Interpretacja indywidualna z dnia 30 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.851.2025.4.LM
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na działalność żeglarską, jeśli będą one wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, niezależnie od bieżących przychodów, pod warunkiem przyszłego wykorzystania w działalności opodatkowanej.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia z faktur zakupowych związanych z prowadzeniem działalności w zakresie usług polegających na organizacji rejsów morskich. Uzupełnił go Pan pismem z 8 grudnia 2025 r. (wpływ 8 grudnia 2025 r.) w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. Obecnie świadczy usługi w branży IT - w szczególności w zakresie zarządzania projektami informatycznymi, wsparcia przy wdrażaniu i utrzymaniu systemów, oraz doradztwa technologicznego dla przedsiębiorstw. Działalność jest opodatkowana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, według stawek właściwych dla usług informatycznych. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.
W najbliższym czasie Wnioskodawca planuje rozszerzyć zakres działalności o usługi związane z turystyką i rekreacją żeglarską.
Działalność ta będzie polegała w szczególności na organizowaniu rejsów morskich i szkoleniowych, prowadzeniu szkoleń żeglarskich oraz współpracy z armatorami jachtów w zakresie czarteru i obsługi rejsów. Usługi te będą miały charakter komercyjny - będą świadczone odpłatnie na rzecz klientów indywidualnych i grupowych.
Wnioskodawca zamierza prowadzić tę działalność w ramach tej samej jednoosobowej działalności gospodarczej, rozszerzając wpis w CEIDG o odpowiednie kody PKD (m.in. 79.12.Z - działalność organizatorów turystyki oraz 93.19.Z - pozostała działalność związana ze sportem).
Nie planuje zakładania nowego podmiotu gospodarczego.
Przychody z działalności żeglarskiej będą ewidencjonowane oddzielnie, lecz w ramach tej samej ewidencji ryczałtowej. Usługi żeglarskie będą opodatkowane VAT, a sprzedaż dokumentowana fakturami wystawianymi przez Wnioskodawcę.
W związku z rozpoczęciem tej działalności Wnioskodawca ponosi i będzie ponosił wydatki na: zakup sprzętu i wyposażenia żeglarskiego (np. odzieży sztormowej, środków bezpieczeństwa, elektroniki pokładowej, osprzętu jachtowego), uczestnictwo w szkoleniach i rejsach stażowych niezbędnych do uzyskania i utrzymania kwalifikacji zawodowych (m.in. patent jachtowego sternika morskiego, uprawnienia instruktorskie), koszty podróży związane z przygotowaniem i realizacją rejsów komercyjnych.
Celem Wnioskodawcy jest prowadzenie profesjonalnej działalności żeglarskiej i turystycznej w sposób zorganizowany i ciągły, nastawiony na uzyskiwanie przychodu.
Wnioskodawca pragnie potwierdzić, że planowana działalność żeglarska będzie mogła być prowadzona w ramach obecnej jednoosobowej działalności gospodarczej, że przychody z niej mogą być opodatkowane ryczałtem według właściwej stawki oraz - w przypadku działalności opodatkowanej VAT - że przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w związku z tą działalnością.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
a)Przedmiot umowy z uczestnikami rejsu
Umowa będzie obejmować świadczenie usługi organizacji rejsu morskiego lub szkolenia żeglarskiego. Wnioskodawca zobowiązuje się do zapewnienia jachtu (czarter własny lub od armatora), prowadzenia jednostki jako skipper, zapewnienia bezpieczeństwa, przygotowania trasy i - w przypadku rejsów szkoleniowych - realizacji programu szkoleniowego. Uczestnicy zobowiązują się do uczestnictwa w rejsie, stosowania się do poleceń kapitana oraz dokonania zapłaty.
b)Rezerwacje i okoliczności zakupu
Rezerwacje odbywają się bezpośrednio u Wnioskodawcy - poprzez stronę internetową, e‑mail lub media społecznościowe. Nie korzysta Pan z pośredników ani biur podróży.
c)Zakres ceny
Cena obejmuje: miejsce na jachcie, prowadzenie jednostki przez skippera, nadzór nad bezpieczeństwem oraz szkolenie, jeżeli rejs ma charakter szkoleniowy. Cena nie obejmuje wyżywienia, transportu, kosztów portowych, paliwa oraz ubezpieczenia - wszystkie te koszty uczestnicy pokrywają we własnym zakresie.
d)Ustalanie trasy
Trasę planuje Pan jako skipper, natomiast może być ona korygowana w uzgodnieniu z uczestnikami zależnie od warunków pogodowych.
e)Akweny pływania
Rejsy nie będą odbywały się wyłącznie w polskich wodach terytorialnych.
f)Początek i koniec rejsów
Rejsy zwykle rozpoczynają się i kończą w państwie, w którym jacht jest czarterowany (np. Grecja, Chorwacja, Polska).
g)Czynności wykonywane w ramach usług
Usługi obejmują prowadzenie jachtu jako skipper, przygotowanie i realizację planu rejsu, czynności bezpieczeństwa, szkolenie uczestników, nadzór nad manewrami i nawigacją.
h)Usługi własne
Usługi skippera, szkoleniowe i organizacyjne wykonuje Pan we własnym zakresie jako usługi własne.
i)Czy podczas każdego rejsu odbywają się szkolenia
Szkolenia odbywają się wyłącznie podczas rejsów o charakterze szkoleniowym. Rejsy rekreacyjne nie obejmują programu szkoleniowego.
j)Charakter szkoleń
Szkolenia polegają na nauce manewrowania, obsługi żagli, nawigacji, pracy w załodze i zasad bezpieczeństwa. Szkolenia prowadzi Pan osobiście. Nie będą wydawane certyfikaty, a opinie z rejsów dla chętnych uczestników - najczęściej osób zbierających opinie jako dokumenty potwierdzające udział w rejsach niezbędne do zdobywania uprawnień w Polskim Związku Żeglarskim.
k)Cel organizacji rejsów
Rejsy mogą mieć charakter rekreacyjny lub szkoleniowy. Rejsy rekreacyjne służą wypoczynkowi, rejsy szkoleniowe - zdobywaniu lub poszerzaniu umiejętności żeglarskich.
l)Nabywane towary i usługi
Nabywa Pan od armatorów usługę czarteru jachtu, dokumentowaną fakturą VAT wystawioną na Pana działalność. Nie nabywa Pan usług ani towarów dla bezpośredniej korzyści uczestników.
m)Działanie we własnym imieniu
Działa Pan we własnym imieniu i na własny rachunek.
n)Organizacja wypoczynku
Nie świadczy Pan usług typowych dla organizatora wypoczynku. Rejs nie obejmuje zapewnienia noclegów, wyżywienia ani atrakcji turystycznych - jacht służy jednocześnie jako środek transportu i miejsce zakwaterowania uczestników w sposób naturalny wynikający z charakteru żeglarstwa.
o)Zapewnienie świadczeń dodatkowych
Nie zapewnia Pan uczestnikom wyżywienia, ubezpieczenia ani usług dodatkowych. Uczestnicy sami organizują te elementy.
p)Czas wolny uczestników
Uczestnicy mogą spędzać wolny czas podczas postoju w portach - nie stanowi to jednak odrębnej usługi.
q)Usługi skippera oraz współpraca z armatorami
Usługi skippera wykonuje Pan osobiście jako usługi własne. Jacht czarteruje Pan jako Wnioskodawca i wykorzystuje go do świadczenia Pana usług. Współpraca z armatorami polega na wynajmie jachtu na podstawie umowy czarterowej.
Faktury dokumentujące zakupy. Posiada Pan i będzie posiadał faktury dokumentujące nabycie sprzętu, wyposażenia żeglarskiego i usług czarterowych - wystawione na Pana działalność, z wykazanym podatkiem VAT.
Pytania
1)Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z działalnością żeglarską (sprzęt, odzież specjalistyczna, szkolenia, czartery), w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do świadczenia usług opodatkowanych VAT?
2)Czy w przypadku, gdy Wnioskodawca nie uzyska przychodów z działalności żeglarskiej, zachowa prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów dokonanych w celu przygotowania i rozpoczęcia tej działalności, o ile zamierza wykorzystać nabyte towary i usługi do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w przyszłości?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1
Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów towarów i usług związanych z prowadzoną działalnością żeglarską, takich jak sprzęt, odzież specjalistyczna, środki bezpieczeństwa, szkolenia czy czartery.
Wydatki te będą bowiem wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Prawo do odliczenia przysługuje w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi służą prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Ad 2
Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zachowuje on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w celu przygotowania i rozpoczęcia działalności żeglarskiej, nawet jeśli w danym okresie nie uzyska przychodów z tej działalności. Prawo do odliczenia przysługuje już na etapie przygotowawczym, o ile zamiar prowadzenia działalności opodatkowanej VAT jest rzeczywisty, udokumentowany i potwierdzony podejmowanymi działaniami (np. rejestracja działalności, zakup sprzętu, przygotowanie oferty, działania promocyjne). Stanowisko to jest zgodne z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów podatkowych oraz orzecznictwem TSUE (m.in. sprawa C-268/83 Rompelman).
Wnioskodawca podkreśla, że wniosek dotyczy wyłącznie kwestii opodatkowania przychodów ryczałtem oraz możliwości odliczenia podatku VAT, a nie obejmuje kwalifikacji wydatków jako kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o PIT, ponieważ działalność jest opodatkowana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W myśl art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Zgodnie z powołanymi przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Należy zauważyć przy tym, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Jak wskazano powyżej, najistotniejszym warunkiem umożliwiającym czynnemu podatnikowi VAT realizację prawa do odliczenia, jest związek dokonanych zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Jednocześnie oceny, czy związek ten istnieje lub będzie istniał w przyszłości, należy dokonać w momencie realizowania zakupów, zgodnie z zasadą niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik - aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego - nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. Obecnie świadczy usługi w branży IT. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT. W najbliższym czasie planuje Pan rozszerzyć zakres działalności o usługi związane z turystyką i rekreacją żeglarską.
Działalność ta będzie polegała w szczególności na organizowaniu rejsów morskich i szkoleniowych, prowadzeniu szkoleń żeglarskich oraz współpracy z armatorami jachtów w zakresie czarteru i obsługi rejsów. Usługi te będą miały charakter komercyjny - będą świadczone odpłatnie na rzecz klientów indywidualnych i grupowych. W związku z rozpoczęciem tej działalności ponosi Pan i będzie ponosił wydatki na: zakup sprzętu i wyposażenia żeglarskiego (np. odzieży sztormowej, środków bezpieczeństwa, elektroniki pokładowej, osprzętu jachtowego), uczestnictwo w szkoleniach i rejsach stażowych niezbędnych do uzyskania i utrzymania kwalifikacji zawodowych (m.in. patent jachtowego sternika morskiego, uprawnienia instruktorskie), koszty podróży związane z przygotowaniem i realizacją rejsów komercyjnych.
Posiada Pan i będzie posiadał faktury dokumentujące nabycie sprzętu, wyposażenia żeglarskiego i usług czarterowych - wystawione na Pana działalność, z wykazanym podatkiem VAT.
Usługi żeglarskie będą opodatkowane VAT, a sprzedaż dokumentowana będzie fakturami wystawianymi przez Pana.
W związku z wykonywaniem usług będzie Pan zawierał z uczestnikami rejsów umowy które będą obejmować świadczenie usługi organizacji rejsu morskiego lub szkolenia żeglarskiego.
W ramach wykonywanych usług zobowiązuje się Pan do zapewnienia jachtu (czarter własny lub od armatora), prowadzenia jednostki jako skipper, zapewnienia bezpieczeństwa, przygotowania trasy i - w przypadku rejsów szkoleniowych - realizacji programu szkoleniowego. Uczestnicy zobowiązują się do uczestnictwa w rejsie, stosowania się do poleceń kapitana oraz dokonania zapłaty.
Pana celem jest prowadzenie profesjonalnej działalności żeglarskiej i turystycznej w sposób zorganizowany i ciągły, nastawiony na uzyskiwanie przychodu.
Cena rejsu obejmuje miejsce na jachcie, prowadzenie jednostki przez skippera, nadzór nad bezpieczeństwem oraz szkolenie, jeżeli rejs ma charakter szkoleniowy. Cena nie obejmuje wyżywienia, transportu, kosztów portowych, paliwa oraz ubezpieczenia - wszystkie te koszty uczestnicy pokrywają we własnym zakresie.
Rejsy mogą mieć charakter rekreacyjny lub szkoleniowy. Rejsy rekreacyjne służą wypoczynkowi, rejsy szkoleniowe - zdobywaniu lub poszerzaniu umiejętności żeglarskich.
Nie świadczy Pan jednak usług typowych dla organizatora wypoczynku. Rejs nie obejmuje zapewnienia noclegów, wyżywienia ani atrakcji turystycznych - jacht służy jednocześnie jako środek transportu i miejsce zakwaterowania uczestników w sposób naturalny wynikający z charakteru żeglarstwa.
Nie zapewnia Pan uczestnikom wyżywienia, ubezpieczenia ani usług dodatkowych. Uczestnicy sami organizują te elementy. Uczestnicy mogą spędzać wolny czas podczas postoju w portach - nie stanowi to jednak odrębnej usługi.
Rejsy nie będą odbywały się wyłącznie w polskich wodach terytorialnych. Rejsy zwykle rozpoczynają się i kończą w państwie, w którym jacht jest czarterowany (np. Grecja, Chorwacja, Polska).
Usługi skippera, szkoleniowe i organizacyjne wykonuje Pan we własnym zakresie jako usługi własne.
Nabywa Pan od armatorów jedynie usługę czarteru jachtu, dokumentowaną fakturą VAT wystawioną na Pana działalność. Nie nabywa Pan usług ani towarów dla bezpośredniej korzyści uczestników. Usługi skippera wykonuje Pan osobiście jako usługi własne. Współpraca z armatorami polega na wynajmie jachtu na podstawie umowy czarterowej.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia czy przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z działalnością żeglarską (sprzęt, odzież specjalistyczna, szkolenia, czartery), w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do świadczenia usług opodatkowanych VAT oraz czy zachowa Pan to prawo w momencie gdy nie uzyska przychodów z działalności żeglarskiej.
Istotną kwestią dla rozstrzygnięcia zagadnienia objętego zakresem pytań jest ustalenie w świetle przedstawionych okoliczności charakteru wykonywanych przez Pana czynności.
Zatem w niniejszej sprawie istotne jest odwołanie się do przepisów określających szczególne procedury dla usług turystycznych.
Zgodnie z art. 119 ust. 1ustawy:
Podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku, z zastrzeżeniem ust. 5.
W myśl art. 119 ust. 2 ustawy:
Przez marżę, o której mowa w ust. 1, rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty; przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.
Powyższe regulacje odnoszą się do usług, które w całości składają się na usługę turystyczną. Użycie w cytowanym przepisie słowa „w szczególności” oznacza, że jest to katalog otwarty. Konsekwentnie, inne usługi stanowiące składnik usługi turystyki również powinny być uwzględnione. Podkreślić również należy, że czynnikiem wyróżniającym konkretną czynność jako usługę, jest przede wszystkim to, że świadczenie tej czynności zmierza do zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego.
Z uwagi na okoliczność, że ustawa o podatku od towarów i usług nie określa jednoznacznie jakiego rodzaju usługi są usługami nabywanymi dla bezpośredniej korzyści, to na podstawie przepisu art. 119 ust. 2 ustawy przyjąć należy, iż nabycie tych usług i towarów, które zaspokajają potrzeby i oczekiwania turysty w trakcie korzystania z usługi turystycznej, będzie w przypadku wykonywania usług turystyki stanowić element kalkulacyjny do określenia marży.
Stosownie do art. 119 ust. 3 ustawy:
Przepis ust. 1 stosuje się bez względu na to, kto nabywa usługę turystyki, w przypadku gdy podatnik:
1) (uchylony)
2) działa na rzecz nabywcy usługi we własnym imieniu i na własny rachunek;
3) przy świadczeniu usługi nabywa towary i usługi od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty.
4) (uchylony)
Łączne spełnienie powyższych przesłanek przesądza o obligatoryjności zastosowania szczególnej procedury opodatkowania marżą usług turystyki.
Art. 119 ust. 3a ustawy:
Podatnicy, o których mowa w ust. 3, są obowiązani prowadzić ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3, z uwzględnieniem kwot wydatkowanych na nabycie towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, oraz posiadać dokumenty, z których wynikają te kwoty.
Przedmiotowa regulacja w sposób kategoryczny zobowiązuje podatników świadczących usługi turystyki do prowadzenia specyficznej dla tego rodzaju działalności ewidencji.
Podstawowym obowiązkiem podatnika podatku od towarów i usług jest prawidłowe opodatkowanie wykonywanych czynności podlegających opodatkowaniu. Tak więc dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania usług turystycznych, opodatkowanych według szczególnej procedury, określonej przepisem art. 119 ust. 1 ustawy, konieczne jest prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 119 ust. 3a ustawy.
Na mocy art. 119 ust. 4 ustawy:
Podatnikom, o których mowa w ust. 3, nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.
Stosownie do art. 119 ust. 5 ustawy
W przypadku gdy przy świadczeniu usługi turystyki, oprócz usług nabywanych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, podatnik wykonuje we własnym zakresie część świadczeń w ramach tej usługi, zwanych dalej „usługami własnymi”, odrębnie ustala się podstawę opodatkowania dla usług własnych i odrębnie w odniesieniu do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. W celu określenia podstawy opodatkowania dla usług własnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 29a
Należy podkreślić, że do towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty można zaliczyć jedynie takie towary i usługi, które podatnik nabywa od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty i nie stanowią one jednocześnie „środków” do wyświadczenia usługi własnej podatnika, która następnie staje się elementem kompleksowej usługi turystycznej. Natomiast wszelkie towary i usługi nabywane przez podatnika dla wyświadczenia usługi własnej, stanowiącej następnie element usługi turystyki, należy uznać za wydatki dotyczące usług własnych.
W myśl art. 119 ust. 6 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5, podatnik obowiązany jest do wykazania w prowadzonej ewidencji, jaka część należności za usługę przypada na usługi nabyte od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, a jaka na usługi własne.
Wskazać należy, że ustawa nie zawiera definicji „usług turystyki”. Nie zawiera także odesłań do definicji zawartych w innych aktach normatywnych. Definicji legalnej usług turystyki nie odnajdujemy również w innych ustawach podatkowych. Odnajdujemy ją natomiast w treści art. 307 Dyrektywy - poprzednio art. 26 ust. 2 zdanie pierwsze Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EEC ze zm.).
Zgodnie z art. 306 ust. 1 Dyrektywy:
Państwa członkowskie stosują procedurę szczególną VAT, zgodnie z niniejszym rozdziałem, do transakcji dokonywanych przez biura podróży, o ile biura te występują we własnym imieniu wobec nabywców oraz gdy wykorzystują one do realizacji podróży towary dostarczane i usługi świadczone przez innych podatników.
Niniejsza procedura szczególna nie ma zastosowania do biur podróży, które działają wyłącznie w charakterze pośredników i do których w celu obliczenia podstawy opodatkowania stosuje się art. 79 akapit pierwszy lit. c).
Z kolei art. 306 ust. 2 Dyrektywy stanowi, że:
Do celów niniejszego rozdziału, organizatorzy wycieczek turystycznych są traktowani jak biura podróży.
Z brzmienia powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że dotyczy on świadczeń nabywanych od innych podatników.
Stosownie do powołanego przepisu art. 307 Dyrektywy:
Transakcje dokonywane na warunkach przewidzianych w art. 306 przez biura podróży w zakresie realizacji podróży uznawane są za pojedynczą usługę świadczoną przez biuro podróży na rzecz turysty.
Pojedyncza usługa podlega opodatkowaniu w państwie członkowskim, w którym biuro podróży ma siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego świadczy usługi.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 13 października 2005 r. (C-200/04, Finanzamt Heidelberg v. iSt internationale Sprach - und Studienreisen GmbH), badając zakres świadczenia usług turystycznych zwrócił uwagę, że definicji podróży nie można ograniczyć ze względu na jej cel. Usługa turystyczna może bowiem obejmować także wyjazd edukacyjny. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że:
Artykuł 26 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. L. 77/388/WE, obecnie art. 306 Dyrektywy Rady 2006/112/WE) należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do podmiotu gospodarczego, który oferuje usługi takie jak programy „High School” i „College” polegające na organizacji wyjazdów językowych i studiów zagranicznych oraz który za zapłatą ceny ryczałtowej we własnym imieniu zapewnia swoim klientom pobyt za granicą przez okres od trzech do dziesięciu miesięcy i w tym celu powierza świadczenie usług innym podatnikom.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał zwrócił uwagę, że nawet jeżeli usługa ma charakter edukacyjny, podróż może stanowić jej istotny i znaczący element. Tym bardziej, że pojęcia opisujące zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle.
Jak wskazał również NSA w wyroku z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I FSK 1768/14:
Jeżeli Spółdzielnia w ramach świadczonej przez nią usługi zapewnia nie tylko dojazd, nocleg, wyżywienie, opiekę sprawowaną przez osoby spełniające wymagania określone przez Ministra Edukacji Narodowej, ale również usługi o charakterze rekreacyjnym i sportowym, między innymi naukę gry w tenisa, jeździectwa, żeglarstwa, tańca, windsurfingu, narciarstwa. Tego typu wyjazdy wykraczają poza zakres pojęcia sprawowania opieki i nabierają cech charakterystycznych dla usług turystycznych, o których jest mowa w art. 119 ust. 1 u.p.t.u.
W tym miejscu należy również wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług, jak również Dyrektywa 112 nie zawierają definicji pojęć „biuro podróży” oraz „organizator wycieczek turystycznych”. W sprawach połączonych C-308/96 i C-94/97 Commissioners of Customs and Excise v T.P. Madgett, R.M. Baldwin and The Howden Court Hotel Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał, że specjalne zasady opodatkowania agentów turystycznych i biur podróży, określone w artykule 26 VI Dyrektywy 77/388, mają zastosowanie do podmiotów gospodarczych, nawet jeśli nie są one formalnie agentami turystycznymi ani biurami podróży, o ile organizują one wycieczki lub wyjazdy zorganizowane we własnym imieniu i powierzają innym podatnikom wykonanie usług związanych z tą działalnością. To stanowisko podtrzymano następnie w wyroku w sprawie C-200/04 ISt internationale Sprach und Studienreisen GmbH (pkt 22). Szeroka wykładnia art. 306 i n. dyrektywy 112 popierana jest także w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I FSK 1768/14, a także wyrok WSA w Gliwicach z 28 marca 2011 r., III SA/Gl 2746/10, CBOSA).
Z powyższego orzecznictwa wynika, że procedura szczególna wynikająca z art. 119 ustawy o podatku od towarów i usług ma zastosowanie nie tylko w stosunku do typowych biur podróży, ale także w stosunku do innych podmiotów, które dokonują podobnych czynności w ramach swojej działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w odniesieniu do świadczonej przez Pana usługi organizacji rejsów morskich i szkoleniowych, mamy do czynienia z usługą zawierającą elementy charakterystyczne dla usług turystycznych.
W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że prowadzi Pan działalność polegającą na organizowaniu rejsów morskich lub szkoleń żeglarskich na jachcie czarterowanym od armatora na Pana rzecz. Pomimo tego, że usługa ma poniekąd charakter edukacyjny, co przejawia się w przekazaniu przez Pana wiedzy dotyczącej obsługi jachtu, to celem nabywców usługi jest nie tylko poznanie tej wiedzy, ale również dodatkowo sama podróż jachtem w celach turystycznych - możliwość zwiedzania różnych miejsc podczas dopłynięcia do portów, nocleg poza miejscem zamieszkania. Należy uznać, że uczestnictwo w rejsie w postaci odbycia samej tylko podróży stanowi dla klientów istotny i znaczący element całej nabywanej usługi. Wszystkie usługi w trakcie rejsu będzie Pan świadczył sam. Zapewnia Pan klientom nocleg na statku, nie zapewnia Pan natomiast wyżywienia podczas rejsu, ubezpieczenia ani usług dodatkowych. Usługa organizacji rejsu nie obejmuje także organizacji spędzania wolnego czasu przez uczestników. Uczestnicy mogą spędzać wolny czas podczas postoju w portach - jednakże Pan nie organizuje tego czasu. Również usługę skippera świadczy Pan osobiście jako usługi własne. Nie nabywa Pan żadnych usług dla bezpośredniej korzyści turysty od innych podmiotów. W opisanym we wniosku zdarzeniu uczestnicy zobowiązują się do dokonania zapłaty, a cena obejmuje miejsce na jachcie, prowadzenie jednostki przez skippera, nadzór nad bezpieczeństwem oraz szkolenie jeżeli rejs ma charakter szkoleniowy.
Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy świadczone przez Pana usługi organizacji rejsów mają cechy usługi turystyki.
Przy czym wskazać należy, że opodatkowanie usług turystyki uzależnione jest od tego, czy świadczy Pan wyłącznie usługi własne, czy też nabywa we własnym imieniu i na własny rachunek towary i usługi od innych podatników, dla bezpośredniej korzyści turystów (uczestników rejsów). Jak wynika z opisu sprawy, nie będzie Pan nabywał żadnych tzw. „usług obcych” dla bezpośredniej korzyści turysty. W niniejszej sprawie świadczy Pana wyłącznie usługi własne.
W stosunku do usług własnych wykonywanych w ramach usług turystyki, należy zastosować zasady ogólne zarówno w zakresie określenia podstawy opodatkowania, miejsca świadczenia, jak również w odniesieniu do pozostałych zasad obliczania podatku od towarów i usług, gdyż procedura szczególna w oparciu o regulacje art. 119 ustawy znajduje zastosowanie tylko do świadczeń podmiotów trzecich, tj. usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty (por. wyrok TSUE z dnia 25 października 2012 r., sygn. C-557/11). Zatem usługa turystyczna składająca się wyłącznie z usług własnych podlega ogólnym zasadom rozliczenia podatku od towarów i usług.
Zatem usługi własne jakie zamierza Pan świadczyć polegające na organizowaniu rejsów morskich i szkoleniowych w opisanych okolicznościach nie będą opodatkowane na podstawie przepisów art. 119 ustawy określających szczególne procedury dla usług turystycznych. W konsekwencji usługi świadczone przez Pana będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisów ogólnych dla tych usług. Tym samym do świadczonej przez Pana usługi nie znajdzie zastosowania wyłączenie o którym mowa w art. 119 ust. 4 ustawy.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że podstawowym warunkiem, który uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.
Ponadto jak już wyżej wskazano, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego przyszłej działalności opodatkowanej.
Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
W omawianej sprawie wynikające z art. 86 ustawy warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego będą spełnione, ponieważ - jak wynika z okoliczności sprawy - jest Pan czynnym podatnikiem VAT a wydatki ponoszone w związku z rozszerzeniem działalności gospodarczej takie jak zakup sprzętu i wyposażenia żeglarskiego jak również Pana uczestnictwo w szkoleniach będzie służyć działalności opodatkowanej podatkiem VAT.
Zatem będzie Panu przysługiwało prawo do odliczenia od nabytych towarów i usług w związku z wykorzystywaniem ich w opodatkowanej działalności gospodarczej jak i zachowa Pan prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów dokonanych w celu przygotowania i rozpoczęcia tej działalności w sytuacji gdy nie uzyska Pan przychodów z tej działalności w określonym czasie, o ile zamierza wykorzystać nabyte towary i usługi do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w przyszłości.
Tym samym, Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pan sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
