Interpretacja indywidualna z dnia 2 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1041.2025.2.JK3

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe – w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do zwrotu kwoty nadpłaty,
• prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

26 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 grudnia 2025 r. (wpływ 22 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)AA

2)BB

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca oraz Zainteresowana w dniu 4 kwietnia 2007 r. zawarli umowę kredytu mieszkaniowego nr (…) z (…). (zwanego dalej jako „Bank”).

Kredyt został zatem udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Kredyt został udzielony na zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność oraz prawo do korzystania z dwóch miejsc postojowych, położonego przy ul. (…), (…) (zwanego dalej jako „Nieruchomość ”). Numer księgi wieczystej mieszkania to (…), która jest prowadzona przez Sąd Rejonowy dla (…) w (…) IX Wydział Ksiąg Wieczystych.

Kredyt został udzielony na kwotę 174 057 CHF (franków szwajcarskich) na okres 30 lat. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie. Kredyt został przeznaczony na inwestycję, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Wnioskodawca oraz Zainteresowana wykorzystują Nieruchomość do własnych celów mieszkaniowych – od nabycia nieruchomości do dnia dzisiejszego.

W związku z licznymi procesami frankowymi pomiędzy Stronami toczy się postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym (…) w (…), III Wydział Cywilny, pod sygn. akt (…), w toku którego Kredytobiorca podnosi zarzuty na tle abuzywności postanowień Umowy (art. 3851 i n. kodeksu cywilnego), kwestionując w szczególności zasady ustalania Tabeli Kursów, klauzulę indeksacyjną, co zdaniem Kredytobiorcy prowadzi do nieważności Umowy, jak również podnosi inne zarzuty względem Umowy, a Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna.

Biorąc pod uwagę fakt trwania postępowania sądowego Bank wystąpił z propozycją zawarcia ugody.

Projekt ugody zakłada, że na skutek indywidualnych uzgodnień, Strony zgodnie postanawiają, że Kredyt udzielony na podstawie Umowy został w całości spłacony, a Bank dokona na rzecz Kredytobiorcy zwrotu kwoty, która na dzień sporządzenia Ugody wynosi 89.931,52 PLN [„kwota zwrotu”] - 2 ust. 9 projektu ugody.

Stosownie do § 2 ust. 10 projektu ugody Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie), na kwotę 425.309,89 PLN. Kwota umorzenia stanowi kwotę wskazaną w ust. 3.

We wskazanym powyżej § 2 ust. 3 projektu ugody w księgach rachunkowych Banku na dzień 1 września 2025 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 93 149,19CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody, zadłużenie Kredytobiorcy na ten dzień wynosiło 425.309,89 PLN.

Natomiast zgodnie z § 2 ust. 11 projektu ugody Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty nadpłaty, o której mowa w ust. 9 powyżej, w kwocie 89.931,52 PLN w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszej Ugody.

Kwota nadpłaty, o której mowa w § 2 ust. 11 projektu ugody, stanowi nadpłacony przez Kredytobiorców kapitał i odsetki. Mieści się ona w kwocie uprzednio spłaconej przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowaną i nie przekracza różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu kredytu.

Wnioskodawca ani Zainteresowana nie korzystali dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona.

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

Ugoda z bankiem nie została jeszcze podpisana. Data podpisania ugody nie została jeszcze zaplanowana.

Miejsca parkingowe są wpisane razem z lokalem mieszkalnym do jednej księgi wieczystej.

Umorzenie kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców (tj. Wnioskodawcy i drugiego współkredytobiorcy) i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług. Umorzenie będzie dotyczyło tylko kwoty kapitału i odsetek.

Pytania

1. Czy Wnioskodawca oraz Zainteresowana mogą skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonej przez Bank oraz zwrotu kwoty nadpłaty?

2) Czy Wnioskodawca oraz Zainteresowana mają obowiązek wykazania kwoty umorzonej oraz kwoty nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, Wnioskodawca i Zainteresowana mogą skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonej przez Bank oraz zwrotu kwoty nadpłaty.

Zdaniem Wnioskodawcy, Wnioskodawca oraz Zainteresowana nie mają obowiązku wykazania kwoty umorzonej oraz kwoty nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT.

Zaniechanie poboru PIT od umorzonej części kredytu mieszkaniowego.

Umorzenie przez bank części zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego co do zasady stanowi przychód podatkowy po stronie kredytobiorcy (przysporzenie z tytułu zwolnienia z długu). Wartość umorzonej kwoty (kapitału wraz z odsetkami) traktowana jest jako przychód z innych źródeł (nieodpłatne świadczenie) podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane świadczenia lub umorzenie zobowiązań powodujące definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika. Jednakże w analizowanej sytuacji znajdzie zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. (Dz.U. 2024 poz. 102 ze zm.), zwane dalej jako „rozporządzenie” w sprawie zaniechania poboru PIT od niektórych dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym. Rozporządzenie to przewiduje niepobieranie podatku od przychodu z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe pod pewnymi warunkami.

Najważniejszym warunkiem jest, aby kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Innymi słowy, całe zadłużenie musi dotyczyć jednej nieruchomości służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Dodatkowo żaden ze współkredytobiorców nie mógł wcześniej skorzystać z takiego zaniechania w związku z inną inwestycją mieszkaniową. Spełnienie obu tych przesłanek uprawnia do skorzystania z preferencji. W niniejszym przypadku kredyt Wnioskodawców został przeznaczony na zakup jednego lokalu mieszkalnego (mieszkania) wraz z powiązanymi miejscami postojowymi, co stanowi jedną inwestycję mieszkaniową w rozumieniu rozporządzenia. Wnioskodawca i Zainteresowana prowadzą w tym lokalu jedno gospodarstwo domowe, a kredyt służył wyłącznie realizacji ich własnych celów mieszkaniowych (zapewnienie „dachu nad głową” w rozumieniu wykładni orzeczniczej). Jednocześnie nie korzystali oni dotychczas z zaniechania poboru podatku od umorzonych kredytów mieszkaniowych dla innej inwestycji, co wynika wprost z opisu zdarzenia przyszłego. Zatem warunki z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a)–b) rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. są spełnione.

Należy podkreślić, że zaniechanie poboru podatku dotyczy tylko kredytu na jedną inwestycję. Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 27 lutego 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.962.2024.1.KR), jeżeli kredyt dotyczył dwóch odrębnych lokali mieszkalnych (posiadających dwie odrębne księgi wieczyste), to przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania. W przywołanej interpretacji organ podkreślił też, że zwolnienie nie przysługuje na samodzielne miejsce postojowe stanowiące odrębną nieruchomość (z własną księgą wieczystą). W sytuacji Wnioskodawców ten problem nie występuje – nabyli oni mieszkanie wraz z prawem do korzystania z dwóch miejsc parkingowych ściśle powiązanych z lokalem mieszkalnym. Skoro miejsca postojowe stanowią części składowe inwestycji mieszkaniowej (np. jako pomieszczenia przynależne, a nie odrębne lokale użytkowe), to całość kredytu należy uznać za zaciągniętą na jedną inwestycję mieszkaniową. Tym samym cała umorzona kwota kredytu mieszkaniowego będzie objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego, o ile nie obejmuje ona wydatków nie-mieszkaniowych. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia, zaniechanie obejmuje umorzone kwoty kapitału kredytu, odsetek (w tym skapitalizowanych) oraz prowizji niezbędnych do zawarcia umowy. Natomiast nie dotyczy np. umorzonych opłat dodatkowych niezwiązanych bezpośrednio z zawarciem kredytu (jak opłaty za monity, wezwania itp.), które ewentualnie podlegałyby opodatkowaniu. W przedmiotowej sprawie umorzona przez Bank kwota 425.309,89 zł to część kapitału i odsetek kredytu – brak tu wzmianki o umorzeniu jakichkolwiek opłat karnych czy ubezpieczeń, więc cała ta kwota korzysta z omawianego zwolnienia z PIT.

Podsumowując, umorzony dług kredytowy nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, ponieważ w opisanym stanie faktycznym zostaną spełnione przesłanki rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. W efekcie podatek od tego przychodu nie będzie pobrany (zaniechany). Stanowisko to jest potwierdzone w licznych interpretacjach organów podatkowych. Przykładowo, Dyrektor KIS w interpretacji z 6 maja 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.46.2025.4.ACZ) wyjaśnił, że zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie, gdy umorzony został kredyt hipoteczny zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej przez podatnika, który nie korzystał wcześniej z takiego zaniechania. Również w interpretacji z 24 czerwca 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.319.2025.3.AKU) wskazano, iż co prawda umorzenie kredytu stanowi przychód z nieodpłatnego świadczenia, jednak na podstawie rozporządzenia z 11 marca 2022 r. podatek nie jest pobierany od umorzonego kapitału, odsetek i wymaganych prowizji. W efekcie kredytobiorcy nie muszą odprowadzać PIT od umorzonej kwoty – następuje pełne zwolnienie z opodatkowania tej części przysporzenia. Wnioskodawcy mogą więc bezpiecznie skorzystać z przewidzianego w rozporządzeniu zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do umorzonej przez Bank kwoty 425.309,89 zł.

Należy jeszcze zaznaczyć, że aktualnie obowiązujące przepisy wydłużyły okres obowiązywania omawianego zaniechania. Początkowo rozporządzenie obejmowało dochody uzyskane do końca 2024 r., jednak zostało przedłużone – obecnie zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r. W konsekwencji umorzenie kredytu dokonane w 2025 r. mieści się w zakresie czasowym zwolnienia, co potwierdza możliwość skorzystania przez Wnioskodawców z preferencji. Podobnie w interpretacji indywidualnej z 1 sierpnia 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ) organ podatkowy wyraźnie stwierdził, że kwota umorzona na podstawie ugody z bankiem nie podlega opodatkowaniu PIT. Reasumując, w odniesieniu do pytania nr 1 – Wnioskodawca i Zainteresowana mają prawo skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno od umorzonej przez Bank kwoty kredytu, jak i od zwróconej kwoty nadpłaty (szczegóły dotyczące nadpłaty – poniżej).

Brak opodatkowania zwróconej kwoty nadpłaty (nadpłaconych rat kredytu)

W ramach ugody Bank zobowiązał się również zwrócić Kredytobiorcom kwotę 89.931,52 zł tytułem nadpłaty (nadpłaconego kapitału i odsetek). Kwota ta stanowi sumę, o jaką kredytobiorcy więcej zapłacili bankowi, niż wynikałoby to z prawidłowego rozliczenia kredytu (po przewalutowaniu lub wyeliminowaniu klauzul abuzywnych). W istocie jest to zwrot nienależnie pobranych świadczeń kredytowych – czyli oddanie kredytobiorcom środków, które pierwotnie uiścili w wykonaniu umowy. Taka płatność nie stanowi dla kredytobiorcy przysporzenia majątkowego, lecz przywraca jedynie stan posiadania do należnego poziomu. Z perspektywy prawa podatkowego nie mamy tu do czynienia z nowym dochodem, lecz ze zwrotem wcześniej utraconych aktywów, który nie zwiększa majątku podatnika w sposób definitywny. Organy podatkowe i sądy administracyjne konsekwentnie uznają, że tylko definitywne, trwałe przysporzenie (nie mające charakteru zwrotnego) może być uznane za opodatkowany przychód. W przypadku zwrotu nadpłaconych rat nie występuje taki trwały przyrost majątku – następuje jedynie oddanie podatnikowi jego własnych środków (niesłusznie wcześniej pobranych). W konsekwencji zwrot nadpłaty przez bank nie podlega opodatkowaniu PIT, ponieważ nie stanowi w ogóle przychodu podatkowego. Stanowisko to zostało wyraźnie potwierdzone w interpretacjach indywidualnych organów skarbowych. Dyrektor KIS w interpretacji z 12 maja 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.223.2025.2.EC) uznał jednoznacznie, że kwota dodatkowa wypłacona przez bank w ramach ugody jako częściowy zwrot nienależnie pobranych rat kredytu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu Podobnie interpretacja z 25 czerwca 2025 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.516.2025.1.MKA) wskazała, że zwrot rat od banku nie jest przychodem podatkowym dla kredytobiorcy. Również we wspomnianej interpretacji z 1 sierpnia 2024 r. organ stwierdził, iż zwrot nadpłaconego kapitału w wykonaniu ugody nie jest traktowany jako dochód, a jedynie jako wyrównanie wcześniej nadpłaconej kwoty – co oznacza neutralność podatkową takiego zdarzenia. Innymi słowy, otrzymanie przez Wnioskodawców kwoty 89.931,52 zł tytułem zwrotu nadpłaconych rat nie rodzi obowiązku podatkowego, gdyż nie dochodzi tu do przysporzenia w rozumieniu ustawy o PIT (następuje jedynie zmniejszenie uprzednio powstałego uszczerbku majątkowego).

Należy przy tym odróżnić omawiany zwrot nadpłaty w ramach ugody od sytuacji objętej § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MF z 11 marca 2022 r. (świadczenia uzyskane w związku z ujemnym oprocentowaniem kredytu). Przepis ten zwalnia z PIT ewentualne korzyści kredytobiorcy wynikające z ujemnej stopy procentowej (gdy bank wypłaca klientowi odsetki na skutek ujemnego LIBOR/WIBOR). W niniejszym stanie faktycznym zwrot 89.931,52 zł nie jest świadczeniem z tytułu ujemnego oprocentowania, lecz wynika z rekalkulacji rozliczeń kredytu dokonywanej w ramach ugody (konwersji zadłużenia na złote i usunięcia klauzul niedozwolonych). Mimo to efekt podatkowy jest taki sam – kwota ta nie stanowi opodatkowanego przychodu. Wypłata nadpłaty mieści się w kwotach uprzednio spłaconych przez Wnioskodawców i nie przewyższa należności wynikających z prawidłowego przeliczenia kredytu, co oznacza, że nie można jej traktować jako dodatkowego dochodu. Pogląd ten znajduje pełne oparcie zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie organów. Przykładowo, WSA w Warszawie w wyroku z 13 grudnia 2024 r. (III SA/Wa 2236/24) wskazał, że unieważnienie umowy kredytu (co skutkuje wzajemnymi zwrotami świadczeń) nie generuje po stronie kredytobiorcy opodatkowanego przychodu – świadczenia uzyskane wskutek nieważności umowy nie mogą być uznane za przychód podatkowy. Skoro zatem nawet w razie pełnego unieważnienia kredytu zwrot otrzymanych kwot nie podlega PIT, tym bardziej częściowy zwrot nadpłaconych rat w wyniku ugody nie podlega opodatkowaniu.

Reasumując, odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca: Wnioskodawca oraz Zainteresowaną mogą skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno od kwoty umorzonej przez Bank, jak i od kwoty nadpłaty zwróconej przez Bank. Kwota umorzenia korzysta z instytucji zaniechania poboru na mocy rozporządzenia MF (co oznacza, że choć stanowi przychód, podatek nie zostanie pobrany), zaś kwota nadpłaty w ogóle nie stanowi podatkowego przychodu, więc również nie podlega opodatkowaniu.

Brak obowiązku wykazywania umorzonej kwoty i nadpłaty w zeznaniu rocznym PIT

Skoro ani umorzona część kredytu, ani zwrócona nadpłata nie podlegają opodatkowaniu, Wnioskodawcy nie są zobowiązani do wykazywania tych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem m.in. dochodów wolnych od podatku oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to, że przychód objęty zaniechaniem poboru nie wchodzi w podstawę opodatkowania, podobnie jak przychód w ogóle niestanowiący dochodu (np. zwrócone świadczenie nienależne). W rezultacie nie uwzględnia się tych kwot w rocznym zeznaniu PIT, gdyż zeznanie obejmuje jedynie dochody podlegające opodatkowaniu. Stanowisko to potwierdzają interpretacje – np. we wspomnianej interpretacji z 25 czerwca 2025 r. organ zgodził się, że podatnik nie ma obowiązku wykazywania umorzonego przychodu w zeznaniu, skoro na mocy rozporządzenia podatek nie będzie pobrany. Również portal podatkowy Ministerstwa Finansów wyjaśnia, że podatnicy korzystający z omawianego zaniechania nie wykazują objętych nim kwot w rocznej deklaracji.

W praktyce bank – jako płatnik – wystawi zapewne informację PIT-11 wykazującą wartość umorzonego zobowiązania (zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT). W informacji tej nie będzie jednak wykazanego pobranego podatku (zaliczki), a sekcja dotycząca zwróconej nadpłaty nie zostanie w ogóle ujęta (Bank słusznie poinformował już, że w zakresie nadpłaty nie wystawi PIT- 11). Otrzymanie PIT-11 nie oznacza konieczności opodatkowania wykazanej tam kwoty – podatnik powinien jedynie zachować dokument na wypadek kontroli, natomiast w zeznaniu rocznym PIT nie ujmuje wartości umorzonego kredytu ani zwróconej nadpłaty. Jak wyjaśnił Dyrektor KIS, skoro na mocy rozporządzenia MF podatek od umorzenia został zaniechany, to podatnik nie ma obowiązku ujmować tego przychodu w rozliczeniu rocznym. Podobnie kwota zwróconej nadpłaty, niebędąca w ogóle przychodem, nie podlega wykazaniu. W interpretacji z 21 lutego 2025 r. (sygn. 0113- KDIPT2-2.4011.18.2025.2.SJ) organ podatkowy stwierdził wprost, że podatnik nie będzie zobowiązany do wykazania dochodu (przychodu) z tytułu umorzenia kredytu w zeznaniu rocznym, skoro podatek od tego dochodu nie jest pobierany.

Reasumując odpowiedź na pytanie nr 2 – Wnioskodawca ani Zainteresowana nie mają obowiązku wykazywania ani kwoty umorzenia kredytu, ani otrzymanej nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT, ponieważ żadna z tych kwot nie podlega opodatkowaniu (pierwsza z nich korzysta z zaniechania poboru podatku, a druga nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy). W konsekwencji w zeznaniu rocznym za rok, w którym zawarto ugodę z bankiem, Wnioskodawcy nie wykażą tych świadczeń – nie powstanie u nich dochód do opodatkowania PIT. Jeśli bank wystawi informację PIT-11 z tytułu umorzenia, należy zachować ją w dokumentacji, natomiast wypełniając zeznanie podatkowe nie uwzględniać kwoty umorzenia jako podlegającej opodatkowaniu. Takie podejście jest zgodne z aktualną linią interpretacyjną fiskusa oraz literalnym brzmieniem przepisów (art. 9 ust. 1 ustawy o PIT).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazali Państwo, że na podstawie ugody bank umorzy Państwu istniejące zadłużenie, a dodatkowo wypłaci ustaloną kwotę.

Z przedstawionych informacji wynika, że:

1. w 2007 r. zawarli Państwo umowę kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF na zakup lokalu mieszkalnego z miejscem postojowym;

2. bank zaproponował Państwu zawarcie ugody, na mocy której umorzy pozostałe do spłaty zadłużenie i zwróci Państwu nadpłacone środki.

Powzięli Państwo wątpliwość, czy będą Państwo mogli skorzystać z zaniechania poboru podatku zarówno z tytułu umorzenia jak i zwrotu nadpłaconych środków.

Należy zatem przeanalizować skutki podatkowe powyższych czynności.

Skutki podatkowe otrzymanego zwrotu

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy,

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego wypłata przez Bank na Państwa rzecz kwoty stanowiącej zwrot nadpłaconych środków jest dla Państwa neutralna podatkowo i nie powoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wyniku tego zwrotu nie osiągną Państwo konkretnego przysporzenia majątkowego, a w związku z tym nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W tej kwestii Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Umorzenie wierzytelności

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Przedstawili Państwo informacje, z których wynika, że:

1.zaciągnęli Państwo kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF przeznaczony na nabycie lokalu mieszkalnego wraz z miejscami postojowymi;

2.miejsca parkingowe są wpisane razem z lokalem mieszkalnym do jednej księgi wieczystej;

3.kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku z tytułu jakiegokolwiek kredytu.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia przez bank wierzytelności

Główną przesłanką skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie tego kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. przewiduje zaniechanie poboru niezależnie od tego, czy kredytobiorca realizuje własne cele mieszkaniowe, czy nie. Istotne jest, żeby zaciągnięty kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie celu mieszkaniowego ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa również kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył lokal mieszkalny w celu zamieszkania w nim, ale – z różnych powodów – zamieszka po upływie określonego czasu. Nie jest również przeszkodą dla zastosowania omawianego zwolnienia czasowe wynajmowanie lokalu mieszkalnego. Ważne jest jedynie to, że lokal mieszkalny został nabyty w celu realizacji celu mieszkaniowego – czy to od razu po nabyciu, czy też w czasie późniejszym.

Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika wymieniony w art. 21 ust. 25 ustawy ma charakter zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne.

Przepis art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia wyłącznie lokal mieszkalny oraz grunt lub prawo wieczystego użytkowania gruntu związane z tym lokalem.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.)

Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:

Natomiast w myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy:

Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.

W sytuacji, gdy pomieszczenia typu miejsce postojowe, garaż czy np. komórka lokatorska są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości uregulowanej odrębną księgą wieczystą, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego przez Państwa opisu wynika, że do zakupionego lokalu mieszkalnego przynależą miejsca postojowe, które razem z lokalem mieszkalnym są wpisane do tej samej księgi wieczystej. Zatem spełniają one definicję „pomieszczenia przynależnego”.

Wobec powyższego – umorzenie kredytu w części, w jakiej został on zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego z miejscami postojowymi będzie korzystało z zaniechania poboru podatku.

Państwa stanowisko w ww. zakresie jest prawidłowe.

Natomiast zaniechanie poboru podatku nie ma zastosowania do kwoty zwrotu otrzymanej przez Państwa, gdyż wypłata przez Bank na Państwa rzecz kwoty stanowiącej zwrot nadpłaconych środków jest dla Państwa neutralna podatkowo i nie powoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Państwa stanowisko w ww. zakresie jest nieprawidłowe.

Skoro kwota umorzonej wierzytelności podlega zaniechaniu poboru podatku, a otrzymana kwota nadpłaty nie stanowi dla Państwa przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, to nie będziecie Państwo zobowiązani do wykazania ww. kwot w zeznaniu podatkowym.

Państwa stanowisko w ww. zakresie jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnej wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan (AA) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.