Czas pracy 2026. Planowanie, rozliczanie i ewidencja

Wstęp

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawców jest organizowanie, rozliczanie i ewidencjonowanie czasu pracy pracowników. Czas pracy to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.

W 2026 r. całkowity wymiar czasu pracy wynosi 2008 godzin. Jego wielkość uzależniona jest od tego, na jakie dni przypadają święta w poszczególnych miesiącach. W 2026 r. wystąpią dwa święta przypadające w sobotę: 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny oraz 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia. Za każde z nich pracodawca będzie musiał wyznaczyć pracownikom, którzy pracują stale od poniedziałku do piątku, dodatkowy dzień wolny.

Generalnie czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Pracownikowi ponadto przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W każdym tygodniu pracownik ma także prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku.

Przepisy prawa pracy dopuszczają stosowanie różnych systemów czasu pracy. Różnią się one długością dobowego wymiaru czasu pracy, okresami rozliczeniowymi i innymi cechami charakterystycznymi dla danego systemu. Systemy czasu pracy pracodawcy wprowadzają zgodnie ze swoimi potrzebami. Muszą przy tym ściśle stosować się do przepisów prawa pracy.

W określonych przypadkach także sam pracownik może wystąpić z wnioskiem o objęcie go określonym systemem lub rozkładem czasu pracy.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają zmiany, które wchodzą w życie 27 stycznia 2026 r. na mocy ustawy z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Ich celem jest uelastycznienie form dokonywania czynności, w tym z zakresu czasu pracy, oraz dostosowanie ich do realiów współczesnego rynku pracy i postępującej cyfryzacji.

Od 27 stycznia 2026 r. wnioski o ustalenie indywidualnego rozkładu czasu pracy, zastosowanie systemu skróconego tygodnia pracy, systemu pracy weekendowej, a także o zastosowanie ruchomego czasu pracy będą mogły być składane – zamiast wyłącznie w formie pisemnej – w postaci papierowej lub elektronicznej. Takie same zmiany obejmą wnioski o udzielenie czasu wolnego w celu załatwienia spraw osobistych, udzielenie czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych, jak również wniosek o poinformowanie właściwego okręgowego inspektora pracy o zatrudnianiu pracowników wykonujących pracę w porze nocnej.