Interpretacja indywidualna z dnia 13 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.31.2026.2.AKO
Otrzymane dotacje oraz wpłaty mieszkańców nie stanowią elementu podstawy opodatkowania VAT, gdyż związane są z inwestycją nie mającą zarobkowego charakteru. Budowa przydomowych oczyszczalni przez Gminę nie kwalifikuje się jako działalność gospodarcza podlegająca opodatkowaniu VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
- nieprawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki poniesione w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków,
- nieprawidłowe w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Państwa dotacji,
- nieprawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wpłat mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
-prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wskazanego na fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków,
-niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Państwa dotacji,
-podlegania opodatkowaniu wpłat mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 9 marca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina XX (dalej: Wnioskodawca lub Gmina) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT). W związku z czym, czynności wykonywane przez Gminę na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych zaliczane są do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę).
Gmina została powołana do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym). Zadania publiczne są wykonywane przez Gminę w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym, Gmina posiada osobowość prawną.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne Gminy obejmują w szczególności sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
W ramach zadań własnych związanych z usuwaniem i oczyszczaniem ścieków, Gmina planuje w latach 2026 - 2027 realizować w ramach zadań własnych inwestycję polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy XX (dalej: Projekt 1).
Dodatkowo, Gmina realizowała/planuje realizować projekty tożsame pod względem przedmiotu oraz tożsame lub zbliżone sposobem finansowania, tj. w niektórych projektach Gmina dopuszcza możliwość braku wpłat własnych osób fizycznych - właścicieli nieruchomości, na których montowane były/będą przydomowe oczyszczalnie ścieków (dalej razem: Projekty POŚ).
Jak zostało wskazane powyżej, Projekt 1 będzie polegał na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków będą budowane na terenie nieruchomości stanowiących własność mieszkańców Gminy uczestniczących w Projekcie 1.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków - w ramach Projektu 1 - nie będą realizowane na budynkach użyteczności publicznej lub jakichkolwiek innych budynkach należących do Gminy (lub jej jednostek organizacyjnych objętych centralizacją rozliczeń VAT).
W celu pozyskania finansowania na realizację Projektu 1 Gmina złożyła wniosek do Zarządu Województwa …o przyznanie pomocy w ramach planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji 1.10.10 Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi - obszar A Inwestycje w zakresie systemów indywidualnego oczyszczania ścieków. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, Gmina otrzyma dofinansowanie na poziomie określonym procentowo względem wartości poniesionych przez Gminę kosztów kwalifikowalnych (nie więcej niż 75% i nie mniej niż 30% kosztów kwalifikowalnych). Wskazane dofinansowanie będzie służyło wyłącznie sfinansowaniu przez Gminę kosztów zakupu i montażu przydomowych oczyszczalni ścieków opisanych powyżej.
Opisane powyżej dofinansowanie będzie dotyczyło kosztów całego Projektu 1, a nie poszczególnych przydomowych oczyszczalni ścieków (dalej: POŚ 1). Wartość Projektu 1 została określona na podstawie łącznej wartości wszystkich POŚ 1 zaplanowanych do zamontowania. Wysokość dofinansowania nie będzie bezpośrednio uzależniona od liczby nieruchomości biorących udział w Projekcie 1, gdyż dofinansowanie zostanie przekazane na ogół wydatków kwalifikowalnych, które będą ponoszone przez Gminę w Projekcie 1, a nie na poszczególne nieruchomości czy POŚ 1 montowane na tych nieruchomościach.
Z otrzymanego dofinansowania Gmina pokryje część wszystkich rodzajowych wydatków związanych z realizacją Projektu 1, tj.:
•prace przygotowawcze (dokumentacja projektowa);
•roboty budowlano - montażowe;
•wyposażenie, zakup urządzeń;
•nadzór inwestorski.
Opisane dofinansowanie będzie ściśle związane z Projektem 1. Oznacza to, że Gmina nie będzie uprawniona do przekazania otrzymanego dofinansowania na inny cel, niż przewidziany w Projekcie 1. Gmina będzie zobowiązana do rozliczenia się z otrzymanych środków finansowych z instytucją dofinansowującą. Podstawowym warunkiem otrzymania dofinansowania będzie realizacja celów Projektu 1 w okresie jego trwałości, który wynosi 5 lat od momentu jego zakończenia.
Podatek VAT nie będzie kosztem kwalifikowalnym Projektu 1.
Każdy potencjalny użytkownik POŚ 1 (mieszkańcy nieruchomości, na których zostaną wybudowane POŚ 1) będzie dokonywał wpłat na poczet realizowanej inwestycji w kwocie minimum 25% wartości inwestycji.
Montaż POŚ 1 w ramach Projektu 1 zostanie zrealizowany na podstawie kontraktu z wyłonionym przez Gminę wykonawcą (dalej: Wykonawca 1). Faktury VAT dokumentujące wszystkie wydatki poniesione przez Gminę na zakup i montaż POŚ 1 zostaną wystawione na Gminę, z podaniem numeru NIP Gminy.
Dla Wnioskodawcy zasadniczym celem realizacji Projektu 1 oraz Projektów POŚ, które są tożsame z Projektem 1 pod względem przedmiotu jest stworzenie infrastruktury kanalizacyjnej w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków, za pomocą której Gmina świadczy/będzie świadczyła odpłatne usługi wywozu nieczystości płynnych na rzecz mieszkańców Gminy.
Gmina traktuje opisane Projekt 1 oraz Projekty POŚ jako alternatywę dla tradycyjnych inwestycji w rozbudowę sieci kanalizacyjnej. Bowiem, na terenie Gminy gdzie nie ma technicznych możliwości włączenia się do sieci kanalizacyjnej lub gdy włączenie się do wskazanej sieci jest nieuzasadnione ekonomicznie, alternatywnym rozwiązaniem jest wyposażenie nieruchomości w przydomowe oczyszczalnie ścieków.
Tak jak Gmina wskazała wyżej, Projekt 1 będzie współfinansowany - oprócz opisanego powyżej dofinansowania - z obowiązkowych wpłat własnych dokonywanych przez poszczególne osoby fizyczne - właściciel nieruchomości, na których montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków. Każdy uczestnik będzie zobowiązany do partycypowania w kosztach zakupu i montażu POŚ 1 wnosząc tzw. wkład własny określany procentowo względem całkowitych kosztów inwestycyjnych Projektu 1.
W związku z powyższym, Gmina planuje zawrzeć z uczestnikami Projektu 1 (właścicielami nieruchomości), umowy cywilnoprawne w sprawie partycypacji w kosztach realizacji Projektu 1. Zgodnie z zawartymi umowami cywilnoprawnymi, wpłaty mają charakter obowiązkowy i od ich dokonania będzie zależało przystąpienie przez Gminę do realizacji inwestycji na danym obiekcie.
POŚ 1 powstałe w ramach Projektu 1 będą stanowiły własność Gminy przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności końcowej. Przez wskazany okres POŚ 1 będą użyczane poszczególnym osobom fizycznym (uczestnikom Projektu 1), zaś po upływie wskazanego okresu POŚ 1 będą bezpłatnie przekazywane na własność mieszkańcom, którzy dotychczas je użytkowali. Zatem, w okresie trwałości Projektu 1 właścicielem POŚ 1 będzie Gmina, zaś bezpośrednim użytkownikiem - dany mieszkaniec nieruchomości.
Dodatkowo, na podstawie umów zawartych pomiędzy mieszkańcami a Gminą - na potrzeby realizacji Projektu 1 - właściciele nieruchomości użyczą bezpłatnie odpowiednią część poszczególnych nieruchomości Gminie na okres realizacji oraz trwałości Projektu 1.
Jednocześnie, Gmina pragnie wskazać, iż w niektórych Projektach POŚ - tożsamych pod względem przedmiotu - właściciele nieruchomości, na których montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków nie będą partycypowali w kosztach. Jednakże, w takiej sytuacji również zostanie z nimi podpisana umowa uczestnictwa w projekcie, na mocy której po okresie 5 lat zostanie przeniesiona na nich własność przydomowych oczyszczalni ścieków.
Gmina pragnie wskazać, iż świadczy na terenie Gminy odpłatne usługi wywozu nieczystości płynnych na rzecz mieszkańców. Wskazane usługi polegają na opróżnianiu zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transporcie nieczystości ciekłych na terenie Gminy.
Wskazane powyżej usługi są opodatkowane podatkiem \VAT stawką VAT 8%. Każdorazowo, Gmina wystawia fakturę dokumentującą wykonanie opisanej powyżej usługi.
Co istotne, na terenie Gminy nie działa inny podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b tej ustawy, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.
Zatem, każda osoba fizyczna - właściciel nieruchomości, na której montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków w ramach Projektu 1 lub Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu jest zobowiązana podpisać z Gminą umowę na wywóz nieczystości płynnych. Wskazane umowy są zawierane na czas nieokreślony.
W konsekwencji, realizacja Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu ma dla Gminy charakter zarobkowy i ma na celu osiągnięcie stałego dochodu przez Gminę, bowiem budowa przydomowych oczyszczalni ścieków umożliwi Gminie odpłatne świadczenie usług wywozu nieczystości płynnych.
W uzupełnieniu wskazali Państwo:
1)Jaki będzie całkowity koszt realizacji projektu polegającego na montażu przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców Gminy?
Całkowity koszt realizacji Projektu 1 polegającego na montażu przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców Gminy będzie wynosił (...) PLN.
2)W jakiej wysokości otrzymają Państwo dofinansowanie w ramach planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w związku z realizacja ww, projektu?
Gmina otrzyma dofinansowanie w ramach planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w związku z realizacją Projektu 1 w wysokości (...) PLN.
3)Jaka jest struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania zrealizowanego przez Państwa ww. zadania (wkład mieszkańca, Państwa wkład własny, dofinansowanie)? Proszę wskazać wyłącznie konkretna wartość procentową.
Struktura poszczególnych źródeł finansowania Projektu 1 przedstawia się następująco:
·25% wkład mieszkańców oraz
·75% dofinansowanie.
4)Czy dofinansowanie oraz wpłaty Mieszkańców Gminy XX pokrywają całość kosztów związanych z realizacją projektu w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków?
Tak, dofinansowanie oraz wpłaty mieszkańców pokryją całość kosztów związanych z realizacją Projektu 1.
Jednocześnie, Gmina pragnie wskazać, iż w niektórych Projektach POŚ - tożsamych pod względem przedmiotu - właściciele nieruchomości, na których montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków nie będą partycypowali w kosztach. Jednakże, w takiej sytuacji również zostanie z nimi podpisana umowa uczestnictwa w projekcie, na mocy której po okresie 5 lat zostanie przeniesiona na nich własność przydomowych oczyszczalni ścieków. W przypadku takich Projektów POŚ kwota dofinansowania pokrywa całość kosztów związanych z realizacją Projektów POŚ.
Gmina nie pokrywa/nie będzie pokrywała ze swoich środków własnych żadnych wydatków związanych z realizacją Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem podmiotu.
5)W jaki sposób wyłoniono mieszkańców do udziału w inwestycji?
W przypadku Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ - tożsamych pod względem przedmiotu - Gmina zamieszcza na stronie internetowej ogłoszenie o naborze i mieszkańcy zgłaszają chęć uczestnictwa w danym projekcie składając odpowiednie dokumenty.
6)Czy wartość wpłat będzie taka sama dla wszystkich mieszkańców? Jeśli wartość wpłat będzie różna, z czego będą wynikały różnice?
Wartość wpłat mieszkańców będzie różna i będzie wynikała z wielkości montowanej przydomowej oczyszczalni ścieków, co będzie zależne od liczby osób zamieszkujących w danym gospodarstwie domowym.
7)Do jakich czynności są przez Państwa wykorzystywane nabywane towary i usługi związane z realizacja ww. projektu, tj. do czynności:
a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (prosimy wskazać jakie to czynności),
b) zwolnionych od podatku od towarów i usług (prosimy wskazać jakie to czynności),
c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (prosimy wskazać jakie to czynności)?
Państwa zdaniem, Gmina będzie wykorzystywała nabywane towary i usługi związane z realizacją Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ - tożsamych pod względem przedmiotu - do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. usług odbioru i wywozu ścieków (jeżeli mieszkaniec podpisze z Gminą umowę na odbiór i wywóz ścieków).
8)Jeśli w związku z wybudowaniem POŚ będą Państwo świadczyć usługi odbioru i wywozu ścieków z wybudowanych POŚ, to proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
a)Czy umowa zawarta z właścicielami nieruchomości dotyczy zarówno wybudowania POŚ oraz odbioru i wywozu ścieków z wybudowanych POŚ, czy na każda z tych czynności będzie z mieszkańcem zawarta odrębna umowa?
Gmina będzie zawierała dwie odrębne umowy z danym mieszkańcem, tj.: umowę uczestnictwa w projekcie oraz -jeżeli dany mieszkaniec wyrazi taką chęć - umowę na odbiór i wywóz nieczystości płynnych.
b)Czy wszyscy mieszkańcy będą zobowiązani do zawarcia z Państwem umowy na odbiór i wywóz ścieków z wybudowanych POŚ? Czy umowy te zostały zawarte jednocześnie z zawarciem umowy na budowę POŚ, czy będą zawierane już po zakończeniu budowy POŚ?
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b tej ustawy, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.
Zatem, każdy właściciel nieruchomości posiadający przydomową oczyszczalnie ścieków jest zobowiązany do zawarcia umowy z podmiotem posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Na terenie Gminy, rozpoczął działalność jeszcze jeden - oprócz Gminy - podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Zatem, mieszkańcy nie będą zobowiązani do zawarcia z Gminą umowy na odbiór i wywóz ścieków, będą mogli wybrać wskazany powyżej inny podmiot.
Natomiast, jeżeli dany mieszkaniec zdecyduje się podpisać z Gminą umowę na odbiór i wywóz nieczystości płynnych to wskazana umowa będzie podpisana po zakończeniu budowy POŚ.
c)Czy ww. usługi w zakresie odbioru i wywozu ścieków z wybudowanych POŚ będą wykonywać wyłącznie Państwo, czy będzie mógł je wykonywać inny dowolny podmiot na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z danym mieszkańcem?
Usługi w zakresie odbioru i wywozu ścieków z wybudowanych POŚ dotychczas wykonywała wyłącznie Gmina. Jednakże, na terenie Gminy rozpoczął działalność jeszcze jeden - oprócz Gminy - podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Zatem, usługi w zakresie odbioru i wywozu ścieków z wybudowanych POŚ będzie mógł wykonywać również inny podmiot niż Gmina na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z danym mieszkańcem.
d)Jeśli mieszkańcy będą zobowiązani do nabywania od Państwa usług związanych z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ, czy dla wszystkich mieszkańców opłaty te będą określone w takiej samej wysokości? Jeśli nie, od czego będzie uzależniona wysokość ww. wynagrodzenia?
Opłaty za świadczone przez Gminę usługi odbioru i wywozu ścieków dla wszystkich mieszkańców są/będą określane zgodnie z taką samą stałą ceną za 1 m3, a ich wysokość będzie zależna od ilości odprowadzonych i wywiezionych ścieków.
e)Z jakich powodów usługi związane z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ nie zostały uwzględnione w dokumentacji dotyczącej dofinansowania?
Usługi związane z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ nie zostały uwzględnione w dokumentacji dotyczącej dofinansowania, ponieważ dofinansowanie dotyczy finansowania realizacji Projektu 1, czyli budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, a nie finansowania usług odbioru i wywozu ścieków świadczonych przez Gminę.
f)Czy wynagrodzenie za usługi związane z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ będzie pokrywało w pełni koszty świadczenia tych usług? Czy będą one w jakiś sposób dofinansowane przez Państwa?
Wynagrodzenie za usługi związane z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ pokrywa/będzie pokrywało w pełni koszty świadczenia wskazanych usług. Gmina nie dofinansowuje usług odbioru i wywozu ścieków, które świadczy.
g)Czy koszty usług związanych z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ będą ujmowane wraz ze wszystkimi innymi kosztami, celem ustalenia wartości całej Inwestycji? Jeśli nie, proszę wskazać dlaczego?
Koszty usług związanych z odbiorem i wywozem ścieków z wybudowanych POŚ nie będą ujmowane wraz z innymi kosztami w celu ustalenia wartości całej inwestycji, ponieważ koszt ten nie jest ściśle związany z wybudowaniem poszczególnych POŚ tylko jest związany z usługami świadczonymi przez Gminę za pomocą wybudowanych POŚ.
h)Czy w sytuacji, gdy mieszkaniec nie wyrazi zgody na świadczenie usług w zakresie odbioru i wywozu ścieków przez Państwa, to POŚ nie zostanie zainstalowana u tego mieszkańca?
Każdy mieszkaniec, który uczestniczy w Projekcie 1 lub innych Projektach POŚ - tożsamych pod względem podmiotu - jest zobowiązany do podpisania umowy na odbiór i wywóz nieczystości płynnych. Jednakże, wskazana umowa nie musi być zawarta z Gminą, mieszkaniec może wybrać inny podmiot świadczący tego typu usługi i posiadający stosowne zezwolenia. Zatem, jeżeli mieszkaniec nie wyrazi zgody na świadczenie przez Gminę usług w zakresie odbioru i wywozu ścieków, lecz wybierze inny podmiot, przydomowa oczyszczalnia ścieków zostanie również zainstalowana u tego mieszkańca.
Pytania
1.Czy Gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki poniesione na realizację Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu?
2.Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie otrzymane w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu powinno zostać opodatkowane podatkiem VAT?
Czy otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu (jeżeli takie wpłaty będą wymagane) powinny zostać opodatkowane podatkiem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
1.Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki poniesione na realizację Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu.
2.Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez Gminę dofinansowanie otrzymane w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu nie powinno zostać opodatkowane podatkiem VAT.
3.Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu (jeżeli takie wpłaty będą wymagane) powinny zostać opodatkowane podatkiem VAT.
Poniżej Gmina przedstawia szczegółowe uzasadnienie swojego stanowiska.
Uzasadnienie:
Ad. 1
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 tej ustawy.
W myśl przywołanej regulacji, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Co istotne - zgodnie z powyższym - Gmina może występować: (i) jako podatnik VAT, jeżeli dokonuje czynności na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych oraz dokonywanie tych czynności można uznać za samodzielne wykonywanie działalności gospodarczej lub (ii) w charakterze organu władzy publicznej nie będąc podatnikiem VAT.
Warto zaznaczyć, że z przepisów ustawy o VAT nie wynika, że wykonywanie przez jednostkę samorządu terytorialnego czynności należących do jej zadań własnych, wyklucza traktowanie danej jednostki jako podatnika VAT. Istotne bowiem jest, aby czynności te, nawet jeżeli należą do zadań własnych, były wykonywane na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych.
Zatem, jednostka samorządu terytorialnego także w zakresie czynności wchodzących w zakres jej zadań własnych może występować w charakterze podatnika VAT.
Opisane w stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym niniejszego wniosku odpłatne świadczenie usług na rzecz mieszkańców polegające na opróżnianiu i wywozie nieczystości z przydomowych oczyszczalni ścieków, stanowi czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Świadcząc te usługi - zdaniem Wnioskodawcy - Gmina działa w charakterze podatnika VAT.
Co istotne, jak zostało wskazane powyżej, każda osoba fizyczna - właściciel nieruchomości, na której montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków w ramach Projektu 1 lub innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu jest zobowiązana podpisać z Gminą umowę na wywóz nieczystości płynnych, a świadczenie usług przez Gminę w ramach wskazanych umów będzie opodatkowane podatkiem VAT.
W konsekwencji, realizacja Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu ma dla Gminy charakter zarobkowy i ma na celu osiągnięcie stałego dochodu, bowiem budowa przydomowych oczyszczalni ścieków umożliwi Gminie odpłatne świadczenie usług wywozu nieczystości płynnych.
W rezultacie - zdaniem Gminy - Gmina realizując w ramach zadań własnych Projekt 1 oraz inne Projekty POŚ tożsame pod względem przedmiotu, działa w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Zatem, Gmina realizując w ramach zadań własnych Projekt 1 oraz inne Projekty POŚ tożsame pod względem przedmiotu i następnie zawierając umowy cywilnoprawne na wywóz nieczystości płynnych nie działa jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie może skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Dodatkowo-jak zostało wskazane powyżej-odpłatne usług wywozu nieczystości płynnych świadczone przez Gminę na rzecz mieszkańców podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT stawką 8%.
Zatem, zakupione przez Gminę towary i usługi w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu są / będą związane ze świadczeniem przez Gminę na rzecz poszczególnych osób fizycznych - właścicieli nieruchomości, na których montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków - usług odpłatnego odbioru nieczystości płynnych.
Co istotne, przydomowe oczyszczalnie ścieków - montowane w ramach Projektu 1 i innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu - nie będą realizowane na budynkach użyteczności publicznej lub jakichkolwiek innych budynkach należących do Gminy (lub jej jednostek organizacyjnych objętych centralizacją rozliczeń VAT).
W konsekwencji - zdaniem Wnioskodawcy - Gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki poniesione na realizację Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu.
Stanowisko potwierdzające pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w tożsamym stanie faktycznym zostało przedstawione, m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 3 września 2024 r. (sygn. akt I SA/Bd 339/24), w którym Sąd wskazał, iż: „nie budzi wątpliwości, że w zakresie opisanym przez Gminę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będzie działała ona w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u. - prowadzącego działalność gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Konsekwencją tego będzie pełne prawo Gminy do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji (związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków) na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Gmina ponosząc sporne wydatki - mimo że będzie realizowała również zadania własne zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, mające na celu korzyść ogółu jaką stanowi usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych, a w konsekwencji też ochrona środowiska i przyrody - czyni je jako podatnik podatku od towarów i usług. (...) Końcowo wskazać należy, że orzeczenie TSUE z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 nie zapadło na tle podobnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) jak analizowanego w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie Gmina zwraca uwagę, że dotyczy ono sytuacji, w której gmina wskazała, iż nie ma zamiaru zarobkowego i nie ma na celu osiąganiastałego dochodu".
Dodatkowo, takie tożsame stanowisko zostało wskazane m.in. w:
·wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III SA/Wa 111/24) oraz
·interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 lutego 2025 r. (nr 0112-KDIL3.4012.94.2024.8. NS).
Końcowo, Gmina pragnie wskazać, iż - zdaniem Wnioskodawcy - w opisanym stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym nie mają zastosowania orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał lub TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Gmina L. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej) oraz z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie O).
Bowiem, w opinii Wnioskodawcy, nie można uznać, że okoliczności opisane w stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym niniejszego wniosku są analogiczne do sytuacji opisanych w powyższych orzeczeniach. Zdaniem Gminy, podstawową różnicą jest fakt, iż w omawianym stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym Gmina realizuje / będzie realizowała Projekt 1 i inne Projekty POŚ tożsame pod względem przedmiotu w celu świadczenia odpłatnych usług odbioru nieczystości płynnych opodatkowanych podatkiem VAT. Zatem, Projekt 1 i inne Projekty POŚ tożsame pod względem przedmiotu będą miały charakter zarobkowy i będą miały na celu osiągnięcie stałego dochodu, co nie miało miejsca w sytuacjach, których dotyczą powyższe orzeczenia.
Ad. 2
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Ze wskazanych przepisów wynika, że opodatkowane podatkiem VAT są odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług. Sam fakt otrzymania dotacji nie stanowi czynności opodatkowanej i nie kreuje obowiązku zapłaty podatku VAT.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Wskazany przepis ustawy o VAT stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, z treści którego wynika, że w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Z treści powołanych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia.
Kryterium uznania dofinansowania za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT jest zatem stwierdzenie, że dofinansowanie to dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tj. ma bezpośredni wpływ na cenę konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z kolei dofinansowanie, którego nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowi podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
W orzecznictwie TSUE podkreśla się, że istotne znaczenie z perspektywy opodatkowania dotacji jest określenie związku pomiędzy dotacją a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako bezpośredniego. Przykładowo, w wyroku TSUE z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 (Office de produits wallons ASBL v. Belgia State) stwierdzono, że sam fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem VAT (dostawy towarów lub świadczenia usług).
Podobne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych, które rozstrzygały już kwestię opodatkowania na gruncie podatku VAT dotacji otrzymywanych przez jednostki samorządu terytorialnego na realizację inwestycji.
Przykładowo, w wyroku z 24 czerwca 2020 r. (sygn. I FSK 74/18) Naczelny Sąd Administracyjny - orzekając w sprawie bardzo zbliżonej do przedstawionego stanu faktycznego (tj. opodatkowania dotacji przyznanej na realizację inwestycji dotyczącej przydomowych oczyszczalni ścieków) - stwierdził, że: „Jeżeli warunki przyznania dotacji wskazują, że otrzymane dofinansowanie, pokrywające określoną część kosztów poniesionych w związku z realizacją Projektu, nie jest przyznawane jako dopłata do ceny usługi, a przeznaczone jest na pokrycie poniesionych kosztów kwalifikowanych w ramach realizowanego Projektu, oznacza to, że występuje dofinansowanie (dotacja) o charakterze zakupowym, a nie dofinansowanie (dotacja), mające na celu sfinansowanie ceny sprzedaży, podlegające opodatkowaniu”.
Podobne tezy wynikają z wyroku z 11 sierpnia 2020 r. (sygn. I FSK 412/18) Naczelnego Sądu Administracyjnego - w którym NSA stwierdził, że: „z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego nie wynika, by dofinansowanie uzyskane w ramach projektu stanowiło zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży. Dofinansowanie nie jest bowiem przeznaczone na pokrycie ceny realizowanych usług polegających na wykonaniu zestawów kolektorów słonecznych na nieruchomościach. Dofinansowanie ma charakter zakupowy i służy sfinansowaniu kosztów zakupu i montażu instalacji kolektorów słonecznych, opłaty za wykonanie studium wykonalności dla projektu, dokumentacji technicznej kolektorów, utworzenia strony www i systemu zarządzania energią, nadzoru inwestorskiego nad projektem, kampanii informacyjno-promocyjnej (ogłoszenia prasowe, tablice informacyjne, nalepki promocyjne), kosztów osobowych (wynagrodzenie)”.
Na przywołanym wyroku NSA zauważył również, że ze stanu faktycznego nie wynika, że została ustalona jakakolwiek cena, na którą bezpośrednio wpływa przyznana dotacja. Zdaniem NSA: „Podkreślenia wymaga, że w wyniku realizacji projektu właściciele nieruchomości, na których zamontowane zostaną kolektory słoneczne nie nabędą własności tych urządzeń. Zamontowane zestawy solarne w okresie 5 lat od dnia zatwierdzenia przez instytucję zarządzającą końcowego wniosku o płatność, tj. przez okres trwałości projektu będą stanowiły własność Gminy, która użyczy zestawy solarne właścicielowi nieruchomości. Dopiero po upływie 5 lat Gmina przekaże zestawy solarne na własność właścicielowi nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że właściciel nieruchomości nie będzie ponosił na rzecz Gminy żadnych dodatkowych kosztów. Nie można w takiej sytuacji wywodzić, że zachodzi bezpośredni związek pomiędzy ceną a kwotą uzyskanej dotacji".
Dodatkowo w przywoływanym wyroku NSA podkreślił, że przy analizie charakteru dotacji otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego nie można pominąć celu, jakiemu służyła realizacja inwestycji. NSA stwierdził, że sposób przeprowadzenia inwestycji polegającej na instalacji kolektorów słonecznych (który w sprawie rozpatrywanej przez NSA był analogiczny do opisanego w niniejszym wniosku) nie daje podstaw do przyjęcia, że to mieszkańcy Gminy mają status inwestorów, a więc, że to mieszkańcy uiszczają cenę za nabycie kolektorów słonecznych. Zdaniem Sądu, to jednostka samorządu terytorialnego realizuje projekt, a udział właścicieli nieruchomości, na których zainstalowane zostaną urządzenia sprowadza się do jego współfinansowania, a nie do uiszczenia ceny za ich nabycie. Jak podkreślono w wyroku: „Montaż urządzeń nie jest usługą wykonywaną na rzecz poszczególnych mieszkańców, lecz na rzecz Gminy, która na tym etapie nabywa, na podstawie umowy z wykonawcą, własność urządzeń zainstalowanych w nieruchomościach użyczonych przez mieszkańców. Korzyści z realizacji opisanego we wniosku o wydanie interpretacji odniesie natomiast cała wspólnota, a nie tylko mieszkańcy nieruchomości, na których zostaną zainstalowane kolektory słoneczne". Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w wyroku NSA z 12 lutego 2020 r. (sygn. I FSK 1266/19) oraz w wyroku WSA w Łodzi z 17 listopada 2020 r. (sygn. I SA/Łd 426/20).
Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu VAT. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania VAT, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Biorąc pod uwagę powyższe, w kontekście sytuacji Gminy należy zauważyć, że:
1.Dofinansowanie opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym będzie miało charakter zakupowy (kosztowy) i będzie służyło sfinansowaniu całego Projektu 1. Dofinansowanie nie zostanie przyznane jako dopłata do ceny usługi świadczonej przez Gminę, lecz będzie przeznaczone na pokrycie poniesionych przez Gminę kosztów kwalifikowalnych Projektu 1.
2.W wyniku realizacji Projektu 1 właściciele nieruchomości, na których zamontowane zostaną poszczególne POŚ 1 nie nabędą ich własności w okresie 5 lat. Zamontowane POŚ 1 przez okres 5 lat (tj. przez okres trwałości projektu) będą stanowiły własność Gminy, która użyczy je właścicielom nieruchomości. Dopiero po upływie 5 lat Gmina będzie przekazywać POŚ 1 na własność właścicielom nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że właściciele nieruchomości nie ponoszą na rzecz Gminy żadnych dodatkowych kosztów. W związku z tym, pomiędzy ceną a kwotą uzyskanego dofinansowania nie zachodzi bezpośredni związek.
3.Zatem w przedmiotowym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym dofinansowanie, które będzie udzielone Gminie nie stanowi dopłaty do ceny, po jakiej mieszkańcy nabyli usługi, ale stanowi dofinansowanie do zrealizowania całego Programu 1 przez Gminę. Dofinansowanie zostanie udzielone po to, aby Gmina wykonała POŚ 1 na danym terenie i była ich właścicielem przez minimum 5 lat. W istocie, umowy o dofinansowanie nie wymagają, aby przekazywać POŚ 1 na rzecz mieszkańców w ogóle. W tym zakresie jest to decyzja Gminy w żaden sposób niezwiązana z dofinansowaniem. W związku z powyższym, dofinansowanie nie będzie miało charakteru dopłaty do ceny (będzie finansować bowiem Projekt 1 a nie usługę przekazania POŚ 1 na rzecz mieszkańców) oraz nie będzie miało charakteru bezpośredniego (będzie finansować bowiem budowę POŚ 1 przez Gminę a nie przekazanie omawianych POŚ 1 na rzecz mieszkańców).
Zatem, należy stwierdzić, że otrzymane przez Gminę dofinansowania na realizację zarówno Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu nie wchodzą w skład podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu świadczonych przez Gminę na rzecz mieszkańców usług montażu przydomowych oczyszczalni ścieków w ramach realizacji Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu.
W konsekwencji - zdaniem Wnioskodawcy - otrzymane przez Gminę dofinansowanie otrzymane w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu nie powinno zostać opodatkowane podatkiem VAT.
Ad. 3
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2 niniejszego wniosku, opodatkowane podatkiem VAT są odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.
Natomiast, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o VAT zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT, ale tylko takie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Warunkiem opodatkowania VAT danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
·czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT;
·dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 1 niniejszego wniosku, zdaniem Wnioskodawcy, Gmina realizując Projekt 1 oraz inne Projekty POŚ tożsame pod względem przedmiotu z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej, będzie działała jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a nie organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 tej ustawy.
Dodatkowo, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, które zostanie wykonane w ramach umowy zobowiązaniowej pomiędzy Gminą a osobami fizycznymi - właścicielami nieruchomości, na których montowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków. Zatem, zdaniem Gminy, pomiędzy dokonanymi wpłatami z tytułu wkładu własnego, a zobowiązaniem się Gminy do wykonania określonych umową czynności istnieje bezpośredni związek.
W rezultacie Gmina w zakresie określonym powyżej będzie działała w charakterze podatnika VAT, natomiast montaż przydomowych oczyszczalni ścieków będzie stanowił odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
W konsekwencji - zdaniem Wnioskodawcy - otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców w ramach Projektu 1 oraz innych Projektów POŚ tożsamych pod względem przedmiotu (jeżeli takie wpłaty będą wymagane) powinny zostać opodatkowane podatkiem VAT.
Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca zwraca się o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest:
-nieprawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wskazanego na fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków,
-nieprawidłowe w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Państwa dotacji,
-nieprawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wpłat mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie informuję, że dla spójności interpretacji udzielam w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytania nr 2 i 3, a następnie na pytanie nr 1.
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii,
22) sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Art. 8 ust. 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i odzwierciedla zasadę powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji, które są wykonywane przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
Usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Przez świadczenie usług należy więc rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, które nie jest dostawą. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. W ten sposób zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo, aby podmiot sprzedający towar lub świadczący usługę żądał zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego) od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej.
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE. W dorobku orzecznictwa Trybunału przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie – jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu – to jednak nie musi być w tej formie dokonane.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. Przepisy nie określają formy zapłaty, zatem wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i rzeczowego (określonego w naturze), np. w przypadku dostawy towaru w zamian za świadczenie usługi czy też w sytuacji zamiany towarów bądź usług.
Zatem, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Jednocześnie, aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Z przepisu tego wynika, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności, zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że gmina działa w charakterze podatnika VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.
Art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1)stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2)udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3)otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi więc wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Samo otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty lub dofinansowania (dotacji, dopłaty, subwencji) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Jeżeli czynność, za którą wnoszona jest opłata lub do której jest przyznawana dopłata, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to zapłata/dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Będą Państwo realizowali zadanie polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy XX, położonych na terenie ich gospodarstw domowych. Oczyszczalnie będą budowane na nieruchomościach mieszkańców, którzy zadeklarują chęć udziału w projekcie i dokonają wpłaty wkładu własnego. Wpłata zostanie wniesiona na podstawie umowy cywilnoprawnej pomiędzy Państwem, a właścicielem nieruchomości na której mają zostać wybudowane POŚ. Poza tą wpłatą nie pobiorą Państwo od mieszkańca innych wpłat. Poziom dofinansowania może wynieść do 75% kosztów kwalifikowalnych, przy czym właściciel nieruchomości będzie zobowiązany do zapewnienia wkładu własnego w wysokości minimum 25% kosztów kwalifikowalnych. Będą Państwo właścicielem wybudowanych oczyszczalni od dnia ich wybudowania do dnia, w którym upłynie tzw. okres trwałości projektu tj. do dnia, w którym upłynie 5 lat. Po tym czasie staną się one własnością mieszkańców, na których terenie gospodarstw zostaną one wybudowane, przy czym przeniesienie prawa własności na tych mieszkańców zostanie określone w umowie zawartej pomiędzy mieszkańcem a Państwem. Za przeniesienie prawa własności nie przewidują Państwo pobrania od mieszkańca żadnej dodatkowej opłaty. Celem budowy POŚ jest stworzenie infrastruktury kanalizacyjnej w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków, jako alternatywy dla tradycyjnej sieci kanalizacyjnej. W przypadku braku uzyskania przez Państwa powyższego dofinansowania ze środków dotacji celowej nie będą Państwo realizowali budowy oczyszczalni.
Państwa wątpliwości dotyczą m.in. opodatkowania otrzymanej dotacji oraz wpłat mieszkańców związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków (pytania nr 2 i 3).
Wytyczne do oceny charakteru podjętych przez Państwa działań znajdują się w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 – Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej.
W wyroku tym TSUE wskazał, że:
„aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24)”.
Trybunał zwrócił uwagę na istotne elementy stanu faktycznego, które zaistniały w sprawie będącej przedmiotem ww. postępowania:
„W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braãov, C-655/19, EU:C:2021:40, pkt 27–29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, jak wynika z postanowienia odsyłającego, że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały.
Po drugie, z informacji przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25% kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za te same dostawę i instalację po cenie rynkowej.
Tymczasem Trybunał miał już okazję orzec, że jeżeli gmina odzyskuje – w drodze otrzymywanych przez nią wkładów – jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C-520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, jak wskazano w pkt 31 niniejszego wyroku, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.
Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane” (pkt 36-39).
Na podstawie powyższej analizy TSUE doszedł do wniosku, że:
„W konsekwencji nie wydaje się, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, by gmina O. wykonywała w niniejszym przypadku działalność o charakterze gospodarczym w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112.
Ponieważ gmina O., w świetle powyższych rozważań, nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy” (pkt 40‑41).
Ostatecznie Trybunał orzekł, że:
„art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych” (pkt 42).
Aby określić czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków będzie przez Państwa realizowana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, kluczowa jest analiza przesłanek wskazanych w wyroku TSUE, tj.:
·brak zarobkowego charakteru podejmowanych czynności – czynność nie ma na celu osiągnięcia stałego dochodu,
·brak równorzędnego ekwiwalentu ekonomicznego ze strony ostatecznego beneficjenta inwestycji (mieszkańca gminy),
·zgoda mieszkańca na wykonanie usługi na jego nieruchomości,
·finansowanie ze środków publicznych,
·zlecenie zrealizowania inwestycji wyspecjalizowanemu podmiotowi trzeciemu.
W Państwa sprawie przesłanki te są spełnione. Z opisu sprawy wynika bowiem, że w związku z realizacją Inwestycji pobiorą Państwo od mieszkańców opłatę w wysokości minimum 25% kosztów Inwestycji. Inwestycja finansowana będzie również z dofinansowania z budżetu państwa. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków przez Państwa nie będzie czynnością wykonywaną w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Za zasadniczy cel Inwestycji należy uznać, wskazaną przez Państwa, poprawę warunków życia mieszkańców gminy na terenach gdzie budowa kanalizacji jest technicznie utrudniona.
Biorąc więc pod uwagę tezy wyroku TSUE – nie można stwierdzić, że Inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, którą zrealizują Państwo dla mieszkańców, ma na celu osiąganie z tego tytułu stałych dochodów.
Fakt, iż część z użytkowników podpisze z Państwem umowę na świadczenie usług polegających na opróżnieniu i wywozie nieczystości, nie oznacza iż inwestycja ta będzie miała charakter zarobkowy.
Inwestycja polegająca na montażu przydomowych oczyszczalni ścieków służy do gromadzenia i oczyszczania ścieków wytwarzanych w gospodarstwie. Nie jest związana z czynnością odbioru nieczystości płynnych z wybudowanych przydomowych oczyszczalniach ścieków.
Nie będą Państwo osiągali przychodów związanych z wybudowaniem przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców. Mieszkańcy ponoszą bowiem tylko niewielką część kosztów realizacji Projektu, tj. minimum 25% kosztów Inwestycji. Zatem, przeważająca część inwestycji finansowana będzie ze środków publicznych, tj. otrzymanego dofinansowania z budżetu państwa. Jeśli dofinansowanie nie zostanie Państwu przyznane, to nie będą Państwo realizować tej budowy.
Przeprowadzą Państwo procedurę wyboru wykonawcy zadania i zawrą z nim umowę. Faktury będą wystawiane na Państwa.
A zatem okoliczności sprawy, które przedstawili Państwo we wniosku, są podobne do okoliczności sprawy C-612/21, w której TSUE wydał wyrok 30 marca 2023 r.
Państwa działania w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy. Czynności, wykonywane przez Państwa na rzecz Mieszkańców, polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, nie będą stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wpłaty, które otrzymają Państwo od mieszkańców, będą stanowić ich wkład własny w realizację inwestycji – budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości. Zatem wpłaty mieszkańców nie będą stanowiły zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu, w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako element ceny.
Analogicznie, skoro wykonywane przez Państwa czynności w ramach inwestycji, nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu, to również środki z dotacji, które planują Państwo przeznaczyć na realizację Projektu, nie mogą podlegać opodatkowaniu jako element ceny.
Tym samym oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2, pomimo prawidłowo wywiedzionego skutku prawnego w postaci braku opodatkowania otrzymanego przez Gminę dofinansowania, z uwagi na odmienną argumentację niż zaprezentowana przez Organ, uznałem je za nieprawidłowe.
W zakresie pytania nr 3 Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również prawa do odliczenia podatku naliczonego wskazanego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na budową przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie nr 1).
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:
·odliczenia dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług,
·towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
·spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
·nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy.
Treść art. 88 ustawy określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Podstawowym warunkiem odliczenia podatku VAT jest związek nabytych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.
W analizowanej sprawie brak jest bezpośredniego, ale i pośredniego związku wydatków na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach z Państwa działalnością opodatkowaną.
Jak Państwo wskazali koszty świadczenia dodatkowych usług związanych z opróżnianiem i wywozem nieczystości z POŚ, nie będą ujmowane wraz ze wszystkimi innymi kosztami celem ustalenia wartości całej inwestycji. Nie są to koszty inwestycji. Będą to koszty obsługi wywozu nieczystości ponoszone na podstawie odrębnej umowy. Są to niezależne od siebie świadczenia, opodatkowane według odmiennych zasad. Świadczenie usług związanych z opróżnianiem i wywozem nieczystości z POŚ i ponoszenie za te usługi opłat przez Mieszkańców, jest odrębną kwestią niezwiązaną z przedmiotową inwestycją.
Ponadto usługi w zakresie opróżniania i wywozu nieczystości powstałych w wybudowanych przydomowych oczyszczalniach ścieków będą mogły być wykonywane również przez inny podmiot. Z uzupełnienia wniosku bowiem wynika, że Mieszkańcy mają pełną swobodę wyboru usługodawcy w tym zakresie i nie są zobligowani do korzystania wyłącznie z usług świadczonych przez Gminę.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że nie mają/nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz Mieszkańców. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie są/nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację zadania nie są/nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Zatem nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją inwestycji na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy XX.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznaję je za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
·zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznym albo zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Zaznaczam, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników w zakresie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu interpretacji mogą jedynie pomóc Państwu ocenić, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
Odnośnie powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
•Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
•Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
•Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
