Interpretacja indywidualna z dnia 9 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.1057.2025.2.DJ
Odszkodowanie wypłacone z tytułu szkody majątkowej przez bank, działający jako pośrednik ubezpieczeniowy, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 31 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 2 lutego 2025 r. (wpływ 2 lutego 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 6 lutego 2025 r. (wpływ 6 lutego 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Po pożarze Państwa (tj. Pana i Pana żony) domu, towarzystwo ubezpieczeniowe (…) wypłaciło kwotę odszkodowania do Banku (…) (cesja przy kredycie hipotecznym).
Byli Państwo w sporze sądowym, po pożarze Bank (...) wniósł apelację do wyroku sądu I instancji. Zostali Państwo w zasadzie zaszantażowani przez bank, że decyzja o wypłacie odszkodowania zależy od Państwa ugody przy kredycie hipotecznym (indeksowanym do franka szwajcarskiego). Na podstawie zawartej ugody, bank wypłacił Państwu kwotę odszkodowania w kwocie (…) PLN (kwotę uzyskaną od (…) PLN, umniejszył o kwotę na zamknięcie umowy kredytowej (…) PLN).
W ugodzie wnioskował Pan o wypłatę odszkodowania na Pana konto w (…) Bank. Bank zrobił inaczej i przelał ww. kwotę (…) PLN na Pana konto techniczne w Banku (...) w dniu (…) tytułem: „Wypłata odszkodowania szkoda (…) nr (…)”. Na koncie technicznym nie może Pan dokonywać transakcji, więc na podstawie dyspozycji w siedzibie Banku (...) nastąpił przelew do (…) Bank kwoty (…) PLN w dniu (…) tytułem: „wypłata odszkodowania (…)”.
W pismach, stanowiących uzupełnienie wniosku wyjaśnił Pan, że w dniu (…) roku podpisali Państwo (tj. Pan wraz z małżonką) w siedzibie Banku (...) zgodę na przystąpienie do zbiorowego ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych.
Z Państwa konta w Banku (...) była co miesiąc potrącana kwota w wysokości (…) PLN na ww. ubezpieczenie.
Są Państwo właścicielami budynku (ustawowa wspólność majątkowa małżeńska). Jest to również napisane w ww. zgodzie na przystąpienie do zbiorowego ubezpieczenia. Zgodnie ze zgodą na przystąpienie do zbiorowego ubezpieczenia, swoje prawa do odszkodowania przenieśli Państwo na rzecz Banku (...).
Zatem w przekazywanej Panu decyzji o wypłacie odszkodowania (…) wskazywał jako upoważniony Bank (...).
Spór sądowy dotyczył kwestii ważności umowy kredytowej. Wyrok Sądu (…) ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny nr (…) jest nieważna w całości. Zgodnie z harmonogramem całkowita spłata kredytu nastąpiłaby w (…) roku. W ugodzie zawartej z Bankiem (...) dokonano przewalutowania kredytu. Po przewalutowaniu Bank dokonał potrącenia pozostałego do spłaty zadłużenia (…) PLN (z kwoty, jaką Bank otrzymał od ubezpieczyciela za szkodę majątkowa (…) PLN). Pozostała kwota (…) PLN została Państwu wypłacona przez Bank.
W dniu (…) wierzytelność Banku z tytułu umowy (…) została spłacona z wszelkimi należnościami, co zostało potwierdzone zaświadczeniem o spłacie kredytu oraz zezwoleniu na wykreślenie z hipoteki - wydane (…) roku.
W załączniku do ugody podpisali Państwo oświadczenie, że:
-wskazany kredyt hipoteczny został zaciągnięty w 100% na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej,
-nie skorzystali Państwo z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Zapisano w ugodzie, że w związku ze szkodą majątkową o numerze (…) wypłaciło na rzecz Banku tytułem odszkodowania za szkodę majątkową kwotę (…) PLN. Kredyt został całkowicie spłacony na podstawie ww. ugody z dnia (…) roku. Treść ugody została przygotowana przez stronę Banku.
W budynku mieszkalnym, na który zaciągnęli Państwo kredyt hipoteczny nr (…) oraz do którego została wypłacona szkoda o nr sprawy (…): nie była prowadzona działalność gospodarcza oraz nie prowadzono działów specjalnych produkcji rolnej (z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 24 ust. 15 i 15a).
Decyzja o wypłacie odszkodowania w sprawie została wystawiona na Pana jako współwłaściciela (wraz z żoną). Zgodnie z Pana dyspozycją (wynikającą z zawartej umowy ubezpieczeniowej), kwota odszkodowania została przelana na konto upoważnionego Banku (...).
Pytanie
Czy wymieniona w opisie sprawy wypłata odszkodowania przez Bank (...), a nie bezpośrednio przez towarzystwo ubezpieczeniowe (…) zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem wypłata odszkodowania przez Bank (...), a nie bezpośrednio przez towarzystwo ubezpieczeniowe (…) zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wolna od podatku dochodowego. Wypłata odszkodowania wystąpiła w przypadku szkody majątkowej – (…) domu jednorodzinnego. W tytułach przelewów bankowych wpisano, że dotyczą one: „Wypłata odszkodowania szkoda (…)” (gdzie wyraźnie wpisano nr szkody (…) oraz nr kredytu hipotecznego (…)).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użyte w ww. przepisie sformułowanie „w szczególności”, świadczy o tym, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
Ponieważ otrzymał Pan odszkodowanie z polisy ubezpieczeniowej to świadczenie stanowi przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy zauważyć, że fakt, że należności (odszkodowanie) za szkodę zostały przekazane przez ubezpieczyciela bezpośrednio bankowi, nie ma wpływu na kwestię uzyskania przez Pana przychodu. Ubezpieczającym dom i zarazem ubezpieczonym był Pan, a nie bank i to na Pana rzecz przyznano odszkodowanie. Zatem kwestia przekazania środków z tytułu odszkodowania bezpośrednio bankowi, wobec którego miał Pan zobowiązanie z tytułu kredytu, nie zaś Panu, który przekazałby te środki bankowi, jest jedynie rozwiązaniem technicznym, które nie ma wpływu na rozliczenia podatkowe (w tym np. kwestie możliwości skorzystania przez Pana ze zwolnienia z opodatkowania).
Wobec powyższego, kwota którą z tytułu szkody majątkowej wypłacił ubezpieczyciel stanowi Pana przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
b)dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
Zgodnie z art. 24 ust. 15 ww. ustawy:
Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
W myśl art. 24 ust. 15a tej ustawy:
Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:
1)ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
2)równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik
– jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu ubezpieczeń.
Przepis art. 24 ust. 15 i 15a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Dyspozycja przepisu jasno wskazuje, że ten szczególny sposób ustalania dochodu do opodatkowania dotyczy podatników, którzy inwestowali składki na podstawie umowy (co nie ma miejsca w niniejszej sprawie).
Stosownie do art. 805 § 1-2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
§ 1. Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
§ 2. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:
1)przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
2)przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.
W myśl art. 821 ustawy Kodeks cywilny:
Przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu.
Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy prawa i przedstawiony we wniosku stan faktyczny, stwierdzam, że wypłata odszkodowania, o którym mowa we wniosku podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od wskazanego we wniosku odszkodowania.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden z otrzymujących odszkodowanie. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiej osoby otrzymującej odszkodowanie – Pana żony.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?