Interpretacja indywidualna z dnia 24 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.738.2025.1.RMA
Jednostka budżetowa taka jak Miejski Urząd Pracy, nie podlega centralizacji rozliczeń VAT z gminą macierzystą, gdyż nie działa jako samodzielny podatnik VAT i realizuje zadania wyłącznie w imieniu gminy zgodnie z ustawowymi obowiązkami.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku centralizacji rozliczeń jednostki budżetowej - miejskiego urzędu pracy. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina Miasta (...) (dalej: „Gmina”, „Wnioskodawca”) jako miasto na prawach powiatu jest jednostką samorządu terytorialnego działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1153) oraz przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 107 z późn. zm.).
Gmina Miasta (...) posiada osobowość prawną i jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).
Z dniem 1 stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 280).
Zgodnie z Uchwałą (...) Rady Miejskiej w (...) z dnia (...) 2025 r. w sprawie utworzenia Miejskiego Urzędu Pracy w (...), opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa (...), utworzono jednostkę budżetową Miejski Urząd Pracy w (...). Rozpoczęcie funkcjonowania Miejskiego Urzędu Pracy, w tym obsługa interesantów, nastąpi z dniem 1 stycznia 2026 r. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa (...), tj. w dniu (...) 2025 r.
Miejski Urząd Pracy w (...) jest jednostką budżetową Gminy Miasta (...), natomiast terenem działania Miejskiego Urzędu Pracy w (...) jest Miasto (...).
Zgodnie ze Statutem Miejskiego Urzędu Pracy stanowiącym załącznik do ww. Uchwały, Miejski Urząd Pracy w (...) zwany dalej „Urzędem” jest jednostką organizacyjną Miasta (...), prowadzoną w formie jednostki budżetowej na podstawie następujących przepisów:
·ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 620) - zwanej dalej „Ustawą”,
·ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153),
·ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107 ze zm.),
·ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.),
·ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.),
·innych obowiązujących aktów prawnych Statutu.
Zgodnie ze Statutem Urzędu, obszarem działania Urzędu jest teren administracyjny Miasta (...) a organem założycielskim jest Gmina Miasta (...).
Jak wynika ze Statutu, przedmiotem działania Urzędu jest wykonywanie zadań w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy, do których należy:
1)pozyskiwanie i realizowanie ofert pracy;
2)rejestrowanie bezrobotnych i poszukujących pracy;
3)organizowanie i finansowanie form pomocy określonych w ustawie, w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, szkoleń, staży oraz prac interwencyjnych i robót publicznych;
4)kontrola prawidłowości realizowanych form pomocy określonych w ustawie;
5)realizacja zadań określonych w ustawie w ramach Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Miasta (...);
6)udzielanie informacji o zakresie form pomocy i możliwości ich zastosowania;
7)prowadzenie sprawozdawczości z realizowanych zadań, w tym w zakresie badań ujętych w programie badań statystycznych, statystyki publicznej oraz we współpracy z Wojewódzkim Urzędem Pracy, zwanym dalej WUP, prowadzenie badań i analiz dotyczących rynku pracy i ewaluacji polityki rynku pracy;
8)inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu rozwiązanie lub złagodzenie problemów związanych z planowanymi zwolnieniami grup pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy;
9)współdziałanie z miejską radą rynku pracy w zakresie rynku pracy oraz wykorzystania środków Funduszu Pracy;
10)współpraca z gminami w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, informacji dotyczących form pomocy określonych w ustawie oraz realizacji wobec długotrwale bezrobotnego działań wynikających z porozumienia o współpracy, o którym mowa w art. 198 ustawy, oraz w zakresie zatrudnienia socjalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
11)współpraca z podmiotami, o których mowa w art. 36 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej;
12)współpracy z WUP, w tym w zakresie świadczenia form pomocy określonych w Ustawie;
13)współpraca w szczególności ze szkołami ponadpodstawowymi, uczelniami i podmiotami ekonomii społecznej w zakresie realizacji poradnictwa zawodowego, w tym promowania uczenia się przez całe życie oraz działań informacyjnych dotyczących wsparcia skierowanego do osób do 30. roku życia;
14)wydawania decyzji administracyjnych w sprawach, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 14 Ustawy;
15)realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-d Ustawy, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w tym Dziennik Urzędowy Województwa (...) - realizowanie decyzji, o których mowa w art. 35 Ustawy, a także wypłaty zasiłków zachowanych zgodnie z art. 35 ust. 5 Ustawy;
16)realizowanie zadań wynikających z prawa swobodnego przepływu pracowników między państwami, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 16 Ustawy;
17)realizowanie zadań wynikających z umów międzynarodowych i innych porozumień z partnerami zagranicznymi w obszarze migracji zarobkowych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 Ustawy;
18)organizowanie i finansowanie szkoleń pracowników Urzędu;
19)realizacja zadań związanych z Krajowym Funduszem Szkoleniowym;
20)opracowanie i realizowanie programów finansowych z rezerwy Funduszu Pracy;
21)współpraca z ministrem właściwym do spraw pracy i innymi organami publicznych służb zatrudnienia w zakresie prowadzenia zbiorów danych;
22)inicjowanie i realizowanie projektów pilotażowych;
23)realizowanie programów regionalnych na podstawie porozumienia zawartego z WUP;
24)realizowanie kampanii informacyjnych i promujących działania Urzędu;
25)inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w Ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym osób biernych zawodowo, samodzielnie lub we współpracy w szczególności z podmiotami, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 25 Ustawy;
26)rejestrowanie w systemie teleinformatycznym przetwarzanych informacji dotyczących: bezrobotnych, poszukujących pracy, osób niezarejestrowanych, w tym osób biernych zawodowo, a także pracodawców i przedsiębiorców korzystających z form pomocy oraz udzielonych im form pomocy;
27)realizowanie projektów w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy, wynikających z programów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Funduszu Pracy;
28)prowadzenie internetowego serwisu informacyjnego Urzędu w ramach serwisu, o którym mowa w art. 26 ust. 3 Ustawy;
29)realizowanie zadań określonych Ustawą o dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP.
Do zadań Urzędu z zakresu rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych należy w szczególności:
1)opracowanie i realizacja, zgodnych ze Strategią dalszego rozwoju Gminy Miasta (...), dotyczącą rozwiązywania problemów społecznych, miejskich programów działań na rzecz osób niepełnosprawnych w zakresie:
a)rehabilitacji społecznej,
b)rehabilitacji zawodowej i zatrudniania,
c)przestrzegania praw osób niepełnosprawnych;
2)współpraca z organizacjami pozarządowymi i fundacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji społecznej i zawodowej tych osób;
3)pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych, ich szkolenie oraz przekwalifikowanie;
4)kierowanie osób niepełnosprawnych, które wymagają specjalistycznego programu szkolenia oraz rehabilitacji leczniczej i społecznej, do specjalistycznego ośrodka szkoleniowo-rehabilitacyjnego lub innej placówki szkoleniowej;
5)współpraca z organami rentowymi w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów;
6)doradztwo organizacyjno-prawne i ekonomiczne w zakresie działalności gospodarczej lub rolniczej podejmowanej przez osoby niepełnosprawne;
7)współpraca z właściwym terenowo inspektorem pracy w zakresie oceny i kontroli miejsc pracy osób niepełnosprawnych.
Urząd będzie realizował inne zadania z zakresu łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, w tym zadania administracji rządowej, miasta na prawach powiatu oraz inne zadania przewidziane w odrębnych przepisach prawa.
Działalnością Urzędu kieruje jednoosobowo Dyrektor, który reprezentuje jednostkę na zewnątrz na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta (...). Dyrektor Urzędu jest powoływany i odwoływany przez Prezydenta Miasta (...).
W celu realizacji zadań Urząd współdziała z organami administracji rządowej i samorządowej, miejską radą rynku pracy, organizacjami pracodawców, poszczególnymi pracodawcami, związkami zawodowymi, zarządami funduszy celowych, fundacjami i stowarzyszeniami, jednostkami szkoleniowymi, instytucjami partnerstwa lokalnego, organizacjami społecznymi, podmiotami ekonomii społecznej, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej i innymi organizacjami działającymi w sprawach z zakresu aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy w celu realizacji zadań określonych Ustawą oraz innymi przepisami prawa.
Zasady funkcjonowania Urzędu, strukturę organizacyjną i szczegółowe zadania poszczególnych komórek organizacyjnych określa Regulamin Organizacyjny Urzędu ustalony przez Dyrektora Urzędu i zatwierdzony przez Prezydenta Miasta (...).
Urząd prowadzi gospodarkę finansową zgodnie z przepisami obowiązującymi jednostki budżetowe. Podstawą gospodarki finansowej Urzędu jest roczny plan finansowy obejmujący dochody i wydatki. Roczny plan finansowy Urzędu opracowuje Dyrektor Urzędu, dostosowując go do Uchwały Budżetowej Miasta (...) na dany rok budżetowy. Wszelkie wpływy uzyskane przez jednostkę stanowią dochody budżetu Miasta (...).
Środki na działalność Urzędu pochodzą z:
1)budżetu Miasta (...);
2)Funduszu Pracy;
3)innych źródeł finansowania, zwłaszcza z funduszy celowych oraz środków Unii Europejskiej, a także innych źródeł określonych w odrębnych przepisach.
Mienie Urzędu stanowić będą ruchomości przekazane przez Gminę Miasta (...) oraz nieruchomości Gminy Miasta (...) oddane Urzędowi w trwały zarząd. Mienie przekazane Urzędowi przez Gminę Miasta (...) jest mieniem komunalnym, do którego stosuje się postanowienia ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz innych obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Bezpośredni nadzór nad działalnością Urzędu sprawuje Prezydent Miasta (...).
Pytanie
Czy Miejski Urząd Pracy w (...) podlega centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT w ramach jednego podatnika, tj. Gminy Miasta (...)?
Państwa stanowisko w sprawie
Miejski Urząd Pracy nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach jednego podatnika, tj. Gminy Miasta (...).
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT natomiast nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powołanych przepisów, za podatnika może być uznany każdy podmiot niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej. Konieczne jest jednak spełnienie przesłanki samodzielnego wykonywania działalności gospodarczej. Definicja tego pojęcia zawarta jest w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, według którego działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, by w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności).
Podmiot wykonujący działalność gospodarczą nie będzie jednak uznany za podatnika na gruncie ustawy o VAT w przypadku, gdy działalność ta nie będzie wykonywana samodzielnie. Jednym z podstawowych elementów konstytuujących cechę samodzielności, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, jest możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego. Określenie samodzielności w tym znaczeniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że ustalenia czy dana jednostka działa „samodzielnie” należy dokonać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie w sposób o charakterze uznaniowym.
Należy zauważyć, że zarówno ustawa o VAT, jak również przepisy wykonawcze do niej, nie definiują terminu „jednostka budżetowa”, wobec czego należy posiłkować się definicją legalną zawartą w ustawie o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm. - dalej „UFP”).
W świetle art. 11 ust. 1-3 UFP, jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.
Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. UFP, jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego.
Z treści art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT wynika, że jednostka organizacyjna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, może działać w charakterze podatnika.
W praktyce powstała wątpliwość, czy jednostki budżetowe jednostek samorządu terytorialnego jako specyficzna kategoria jednostek organizacyjnych spełniają wynikającą z przepisów ustawy o VAT przesłankę samodzielności wykonywania działalności gospodarczej.
W odniesieniu do powyższego wskazać należy na kluczowe w tym zakresie rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 (dalej: „wyrok TSUE”), gdzie Trybunał orzekł m.in., że: „Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, mogą być uznane za podatników VAT, w sytuacji gdy nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
W rozstrzygnięciu ww. wyroku TSUE stwierdził, że: „Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I FPS 1/13 z 24 czerwca 2013 r. stwierdził, że w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług.
W dniu 1 października 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1454). Zgodnie z art. 3 tej ustawy jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.
Zgodnie z art. 9 ww. ustawy o finansach publicznych, sektor finansów publicznych tworzą m.in.:
1.organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2.jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
2a. związki metropolitalne;
3.jednostki budżetowe;
4.samorządowe zakłady budżetowe;
5.agencje wykonawcze;
6.instytucje gospodarki budżetowej;
7.państwowe fundusze celowe;
8.Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
9.Narodowy Fundusz Zdrowia;
10.samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
11.uczelnie publiczne;
12.Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
13.państwowe i samorządowe instytucje kultury;
14.inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie.
W świetle natomiast art. 11 ust. 1-3 cyt. wyżej ustawy, jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.
Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego - gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.
W myśl ust. 2 powyższego artykułu, tworząc jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.
Z treści powołanych przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że jednostka organizacyjna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, może działać w charakterze podatnika.
Należy wskazać, że pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegające opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, by w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, dokonywania czynności opodatkowanych podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny - niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.
Przymiot podatnika podatku od towarów i usług przypisany jest, oprócz osoby fizycznej czy prawnej, również wyodrębnionej jednostce organizacyjnej samodzielnie wykonującej działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Samodzielność gospodarcza w prowadzeniu działalności gospodarczej oznacza możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego.
Należy ponadto zwrócić uwagę na treść przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 z późn. zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Mianowicie zgodnie z art. 9 Dyrektywy, podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Określenie samodzielności w tym znaczeniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że ustalenia, czy dana jednostka działa „samodzielnie” należy dokonać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie w sposób o charakterze uznaniowym przez jednostkę nadrzędną dla danego podmiotu. Ponadto należy wskazać, że ustaleń tych należy dokonywać na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wspólnotowych w oderwaniu od skutków konwencjonalnych na gruncie prawa cywilnego i przepisów samorządowych.
Jednym z kryteriów jest przede wszystkim ustalenie, czy dana jednostka ponosi ryzyko gospodarcze, czy też to ryzyko ponosi jednostka nadrzędna (por. pkt 35 wyroku TSUE w sprawie C-210/04). Kolejnym kryterium, według TSUE, decydującym o ustaleniu samodzielności, jest odpowiedzialność za szkody poniesione wobec osób trzecich (por. wyrok w sprawie C-202/90 pkt 15).
W odniesieniu do powyższego wskazać należy na kluczowe w tym zakresie rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, gdzie Trybunał orzekł m.in., że: „Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”. Zdaniem TSUE, jednostki te nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą powierzoną im w imieniu i na rachunek gminy oraz nie odpowiadają za szkody spowodowane tą działalnością (odpowiedzialność tą ponosi wyłącznie gmina), ponieważ nie dysponują własnym majątkiem, nie osiągają własnych dochodów i nie ponoszą kosztów dotyczących takiej działalności. Uzyskane dochody są bowiem wpłacane do budżetu gminy, a wydatki są pokrywane bezpośrednio z tego budżetu.
Jednostki budżetowe co do zasady nie posiadają zatem odrębności podatkowej na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, a więc wszelkie czynności przez nie dokonywane na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach jednostki samorządu terytorialnego (pomiędzy jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny.
Okoliczności uwzględnione przez TSUE w zapadłym wyroku to:
·charakter statusu podatnika (organy publiczne wykonujące działalność gospodarczą),
·wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej, tj. we własnym imieniu, na własny rachunek, na własną odpowiedzialność wraz z ponoszeniem ryzyka gospodarczego związanego z tą działalnością.
Zatem centralizacji rozliczeń VAT podlegają m.in. jednostki budżetowe utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu wykonywania zadań publicznych przypisanych tej właśnie jednostce samorządu terytorialnego. Jeżeli jednak konieczność utworzenia danej jednostki budżetowej jednostki samorządu terytorialnego wynika z mocy prawa lub też jednostka samorządu terytorialnego utworzyła (powołała) inną jednostkę, która będzie w oparciu o inne przepisy posiadała osobowość prawną, takie jednostki nie będą podlegały centralizacji.
Zatem aby określić, czy dana jednostka budżetowa funkcjonująca w strukturze organizacyjnej Gminy – Miasta na prawach powiatu będzie podlegała centralizacji rozliczeń VAT, należy dokonać analizy zasad jej działalności pod kątem wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, tj. we własnym imieniu, na własny rachunek, na własną odpowiedzialność wraz z ponoszeniem ryzyka gospodarczego związanego z tą działalnością.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, minister właściwy do spraw pracy przekazuje, na wyodrębniony rachunek bankowy, samorządom województw i powiatów środki Funduszu Pracy na finansowanie zadań realizowanych do wysokości kwot ustalonych zgodnie z ust. 2-11.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że podstawę działania Miejskiego Urzędu Pracy regulują przepisy ustawowe. Organ ten ma umocowanie ustawowe do działania i wykonuje zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie Miejskiego Urzędu Pracy nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji. Urząd ten tworzony jest na podstawie przepisów prawa i zadania realizowane przez ten Urząd wynikają z przepisów ustawowych.
Zatem mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa na tle przedstawionego opisu sprawy należy wskazać, że Miejski Urząd Pracy w (...), pomimo posiadania statusu jednostki budżetowej Gminy, jest organem administracji rządowej i będzie wykonywał ustawowe zadania we własnym imieniu. Zatem w procesie centralizacji rozliczeń nie należy uwzględnić Miejskiego Urzędu Pracy w (...).
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacjach podatkowych: znak: 0112-KDIL1-1.4012.20.2017.1.RW z dnia 9 maja 2017 r., znak: 0114-KDIP4.4012.419.2019.2.BS z dnia 11 września 2019 r.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
1.Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
2.Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
6.Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 280), zwanej dalej „ustawą centralizacyjną”:
Jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.
W myśl art. 4 ustawy centralizacyjnej:
Jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.
Jak stanowi art. 2 pkt 1 ustawy centralizacyjnej:
Przez jednostkę organizacyjną rozumie się:
a)utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
b)urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684), zwanej dalej „ustawą o samorządzie powiatowym”:
1.Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
2.Powiat ma osobowość prawną.
Gmina na prawach powiatu, której działanie określa art. 91 i art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym, jest jednostką samorządu terytorialnego. Posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym:
Prawa powiatu przysługują miastu, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100.000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty.
Stosownie do art. 92 ust. 1-3 ustawy o samorządzie powiatowym:
1.Funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje:
1)rada miasta;
2)prezydent miasta.
2.Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie.
3.Ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu, w tym nazwę, skład, liczebność oraz ich powoływanie i odwoływanie, a także zasady sprawowania nadzoru określa ustawa o samorządzie gminnym.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym:
Organami powiatu są:
1)rada powiatu;
2)zarząd powiatu.
W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Zarząd powiatu jest organem wykonawczym powiatu.
Zgodnie z art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym:
Zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy.
Starostwo powiatowe jest zatem aparatem pomocniczym, służącym zarządowi do wykonania zadań powiatu oraz obsługi techniczno-organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.
Natomiast art. 12 ust. 9c ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że:
Do wyłącznej właściwości rady powiatu należy uchwalanie powiatowego programu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
Na podstawie art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiatową administrację zespoloną stanowią:
1)starostwo powiatowe;
2)powiatowy urząd pracy, będący jednostką organizacyjną powiatu;
3)jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
Z przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wynika, że:
Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1-2 ustawy o samorządzie powiatowym:
1.Organizację i zasady funkcjonowania starostwa powiatowego określa regulamin organizacyjny.
2.Starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży.
Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie powiatowym, samorządowa osoba prawna – jaką jest powiat – jest jednostką podziału terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, a zatem i zdolność do działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie ma jednak własnych struktur organizacyjnych, a nałożone na nią zadania wykonuje za pośrednictwem urzędu (starostwa powiatowego). Urząd ten realizując zadania spoczywające na powiecie (samorządowej osobie prawnej), a skutkujące obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, występuje wyłącznie jako jednostka organizacyjna działająca w imieniu i na rzecz ww. osoby prawnej. Jednocześnie – jak już wspomniano wyżej – starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego działa jedynie jako organ tej jednostki, a zatem wszelkie podejmowane przez niego działania są w istocie działaniami podejmowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Z opisu sprawy wynika, że jako miasto na prawach powiatu są Państwo jednostką samorządu terytorialnego działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
Posiadają Państwo osobowość prawną i są czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z dniem 1 stycznia 2017 r. dokonali Państwo centralizacji rozliczeń podatku VAT wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej z dnia 22 września 2025 r. utworzono jednostkę budżetową Miejski Urząd Pracy w (...).
Miejski Urząd Pracy w (...) jest Państwa jednostką budżetową, natomiast terenem działania jest Miasto (...).
Urząd działa na podstawie następujących przepisów:
·ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia,
·ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,
·ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym,
·ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
·ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
·innych obowiązujących aktów prawnych Statutu.
Urząd będzie realizował zadania z zakresu łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, w tym zadania administracji rządowej, miasta na prawach powiatu oraz inne zadania przewidziane w odrębnych przepisach prawa.
Działalnością Urzędu kieruje jednoosobowo Dyrektor, który reprezentuje jednostkę na zewnątrz na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta i który jest powoływany i odwoływany przez tego Prezydenta.
W celu realizacji zadań Urząd współdziała z organami administracji rządowej i samorządowej, miejską radą rynku pracy, organizacjami pracodawców, poszczególnymi pracodawcami, związkami zawodowymi, zarządami funduszy celowych, fundacjami i stowarzyszeniami, jednostkami szkoleniowymi, instytucjami partnerstwa lokalnego, organizacjami społecznymi, podmiotami ekonomii społecznej i in.
Środki na działalność Urzędu pochodzą z:
·budżetu Miasta;
·Funduszu Pracy;
·innych źródeł finansowania, zwłaszcza z funduszy celowych oraz środków Unii Europejskiej, a także innych źródeł określonych w odrębnych przepisach.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Miejski Urząd Pracy podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach jednego podatnika, tj. Państwa (Gminy Miasta (...)).
Należy zauważyć, że zarówno ustawa o podatku od towarów i usług, jak również przepisy wykonawcze do niej nie definiują terminu „jednostka budżetowa”, wobec czego należy posiłkować się definicją legalną zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o finansach publicznych:
Jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie.
W świetle natomiast art. 11 ust. 1-3 ustawy o finansach publicznych:
1.Jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
2.Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.
3.Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.
Z treści powołanych wcześniej przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że jednostka organizacyjna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, może działać w charakterze podatnika.
Należy wskazać, że pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, aby w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej dokonywania czynności opodatkowanych podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny – niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.
Przymiot podatnika podatku od towarów i usług przypisany jest, oprócz osobie fizycznej czy prawnej, również wyodrębnionej jednostce organizacyjnej samodzielnie wykonującej działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Samodzielność gospodarcza w prowadzeniu działalności gospodarczej oznacza możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego.
Określenie samodzielności w tym znaczeniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że ustalenia czy dana jednostka działa „samodzielnie” należy dokonać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie w sposób o charakterze uznaniowym przez jednostkę nadrzędną dla danego podmiotu. Ponadto należy wskazać, że ustaleń tych należy dokonywać na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wspólnotowych w oderwaniu od skutków konwencjonalnych na gruncie prawa cywilnego i przepisów samorządowych.
Jednym z kryteriów jest przede wszystkim ustalenie, czy dana jednostka ponosi ryzyko gospodarcze, czy też to ryzyko ponosi jednostka nadrzędna (pkt 35 wyroku TSUE w sprawie C-210/04). Kolejnym kryterium, według TSUE decydującym o ustaleniu samodzielności, jest odpowiedzialność za szkody poniesione wobec osób trzecich (wyrok w sprawie C-202/90 pkt 15).
W odniesieniu do powyższej kwestii należy wskazać na kluczowe rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, gdzie Trybunał orzekł m.in., że:
„Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, mogą być uznane za podatników VAT, w sytuacji gdy nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
W wyroku tym TSUE stwierdził, że:
„Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
Powyższy wyrok odnosi się do gminnych jednostek budżetowych, jednak jego rozstrzygnięcie ma również zastosowanie do powiatowych jednostek budżetowych z uwagi na praktycznie takie same uwarunkowania faktyczne i prawne.
Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa oraz ww. wyrok TSUE w sprawie C-276/14 należy stwierdzić, że jednostki budżetowe i zakłady budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów w zakresie podatku od towarów i usług. Zatem wszelkie czynności przez nie wykonywane na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach tej jednostki (zarówno pomiędzy jednostkami budżetowymi, jak i zakładami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny.
Centralizacji rozliczeń VAT podlegają jednostki organizacyjne (jednostki budżetowe i zakłady budżetowe) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu wykonywania zadań publicznych przypisanych tej właśnie jednostce samorządu terytorialnego. Jeżeli jednak konieczność utworzenia danej jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego wynika z mocy prawa lub też jednostka samorządu terytorialnego utworzyła (powołała) inną jednostkę, która będzie w oparciu o inne przepisy posiadała osobowość prawną, takie jednostki nie będą podlegały centralizacji.
Zatem aby określić, czy dana jednostka organizacyjna funkcjonująca w Państwa (miasta na prawach powiatu) strukturze organizacyjne, tj. Miejski Urząd Pracy w (...) (powiatowy urząd pracy), będzie podlegał centralizacji rozliczeń VAT, należy dokonać analizy zasad jego działalności pod kątem wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, tj. we własnym imieniu, na własny rachunek, na własną odpowiedzialność wraz z ponoszeniem ryzyka gospodarczego związanego z tą działalnością.
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia”:
Zadania państwa w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy są realizowane przez publiczne służby zatrudnienia, agencje zatrudnienia, OHP oraz inne instytucje określone w ustawie lub którym minister właściwy do spraw pracy powierzy ich realizację.
Jak stanowi art. 38 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Do zadań samorządu powiatu w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy należy:
1)pozyskiwanie i realizowanie ofert pracy;
2)rejestrowanie bezrobotnych i poszukujących pracy;
3)organizowanie i finansowanie form pomocy określonych w ustawie, w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, szkoleń, staży oraz prac interwencyjnych i robót publicznych;
4)kontrola prawidłowości realizowanych form pomocy określonych w ustawie;
5)realizacja zadań określonych w ustawie w ramach powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych;
6)udzielanie informacji o zakresie form pomocy i możliwości ich zastosowania;
7)prowadzenie sprawozdawczości z realizowanych zadań, w tym w zakresie badań ujętych w programie badań statystycznych statystyki publicznej oraz we współpracy z WUP, prowadzenie badań i analiz dotyczących rynku pracy i ewaluacji polityk rynku pracy;
8)inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu rozwiązanie lub złagodzenie problemów związanych z planowanymi zwolnieniami grup pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy;
9)współdziałanie z powiatowymi radami rynku pracy w zakresie rynku pracy oraz wykorzystania środków Funduszu Pracy;
10)współpraca z gminami w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, informacji dotyczących form pomocy określonych w ustawie oraz realizacji wobec długotrwale bezrobotnego działań wynikających z porozumienia o współpracy, o którym mowa w art. 198, oraz w zakresie zatrudnienia socjalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
11)współpraca z podmiotami, o których mowa w art. 36 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej;
12)współpraca z WUP, w tym w zakresie świadczenia form pomocy określonych w ustawie;
13)współpraca, w szczególności ze szkołami ponadpodstawowymi, uczelniami i podmiotami ekonomii społecznej w zakresie realizacji poradnictwa zawodowego, w tym promowania uczenia się przez całe życie oraz działań informacyjnych dotyczących wsparcia skierowanego do osób do 30. roku życia;
14)wydawanie decyzji o:
a)przyznaniu statusu bezrobotnego,
b)odmowie przyznania statusu bezrobotnego oraz utracie statusu bezrobotnego,
c)odmowie przyznania statusu poszukującego pracy oraz utracie statusu poszukującego pracy,
d)przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów,
e)obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium oraz innych nienależnie pobranych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy,
f)odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, albo należności z tytułu zwrotu środków przyznanych na finansowanie form pomocy, albo odmowie odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty lub umorzenia;
15)realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-d, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w tym realizowanie decyzji, o których mowa w art. 35, a także wypłaty zasiłków zachowanych zgodnie z art. 35 ust. 5;
16)realizowanie zadań wynikających z prawa swobodnego przepływu pracowników między państwami, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w szczególności:
a)realizowanie działań sieci EURES na terenie powiatu we współpracy z ministrem właściwym do spraw pracy, samorządami województw oraz innymi podmiotami uprawnionymi do realizacji działań sieci EURES,
b)realizowanie zadań związanych z udziałem w partnerstwach transgranicznych EURES na terenie działania tych partnerstw;
17)realizowanie zadań wynikających z umów międzynarodowych i innych porozumień z partnerami zagranicznym w obszarze migracji zarobkowych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4;
18)organizowanie i finansowanie szkoleń pracowników PUP;
19)realizacja zadań związanych z KFS, w szczególności:
a)określanie szacunkowego zapotrzebowania na środki KFS na terenie powiatu,
b)możliwość zgłoszenia do WUP w terminie do dnia 30 listopada każdego roku nie więcej niż jednego priorytetu wydatkowania KFS na kolejny rok właściwego dla danego powiatu, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy,
c)ogłaszanie naborów wniosków o finansowanie kształcenia ustawicznego i ocena wniosków,
d)zawieranie umów na realizację kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS,
e)kontrola i rozliczanie finansowe zawartych umów,
f)promocja KFS i badanie wyników pomocy udzielonej ze środków KFS, we współpracy z WUP,
g)badanie wyników pomocy udzielonej ze środków KFS, we współpracy z WUP;
20)opracowywanie i realizowanie programów finansowanych z rezerwy Funduszu Pracy;
21)współpraca z ministrem właściwym do spraw pracy i innymi organami publicznych służb zatrudnienia w zakresie prowadzenia zbiorów danych;
22)inicjowanie i realizowanie projektów pilotażowych;
23)realizowanie programów regionalnych na podstawie porozumienia zawartego z WUP;
24)realizowanie kampanii informacyjnych i promujących działania WUP i PUP;
25)inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym osób biernych zawodowo, samodzielnie lub we współpracy, w szczególności z:
a)podmiotami ekonomii społecznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej,
b)jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej,
c)podmiotami systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
d)uczelniami, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
26)rejestrowanie w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1, działań, o których mowa w pkt 25;
27)realizowanie projektów w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy, wynikających z programów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Funduszu Pracy;
28)prowadzenie internetowego serwisu informacyjnego PUP w ramach serwisu, o którym mowa w art. 26 ust. 3.
Zgodnie z art. 39 ust. 1-2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
1.Zadania, o których mowa w art. 38 w ust. 1, są zadaniami własnymi samorządu powiatu wykonywanymi przez PUP wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej.
2.Starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora PUP lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu, do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 41 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Utworzenie, likwidacja i zmiana obszaru działania PUP wymaga zgody ministra właściwego do spraw pracy.
Zgodnie z art. 42 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
1.PUP realizujący zadania, o których mowa w art. 38 ust. 1, obejmujący obszarem swojego działania kilka powiatów, jest współfinansowany z budżetów tych powiatów.
2.Powiat, którego jednostką organizacyjną jest PUP, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „powiatem prowadzącym”, otrzymuje dotacje celowe na wydatki bieżące z budżetów innych powiatów, których zadania realizuje, zwanych dalej „powiatami dotującymi”.
3.Powiaty dotujące oraz powiat prowadzący zawierają dwustronne porozumienia określające wysokość, terminy i zasady przekazywania dotacji celowej na współfinansowanie kosztów funkcjonowania PUP.
4.Powiat dotujący informuje powiat prowadzący o wysokości otrzymanej dotacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania tej dotacji.
5.Kwota środków dotacji celowej na współfinansowanie kosztów funkcjonowania PUP jest przekazywana powiatom prowadzącym w okresach miesięcznych, w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok.
6.W przypadku niezawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 3, wysokość roszczenia przysługującego powiatowi prowadzącemu jest ustalana jako udział w całości poniesionych kosztów, w tym inwestycji i zakupów inwestycyjnych, równy ilorazowi liczby mieszkańców z terenu powiatu dotującego do łącznej liczby mieszkańców z całego obszaru działania PUP według stanu na koniec roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym koszty zostały poniesione. Przepis ust. 5 stosuje się.
W myśl art. 19 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
1.Starosta powołuje dyrektora PUP.
2.Starosta odwołuje dyrektora PUP po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy. Opinia powiatowej rady rynku pracy nie jest wymagana w przypadkach, o których mowa w art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, oraz w przypadku odwołania dyrektora PUP na jego wniosek.
3.Zastępców dyrektora PUP powołuje i odwołuje dyrektor PUP.
4.Do dyrektora PUP i zastępców dyrektora PUP przepisy art. 18 ust. 3 i 4 stosuje się.
5.Dyrektora PUP, o którym mowa w art. 42 ust. 1, powołują i odwołują w porozumieniu właściwi starostowie. Organ właściwy do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy ustalają w porozumieniu właściwi starostowie. Przepisy ust. 2 oraz art. 18 ust. 3 i 4 stosuje się.
Zgodnie z art. 266 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na wypłatę następujących świadczeń obligatoryjnych:
1)zasiłków oraz należnych od tych zasiłków składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 242 ust. 1,
2)dodatków aktywizacyjnych, o których mowa w art. 233 ust. 1,
3)świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych świadczeń
– do wysokości faktycznych potrzeb.
W myśl art. 267 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym kosztów realizacji form pomocy, o których mowa w art. 300 ust. 2, do wysokości kwot środków ustalonych zgodnie z ust. 2–8.
Należy stwierdzić, że podstawę działania powiatowego urzędu pracy regulują przepisy ustawowe. Ww. organ ma umocowanie ustawowe do działania i wykonuje zadania wskazane w przepisach ustawowych. Powstanie ww. jednostki nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji, lecz tworzona jest ona na podstawie przepisów prawa i zadania przez nią realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Powiatowy urząd pracy działa na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia w zakresie zadań określonych w art. 38 ust. 1 tej ustawy. Dodatkowo należy wskazać, że działalność powiatowego urzędu pracy może obejmować więcej niż jeden powiat, na co wskazuje treść art. 42 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Powyższe przemawia za brakiem uzasadnienia, aby podmiot ten objąć centralizacją rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług.
Wobec powyższego Miejski Urząd Pracy w (...) (powiatowy urząd pracy) nie podlega centralizacji rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług w ramach jednego podatnika, tj. Państwa – Gminy Miasta (...).
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
