Interpretacja indywidualna z dnia 19 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.1099.2025.3.DA
Umorzenie kredytu hipotecznego na modernizację nieruchomości podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części spełniającej warunki określone w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT. Zwrot nadpłaty z przeliczenia CHF na PLN nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
·nieprawidłowe w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu umorzenia kredytu w części w jakiej został on zaciągnięty na modernizację nieruchomości położonej w …, … w odniesieniu do wydatków poniesionych na remont terenu wokół nieruchomości i ułożenie kostki na zewnątrz,
·nieprawidłowe w zakresie możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu otrzymanej kwoty zwrotu,
·prawidłowe w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 7 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwania − pismami złożonymi 14 stycznia 2026 r. i 17 lutego 2026 r. oraz pismem złożonym 20 lutego 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W 2007 r. zawarła Pani umowę kredytu hipotecznego z bankiem …, który w wyniku połączeń przejął … (dalej: „Bank”). Umowa kredytu nr … sporządzona w dniu … listopada 2007 r. Bank udzielił kredytobiorcy kredytu przeznaczonego na realizację celu określonego w umowie kredytowej. Kwota w PLN w dniu wypłaty kredytu była przeliczona na CHF według kursu kupna z tabeli Banku. Bank wypłacił 100 000 PLN, co stanowiło równowartość 46 596,15 CHF.
W dniu 19 sierpnia 2025 r. wraz z synem, który został współkredytobiorcą po zmarłym ojcu, zawarła Pani ugodę z Bankiem, w wyniku której strony zgodnie ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) kredytobiorcy względem Banku z tytułu umowy kredytowej, na dzień sporządzenia ugody wynosi 4 468,43 PLN. Strony zgodnie postanowiły o zmianie kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim w ten sposób, że Bank dokona zwrotu, który na dzień sporządzenia ugody wynosi 33 532,84 PLN (kwota zwrotu).
Bank zwalnia kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie) na kwotę 69 467,96 PLN.
W uzupełnieniu wniosku z 14 stycznia 2026 r. wskazano:
Z posiadanej przez Panią wiedzy, zaciągnięty … listopada 2007 r. kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym.
Ww. kredyt został zaciągnięty przez:
-…, zamieszkałą …, …;
-…, zamieszkałego …, ….
Kredytobiorcy solidarnie, tj. do pełnej wysokości, odpowiadali za spłatę kredytu.
Pani syn przejął zobowiązania po zmarłym 17 czerwca 2021 r. ojcu …, tj. zobowiązania z umowy kredytowej na podstawie zawartego aneksu do ww. umowy w dniu 31 marca 2025 r. i został współkredytobiorcą. W dniu śmierci ojca Pani syn był niepełnoletni, spadek nabył na podstawie aktu poświadczenie dziedziczenia z dnia 5 lipca 2021 r., z mocy ustawy odziedziczył spadek w 1/2 części z dobrodziejstwem inwentarza.
Przedmiotowy kredyt był indeksowany do waluty obcej CHF.
Jako zabezpieczenie kredytu wraz z odsetkami i innymi należnościami wynikającymi z umowy ustanowiono pierwszą hipotekę kaucyjną, kategoria: własność nieruchomości, adres: …, …, nr działki A, Sąd Rejonowy … VI Wydział Ksiąg Wieczystych (KW nr …).
W umowie kredytu określono przeznaczenie: spłatę kredytu mieszkaniowego, modernizację, dowolny cel konsumpcyjny.
Kredyt przeznaczono na spłatę kredytu mieszkaniowego udzielonego przez bank … Oddział … oraz modernizację nieruchomości położonej w …, ….
Na pytanie Organu o treści: „jaki cel zaciągnięcia wskazanego we wniosku kredytu został wpisany w umowie kredytowej zawartej z bankiem”, wskazała Pani: „Zapis § 2 ust. 2 umowy kredytowej z dnia ….11.2007 r.: Kredyt przeznaczony jest na spłatę kredytu mieszkaniowego w innym banku, modernizację, dowolny cel konsumpcyjny”.
Na pytanie Organu o treści: „czy kredyt, o którym mowa we wniosku, został w całości przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej – w przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkowane zostały środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu”, wskazała Pani: „Udzielony kredyt został przeznaczony na spłatę kredytu w banku … Oddział … oraz modernizację nieruchomości położonej w … …”.
Przedmiotowy kredyt nie został zaciągnięty na zakup lub budowę nieruchomości.
W dniu zawierania umowy kredytowej, tj. … listopada 2007 r., współwłaścicielami nieruchomości położonej w …, …, była Pani i Pani mąż … (zmarł 17 czerwca 2021 r.), była to wspólność majątkowa małżeńska. Po śmierci Pani męża, na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia, spadek po zmarłym odziedziczyła Pani i Pani syn … na mocy ustawy po 1/2. Obecnie nieruchomość stanowi współwłasność Pani (3/4) i syna (1/4).
Budynek mieszkalny w …, … wykorzystywany był i jest obecnie na cele mieszkalne przez Pani rodzinę, tj. w budynku mieszka Pani wraz z synem, a do chwili śmierci, tj. 17 czerwca 2021 r., mieszkał z Państwem Pani mąż.
Przedmiotowy kredyt, według Pani analizy, nie był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji, bowiem część kredytu została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w innym banku na zakup mieszkania położonego w …, ….
Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięto kredyt, było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.
Na pytanie Organu o treści: „na podstawie jakich przepisów prawazostała zawarta 19 sierpnia 2025 r. przez Panią i Pani syna ugoda z bankiem, o której mowa we wniosku”, wskazała Pani: „Przed zawarciem ugody została przeprowadzona przez mediatora mediacja polubowna w Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy KNF. Po przeprowadzonej mediacji zawarto ugodę w sprawie kredytu hipotecznego”.
Nie posiada Pani dokładnych danych dotyczących łącznej koty spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych do dnia zawarcia ugody. Z uwagi na fakt zaciągnięcia kredytu w 2007 r. nie posiada Pani pełnej dokumentacji spłat. W związku z tym, nie może Pani stwierdzić, czy dokonane spłaty przewyższały wysokość kredytu zaciągniętego w 2007 r.
W zawartej ugodzie Bank stoi na stanowisku, że umowa jest ważna. Zamiarem Banku i kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień (w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego), a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z umowy poprzez przyjęte w ugodzie rozwiązania.
Na podstawie zawartej ugody strony dokonały zmiany waluty obcej zadłużenia określonej w umowie na walutę polską.
Zapisy ugody:
·Strony zgodnie ustalają, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) kredytobiorcy względem Banku z tytułu umowy, na dzień sporządzenia ugody wynosi 4 468,43 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zmianie kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim w ten sposób, że Bank dokona zwrotu, który na dzień sporządzenia ugody wynosi 33 532,84 PLN (kwota zwrotu).
·Bank zwalnia kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie) na kwotę 69 467,96 PLN.
Umorzenie wierzytelności dotyczyło wysokości zadłużenia (kapitału), który na dzień 19 sierpnia 2025 r. wynosił 15 391,15 CHF, co w przeliczeniu po średnim kursie NBP wynosiło 69 467,96 PLN. Umorzenie dotyczyło całego zadłużenia.
W przeszłości nie korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.
Na skutek zawartej ugody została wypłacona na Pani konto kwota zwrotu.
Zapisy ugody:
Strony zgodnie ustalają, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) kredytobiorcy względem Banku z tytułu umowy, na dzień sporządzenia ugody wynosi 4 468,43 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zmianie kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim w ten sposób, że Bank dokona zwrotu, który na dzień sporządzenia ugody wynosi 33 532,84 PLN (kwota zwrotu).
W uzupełnieniu wniosku z 17 lutego 2026 r. wskazano:
Nieruchomość zabudowana stanowiąca działkę nr A o powierzchni 153 m2 położoną …, …, została nabyta 22 stycznia 2007 r. w wyniku darowizny do wspólnego majątku Pani i Pani męża.
Obecnie ww. nieruchomość stanowi współwłasność Pani (3/4) i Pani syna (1/4).
Kredyt na zakup lokalu mieszkalnego położonego w …, … w banku ... Oddział … został zaciągnięty w sierpniu 2004 r. przez …(po mężu …). W miesiącu lutym 2007 r. zostało przeniesione zabezpieczenie tego kredytu z hipoteki … na hipotekę na nieruchomości …, ….
Kredyt w banku ... zaciągnęła Pani indywidualnie – brak współkredytobiorców.
Z posiadanej przez Panią wiedzy, ww. kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym.
Zaciągnięty przez Panią w 2004 r. kredyt został udzielony i wypłacony w walucie PLN.
Kredyt zaciągnięty w 2004 r. został zabezpieczony hipoteką na lokalu mieszkalnym położonym w …, …, którego właścicielem na podstawie aktu notarialnego z dnia 12 sierpnia 2004 r. była Pani. W lutym 2007 r. zabezpieczenie kredytu zostało przeniesione z hipoteki … na hipotekę nieruchomości …, ….
Środki uzyskane z kredytu zaciągniętego w 2004 r. w całości przeznaczono na zakup lokalu mieszkalnego położonego w …, …, jednakże w lutym 2007 r. przeniesiono zabezpieczenie kredytu z hipoteki lokalu mieszkalnego … na hipotekę nieruchomości …, ….
Lokal mieszkalny położony w …, …, nabyła Pani na podstawie aktu notarialnego z dnia 12 sierpnia 2004 r. Status prawny lokalu – prawo odrębnej własności.
Lokal ten został sprzedany 2 marca 2007 r., w dniu sprzedaży hipoteka lokalu była wolna od zabezpieczeń, kredyt zabezpieczony był hipoteką na nieruchomości …, ….
Od dnia zakupu do dnia sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego realizowała Pani w nim cele mieszkaniowe wraz z mężem i synem.
Kredyt w 2004 r. został zaciągnięty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Pani gospodarstwa, w chwili otrzymania darowizny nieruchomości położonej w …, …, zabezpieczenie kredytu przeniesiono na hipotekę nieruchomości …, … – przeznaczenie kredytu zostało utrzymane, tj. na zaspokojenie potrzeb Pani jednego gospodarstwa domowego.
Na pytanie Organu o treści: „W związku z zaciągnięciem… listopada 2007 r. kredytu hipotecznego (Kredytu nr 1) na modernizację nieruchomości położonej w …, …, proszę wskazać wydatki jakie zostały poniesione przez Panią w związku z tą modernizacją”, wskazała Pani: „Na modernizację nieruchomości wydatkowano: 76 945,00 zł różnica spłata kredyt nr 2 zabezpieczony hipoteką na nieruchomości …”.
Na pytanie Organu o treści: „W związku z zaciągnięciem… listopada 2007 r. kredytu hipotecznego (Kredytu nr 1) na dowolny cel konsumpcyjny, proszę wskazać wydatki jakie zostały poniesione przez Panią na ww. cel konsumpcyjny”, wskazała Pani: „Na dowolny cel konsumpcyjny nie wydatkowano środków”.
Ugoda z Bankiem została zawarta przez Panią i Pani syna 19 sierpnia 2025 r. na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Według Pani wiedzy, Bank ustalił „kwotę zwrotu” w wysokości 33 532,84 zł po przeliczeniu kredytu z CHF na PLN.
Według Pani wiedzy, kwota zwrotu w wysokości 33 532,84 zł stanowi zwrot nadpłat − wpłat dokonanych, które przewyższały kapitał po przeliczeniu kredytu na PLN.
Według Pani wiedzy, kwota zwrotu w wysokości 33 532,84 zł stanowi zwrot nadpłat na kapitał po przeliczeniu kredytu z CHF na PLN.
Według Pani wiedzy, kwota zwrotu w wysokości 33 532,84 zł nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu, ani dodatkowego przysporzenia z proponowanej ugody. Jest to zwrot nadpłaconych wcześniej środków w ramach przeliczenia kredytu na PLN i korekty kapitału.
Ww. kwota zwrotu nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią i Pani syna od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.
W uzupełnieniu wniosku z 20 lutego 2026 r. wskazano:
Wydatki na modernizację nieruchomości położonej w …, …:
-wymiana instalacji elektrycznej,
-wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej,
-wymiana centralnego ogrzewania: rury, grzejniki, piec na opał stałopalny, osprzęt (pompa, naczynie wyrównawcze, zbiornik CWU),
-wymiana instalacji gazowej,
-budowa nowego przyłącza kanalizacji sanitarnej,
-wymiana drzwi wewnętrznych,
-wymiana drzwi zewnętrznych,
-remont ścian: zbicie tynków, wykonanie nowych tynków, malowanie ścian,
-remont podłóg, tj. ułożenie paneli, wykonanie nowej wylewki w kuchni, ułożenie płytek,
-ułożenie płytek na ścianie w kuchni,
-remont terenu wokół nieruchomości, ułożenie kostki na zewnątrz.
Wydatki na dowolny cel konsumpcyjny:
-… spłata kredytu konsumpcyjnego,
-… spłata karty kredytowej.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy w związku z zawarciem ugody w sprawie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF w zakresie umorzenia części zobowiązania oraz uwzględniając fakt, że kredyt był częściowo przeznaczony na spłatę kredytu mieszkaniowego w innym banku, a częściowo na modernizację nieruchomości zlokalizowanej w …, …, przychody uzyskane w wyniku tej ugody:
- w części dotyczącej modernizacji nieruchomości zlokalizowanej w …, …, podlegają zaniechaniu poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
- w części dotyczącej spłaty kredytu w innym banku podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy w związku z zawarciem ugody w sprawie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF w zakresie kwoty zwrotu, która na dzień sporządzenia ugody wynosi 33 532,84 PLN i stanowi zwrot nadpłat na kapitał po przeliczeniu kredytu z CHF na PLN, który to kredyt przeznaczony był na własne cele mieszkaniowe jednego gospodarstwa domowego, przychody uzyskane w wyniku kwoty zwrotu podlegają zaniechaniu poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.?
Pani stanowisko w sprawie
Ad 1
W dniu 6 sierpnia 2025 r. została zawarta ugoda z Bankiem, w wyniku której zmieniono walutę obcą CHF na walutę polską, umorzono część zobowiązania oraz dokonano zwrotu kwoty w wysokości 34 399,33 zł na Pani konto.
Biorąc pod uwagę fakt, że zaciągnięty kredyt przeznaczono na modernizację nieruchomości zlokalizowanej w …, …, przeznaczonej na własne cele mieszkaniowe, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022r. spełnia Pani warunki do zaniechania poboru podatku, natomiast w zakresie spłaty kredytu w innym banku kwota spłaty podlega opodatkowaniu.
Ad 2
W związku z zawarciem ugody z Bankiem dotyczącej kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, Bank dokonał przeliczenia kredytu na PLN oraz rozliczenia wpłat dokonanych przez Panią w okresie obowiązywania umowy kredytowej. W wyniku tego rozliczenia Bank wypłacił Pani kwotę stanowiącą nadpłatę kapitału kredytu, tj. kwotę w wysokości 33 532,84 PLN (wartość na dzień podpisania ugody).
Co do przedmiotowej kwoty zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 poz. 592 ze zm.) zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od świadczeń związanych z kredytem mieszkaniowym indeksowanym do waluty obcej, w tym wynikających z zawartej ugody z Bankiem.
Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a zatem spełnione są warunki określone w ww. rozporządzeniu.
W związku z powyższym, kwota nadpłaty wynikająca z rozliczenia ugody kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych i nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
·dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
·dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są: inne źródła.
Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
Skoro zatem, w wyniku ugody z Bankiem nastąpiło zwolnienie Pani z długu, tj. umorzenie Pani zadłużenia z tytułu kredytu (kwoty kapitału) i Pani to zwolnienie z długu przyjęła, to wskutek zmniejszenia Pani zobowiązań wobec Banku, po Pani stronie nastąpiło przysporzenie majątkowe.
Tym samym, wartość umorzonej Pani kwoty wierzytelności (kwoty kapitału) z tytułu kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w 2007 r., na podstawie ugody z Bankiem zawartej 19 sierpnia 2025 r., stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
Zaniechanie poboru podatku
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1672):
1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1)umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b)osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2)otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1)kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2)odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3)opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1)jednego gospodarstwa domowego albo
2)więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 3 ww. rozporządzenia stanowi, że:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1)udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b)nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c)nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e)rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Istotne jest zatem, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w dniu … listopada 2007 r. wraz z mężem zaciągnęła Pani w banku … (obecnie …) kredyt hipoteczny (konsolidacyjny) indeksowany do waluty obcej CHF. Po zmarłym 17 czerwca 2021 r. Pani mężu, Pani syn przejął zobowiązania z umowy kredytowej na podstawie zawartego w dniu 31 marca 2025 r. aneksu do ww. umowy kredytowej i został współkredytobiorcą.
Ww. kredyt został zaciągnięty na:
·spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w banku … na zakup mieszkania położonego w …, …,
·modernizację nieruchomości położonej w …, …,
·dowolny cel konsumpcyjny (… spłata kredytu konsumpcyjnego, … spłata karty kredytowej).
Wydatkami na modernizację nieruchomości położonej w …, … była: wymiana instalacji elektrycznej, wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej, wymiana centralnego ogrzewania, tj. rury, grzejniki, piec na opał stałopalny, osprzęt (pompa, naczynie wyrównawcze, zbiornik CWU), wymiana instalacji gazowej, budowa nowego przyłącza kanalizacji sanitarnej, wymiana drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, remont ścian (zbicie tynków, wykonanie nowych tynków, malowanie ścian), remont podłóg (ułożenie paneli, wykonanie nowej wylewki w kuchni, ułożenie płytek), ułożenie płytek na ścianie w kuchni oraz remont terenu wokół nieruchomości, ułożenie kostki na zewnątrz.
Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięto kredyt było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.
Skoro omawiane zaniechanie może znaleźć zastosowanie tylko w sytuacji zaciągnięcia kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, to należy zweryfikować czy inwestycja opisana we wniosku spełnia wymogi zawartej w ww. rozporządzeniu definicji jednej inwestycji mieszkaniowej.
Przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Skoro w Pani sytuacji, w 2007 r. zaciągnęła Pani kredyt konsolidacyjny m.in. na modernizację nieruchomości położonej w …, … oraz spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w banku … na zakup mieszkania położonego w …, …, to należy uznać, że ww. kredyt dotyczył dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych. Ponadto kredyt ten został również zaciągnięty na dowolny cel konsumpcyjny, tj. spłatę kredytu konsumpcyjnego w innym banku i spłatę karty kredytowej.
Ponadto analizując, czy przedmiotowy kredyt hipoteczny (konsolidacyjny) z 2007 r. został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy wskazać, że wydatki poniesione na remont terenu wokół nieruchomości oraz ułożenie kostki na zewnątrz nie mieszczą się w katalogu wydatków wskazanych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ww. ustawy. Wydatki te nie są bezpośrednio związane z budynkiem mieszkalnym, nie spełniają więc dyspozycji zawartej w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Remont terenu wokół nieruchomości oraz ułożenie kostki na zewnątrz to nie jest budowa, rozbudowa, nadbudowa przebudowa czy remont własnego budynku mieszkalnego, lecz zagospodarowanie terenu wokół budynku. Bez wątpienia istnieje związek pomiędzy ww. wydatkami a inwestycją związaną z budową/remontem budynku mieszkalnego. Jednakże ustawodawca nie przewidział zwolnienia dla całej inwestycji, ale dla budowy/remontu budynku mieszkalnego, co oznacza, że wydatki takie nie są wydatkami korzystającymi ze zwolnienia. Nie mają one charakteru mieszkalnego.
Jak wynika z treści wniosku, inwestycją mieszkaniową, co do której zamierza Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku jest modernizacja nieruchomości położonej w …, …. Zatem, skoro zamierza Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności w części odpowiadającej kwocie kredytu hipotecznego (konsolidacyjnego) związanego z inwestycją mieszkaniową jaką jest modernizacja nieruchomości położonej w …, …, to zaniechanie poboru podatku dochodowego nie będzie miało zastosowania, stosownie do dyspozycji § 1 ust. 3 w zw. z § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia, do tej części kwoty umorzenia wierzytelności, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup mieszkania położonego w …, … (tj. w części dotyczącej drugiej inwestycji mieszkaniowej) oraz zaciągniętego na dowolny cel konsumpcyjny (spłatę kredytu konsumpcyjnego w innym banku i spłatę karty kredytowej).
Zatem zaniechanie poboru podatku w związku z umorzeniem przez bank części wierzytelności z tytułu kredytu hipotetycznego jaką jest modernizacja nieruchomości położonej w …, …, będzie miało zastosowanie, ale jedynie do tej części wydatków, które zostały przeznaczone na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób (tj. wydatków na wymianę instalacji elektrycznej, instalacji wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, instalacji gazowej, budowę nowego przyłącza kanalizacji sanitarnej, wymianę drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, remont ścian (zbicie tynków, wykonanie nowych tynków, malowanie ścian), remont podłóg (ułożenie paneli, wykonanie nowej wylewki w kuchni, ułożenie płytek), ułożenie płytek na ścianie w kuchni, natomiast zaniechanie nie będzie miało zastosowania do tej części wydatków, które nie zostały przeznaczone na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób (tj. wydatków na remont terenu wokół nieruchomości oraz ułożenie kostki na zewnątrz).
Reasumując, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego w dniu … listopada 2007 r., która została Pani umorzona przez Bank na podstawie ugody zawartej 19 sierpnia 2025 r. (kwota kapitału), stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ponieważ – jak wykazano powyżej – opisany we wniosku umorzony kredyt konsolidacyjny dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych (modernizacji nieruchomości położonej w …., … oraz spłaty kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup mieszkania położonego w …, …) oraz dowolnego celu konsumpcyjnego (spłaty kredytu konsumpcyjnego w innym banku i spłaty karty kredytowej), to zaniechanie poboru podatku nie może mieć zastosowania do całej umorzonej kwoty z tytułu tego kredytu. Część umorzonej wierzytelności, która nie korzysta z zaniechania poboru podatku, podlega opodatkowaniu według skali podatkowej jako przychód z tzw. innych źródeł.
Skutki podatkowe otrzymania kwoty zwrotu z tytułu zawarcia ugody z bankiem
Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w ugodzie kwoty zwrotu wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Z opisu sprawy wynika, że na mocy ugody, która została zawarta 19 sierpnia 2025 r. pomiędzy Panią a Bankiem, Bank dokonał wypłaty na Pani rzecz kwoty zwrotu w wysokości 33 532,84 zł. Wysokość ww. kwoty Bank ustalił po przeliczeniu kredytu z CHF na PLN. Według Pani wiedzy, wypłacona przez Bank kwota w wysokości 33 532,84 zł stanowi zwrot nadpłat − wpłat dokonanych, które przewyższały kapitał po przeliczeniu kredytu na PLN. Według Pani wiedzy, przedmiotowa kwota stanowi zwrot nadpłat na kapitał po przeliczeniu kredytu z CHF na PLN. Ponadto, kwota, którą Pani otrzymała na skutek zawarcia ugody z Bankiem nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu, ani dodatkowego przysporzenia z proponowanej ugody. Jest to zwrot nadpłaconych wcześniej środków w ramach przeliczenia kredytu na PLN i korekty kapitału. Ww. kwota zwrotu nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią i Pani syna od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty zwrotu, o której mowa we wniosku, nie spowodowała u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.
W związku ze wskazaniem przez Panią we własnym stanowisku rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, na podstawie którego przysługuje Pani prawo do zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu otrzymanej kwoty zwrotu, wskazuję, że z uwagi na to, że otrzymana kwota nie stanowi dla Pani przychodu, nie można w ogóle mówić o zastosowaniu do niej zaniechania poboru podatku. Zaniechanie poboru podatku może mieć bowiem zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której dochodzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu stanu faktycznego, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła w zakresie zaistniałego stanu faktycznego.
Ponadto wskazuję, że z uwagi na to, iż interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. Pani syna).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
