Interpretacja indywidualna z dnia 18 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-2.4012.737.2025.1.MR
Środki finansowe otrzymane przez Gminę na współfinansowanie budowy kanalizacji deszczowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie podlegające opodatkowaniu. Ponadto, Gmina nie ma prawa do odliczenia VAT z tytułu realizacji zadania własnego, gdyż nie wiąże się ono z czynnościami opodatkowanymi.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
·niepodlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wpłaty wniesionej przez podmiot zewnętrzny na rzecz Gminy oraz obowiązku wystawienia faktury (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz
·braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją zadania nr 7 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (...) (dalej: Gmina) jest jednostką samorządu terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, zarejestrowaną na potrzeby podatku od towarów i usług VAT, jako czynny podatnik VAT.
Gmina rozlicza się wspólnie ze swoimi jednostkami budżetowymi jako jeden podatnik. W ramach swojej działalności Gmina dokonuje szeregu czynności, do wykonywania których zobowiązana jest na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).
Zgodnie z art. 7 ww. ustawy, Gmina wykonuje zadania własne, służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, które nie wchodzą w zakres czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Gmina wykonuje także czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, działając jako podatnik VAT.
Dnia 22 sierpnia 2024 r. Gmina zawarła z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o dofinansowanie nr (…) projektu (…).
W ramach projektu zaplanowano realizację zadań związanych z gospodarką deszczową, obejmujących budowę i przebudowę sieci kanalizacji oraz budowę urządzeń do gospodarowania wodami opadowymi (zbiorników retencyjnych).
Ponadto projekt przewiduje budowę infrastruktury (...), których koszt nie przekracza 15% kosztów kwalifikowalnych.
Projekt składa się z 8 zadań infrastrukturalnych:
1.Przebudowa i rozbudowa sieci kanalizacji deszczowej (…).
2.Przebudowa i rozbudowa sieci kanalizacji deszczowej (…).
3.Przebudowa kanalizacji deszczowej (…).
4.Przebudowa (…).
5.Budowa zbiornika retencyjnego z infrastrukturą towarzyszącą oraz przebudowa kanalizacji deszczowej (…).
6.Budowa zbiornika retencyjnego (…).
7.Budowa kanalizacji deszczowej (…).
8.Zagospodarowanie terenu wokół zbiornika retencyjnego (…).
Ponadto projekt obejmuje:
-nadzór w projekcie,
-promocję,
-studium wykonalności,
-koszty pośrednie.
Celem inwestycji jest wspieranie i przystosowanie się do zmian klimatu i zapobieganie ryzyku związanemu z klęskami żywiołowymi i katastrofami, a także odporności z uwzględnieniem podejścia ekosystemowego, poprzez budowę i przebudowę sieci i urządzeń kanalizacji deszczowej służących zabezpieczeniu miasta przed niekorzystnymi wpływami atmosferycznymi.
Zgodnie z wytycznymi do konkursu o dofinansowanie, podatek od towarów i usług (VAT) w projekcie, którego łączny koszt wynosi powyżej 5 mln EUR (włączając VAT), może być kwalifikowalny, gdy brak jest prawnej możliwości odzyskania podatku VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego, Gminie ani żadnemu innemu podmiotowi zaangażowanemu w realizację projektu lub wykorzystującemu produkty będące efektem realizacji projektu, zarówno w fazie realizacyjnej jak i operacyjnej, nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot podatku VAT (brak potencjalnej prawnej możliwości).
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy zadania nr 7 pt. (…).
Całkowita wartość zadania nr 7 wynosi (…).
Termin rozpoczęcia zadania nr 7 według projektu: (…), a termin zakończenia zadania nr 7 według projektu: (…).
Gmina podpisała porozumienie z podmiotem gospodarczym, podatnikiem VAT (dalej: Strona), w którym Strona wyraziła chęć do współfinansowania budowy kanalizacji deszczowej (…) (zadanie nr 7) poprzez pokrycie szacowanych kosztów w wysokości 25% wartości etapów 1, 2 i 3 w kwocie (…) zł. Umowa ma charakter dobrowolny, a jej treść nie odwołuje się do żadnych przepisów prawa nakazujących jej zawarcie lub regulujących obowiązek jej zawarcia.
Strona planuje inwestycję polegającą na realizacji zespołu budynków wielorodzinnych wraz z zagospodarowaniem i infrastrukturą techniczną przy planowej inwestycji (zadanie nr 7).
Gmina zbuduje kanalizację deszczową (…) zgodnie z dokumentacją projektową wykonaną przez Gminę, na działkach należących do Gminy, niezależnie od pozyskanego od Strony wkładu finansowego.
Gmina występuje jako wyłączny inwestor w całym procesie realizacji projektu.
Gmina podpisała umowę z wykonawcą (…) na realizację zadania nr 7 (…).
Zadanie nr 7 obejmuje budowę sieci kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe i roztopowe z pasów drogowych i terenów przyległych. Kolektory zbiorcze zostaną podłączone do istniejącej kanalizacji deszczowej DN1000 (…) przed istniejącymi urządzeniami podczyszczającymi. Urządzenia podczyszczające zostaną wyremontowane. Przewidziano również wykonanie remontu piaskowników istniejących otwartych znajdujących się w obszarze ogrodzenia przepompowni ścieków sanitarnych przy ulicy (…) oraz odprowadzenie wód do projektowanego zbiornika retencyjnego (…).
Realizacja zadania nr 7 będzie polegała głównie na:
(...).
Długość wybudowanego odcinka: (…).
Wykonawca zgodnie z umową wystawi faktury za realizację zadania nr 7 na Gminę (...).
Wytworzona w ramach całego projektu infrastruktura, w tym obejmująca zadanie nr 7, będąca przedmiotem wniosku, będzie ogólnodostępna, nie będą pobierane żadne opłaty za jej użytkowanie.
Gmina realizując tę inwestycję wykonuje zadania własne określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Inwestycja pozwoli na przystosowanie do zmian klimatu, wdrożenie efektywnego systemu gospodarki ściekowej w dużej części obszaru Gminy, wspierając rozwój lokalny i poprawiając jakość życia mieszkańców.
Faktury związane z projektem są wystawiane na Gminę (...). Od faktur nie był odliczany podatek VAT.
Efekty powstałe w wyniku projektu będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy, do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Jednostką realizującą projekt w imieniu Gminy jest Urząd Miasta (…).
Właścicielem nakładów powstałych w wyniku realizacji projektu będzie Gmina (...).
Majątek powstały w ramach projektu będzie udostępniony przez Gminę wyłącznie nieodpłatnie na zasadach ogólnej dostępności majątku publicznego.
Wybudowaną kanalizacją deszczową zarządzać i gospodarować będzie Wydział (…) znajdujący się w strukturze organizacyjnej Urzędu Miasta (...).
Data rozpoczęcia realizacji projektu: (…).
Data zakończenia realizacji projektu: (…).
Całkowita wartość projektu: (…).
Kwota dofinansowania projektu: (…).
Wkład własny: (…).
Wydatki kwalifikowalne: (…).
Pytania
1.Czy wpłata wniesiona przez podmiot zewnętrzny na rzecz Gminy (...), podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT, a w konsekwencji, czy Gmina (...) ma obowiązek wystawienia faktury VAT?
2.Czy Gminie (...) przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją zadania nr 7 (…)?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
Zdaniem Gminy, środki otrzymane od podmiotu zewnętrznego w ramach współfinansowania zadania nr 7 nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT, w związku z czym Gmina nie będzie zobowiązana do wystawienia faktury VAT.
Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: ustawy o VAT) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: podatkiem VAT), podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Zgodnie z przepisami art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania VAT, z pewnymi zastrzeżeniami jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy o VAT:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Aby ustalić, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, należy przeanalizować szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele dofinansowania.
Dotacja, dofinansowanie, subwencja stanowi podstawę opodatkowania, gdy jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Natomiast dotacje, których nie można powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Aby uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia za wynagrodzenie.
Gmina będzie właścicielem powstałej w wyniku realizacji projektu (zadania nr 7) kanalizacji deszczowej.
Współfinansowanie przez podmiot zewnętrzny (Stronę) ma charakter dobrowolny, nie wynika z żadnego obowiązku ustawowego i nie stanowi zapłaty za jakiekolwiek świadczenie.
Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.) mówi, że gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne gminy obejmują sprawy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w szczególności wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Art. 15 ust. 6 ustawy o VAT mówi, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Gmina zrealizuje budowę kanalizacji deszczowej w ramach zadań własnych gminy jako organ władzy publicznej, a nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako podatnik.
Strona nie uzyska żadnej zindywidualizowanej korzyści majątkowej ani świadczenia wzajemnego. Powstała infrastruktura będzie miała charakter ogólnodostępny i Gmina nie będzie pobierała opłat z tytułu korzystania z kanalizacji deszczowej.
Celem inwestycji jest wdrożenie efektywnego systemu gospodarki ściekowej, wspieranie rozwoju lokalnego i poprawa jakości życia mieszkańców, a nie generowanie zysku.
Podobne stanowisko zostało określone w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 września 2021 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.431.2021.1.MG – gmina realizuje inwestycję w ramach zadań własnych, działając poza zakresem podatku VAT.
Reasumując, otrzymane przez Gminę środki finansowe od podmiotu zewnętrznego nie będą stanowiły wynagrodzenia za wykonane usługi ani za przeniesienie praw majątkowych na jego rzecz, dlatego nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ad. 2
Zdaniem Gminy, w związku z realizacją zadania nr 7 (…), Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wszystkich poniesionych wydatków.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: ustawy o VAT), podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z treści powyższych regulacji wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu, których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych z opodatkowania lub w ogóle niepodlegających temu podatkowi.
Gmina jest jednostką sektora finansów publicznych. Zgodnie z ustawą o VAT w odniesieniu do przedmiotowego projektu nie ma możliwości odliczenia podatku naliczonego, gdyż zakup towarów i usług do celów statutowych nie jest związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych (art. 86 ustawy o VAT).
Gmina realizując zadanie nr 7 nie działała jako podatnik VAT, bowiem wykonuje jedynie zadania własne Gminy określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.).
Towary i usługi nabyte w ramach realizacji projektu nie były i nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, jak również efekty powstałej w wyniku projektu inwestycji nie będą służyły czynnościom podlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT.
Reasumując w oparciu o przepisy przywołane w uzasadnieniu do pyt. 1 i 2, Gmina nie będzie miała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wszystkich poniesionych wydatków na realizację zadania nr (…).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.
Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pomocne jest tutaj w szczególności orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które należy uwzględniać w procesie interpretacji przepisów na zasadzie prounijnej wykładni prawa.
W wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał wskazał, że:
„czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z przytoczonego orzecznictwa TSUE można wyprowadzić następujące warunki dotyczące uznania czynności za odpłatne świadczenie usług:
-po pierwsze, musi istnieć usługa, a więc określone zachowanie usługodawcy na rzecz usługobiorcy,
-po drugie, usługa musi mieć beneficjenta (konsumenta); oznacza to, że usługa musi wiązać się z powstaniem określonej i bezpośredniej korzyści po stronie usługobiorcy,
-po trzecie, musi istnieć odpłatność, czyli wynagrodzenie za usługę; istotne przy tym jest, aby istniał bezpośredni związek między zapłaconym wynagrodzeniem a wykonaną usługą.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże, w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowani jako czynny podatnik VAT. W związku z realizacja zadania własnego wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym zawarli Państwo z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o dofinansowanie projektu (…), w ramach którego zaplanowano realizację zadań związanych z gospodarką deszczową, obejmujących budowę i przebudowę sieci kanalizacji oraz budowę urządzeń do gospodarowania wodami opadowymi (zbiorników retencyjnych). Jak Państwo wskazują celem inwestycji jest wspieranie i przystosowanie się do zmian klimatu i zapobieganie ryzyku związanemu z klęskami żywiołowymi i katastrofami, a także odporności z uwzględnieniem podejścia ekosystemowego, poprzez budowę i przebudowę sieci i urządzeń kanalizacji deszczowej służących zabezpieczeniu miasta przed niekorzystnymi wpływami atmosferycznymi. Projekt składa się z 8 zadań infrastrukturalnych. Jednym z zadań jest (…) (zadanie 7), które obejmuje budowę sieci kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe i roztopowe z pasów drogowych i terenów przyległych. Kolektory zbiorcze zostaną podłączone do istniejącej kanalizacji deszczowej DN1000 (…) przed istniejącymi urządzeniami podczyszczającymi. Urządzenia podczyszczające zostaną wyremontowane. Przewidziano również wykonanie remontu piaskowników istniejących otwartych znajdujących się w obszarze ogrodzenia przepompowni ścieków sanitarnych przy ulicy (…) oraz odprowadzenie wód do projektowanego zbiornika retencyjnego (…). Realizacja zadania nr 7 będzie polegała głównie na (...). Długość wybudowanego odcinka: (…). Podpisali Państwo porozumienie z podmiotem gospodarczym, podatnikiem VAT (Strona), który wyraził chęć do współfinansowania budowy kanalizacji deszczowej (…) poprzez pokrycie szacowanych kosztów w wysokości 25% wartości etapów 1, 2 i 3. Umowa ma charakter dobrowolny, a jej treść nie odwołuje się do żadnych przepisów prawa nakazujących jej zawarcie lub regulujących obowiązek jej zawarcia. Strona planuje inwestycję polegającą na realizacji zespołu budynków wielorodzinnych wraz z zagospodarowaniem i infrastrukturą techniczną przy planowej inwestycji. Jak Państwo wskazują kanalizację deszczową (…) wybudują Państwo zgodnie z dokumentacją projektową wykonaną przez Państwa, na działkach należących do Państwa, niezależnie od pozyskanego od Strony wkładu finansowego. Występują Państwo jako wyłączny inwestor w całym procesie realizacji projektu. Faktury związane z projektem są wystawiane na państwa. Wytworzona w ramach całego projektu infrastruktura, w tym obejmująca zadanie nr 7, będąca przedmiotem wniosku, będzie ogólnodostępna, nie będą pobierane żadne opłaty za jej użytkowanie. Jak Państwo wskazują efekty powstałe w wyniku projektu będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji Państwa zadań własnych, do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. Państwo będą właścicielem nakładów powstałych w wyniku realizacji projektu.
Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wpłaty wniesionej przez podmiot zewnętrzny na rzecz Gminy oraz obowiązku wystawienia faktury (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
W odniesieniu do powyższego, należy wskazać, że z powołanych regulacji wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów. Natomiast w przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Jak wynika z okoliczności sprawy występują Państwo jako wyłączny inwestor w całym procesie realizacji projektu. Kanalizację deszczową w ramach zadania 7 wybudują Państwo zgodnie z dokumentacją projektową wykonaną przez Państwa, na działkach należących do Państwa, niezależnie od pozyskanego od Strony wkładu finansowego. Inwestycję realizują Państwo w ramach Państwa zadań własnych. Zawarta umowa ma charakter dobrowolny, a jej treść nie odwołuje się do żadnych przepisów prawa nakazujących jej zawarcie lub regulujących obowiązek jej zawarcia. Państwo będą właścicielem nakładów powstałych w wyniku realizacji projektu.
W niniejszej sprawie nie dochodzi zatem do odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług przez Państwa na rzecz Spółki. Nie świadczą Państwo na rzecz podmiotu zewnętrznego (Strona zawartego porozumienia) usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym kwota przekazana Państwu przez Stronę nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz przywołane przepisy należy stwierdzić, że czynność przekazania środków finansowych przez Spółkę w związku z realizacją przez Gminę inwestycji polegającej na budowie kanalizacji deszczowej, nie stanowi zapłaty za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
W myśl art. 106a ustawy:
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:
1) sprzedaży, z wyjątkiem:
a)przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a , w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów,
b)czynności rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest państwo członkowskie inne niż Rzeczpospolita Polska;
2)dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
a)państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
b)państwa trzeciego;
3)dostawy towarów i świadczenia usług rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a i 7, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tych procedur, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest Rzeczpospolita Polska;
4)sprzedaży na odległość towarów importowanych, rozliczanej w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tej procedury, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tego rozdziału jest Rzeczpospolita Polska.
W świetle art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2 , dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
W oparciu o przepisy ustawy, należy wskazać, że faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika.
Jak wskazano wyżej, w analizowanej sprawie otrzymana przez Państwa wpłata od podmiotu zewnętrznego w związku z zawartym porozumieniem nie stanowi podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji brak jest podstaw do udokumentowania otrzymanej wpłaty fakturą VAT.
Podsumowując stwierdzam, że wpłata wniesiona przez podmiot zewnętrzny na Państwa rzecz, nie stanowi wynagrodzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji nie mają Państwo obowiązku wystawienia faktury VAT.
Zatem Państwa stanowisko z zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.
Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur dokumentujących wydatki związane z realizacja zadania faktury (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W myśl art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie związek taki nie wystąpi, bowiem jak wynika z opisu sprawy, nabyte przez Państwa towary i usługi w związku z realizacją zadania nr 7 w ramach inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji Państwa zadań własnych, do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. Wytworzona w ramach całego projektu infrastruktura, w tym obejmująca zadanie nr 7, będąca przedmiotem wniosku, będzie ogólnodostępna, nie będą pobierane żadne opłaty za jej użytkowanie. Ponadto – jak rozstrzygnięto powyżej – otrzymana przez podmiot gospodarczy wpłata nie stanowi zapłaty za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki warunkującej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, nie będą Państwo mieli możliwości odliczenia podatku naliczonego.
Podsumowując, stwierdzam, że nie będą Państwo mieli prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją zadania nr 7 (…).
Zatem stanowisko Państwa w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzenie przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
