zadań odbiegają od warunków, w jakich realizowane byłyby te czynności przez inne podmioty gospodarcze. (...)
Jak zatem wynika z powyższego, znaczna część wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego działań w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej jest realizowana na podstawie przepisów prawa, tym samym jednostki te, nie mogą działać w sposób wolnorynkowy czy konkurencyjny, jako podmiot gospodarczy. Pobierane zaś za wykonywane czynności opłaty w wielu przypadkach nie mogą być uznane za rzeczywistą równowartość świadczenia.
Podsumowując, za uzasadnione uznać należy, że w odniesieniu do określonych czynności związanych z realizacją zadań w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej, jednostki samorządu terytorialnego nie występują w roli podatników VAT i tym samym ich wykonywanie nie podlega opodatkowaniu VAT, o ile spełnione są omówione wcześniej przesłanki, w szczególności, gdy wykonywanie tych czynności jest podporządkowane ścisłemu reżimowi publiczno-prawnemu, a pobierane opłaty nie mogą być uznane za rzeczywistą równowartość świadczenia. Dotyczy to również sytuacji, gdy jednostki te współpracują w wykonywaniu tych zadań. (...)”.
Biorąc powyższe pod uwagę Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „(…)”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Natomiast w myśl przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
-podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
-podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to więc wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina posiada status podatnika VAT czynnego w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
20 listopada 2025 r. Gmina podpisała umowę o dofinansowanie projektu pn. „(…)” w ramach programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027.
Celem projektu jest rozwój usług i integracji społecznej w społeczności lokalnej poprzez wykonanie robót remontowo-budowalnych wraz z zakupem wyposażenia w dwóch ośrodkach: (…) oraz (…), które wchodzą w skład (…) – jednostki budżetowej Gminy.
Zakres projektu obejmuje m.in.:
1)wykonanie robót remontowo-budowlanych w:
·(…) obejmujących m.in.:
-montaż klimatyzatorów,
-wykonanie sali do muzykoterapii,
-przystosowanie toalet na potrzeby osób z niepełnosprawnościami,
-montaż wewnętrznej tężni soli,
-montaż markiz,
-wykonanie zewnętrznej tężni soli,
-wykonanie utwardzenia z deski tarasowej;
·(…) obejmujących m.in:
-montaż klimatyzatorów,
-montaż wewnętrznej groty solnej,
-montaż markiz,
-wykonanie zewnętrznej tężni soli;
2)zakup wyposażenia do:
·(…), m.in.: meble, instrumenty muzyczne do zajęć muzykoterapii, kocioł warzelny do rozszerzenia usługi dowozu domowych obiadów, ławki do uzupełnienia przestrzeni zewnętrznej,
·(…), m.in.: ławki do uzupełnienia przestrzeni zewnętrznej.
3)koszty pośrednie,
4)usługi zewnętrzne – szkolenia pracowników (…) (bezkosztowo).
Wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu obejmują koszt montażu 7 kompletów klimatyzatorów do pomieszczeń administracyjnych w budynku (…).
Projekt stanowi inwestycję o potencjale niekomercyjnym, tj. nie jest ukierunkowany na osiąganie zysku.
Po zakończeniu realizacji projektu infrastruktura pozostanie własnością Gminy. Przebudowanymi obiektami będzie zarządzać, na podstawie obowiązujących statutów, Dyrektor (…), który będzie odpowiedzialny za prawidłowe ich utrzymanie i eksploatację.
Majątek wykorzystywany będzie do świadczenia na rzecz potrzebujących usług o charakterze nieodpłatnym oraz odpłatnym, lecz na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, ustalanych w drodze decyzji administracyjnej, a więc w reżimie publiczno-prawnym.
Majątek wytworzony w ramach projektu nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności wykonywanych w reżimie cywilno-prawnym, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Realizacja projektu stanowi wypełnienie zadań Gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Gminie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją ww. projektu.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie zostaną spełnione, bowiem – jak wynika z treści wniosku – majątek wykorzystywany będzie do świadczenia na rzecz potrzebujących usług o charakterze nieodpłatnym oraz odpłatnym, lecz na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, ustalanych w drodze decyzji administracyjnej, a więc w reżimie publiczno-prawnym. Majątek wytworzony w ramach projektu nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności wykonywanych w reżimie cywilno-prawnym, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie będą mieli Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. projektu.
Podsumowując stwierdzić należy, że Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „(…)”.
Zatem, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

