Wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. III SA/Łd 638/25
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzja Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego zostały uchylone z powodu nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz nieuwzględnienia prawomocnych wyroków i okoliczności faktycznych, co stanowi naruszenie przepisów prawa administracyjnego.
Dnia 14 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2025 roku nr S.K.O.4121.109.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 23 maja 2025 roku, znak: DOM-SOK-VII.5430.2.67.2025.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 czerwca 2025 r., nr S.K.O.4121.109.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia R.K., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 23 maja 2025 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.2.67.2025 o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r., znak: PJR-5535/682/2004, o cofnięciu R.K., urodzonemu 16 maja 1973 r., uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) na wniosek strony.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 26 maja 2004 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynęły decyzje Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 19 maja 2004 r. znak WRDM-2467/04 o skierowaniu R.K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
Skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku poddania się badaniom w wyznaczonym terminie, co skutkowało wydaniem 16 listopada 2004 r. przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
27 maja 2020 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie cofniętego uprawnienia załączając do wniosku orzeczenie lekarskie nr PK/L/314/2020 z 25 marca 2020 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T z datą następnego badania określoną na 25 marca 2021 r., orzeczenie psychologiczne nr 18/5/2020 z 20 maja 2020 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz inne wymagane dowody.
Decyzją z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.7.293.2021 Prezydent Miasta Łodzi przywrócił skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wynikające z prawa jazdy kategorii B.
Według organu drugiej instancji prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r., znak: PJR-5535/682/2004 o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji, kiedy uprawnienia te zostały mu przywrócone, jest na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów i przepisów prawa bezpodstawne, bowiem decyzja ta została niejako "skonsumowana" poprzez wydanie decyzji o przywróceniu uprawnień. Instytucja uchylenia decyzji administracyjnej wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą jej wydania. Oznacza to zatem, że nie wywołuje ona skutków prawnych z datą wsteczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie z 24 czerwca 2025 r. R.K. zarzucił, że zostało ono wydane niezgodnie z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zażalenia i powieliło treść postanowienia organu pierwszej instancji. Decyzja z 16 listopada 2004 r. została wydana z obrazą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie dotyczy jego osoby. Po złożeniu badań zdrowotnych i psychologicznych decyzją z 28 grudnia 2021 r. przywrócono mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B. 29 grudnia 2021 r. uprawnienia te mu zabrano. Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 464/22 i Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 566/23 spowodowały, że została utrzymana w mocy decyzja z 28 grudnia 2021 r. Skarżący oświadczył, że wnosi o uchylenie decyzji z 16 listopada 2004 r., a w przypadku stwierdzenia wydania jej zgodnie z prawem, wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji, ponieważ 27 maja 2020 r. załączył do akt sprawy w organie pierwszej instancji: orzeczenie lekarskie nr PK/L/314/2020 z 25 marca 2020 r., orzeczenie psychologiczne nr 18/5/2020 z 20 maja 2020 r. o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami w zakresie praw jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz orzeczenie lekarskie, o którym celowo i umyślnie nie wspomniało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. orzeczenie nr 801 z 15 grudnia 2021 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji 17 grudnia 2021 r. z datą następnego badania wyznaczoną na 10 grudnia 2026 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu administracyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z 23 maja 2025 r. Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Jak wynika z uzasadnień postanowień organów administracji obu instancji przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było stwierdzenie, że decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SKO-VII.5430.7.293.2021 przywrócono skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, co spowodować miało wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Według organów administracji obu instancji prowadzenie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r. jest bezpodstawne, bo nie istnieje w obrocie prawnym decyzja o cofnięciu uprawnień, która podlegałaby w chwili obecnej uchyleniu.
Jak stanowi art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi więc podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok SN z 9 września 2015 r., III UK 16/15, LEX nr 1814918).
Na tym etapie rozważań podkreślenia wymaga, że w przypadku odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a., organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym a nie merytorycznym (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., II OSK 999/14). Zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., II GSK 347/11).
Odmowa wszczęcia postępowania nie może jednak dotyczyć wypadków, w których istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego służącego ocenie zaistnienia lub braku materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Dochodzi bowiem wtedy do wydania decyzji, w której organ uwzględnia oczekiwanie wnioskodawcy albo odmawia jego uwzględnienia. Tylko bowiem w toku wszczętego postępowania można dokonać niezbędnych ocen w zakresie treści prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu wnoszącego żądanie. Załatwienie takiego żądania następować powinno w drodze wydania decyzji. Może to być decyzja o umorzeniu postępowania, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego okaże się, że brak jest jednak podstaw do prowadzenia postępowania. W sytuacji, gdy organ podejmuje działanie na wniosek, które polega na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego lub prawnego sprawy – bez formalnego wszczęcia postępowania – niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyny" (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., II GSK 1076/19).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że nie zostało przez organy administracji obu instancji wystarczająco wykazane istnienie rzeczywistej i oczywistej przeszkody do rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym żądania skarżącego z uwagi na przywrócenie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SKO-VII.5430.7.293.2021.
Jak wynika z akt sprawy, 28 kwietnia 2025 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego celem uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B z uwagi na ustanie 27 maja 2020 r. wszelkich przyczyn jej wydania zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23. Według skarżącego decyzja z 16 listopada 2004 r. utraciła moc i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący stwierdził, że skierowania na badania nie dotyczyły jego. Był tam PESEL innej osoby. Nigdy nie otrzymał korespondencji, której odbiór pokwitował W.P. Skarżący ponownie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23.
Sądowi z urzędu wiadomo, że wskazane przez skarżącego we wniosku o wszczęcie postępowania oraz zażaleniu wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23 są prawomocne.
Wyrokiem z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 kwietnia 2022 r., nr S.K.O.4121.37.2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 25 lutego 2022 r., nr DOM-SOK-VII.5430.35.100.2021 o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikającego z prawa jazdy kategorii B, z powodu uzyskania negatywnego wyniku egzaminu. Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23.
Z uzasadnień wyroków tych natomiast wynika, że uporządkowania wymaga kwestia związana z istnieniem w obrocie prawnym decyzji z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.7.293.2021 o przywróceniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wynikającymi z prawa jazdy kategorii B, a więc decyzji mającej stanowić, według organów administracji, przyczynę powodującą, że prowadzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie jest "bezpodstawne". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23 ocenił, że decyzja ta została wydana w identycznym stanie faktycznym i prawnym co decyzja z 25 lutego 2022 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień. W pierwszym rzędzie należy wszcząć odpowiednią procedurę celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 28 grudnia 2021 r. Nie można bowiem na podstawie tego samego materiału dowodowego rozstrzygać o przywróceniu skarżącemu uprawnień po to, aby po niecałych dwóch miesiącach uprawnienia te cofać, mimo że stan prawny pomiędzy 28 grudnia 2021 r. a 25 lutego 2022 r. nie uległ zmianie.
W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Związanie prawomocnym wyrokiem sądu oznacza, że przesądzona we wcześniejszym wyroku kwestia o charakterze prejudycjalnym nie może już być w ogóle badana w postępowaniu późniejszym. Inne sądy i inne organy państwowe muszą więc brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, co implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (por. J. Kunicki, Glosa do postanowienia SN z 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Gwarantuje to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA: z 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98; z 9 czerwca 2006 r., I OSK 1268/05).
Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego, ta zaś jest zawarta w jego uzasadnieniu, trzeba przyjąć, że powagą rzeczy osądzonej są objęte również motywy wyroku, a jej kryterium jest przedmiot rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 394-395 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 454).
Organy administracji rozpatrując wniosek skarżącego w rozpoznawanej sprawie winny były zatem uwzględnić z urzędu nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23 ( (art. 7 i art. 77 § 4 k.p.a., art. 170 i art. 171 p.p.s.a.). Co więcej z mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku w rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji winny zatem mieć na uwadze nie tylko ocenę prawną zawartą w tych wyrokach, ale też wskazania co dalszego postępowania, w tym dotyczące decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.7.293.2021 o przywróceniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wynikającymi z prawa jazdy kategorii B i ich wpływ na ocenę żądania skarżącego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji fakt wydania wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23 oraz ich pozostawania w obrocie prawnym całkowicie pominęły. Organy administracji nie odniosły się do nich w żaden sposób. Nie wyjaśniły w ogóle, czy oraz jaki wpływ mają zawarte w tych wyrokach oceny prawne oraz wskazania na sytuację skarżącego, w tym dalsze pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.7.293.2021 o przywróceniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wynikającymi z prawa jazdy kategorii B.
Pominięte również zostało przez organy administracji, że nieco wcześniej za zasadne uznały one umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co wynika ze znanego sądowi z urzędu wyroku tutejszego sądu z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 467/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem tym uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 13 maja 2025 r., nr S.K.O.4121.87.2025 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 14 kwietnia 2025 r., nr DOM-SOK-VII.5430.5.21.2025. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, powodem umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji było to, że jego decyzją z 25 lutego 2022 r. skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że w aktach sprawy nie ma decyzji organu pierwszej instancji z 25 lutego 2022 r., znak DOM-SOK-VII.5430.35.100.2021, na którą powołują się organy obu instancji. Wskazał, że w czasie, kiedy zapadła decyzja zaskarżona w tej sprawie, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze (13 maja 2025 r.), jak i organu pierwszej instancji (14 kwietnia 2025 r.), wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 (uchylający decyzję organu pierwszej instancji z 25 lutego 2022 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, wynikającego z prawa jazdy kat. B, z powodu uzyskania negatywnego wyniku egzaminu i utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 kwietnia 2022 r.) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 566/23 (oddalający skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi) już istniały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło o nich nie wiedzieć, bo to ono wnosiło skargę kasacyjną. Nie jest zgodna z prawem decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami z tego powodu, na który powołały się organy (uprzednie cofnięcie skarżącemu takich uprawnień decyzją z 25 lutego 2022 r.), bo decyzja ta została prawomocnie uchylona i to przed wszczęciem postępowania, które zakończyło się decyzją zaskarżoną oraz decyzją ją poprzedzającą. Sprawę należy zatem rozpatrzyć ponownie. Jeżeli w obrocie nie ma decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nie ma podstaw do umorzenia postępowania w tej sprawie.
Dodać trzeba, że w przekazanych sądowi aktach administracyjnych w rozpoznawanej sprawie również nie ma decyzji z 25 lutego 2022 r. Nie ma też decyzji uchylonych wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 464/22 i z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 467/25. W aktach sprawy jest natomiast postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 28 grudnia 2021 r., znak: DOM-SOK-VII.5430.2.7.280.2021 o odmowie wznowienia na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2024 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organy administracji nie wyjaśniły jednakże, czy postanowienie to jest ostateczne i czy pozostaje w obrocie prawnym.
Nadto prawomocnym wyrokiem z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 465/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 maja 2022 r., nr S.K.O-4121.60.2022 stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 22 kwietnia 2022 r. znak: DOM-SOK-VII.5430.7.280.2022, DOM-SOK-VII.5430.7.270.2022 w przedmiocie odmowy wznowienia na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 16 listopada 2004 r. znak: PJR-5535/682/2004 o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Z wyroku tego wynika, że przed organami administracji zostało wszczęte kolejne postępowanie w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, lecz z uwagi na całkowity brak odniesienia się przez organy administracji również do tego postępowania, w tym kwestii wywiązania się przez organ drugiej instancji z obowiązku zastosowania się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, tj. konieczności uznania zażalenia skarżącego za złożone w terminie i rozpoznania go merytorycznie (art. 153 p.p.s.a.), nie jest możliwe stwierdzenie, czy i w jaki sposób zostało ono zakończone, a także jaki może mieć ono wpływ na sytuację prawną skarżącego oraz wynik postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego złożonym w rozpoznawanej sprawie. Organy administracji rozpatrując wniosek skarżącego winny były uwzględnić z urzędu (art. 7 i art. 77 § 4 k.p.a.) nie tylko treść tego wyroku (art. 170 i art. 171 p.p.s.a.), ale również możliwy wpływ tego postępowania na wynik rozpoznawanej sprawy.
Poza tym należy zwrócić uwagę na konieczność wyjaśnienia przez organy administracji żądania skarżącego – treści wniosku inicjującego postępowanie w rozpoznawanej sprawie. Z wniosku tego w istocie nie wynika, w jakim konkretnie trybie i na jakiej podstawie prawnej wnosi on o uchylenie decyzji z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
Z przedstawionych wyżej względów sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 124 § 2 i art. 126 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji przedwcześnie uznały, że zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania. Zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu nie tylko ustalenie w jakim trybie i na jakiej podstawie prawnej skarżący wnosi o uchylenie decyzji z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, lecz także nie wyjaśniły, czy i jaki wpływ na ocenę jego żądania mają inne postępowania, w tym w trybie wznowienia postępowania (co wynika chociażby z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 465/22), dotyczące uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami silnikowymi. Organ drugiej instancji zaniechał pełnej oceny legalności działania organu pierwszej instancji, pomijając rzeczywistą rolę jaką pełni art. 61a § 1 k.p.a., co skutkowało również istotnym uchybieniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 i art.15 k.p.a.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z 23 maja 2025 r.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe rozważania i usunie wskazane braki. W pierwszej kolejności organ administracji ustali, które decyzje i postanowienia kształtujące sytuację skarżącego w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi pozostają w obrocie prawnym, a które nie. Organ administracji ustali wzajemne zależności pomiędzy poszczególnymi postępowaniami, które mogą pozostawać w związku z żądaniem skarżącego w rozpoznawanej sprawie. Organ administracji ustali również przy udziale skarżącego, w jakim trybie i na jakiej podstawie wnosi on o uchylenie decyzji z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
bg
POTRZEBUJESZ POMOCY?